Interakcje / Leki przeciwfibrynolityczne / Leki przeciwfibrynolityczne i selektywne modulatory receptora estrogenowego
Leki przeciwfibrynolityczne i selektywne modulatory receptora estrogenowego
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i selektywnego modulatora receptora estrogenowego trzeba ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i nie łączyć tych leków u osób z czynną lub przebytą zakrzepicą albo z trombofilią.
Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy i lek z grupy raloksyfenu, bazedoksyfenu lub ospemifenu, powiedz o tym lekarzowi i farmaceucie, zwłaszcza gdy miałaś kiedyś zakrzepicę albo czeka cię operacja lub dłuższe unieruchomienie.
Interakcja klasy Leki przeciwfibrynolityczne + selektywne modulatory receptora estrogenowego
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup.
- Leki przeciwfibrynolityczne
- kwas traneksamowy
- Selektywne modulatory receptora estrogenowego
- raloksyfen, bazedoksyfen, ospemifen
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Selektywne modulatory receptora estrogenowego (np. raloksyfen, bazedoksyfen, ospemifen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i selektywnego modulatora receptora estrogenowego trzeba ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i nie łączyć tych leków u osób z czynną lub przebytą zakrzepicą albo z trombofilią.Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy i lek z grupy raloksyfenu, bazedoksyfenu lub ospemifenu, powiedz o tym lekarzowi i farmaceucie, zwłaszcza gdy miałaś kiedyś zakrzepicę albo czeka cię operacja lub dłuższe unieruchomienie.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy i lek z grupy raloksyfenu, bazedoksyfenu lub ospemifenu, powiedz o tym lekarzowi i farmaceucie, zwłaszcza gdy miałaś kiedyś zakrzepicę albo czeka cię operacja lub dłuższe unieruchomienie.
Kwas traneksamowy hamuje krwawienie, bo utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Leki takie jak raloksyfen, bazedoksyfen czy ospemifen, stosowane po menopauzie na osteoporozę lub suchość pochwy, same nieco zwiększają skłonność do zakrzepów. Przyjmowane razem mogą bardziej zwiększyć ryzyko zakrzepicy w żyłach nóg albo w płucach, zwłaszcza gdy dużo leżysz lub masz za sobą operację.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi, zwłaszcza łydki
- nagła duszność lub przyspieszony oddech
- ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu
- odkrztuszanie krwi
- nagłe zaburzenia widzenia
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała albo trudności z mówieniem
- krwawienie z pochwy po menopauzie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i selektywnego modulatora receptora estrogenowego trzeba ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i nie łączyć tych leków u osób z czynną lub przebytą zakrzepicą albo z trombofilią. U pozostałych pacjentek kwas traneksamowy podaje się w najmniejszej skutecznej dawce i możliwie najkrócej. Raloksyfen, bazedoksyfen i ospemifen odstawia się przed planowanym długotrwałym unieruchomieniem, na przykład przed dużą operacją, i wznawia dopiero po pełnym uruchomieniu pacjentki. Ułatwia to też okołozabiegowe użycie kwasu traneksamowego. Dawkę kwasu traneksamowego zmniejsza się przy upośledzonej czynności nerek. Niewyjaśnione krwawienie z dróg rodnych u kobiety po menopauzie przyjmującej modulator receptora estrogenowego wymaga diagnostyki ginekologicznej, a nie objawowego leczenia kwasem traneksamowym.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej i zakrzepicy żył siatkówki. Przy raloksyfenie należy też brać pod uwagę udar u kobiet z dużym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Ryzyko jest największe przy unieruchomieniu, po zabiegach operacyjnych, u osób z przebytą zakrzepicą lub trombofilią, z otyłością i w starszym wieku. Bazedoksyfen występuje w połączeniu z estrogenami skoniugowanymi, co dodatkowo zwiększa obciążenie zakrzepowe.
Mechanizm
Kwas traneksamowy hamuje rozpuszczanie skrzepów, ponieważ blokuje przekształcanie plazminogenu w plazminę. Selektywne modulatory receptora estrogenowego działają w wątrobie podobnie do estrogenów. Zmieniają wytwarzanie czynników krzepnięcia i naturalnych inhibitorów krzepnięcia, przez co same zwiększają ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Oba efekty prowadzą w tę samą stronę, czyli do przewagi krzepnięcia, więc ich działanie prozakrzepowe się sumuje. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup, bo wynika z działania farmakologicznego, a nie z metabolizmu. Raloksyfen, bazedoksyfen i ospemifen niosą podobne ryzyko zakrzepowe. Interakcji farmakokinetycznej między tymi grupami się nie spodziewa.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich – jednostronny obrzęk, ból i ocieplenie kończyny dolnej
- objawy zatorowości płucnej – nagła duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie
- objawy neurologiczne i nagłe zaburzenia widzenia
- czynność nerek (kreatynina, eGFR) przed podaniem kwasu traneksamowego
- czas trwania leczenia kwasem traneksamowym
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (płukanie jamy ustnej, podanie na ranę)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Miejscowe użycie kwasu traneksamowego daje małe stężenia ogólnoustrojowe, więc addycja działania prozakrzepowego z modulatorem receptora estrogenowego jest mało prawdopodobna. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Kwas traneksamowy jest wydalany przez nerki i kumuluje się przy ich niewydolności. Bez zmniejszenia dawki rośnie ryzyko zakrzepowe przy jednoczesnym stosowaniu modulatora receptora estrogenowego. |
| Kilka dni ciągłego stosowaniaczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Dłuższe ciągłe stosowanie kwasu traneksamowego wydłuża okres sumowania się działania prozakrzepowego z modulatorem receptora estrogenowego. Leczenie należy ograniczyć do niezbędnego minimum. |
Alkohol przy tych lekach
Leki przeciwfibrynolityczne a alkohol: brak opisu w bazie.
Selektywne modulatory receptora estrogenowego a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 11
Niekorzystna interakcjaEstrogeny naturalne i półsyntetyczne (np. estriol, estradiol, estetrol)+ Leki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu estrogenu i kwasu traneksamowego przed włączeniem leczenia oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikaj tego połączenia u osób z przebytą zakrzepicą, trombofilią lub innymi istotnymi czynnikami ryzyka.Jeśli stosujesz lek z estrogenem i masz przyjmować kwas traneksamowy, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, przyjmuj kwas traneksamowy tylko tak krótko, jak zalecono, i nie zaczynaj go na własną rękę, jeśli kiedykolwiek miałaś zakrzepicę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz lek z estrogenem i masz przyjmować kwas traneksamowy, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, przyjmuj kwas traneksamowy tylko tak krótko, jak zalecono, i nie zaczynaj go na własną rękę, jeśli kiedykolwiek miałaś zakrzepicę.
Leki z estrogenem, takie jak estradiol czy estetrol w tabletkach antykoncepcyjnych albo w terapii hormonalnej, ułatwiają krzepnięcie krwi. Kwas traneksamowy, stosowany na przykład przy obfitych miesiączkach, utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Razem mogą zwiększać ryzyko powstania zakrzepu w żyłach lub tętnicach, szczególnie jeśli palisz, masz nadwagę albo chorowałaś już na zakrzepicę. Estriol stosowany dopochwowo w małej dawce działa głównie miejscowo i zwykle nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk, ucieplenie lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub przyspieszony oddech
- ból w klatce piersiowej, zwłaszcza nasilający się przy wdechu
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- nagły, bardzo silny ból głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu estrogenu i kwasu traneksamowego przed włączeniem leczenia oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikaj tego połączenia u osób z przebytą zakrzepicą, trombofilią lub innymi istotnymi czynnikami ryzyka. Jeśli połączenie jest uzasadnione, stosuj kwas traneksamowy w najniższej skutecznej dawce i możliwie krótko, na przykład tylko w dniach obfitego krwawienia miesiączkowego. U kobiet przyjmujących złożoną antykoncepcję hormonalną z estradiolem lub estetrolem albo doustną terapię hormonalną estradiolem rozważ niehormonalne leczenie obfitych miesiączek albo zmianę antykoncepcji na progestagenową. Dopochwowy estriol lub estradiol w małej dawce ma znikomy wpływ ogólnoustrojowy i zwykle nie wymaga zmiany postępowania.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, czyli zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, a także zakrzepicy tętniczej z udarem mózgu lub zawałem serca. Ryzyko jest największe u osób z dodatkowymi czynnikami zakrzepowymi, takimi jak przebyta zakrzepica, trombofilia, otyłość, palenie tytoniu, unieruchomienie, okres pooperacyjny lub połogowy.
Mechanizm
Estrogeny podawane ogólnoustrojowo zwiększają w wątrobie syntezę czynników krzepnięcia i obniżają aktywność naturalnych inhibitorów krzepnięcia, co przesuwa równowagę hemostazy w stronę prozakrzepową. Kwas traneksamowy blokuje wiązanie plazminogenu z fibryną i hamuje fibrynolizę, przez co utrudnia rozpuszczanie powstających zakrzepów. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko zakrzepicy. Leki nie zmieniają wzajemnie swoich stężeń, więc jest to interakcja wyłącznie farmakodynamiczna, wspólna dla wszystkich estrogenów działających ogólnoustrojowo i dla kwasu traneksamowego.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich – ból, obrzęk i zaczerwienienie łydki lub uda
- objawy zatorowości płucnej – nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią
- objawy udaru mózgu – niedowład, zaburzenia mowy lub widzenia, nagły silny ból głowy
- czynniki ryzyka zakrzepicy przed włączeniem i w trakcie leczenia – wywiad zakrzepowy, palenie tytoniu, masa ciała, planowane zabiegi i unieruchomienie
- czynność nerek przy dłuższym stosowaniu kwasu traneksamowego
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowa w małej dawcedroga podania · estrogeny naturalne i półsyntetyczne | ryzyko maleje | Dopochwowy estriol lub estradiol w małej dawce daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową i nie wpływa istotnie na wątrobową syntezę czynników krzepnięcia, dlatego ryzyko addycji prozakrzepowej z kwasem traneksamowym jest znikome. |
| Przezskórnadroga podania · estrogeny naturalne i półsyntetyczne | ryzyko maleje | Estradiol podawany przezskórnie omija pierwsze przejście przez wątrobę i słabiej zwiększa syntezę czynników krzepnięcia niż postać doustna, dlatego ryzyko zakrzepowe jest mniejsze, ale u osób z czynnikami ryzyka nadal obowiązuje ostrożność. |
| Kilka dni (tylko dni obfitego krwawienia lub okres okołozabiegowy)czas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Krótkie, przerywane stosowanie kwasu traneksamowego ogranicza czas nakładania się działań prozakrzepowych i jest preferowane u osób przyjmujących estrogeny. Przedłużone lub ciągłe stosowanie zwiększa ryzyko i wymaga ponownej oceny wskazań. |
Niekorzystna interakcjaInhibitory proteasomu (np. karfilzomib)+ Selektywne modulatory receptora estrogenowego (np. raloksyfen, bazedoksyfen, ospemifen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i selektywnego modulatora receptora estrogenowego oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe przed włączeniem lub kontynuacją SERM i w miarę możliwości zastąp SERM lekiem bez działania prozakrzepowego.Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu oraz raloksyfen, bazedoksyfen lub ospemifen, powiedz o tym hematologowi przed kolejnym cyklem leczenia i nie przerywaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu oraz raloksyfen, bazedoksyfen lub ospemifen, powiedz o tym hematologowi przed kolejnym cyklem leczenia i nie przerywaj żadnego leku na własną rękę.
Niektóre leki na szpiczaka, zwłaszcza karfilzomib, a także leki takie jak raloksyfen, bazedoksyfen i ospemifen, mogą zwiększać skłonność krwi do tworzenia zakrzepów. Raloksyfen i bazedoksyfen stosuje się na osteoporozę, a ospemifen na suchość pochwy po menopauzie. Przyjmowane razem mogą bardziej zwiększać ryzyko zakrzepu w żyłach nóg lub w płucach. Przy bortezomibie i iksazomibie to ryzyko jest mniejsze, ale sama choroba i inne leki na szpiczaka też sprzyjają zakrzepom. Często można wybrać inny lek na osteoporozę lub suchość pochwy, który nie zwiększa tego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk, ucieplenie lub zaczerwienienie jednej nogi, zwłaszcza łydki
- nagła duszność lub przyspieszony oddech
- ból w klatce piersiowej nasilający się przy wdechu
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy albo widzenia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteasomu i selektywnego modulatora receptora estrogenowego oceń indywidualne ryzyko zakrzepowo-zatorowe przed włączeniem lub kontynuacją SERM i w miarę możliwości zastąp SERM lekiem bez działania prozakrzepowego. Najwięcej uwagi wymaga karfilzomib, przy którym zaleca się unikanie raloksyfenu, bazedoksyfenu i ospemifenu, zwłaszcza w schematach z deksametazonem, lenalidomidem lub pomalidomidem. Jeżeli SERM jest niezbędny, rozważ farmakologiczną profilaktykę przeciwzakrzepową zgodnie z oceną ryzyka hematologa. Pacjent i opiekunowie powinni znać objawy zakrzepicy i zatorowości. Przy bortezomibie i iksazomibie addycja jest słabsza, ale u pacjenta ze szpiczakiem ryzyko zakrzepowe pozostaje wysokie z powodu choroby i leków towarzyszących. W razie wystąpienia zakrzepicy lub zatorowości SERM należy odstawić na stałe. SERM odstawia się też na czas dłuższego unieruchomienia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, czyli zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Możliwy jest też udar niedokrwienny, szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Do takich czynników należą unieruchomienie, przebyty epizod zakrzepowy, otyłość, zabieg operacyjny lub równoczesne stosowanie deksametazonu, lenalidomidu albo pomalidomidu.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działania prozakrzepowego. Wszystkie trzy SERM (raloksyfen, bazedoksyfen, ospemifen) działają agonistycznie na receptor estrogenowy w wątrobie. Zmieniają przez to syntezę czynników krzepnięcia i inhibitorów krzepnięcia, co zwiększa ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Karfilzomib sam wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnych i tętniczych incydentów zakrzepowo-zatorowych. Do tego dochodzi wysokie ryzyko wynikające z samego szpiczaka i częstego leczenia skojarzonego z deksametazonem i lekami immunomodulującymi. Nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej. Karfilzomib jest rozkładany głównie przez peptydazy i hydrolizę epoksydu, a nie przez cytochrom P450. Raloksyfen i bazedoksyfen są metabolizowane przez glukuronidację, a ospemifen nie hamuje w istotny klinicznie sposób metabolizmu inhibitorów proteasomu. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy inhibitorów proteasomu. Dotyczy przede wszystkim karfilzomibu, natomiast wszystkie trzy SERM zachowują się w niej podobnie.
Monitorować
- ocena czynników ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej przed włączeniem SERM
- objawy zakrzepicy żył głębokich (jednostronny ból, obrzęk, zaczerwienienie kończyny)
- objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, tachykardia, krwioplucie)
- objawy udaru i niedokrwienia tętniczego
- stosowanie i przestrzeganie profilaktyki przeciwzakrzepowej zaleconej przez hematologa
- okresy unieruchomienia, planowane zabiegi i hospitalizacje
Kiedy ocena się zmienia
| SERM włączany w trakcie leczenia karfilzomibemkolejność włączenia · selektywne modulatory receptora estrogenowego | inne zalecenie | Nie zaczynaj leczenia SERM u pacjenta w trakcie terapii karfilzomibem. W pierwszej kolejności wybierz bisfosfonian lub denozumab, a w atrofii pochwy leczenie miejscowe. Najwyższe ryzyko zakrzepowe przypada na pierwsze miesiące stosowania SERM, co nakłada się na okres intensywnego leczenia szpiczaka. |
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Progestageny – pochodne estrenu (np. linestrenol, noretysteron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i progestagenu pochodnego estrenu należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikać tego połączenia u pacjentek z czynnikami ryzyka zakrzepicy.Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy razem z noretysteronem lub linestrenolem, powiedz lekarzowi, czy miałaś kiedyś zakrzepicę, i przyjmuj kwas traneksamowy tylko w dniach krwawienia.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz kwas traneksamowy razem z noretysteronem lub linestrenolem, powiedz lekarzowi, czy miałaś kiedyś zakrzepicę, i przyjmuj kwas traneksamowy tylko w dniach krwawienia.
Kwas traneksamowy zmniejsza krwawienie, bo utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Progestageny, takie jak noretysteron czy linestrenol, też mogą sprzyjać krzepnięciu krwi. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko powstania zakrzepu w żyłach nóg lub w płucach. Ryzyko jest większe, gdy palisz, masz nadwagę, miałaś już zakrzepicę albo długo leżysz po operacji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie jednej nogi, zwłaszcza łydki
- nagła duszność lub przyspieszony oddech
- ból w klatce piersiowej nasilający się przy oddychaniu
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy
- nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
- silny, nietypowy ból głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i progestagenu pochodnego estrenu należy przed rozpoczęciem leczenia ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikać tego połączenia u pacjentek z czynnikami ryzyka zakrzepicy. U pacjentek z przebytą zakrzepicą lub trombofilią należy wybrać inne leczenie. Jeśli połączenie jest konieczne, na przykład w leczeniu obfitych krwawień, kwas traneksamowy należy stosować tylko w dniach krwawienia i w najmniejszej skutecznej dawce. Noretysteron należy w miarę możliwości stosować w możliwie najniższej dawce i przez możliwie krótki czas. U pacjentek z niewydolnością nerek należy zmniejszyć dawkę kwasu traneksamowego. Pacjentkę należy poinformować o objawach zakrzepicy, które wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, czyli zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. Może też zwiększać ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym udaru i zawału serca. Opisano pojedyncze przypadki zakrzepicy u kobiet leczonych jednocześnie z powodu obfitych krwawień miesiączkowych. Ryzyko jest największe u pacjentek z dodatkowymi czynnikami zakrzepowymi, takimi jak przebyta zakrzepica, trombofilia, otyłość, palenie tytoniu, unieruchomienie i okres pooperacyjny.
Mechanizm
Kwas traneksamowy hamuje rozpuszczanie skrzepów, bo blokuje przekształcanie plazminogenu w plazminę. Progestageny pochodne estrenu mogą przesuwać równowagę hemostazy w stronę krzepnięcia. Noretysteron w wyższych dawkach częściowo przekształca się w etynyloestradiol, który zwiększa syntezę czynników krzepnięcia w wątrobie. Linestrenol jest prolekiem noretysteronu i działa na krzepnięcie w ten sam sposób. Oba mechanizmy sumują się i zwiększają skłonność do zakrzepicy. Interakcja nie dotyczy stężeń leków, tylko ich wspólnego działania prozakrzepowego. Jest wspólna dla wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich (ból, obrzęk, zaczerwienienie łydki)
- objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, krwioplucie)
- objawy neurologiczne i wzrokowe sugerujące udar lub zakrzepicę naczyń siatkówki
- czynniki ryzyka zakrzepicy przed włączeniem leczenia i w jego trakcie (unieruchomienie, zabieg operacyjny)
- czynność nerek przy dłuższym stosowaniu kwasu traneksamowego
Kiedy ocena się zmienia
| Wysokie dawki noretysteronu stosowane w leczeniu krwawieńdawka · progestageny – pochodne estrenu | ryzyko rośnie | Przy wyższych dawkach noretysteronu i linestrenolu większa część leku przekształca się w etynyloestradiol, co nasila działanie prozakrzepowe i zwiększa ryzyko interakcji. |
| Stosowanie dłuższe niż w dniach krwawieniaczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Przewlekłe, ciągłe stosowanie kwasu traneksamowego wydłuża okres sumowania się działania prozakrzepowego. Lek należy ograniczyć do dni krwawienia. |
| Niewydolność nerekeGFR · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Kwas traneksamowy jest wydalany przez nerki, dlatego w niewydolności nerek kumuluje się i nasila ryzyko zakrzepowe. Wymaga to zmniejszenia dawki. |
| Miejscowo (płukanie jamy ustnej, podanie na ranę)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu kwasu traneksamowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc znaczenie interakcji jest małe. |
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Antyestrogeny (np. tamoksyfen, toremifen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i antyestrogenu o działaniu modulującym (tamoksyfen, toremifen) należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować najkrótszy kurs i najmniejszą skuteczną dawkę kwasu traneksamowego przy ocenie czynników ryzyka zakrzepicy.Jeśli przyjmujesz lek na raka piersi z grupy antyestrogenów, nie zaczynaj kwasu traneksamowego bez rozmowy z lekarzem, a każde nowe krwawienie z dróg rodnych zgłoś lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka piersi z grupy antyestrogenów, nie zaczynaj kwasu traneksamowego bez rozmowy z lekarzem, a każde nowe krwawienie z dróg rodnych zgłoś lekarzowi.
Kwas traneksamowy zmniejsza krwawienie, bo utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Niektóre leki na raka piersi, takie jak tamoksyfen i toremifen, same zwiększają ryzyko zakrzepów w żyłach. Gdy przyjmujesz je razem, to ryzyko może być większe. Fulwestrant i elacestrant nie dają takiego efektu w istotnym stopniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- nowe lub nasilone krwawienie z dróg rodnych
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i antyestrogenu o działaniu modulującym (tamoksyfen, toremifen) należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować najkrótszy kurs i najmniejszą skuteczną dawkę kwasu traneksamowego przy ocenie czynników ryzyka zakrzepicy. U chorej z przebytą żylną chorobą zakrzepowo-zatorową lub aktywną zakrzepicą kwasu traneksamowego nie stosuje się. Krwawienia z dróg rodnych u kobiety leczonej tamoksyfenem lub toremifenem wymagają najpierw diagnostyki ginekologicznej w kierunku patologii endometrium, a nie objawowego leczenia kwasem traneksamowym. W okresie okołooperacyjnym trzeba uwzględnić łączne ryzyko i zapewnić profilaktykę przeciwzakrzepową zgodnie z oceną ryzyka. Przy upośledzonej czynności nerek dawkę kwasu traneksamowego zmniejsza się, bo lek kumuluje się w organizmie. Fulwestrant i elacestrant nie nasilają w istotny sposób tego ryzyka.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, a rzadziej zakrzepicy tętniczej i udaru, szczególnie u chorych z nowotworem, unieruchomionych, po zabiegu lub z przebytą zakrzepicą w wywiadzie.
Mechanizm
Tamoksyfen i toremifen to selektywne modulatory receptora estrogenowego, które w wątrobie działają częściowo jak estrogeny. Zmieniają syntezę białek układu krzepnięcia i antykoagulantów naturalnych, między innymi obniżają antytrombinę i białko S, co zwiększa ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Kwas traneksamowy hamuje aktywację plazminogenu i rozpuszczanie skrzepu. Oba efekty sumują się i przesuwają równowagę hemostazy w stronę zakrzepicy. Nie ma interakcji farmakokinetycznej. Fulwestrant i elacestrant nie mają działania estrogenowego na wątrobę, dlatego nie dokładają składowej prozakrzepowej.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich (obrzęk, ból, zaczerwienienie łydki)
- objawy zatorowości płucnej (nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią)
- objawy neurologiczne sugerujące udar
- czynniki ryzyka zakrzepicy: unieruchomienie, zabieg, przebyta zakrzepica, otyłość
- czynność nerek przed podaniem kwasu traneksamowego
- przyczyna krwawienia z dróg rodnych u chorych leczonych tamoksyfenem lub toremifenem
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (płukanka, podanie miejscowe w zabiegu)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu kwasu traneksamowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc sumowanie działania prozakrzepowego jest mało prawdopodobne. |
| Pojedyncza dawka okołozabiegowaczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | inne zalecenie | Pojedyncza dawka kwasu traneksamowego w okresie okołooperacyjnym bywa uzasadniona, ale wymaga oceny łącznego ryzyka zakrzepicy i odpowiedniej profilaktyki przeciwzakrzepowej po zabiegu. |
| Obniżony – wymagana redukcja dawki kwasu traneksamowegoeGFR · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Kwas traneksamowy jest wydalany przez nerki, a przy ich niewydolności kumuluje się, co zwiększa ryzyko zakrzepicy. Dawkę należy zmniejszyć zgodnie ze stężeniem kreatyniny. |
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Progestageny – pochodne pregnenu (np. medroksyprogesteron) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwfibrynolitycznego i syntetycznego progestagenu z grupy pochodnych pregnenu należy przed włączeniem ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikać połączenia u osób z przebytą zakrzepicą, trombofilią lub innymi istotnymi czynnikami ryzyka.Jeśli stosujesz lek hormonalny z tej grupy i masz przyjmować kwas traneksamowy, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o przebytej zakrzepicy i przyjmuj kwas traneksamowy tylko przez zalecony krótki czas.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz lek hormonalny z tej grupy i masz przyjmować kwas traneksamowy, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o przebytej zakrzepicy i przyjmuj kwas traneksamowy tylko przez zalecony krótki czas.
Kwas traneksamowy zmniejsza krwawienie, bo utrwala skrzepy krwi. Niektóre leki hormonalne, na przykład medroksyprogesteron w zastrzykach lub tabletkach, też mogą sprzyjać tworzeniu się zakrzepów. Razem mogą zwiększać ryzyko zakrzepicy, zwłaszcza jeśli miałaś już zakrzep, palisz albo długo leżysz. Naturalny progesteron w zwykłych dawkach nie stwarza takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- kaszel z krwią
- nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- silny, nagły ból głowy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwfibrynolitycznego i syntetycznego progestagenu z grupy pochodnych pregnenu należy przed włączeniem ocenić ryzyko zakrzepowo-zatorowe i unikać połączenia u osób z przebytą zakrzepicą, trombofilią lub innymi istotnymi czynnikami ryzyka. Gdy kwas traneksamowy jest potrzebny u pacjentki stosującej medroksyprogesteron, należy podawać go możliwie krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i tylko w czasie krwawienia. U osób z wysokim ryzykiem zakrzepowym, szczególnie przy dużych dawkach medroksyprogesteronu stosowanych w onkologii, lepiej wybrać metodę hamowania krwawienia bez działania przeciwfibrynolitycznego. Połączenia z naturalnym progesteronem w typowych dawkach nie trzeba ograniczać z powodu tej interakcji.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz rzadziej zakrzepicy tętniczej, w tym udaru i zawału serca. Ryzyko jest największe u osób z dodatkowymi czynnikami zakrzepowymi, takimi jak przebyta zakrzepica, trombofilia, unieruchomienie, okres okołooperacyjny, otyłość, palenie tytoniu lub choroba nowotworowa.
Mechanizm
Kwas traneksamowy hamuje fibrynolizę, ponieważ blokuje wiązanie plazminogenu i plazminy z fibryną, przez co utrwala powstałe skrzepy. Syntetyczne progestageny z grupy pochodnych pregnenu, zwłaszcza medroksyprogesteron w postaci depot i w dużych dawkach, zwiększają ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Oba działania sumują się i przesuwają równowagę hemostazy w stronę zakrzepicy. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężeń leków. Nie jest wspólna dla całej klasy, ponieważ naturalny progesteron w typowych dawkach nie zwiększa istotnie ryzyka zakrzepowego.
Monitorować
- ocena czynników ryzyka zakrzepowo-zatorowego przed włączeniem kwasu traneksamowego
- objawy zakrzepicy żył głębokich – jednostronny obrzęk i ból kończyny dolnej
- objawy zatorowości płucnej – nagła duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel z krwią
- objawy neurologiczne sugerujące udar
- czas trwania i dawka kwasu traneksamowego
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (płukanka jamy ustnej, podanie na ranę)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Miejscowe zastosowanie kwasu traneksamowego daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, dlatego istotny wzrost ryzyka zakrzepowego jest mało prawdopodobny. |
| Duże dawki medroksyprogesteronu stosowane w leczeniu nowotworówdawka · progestageny – pochodne pregnenu | ryzyko rośnie | Duże dawki medroksyprogesteronu w onkologii wraz z samą chorobą nowotworową znacznie zwiększają ryzyko zakrzepowe, dlatego kwasu traneksamowego należy unikać lub stosować go wyłącznie przy wyraźnym wskazaniu i pod ścisłą kontrolą. |
| Krótkotrwale, tylko w dniach krwawieniaczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Krótkie, kilkudniowe stosowanie kwasu traneksamowego ogranicza okres sumowania się działania prozakrzepowego. |
Niekorzystna interakcjaLeki przeciwfibrynolityczne (np. kwas traneksamowy)+ Inhibitory proteasomu (np. bortezomib, karfilzomib, iksazomib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i inhibitora proteasomu podawaj kwas traneksamowy ogólnie tylko przy wyraźnym wskazaniu, możliwie krótko i po ocenie ryzyka zakrzepowo-zatorowego.Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie stosuj kwasu traneksamowego w tabletkach ani zastrzykach bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie szpiczaka i przyjmuj go tylko przez zalecony czas.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na szpiczaka z grupy inhibitorów proteasomu, nie stosuj kwasu traneksamowego w tabletkach ani zastrzykach bez wiedzy lekarza prowadzącego leczenie szpiczaka i przyjmuj go tylko przez zalecony czas.
Kwas traneksamowy pomaga zatrzymać krwawienie, bo utrudnia rozpuszczanie skrzepów. Leki stosowane w leczeniu szpiczaka, takie jak karfilzomib, bortezomib czy iksazomib, mogą same zwiększać skłonność do tworzenia zakrzepów, najbardziej karfilzomib. Przyjmowane razem mogą zwiększyć ryzyko zakrzepicy w żyłach nóg, płucach lub drobnych naczyniach nerek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęk, ból lub zaczerwienienie jednej nogi
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- kaszel z krwią
- znaczne zmniejszenie ilości oddawanego moczu lub ciemny mocz
- nagłe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy lub widzenia
- drobne wybroczyny na skórze z silnym zmęczeniem i bladością
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kwasu traneksamowego i inhibitora proteasomu podawaj kwas traneksamowy ogólnie tylko przy wyraźnym wskazaniu, możliwie krótko i po ocenie ryzyka zakrzepowo-zatorowego. Szczególną ostrożność zachowaj u chorych leczonych karfilzomibem oraz u otrzymujących równocześnie lenalidomid, pomalidomid lub duże dawki deksametazonu. U pacjentów z przebytą zakrzepicą, czynną chorobą zakrzepowo-zatorową lub objawami mikroangiopatii zakrzepowej unikaj ogólnoustrojowego podawania kwasu traneksamowego. Gdy wystarcza działanie miejscowe, preferuj miejscowe postacie kwasu traneksamowego lub miejscowe środki hemostatyczne. Przy niewydolności nerek zmniejsz dawkę kwasu traneksamowego zgodnie z eGFR, bo lek wydala się przez nerki i kumuluje się. Utrzymaj zalecaną dla danego schematu profilaktykę przeciwzakrzepową, o ile stan krwawienia na to pozwala.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zakrzepicy tętniczej oraz mikroangiopatii zakrzepowej z ostrym uszkodzeniem nerek. Skutek jest najbardziej prawdopodobny przy ogólnoustrojowym, wielodniowym podawaniu kwasu traneksamowego u chorego na szpiczaka leczonego karfilzomibem w skojarzeniu z lekiem immunomodulującym i deksametazonem.
Mechanizm
Kwas traneksamowy hamuje przekształcanie plazminogenu w plazminę i w ten sposób zmniejsza rozpuszczanie skrzepów fibrynowych. Inhibitory proteasomu, zwłaszcza karfilzomib, mogą uszkadzać śródbłonek naczyń i sprzyjać mikroangiopatii zakrzepowej oraz żylnej chorobie zakrzepowo-zatorowej. Ryzyko dodatkowo zwiększają szpiczak plazmocytowy, unieruchomienie oraz leki towarzyszące w schematach z inhibitorami proteasomu (lenalidomid, pomalidomid, deksametazon). Zahamowanie fibrynolizy może sumować się z tym działaniem prozakrzepowym. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, a stężenia leków się nie zmieniają. Interakcja dotyczy całej klasy, ale jest najsilniej wyrażona dla karfilzomibu, który częściej niż bortezomib i iksazomib wywołuje powikłania zakrzepowe i mikroangiopatię zakrzepową.
Monitorować
- objawy zakrzepicy żył głębokich (obrzęk, ból, zaczerwienienie kończyny)
- objawy zatorowości płucnej (duszność, ból w klatce piersiowej, tachykardia)
- morfologia krwi z liczbą płytek krwi
- kreatynina i eGFR
- LDH, bilirubina, haptoglobina i schistocyty w rozmazie przy podejrzeniu mikroangiopatii zakrzepowej
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (płukanie jamy ustnej, aplikacja na ranę)droga podania · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko maleje | Miejscowe zastosowanie kwasu traneksamowego daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania działania prozakrzepowego z inhibitorem proteasomu jest małe. |
| eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjent | ryzyko rośnie | Kwas traneksamowy jest wydalany przez nerki i kumuluje się przy upośledzonej ich czynności, co nasila hamowanie fibrynolizy. Karfilzomib może dodatkowo pogarszać czynność nerek, także w przebiegu mikroangiopatii zakrzepowej. Wymagane jest zmniejszenie dawki kwasu traneksamowego i kontrola kreatyniny. |
| Leczenie wielodnioweczas leczenia · leki przeciwfibrynolityczne | ryzyko rośnie | Ryzyko powikłań zakrzepowych rośnie wraz z czasem ogólnoustrojowego podawania kwasu traneksamowego. Pojedyncze lub krótkie podanie okołozabiegowe niesie mniejsze ryzyko niż wielodniowe leczenie doustne. |
Niekorzystna interakcjaSelektywne modulatory receptora estrogenowego (np. raloksyfen, bazedoksyfen, ospemifen)+ Retynoidy przeciwnowotworowe (np. beksaroten) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego modulatora receptora estrogenowego i beksarotenu należy rozważyć, czy SERM jest w tym czasie niezbędny, a jeśli połączenie jest konieczne – ściśle monitorować lipidogram.Jeśli przyjmujesz lek z grupy modulatorów receptora estrogenowego razem z beksarotenem, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie i regularnie badaj poziom tłuszczów we krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy modulatorów receptora estrogenowego razem z beksarotenem, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie i regularnie badaj poziom tłuszczów we krwi.
Beksaroten, stosowany w leczeniu chłoniaka skóry, często mocno podnosi poziom tłuszczów we krwi. Leki takie jak raloksyfen, bazedoksyfen czy ospemifen mogą ten wzrost dodatkowo nasilić. Bardzo wysoki poziom tłuszczów może wywołać groźne zapalenie trzustki. Ospemifen może też działać słabiej, gdy przyjmujesz go razem z beksarotenem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Silny ból brzucha w górnej części, często promieniujący do pleców
- Nudności i wymioty
- Gorączka i ogólne złe samopoczucie z bólem brzucha
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego modulatora receptora estrogenowego i beksarotenu należy rozważyć, czy SERM jest w tym czasie niezbędny, a jeśli połączenie jest konieczne – ściśle monitorować lipidogram. Lipidogram na czczo trzeba oznaczyć przed włączeniem beksarotenu oraz regularnie w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki. Hipertriglicerydemię leczy się według zasad przyjętych dla beksarotenu, z pominięciem gemfibrozylu, którego nie łączy się z beksarotenem. U pacjentek z hipertriglicerydemią wywołaną wcześniej estrogenami lub z zapaleniem trzustki w wywiadzie lepiej czasowo odstawić SERM albo zastąpić go lekiem bez wpływu na lipidy. Przy ospemifenie trzeba też liczyć się ze słabszym działaniem na objawy atrofii pochwy.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest addycyjny wzrost triglicerydów prowadzący do ciężkiej hipertriglicerydemii i ostrego zapalenia trzustki. W przypadku ospemifenu dochodzi teoretyczne osłabienie jego działania przez przyspieszony metabolizm.
Mechanizm
Beksaroten, jako agonista receptorów retinoidowych X, często i w sposób zależny od dawki podnosi stężenie triglicerydów i cholesterolu, a ciężka hipertriglicerydemia może prowadzić do ostrego zapalenia trzustki. Selektywne modulatory receptora estrogenowego mogą u części pacjentek nasilać hipertriglicerydemię. Dotyczy to zwłaszcza kobiet, u których estrogeny wcześniej wywołały wzrost triglicerydów. Efekt na lipidy obu grup sumuje się, dlatego interakcja ma charakter farmakodynamiczny i dotyczy całej klasy. Dodatkowo beksaroten indukuje CYP3A4, co może obniżać stężenie leków z grupy SERM metabolizowanych przez ten enzym, przede wszystkim ospemifenu. Raloksyfen i bazedoksyfen są eliminowane głównie przez glukuronidację, więc ten składnik farmakokinetyczny ma u nich mniejsze znaczenie.
Monitorować
- Lipidogram na czczo, zwłaszcza triglicerydy, przed leczeniem i regularnie w pierwszych tygodniach terapii beksarotenem
- Lipaza lub amylaza przy bólu brzucha lub bardzo wysokich triglicerydach
- Objawy ostrego zapalenia trzustki
- Skuteczność ospemifenu w łagodzeniu objawów atrofii pochwy
Kiedy ocena się zmienia
| Bazedoksyfen w połączeniu ze skoniugowanymi estrogenamipostać · selektywne modulatory receptora estrogenowego | ryzyko rośnie | Preparat złożony bazedoksyfenu ze skoniugowanymi estrogenami zawiera estrogeny, które same podnoszą triglicerydy. Ryzyko hipertriglicerydemii i zapalenia trzustki przy beksarotenie jest więc większe niż przy samym SERM. |
| Hipertriglicerydemia po estrogenach lub zapalenie trzustki w wywiadziekolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentek z hipertriglicerydemią wywołaną estrogenami lub z przebytym zapaleniem trzustki należy rozważyć odstawienie SERM na czas leczenia beksarotenem albo zmianę na lek bez wpływu na lipidy. |
Niekorzystna interakcjaTriazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol)+ Selektywne modulatory receptora estrogenowego (np. ospemifen) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu triazolowego leku przeciwgrzybiczego i ospemifenu należy unikać połączenia, a jeśli leczenie triazolem jest konieczne, rozważyć przerwę w przyjmowaniu ospemifenu na czas kuracji przeciwgrzybiczej.Jeśli przyjmujesz lek z grupy modulatorów receptora estrogenowego i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo przy ospemifenie może być potrzebna przerwa w leczeniu albo inny lek przeciwgrzybiczy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy modulatorów receptora estrogenowego i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, bo przy ospemifenie może być potrzebna przerwa w leczeniu albo inny lek przeciwgrzybiczy.
Leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, worykonazol czy itrakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu ospemifenu, który stosuje się na suchość i bolesność pochwy po menopauzie. Ospemifen może się wtedy gromadzić we krwi i częściej wywoływać uderzenia gorąca, kurcze mięśni, a rzadko także zakrzepy. Raloksyfen i bazedoksyfen stosowane na osteoporozę nie wchodzą w tę interakcję. Na grzybicę pochwy często można zamiast tabletek użyć leku dopochwowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silniejsze niż zwykle uderzenia gorąca lub poty
- częste kurcze mięśni
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- krwawienie z pochwy po menopauzie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu triazolowego leku przeciwgrzybiczego i ospemifenu należy unikać połączenia, a jeśli leczenie triazolem jest konieczne, rozważyć przerwę w przyjmowaniu ospemifenu na czas kuracji przeciwgrzybiczej. Flukonazolu nie łączy się z ospemifenem i przy zakażeniu grzybiczym pochwy lepiej wybrać lek dopochwowy. Przy worykonazolu postępuje się tak samo jak przy flukonazolu. Przy itrakonazolu, pozakonazolu i izawukonazolu wzrost stężenia ospemifenu jest prawdopodobnie mniejszy, ale przy dłuższej kuracji także zaleca się przerwę w stosowaniu ospemifenu albo ścisłą obserwację działań niepożądanych. Po zakończeniu leczenia triazolem ospemifen można wznowić po kilku dniach, a po itrakonazolu i pozakonazolu z dłuższym odstępem, bo ich działanie hamujące utrzymuje się dłużej. Raloksyfen i bazedoksyfen można stosować z triazolami bez zmiany dawkowania.
Skutek kliniczny
Większe stężenie ospemifenu zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych, takich jak uderzenia gorąca, kurcze mięśni, upławy i nadmierna potliwość. Teoretycznie rośnie też ryzyko poważniejszych powikłań typowych dla modulatorów receptora estrogenowego, czyli żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej i rozrostu błony śluzowej macicy, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu triazolem. Skuteczność leczenia przeciwgrzybiczego nie jest osłabiana.
Mechanizm
Ospemifen jest metabolizowany w wątrobie głównie przez CYP3A4 i CYP2C9, a w mniejszym stopniu przez CYP2C19. Triazole hamują te enzymy w różnym stopniu, więc zmniejszają klirens ospemifenu i zwiększają jego stężenie we krwi. Najsilniejszego efektu należy się spodziewać po flukonazolu i worykonazolu, bo hamują jednocześnie CYP3A4, CYP2C9 i CYP2C19. Itrakonazol i pozakonazol silnie hamują głównie CYP3A4, a CYP2C9 pozostaje wtedy szlakiem zastępczym, więc wzrost stężenia ospemifenu powinien być mniejszy. Izawukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i jego wpływ powinien być najsłabszy w grupie. Raloksyfen i bazedoksyfen są unieczynniane przez glukuronidację, więc mechanizm ten ich nie dotyczy.
Monitorować
- nasilenie uderzeń gorąca, kurczów mięśni i potliwości
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych przy dłuższym jednoczesnym stosowaniu
- czas trwania kuracji triazolem i termin wznowienia ospemifenu
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowa dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w grzybicy pochwy daje krótszą ekspozycję niż leczenie wielodniowe, ale ze względu na długi okres półtrwania hamowanie metabolizmu ospemifenu utrzymuje się przez kilka dni. Ryzyko jest mniejsze, lecz nadal lepiej wybrać lek dopochwowy albo wstrzymać ospemifen na kilka dni. |
| Kilka tygodniczas leczenia · triazole | ryzyko rośnie | Długotrwałe leczenie triazolem, na przykład profilaktyka pozakonazolem lub leczenie itrakonazolem, utrzymuje zwiększone stężenie ospemifenu przez cały okres kuracji i zwiększa ryzyko działań niepożądanych, w tym zakrzepicy. Na czas takiego leczenia zaleca się odstawienie ospemifenu i zastosowanie leczenia dopochwowego. |
| Kilka dni po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Działanie hamujące triazoli utrzymuje się po ich odstawieniu, najdłużej po itrakonazolu i pozakonazolu. Ospemifen należy wznawiać z odpowiednim odstępem od ostatniej dawki triazolu. |
| Bazedoksyfen w połączeniu z estrogenami skoniugowanymipostać · selektywne modulatory receptora estrogenowego | inne zalecenie | Sam bazedoksyfen nie wchodzi w interakcję z triazolami, ale estrogeny skoniugowane w preparacie złożonym są metabolizowane przez CYP3A4. Triazole mogą zwiększać ich stężenie i nasilać działania estrogenowe, takie jak tkliwość piersi i krwawienia z dróg rodnych, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu. |
Oznaczenia na tej stronie
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.