Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lanzoprazol / Lanzoprazol i warfaryna

Lanzoprazol i warfaryna

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale trzeba kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu lanzoprazolu.

Zrób badanie INR w ciągu tygodnia od rozpoczęcia lub zakończenia przyjmowania lanzoprazolu i przyjmuj go regularnie.

Niekorzystna interakcjaLanzoprazol+ WarfarynaPołączenie można stosować, ale trzeba kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu lanzoprazolu.Zrób badanie INR w ciągu tygodnia od rozpoczęcia lub zakończenia przyjmowania lanzoprazolu i przyjmuj go regularnie.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Zrób badanie INR w ciągu tygodnia od rozpoczęcia lub zakończenia przyjmowania lanzoprazolu i przyjmuj go regularnie.

Lek na zgagę i chorobę wrzodową lanzoprazol może u niektórych osób nieco nasilić działanie warfaryny. Wtedy krew krzepnie wolniej i łatwiej o krwawienie. Leki te często stosuje się razem i zwykle jest to bezpieczne, jeśli kontrolujesz INR. Lanzoprazol może też chronić żołądek przed krwawieniem, więc nie odstawiaj go na własną rękę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czerwony lub ciemny mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
  • przedłużone krwawienie z drobnych skaleczeń
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale trzeba kontrolować INR po włączeniu i po odstawieniu lanzoprazolu. Przy wprowadzaniu każdego nowego leku do terapii warfaryną zaleca się uważniejsze monitorowanie leczenia[1]. W razie wzrostu INR dostosuj dawkę warfaryny według INR. Jeśli INR jest niestabilne, rozważ zamianę na pantoprazol. Nie należy odstawiać inhibitora pompy protonowej, jeśli chroni on pacjenta przed krwawieniem z przewodu pokarmowego.

Skutek kliniczny

U części pacjentów możliwe jest zwiększenie INR i wydłużenie czasu protrombinowego, a w konsekwencji większe ryzyko krwawienia. Lanzoprazol może nasilać działanie pochodnych kumaryny, w tym warfaryny i acenokumarolu[2][3]. Po odstawieniu lanzoprazolu INR może się obniżyć[1].

Mechanizm

Najbardziej prawdopodobny mechanizm to osłabienie metabolizmu wątrobowego warfaryny. R-warfaryna jest metabolizowana głównie przez CYP1A2 i CYP3A4, a S-warfaryna przez CYP2C9[1]. Lanzoprazol może zwiększać stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez CYP3A4, co ma znaczenie przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym[4]. Inhibitory i substraty tych izoenzymów mogą zwiększać stężenie warfaryny w osoczu i wartość INR[1]. Wpływ jest zwykle niewielki i dotyczy głównie mniej aktywnego enancjomeru R, dlatego u większości pacjentów pozostaje klinicznie nieistotny.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lanzoprazol – inhibitor CYP3A4[5], warfaryna – substrat CYP3A4[6]
  • Lanzoprazol: inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
  • Warfaryna: substrat CYP1A2[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[7], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • INR po 3–7 dniach od włączenia lub odstawienia lanzoprazolu
  • objawy krwawienia
  • INR przy zmianie dawki lanzoprazolu lub stosowaniu go nieregularnie

Bezpieczniejsze alternatywy

pantoprazol

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub odstawienie lanzoprazolu u pacjenta ze stabilnym INRkolejność włączenia · lanzoprazolinne zalecenieNajwiększe ryzyko zmiany INR występuje w pierwszych tygodniach po włączeniu lanzoprazolu oraz po jego odstawieniu, gdy INR może spaść. W tym okresie kontroluj INR częściej.
Stosowanie doraźne lub nieregularneczas leczenia · lanzoprazolryzyko rośniePrzyjmowanie lanzoprazolu z przerwami powoduje wahania INR. Zalecaj stałe dawkowanie lub zamianę na pantoprazol.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/warfin-100164313/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Renazol 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/renazol-100164684/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lanzul S 15 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lanzul-s-100101028/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/warfin-100164313/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieLanzoprazola alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu lanzoprazolu z powodu alkoholu.Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale ogranicz alkohol w czasie leczenia i nie pij go przed snem, jeśli masz zgagę w nocy.nieznanybadania kliniczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale ogranicz alkohol w czasie leczenia i nie pij go przed snem, jeśli masz zgagę w nocy.

Lanzoprazol i alkohol nie wchodzą ze sobą w niebezpieczną interakcję. Alkohol nie zmienia działania leku, a lek nie zwiększa działania alkoholu. Sam alkohol drażni jednak żołądek i przełyk, nasila zgagę i może utrudniać gojenie się wrzodów, przez co leczenie może działać słabiej, niż się spodziewasz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zgaga lub ból w nadbrzuszu, które nie ustępują mimo leczenia
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • skurcze mięśni, drżenie lub kołatanie serca przy długim leczeniu i regularnym piciu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie ma potrzeby zmiany dawki ani schematu lanzoprazolu z powodu alkoholu. Ze względu na leczoną chorobę warto zalecić ograniczenie alkoholu, zwłaszcza w okresie gojenia owrzodzenia lub zapalenia przełyku, oraz unikanie picia przed snem przy objawach nocnego refluksu.

Skutek kliniczny

Okazjonalne, umiarkowane picie alkoholu w czasie leczenia lanzoprazolem nie powoduje działań niepożądanych wynikających z interakcji. Regularne lub obfite picie może utrzymywać objawy choroby refluksowej, opóźniać gojenie nadżerek i owrzodzeń oraz zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, co pacjent może odebrać jako nieskuteczność leku.

Mechanizm

Między lanzoprazolem a etanolem nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej na poziomie samych substancji. Charakterystyki produktów leczniczych lanzoprazolu nie wymieniają alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a jedynym przeciwwskazaniem interakcyjnym jest atazanawir.[1] Lanzoprazol jest metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, a umiarkowane spożycie alkoholu nie zmienia w istotny sposób jego ekspozycji. Inhibitory pompy protonowej, w przeciwieństwie do niektórych leków blokujących receptor H2, nie hamują w klinicznie istotnym stopniu żołądkowej dehydrogenazy alkoholowej i nie zwiększają stężenia alkoholu we krwi. Znaczenie praktyczne ma natomiast działanie samego alkoholu – drażni on błonę śluzową żołądka i przełyku, zmniejsza napięcie dolnego zwieracza przełyku i nasila refluks, przez co działa przeciwnie do celu leczenia, choć nie osłabia samego hamowania wydzielania kwasu przez lanzoprazol.

Metabolizm i transportery

  • Lanzoprazol: inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • utrzymywanie się zgagi i bólu w nadbrzuszu mimo leczenia
  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego u osób pijących regularnie lub obficie
  • stężenie magnezu u osób nadużywających alkoholu i przyjmujących lanzoprazol długotrwale

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub obfite picieilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieRegularne lub obfite picie alkoholu utrzymuje uszkodzenie błony śluzowej i zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, co zmniejsza skuteczność leczenia choroby refluksowej i wrzodowej, choć nie wynika z interakcji z lanzoprazolem.
czas leczenia ≥ 3 miesiącealkoholinne zalecenieU osób nadużywających alkoholu i przyjmujących lanzoprazol długotrwale sumuje się ryzyko hipomagnezemii i niedoboru witaminy B12, dlatego warto rozważyć kontrolę stężenia magnezu i witaminy B12.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneWarfarynaa alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu przy stabilnym INR zwykle nie wymaga zmiany dawki warfaryny, natomiast należy unikać upijania się i regularnego picia większych ilości.Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w niewielkich ilościach, nie upijaj się, a jeśli zmienisz swoje nawyki picia, powiedz o tym lekarzowi przy kontroli INR.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w niewielkich ilościach, nie upijaj się, a jeśli zmienisz swoje nawyki picia, powiedz o tym lekarzowi przy kontroli INR.

Alkohol może zmieniać działanie warfaryny i zwiększać ryzyko krwawień. Wypicie dużej ilości alkoholu naraz może nadmiernie rozrzedzić krew, a regularne picie może sprawić, że wyniki INR będą niestabilne. Alkohol podrażnia też żołądek i zwiększa ryzyko upadków, co przy warfarynie jest szczególnie niebezpieczne. Okazjonalna, niewielka ilość alkoholu zwykle nie szkodzi, jeśli wyniki INR są stabilne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • różowy, czerwony lub brunatny mocz
  • wymioty z krwią albo treścią przypominającą fusy od kawy
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub osłabienie, zwłaszcza po upadku
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu przy stabilnym INR zwykle nie wymaga zmiany dawki warfaryny, natomiast należy unikać upijania się i regularnego picia większych ilości. U pacjenta, który zmienił nawyki dotyczące alkoholu, czyli zaczął pić więcej, przestał pić albo miał epizod upojenia, należy wykonać wcześniejszą kontrolę INR. Alkoholizm jest przeciwwskazaniem do leczenia warfaryną[1], dlatego w takiej sytuacji lekarz powinien ocenić zasadność terapii i rozważyć inne postępowanie.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest krwawienie, zwłaszcza z przewodu pokarmowego oraz wewnątrzczaszkowe po upadku w stanie upojenia. Wahania INR w obu kierunkach zwiększają też ryzyko powikłań zakrzepowych i zatorowych w okresach, gdy działanie warfaryny jest zbyt słabe.

Mechanizm

Alkohol wpływa na warfarynę kilkoma drogami, a kierunek zmian zależy od ilości i sposobu picia. Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu może hamować wątrobowy metabolizm warfaryny i podwyższać INR. Przewlekłe nadużywanie może indukować enzymy wątrobowe i obniżać INR, przez co kontrola leczenia staje się nieprzewidywalna. ChPL warfaryny podaje, że spożycie dużych ilości alkoholu przez pacjentów z niewydolnością wątroby zwiększa działanie warfaryny[1] – wynika to z upośledzonej syntezy czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K. Niezależnie od INR alkohol uszkadza błonę śluzową żołądka, może obniżać liczbę płytek krwi i zwiększa ryzyko upadków, co sumuje się z działaniem przeciwkrzepliwym. ChPL warfaryny wymienia alkoholizm wśród przeciwwskazań jako stan, w którym przestrzeganie zaleceń może nie być satysfakcjonujące[1]. Samo okazjonalne spożycie alkoholu nie jest tam ujęte jako przeciwwskazanie, dlatego klasa podstawowa to „niekorzystna”, a alkoholizm opisano jako modyfikator.

Metabolizm i transportery

  • Warfaryna: substrat CYP1A2[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • INR po każdej zmianie nawyków spożywania alkoholu
  • objawy krwawienia
  • parametry czynności wątroby u osób nadużywających alkoholu
  • morfologia krwi z liczbą płytek

Kiedy ocena się zmienia

Alkoholizm lub przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentinterakcja nie dotyczyChPL warfaryny wymienia alkoholizm wśród przeciwwskazań. U takich pacjentów INR jest nieprzewidywalne, przestrzeganie zaleceń bywa niepewne, a ryzyko krwawień i upadków jest duże, dlatego lekarz powinien ocenić zasadność leczenia warfaryną.
Jednorazowe duże spożycie lub upojenieilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieOstre duże spożycie alkoholu może hamować metabolizm warfaryny i podwyższać INR, a upojenie zwiększa ryzyko urazów. Należy rozważyć wcześniejszą kontrolę INR i obserwację w kierunku krwawienia.
Nagła zmiana regularnego picia, w tym zaprzestanieczas leczenia · pacjentinne zalecenieZmiana przewlekłego spożycia alkoholu, także jego nagłe zaprzestanie, może przesunąć INR w górę lub w dół. Zaleca się częstszą kontrolę INR do czasu ponownej stabilizacji.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych alkohol dodatkowo zwiększa ryzyko upadków i krwawienia wewnątrzczaszkowego. ChPL warfaryny wymienia tendencję do częstych upadków wśród przeciwwskazań.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/warfin-100164313/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/warfin-100164313/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 133

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ WarfarynaNie łącz dziurawca z warfaryną w żadnej postaci doustnej, także jako herbaty ani składnika mieszanek ziołowych.Nie przyjmuj dziurawca, gdy bierzesz warfarynę, a jeśli już go stosujesz, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który kontroluje twoje INR, i ustal z nim odstawienie dziurawca oraz terminy badań INR.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dziurawca, gdy bierzesz warfarynę, a jeśli już go stosujesz, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który kontroluje twoje INR, i ustal z nim odstawienie dziurawca oraz terminy badań INR.

Dziurawca nie wolno łączyć z warfaryną. Dziurawiec sprawia, że organizm szybciej pozbywa się warfaryny, więc lek słabiej chroni cię przed zakrzepami. Po odstawieniu dziurawca działanie warfaryny może się z kolei nagle wzmocnić i zwiększyć ryzyko krwawienia. Dotyczy to także herbatek i kropli ziołowych, w których dziurawiec jest jednym ze składników.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
  • nagłe osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • czerwony lub brązowy mocz, czarne stolce
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz dziurawca z warfaryną w żadnej postaci doustnej, także jako herbaty ani składnika mieszanek ziołowych.[1] Jeśli pacjent już przyjmuje dziurawiec, należy oznaczyć INR i zaprzestać podawania dziurawca.[1] Po odstawieniu dziurawca trzeba częściej kontrolować INR przez co najmniej 2 tygodnie i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę warfaryny, bo wygasanie indukcji podnosi jej stężenie.[1]

Skutek kliniczny

Grozi spadek INR poniżej zakresu terapeutycznego i utrata ochrony przed zakrzepicą, zatorowością płucną i udarem.[1] Po odstawieniu dziurawca u pacjenta, któremu zwiększono dawkę warfaryny, INR może wzrosnąć ponad zakres terapeutyczny z ryzykiem krwawienia.[1]

Mechanizm

Dziurawiec przyspiesza rozkład warfaryny w wątrobie, przez co osłabia jej działanie przeciwzakrzepowe. Hiperycyna i hiperforyna indukują izoenzymy CYP1A2, CYP3A4 i CYP2C9, co obniża stężenie leków przez nie metabolizowanych.[2] R-warfaryna jest metabolizowana głównie przez CYP1A2 i CYP3A4, a S-warfaryna głównie przez CYP2C9, dlatego indukcja tych szlaków zmniejsza stężenie warfaryny w osoczu i wartość INR.[1] Działanie indukujące może utrzymywać się nawet przez 2 tygodnie od odstawienia dziurawca.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[3], warfaryna – substrat CYP3A4[4]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
  • Warfaryna: substrat CYP1A2[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • INR – przed odstawieniem dziurawca i częściej przez co najmniej 2 tygodnie po odstawieniu
  • objawy krwawienia po odstawieniu dziurawca
  • objawy zakrzepicy i zatorowości przy jednoczesnym stosowaniu

Bezpieczniejsze alternatywy

melisa lekarskamięta pieprzowa

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie dziurawca u pacjenta stale przyjmującego warfarynękolejność włączenia · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa przez około 2 tygodnie, a stężenie warfaryny i INR rosną. Należy oznaczyć INR przed odstawieniem, kontrolować je częściej przez co najmniej 2 tygodnie i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę warfaryny.
Systematyczne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieIndukcja enzymów narasta przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, więc regularne stosowanie silniej obniża INR. Pojedyncze użycie nie zmienia klasy połączenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin 3 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/warfin-100164313/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Warfin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/warfin-100164313/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory proteazy (np. atazanawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.

Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
  • spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
  • nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].

Mechanizm

Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].

Monitorować

  • wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
  • liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
  • samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
  • przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem

Kiedy ocena się zmienia

Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazyryzyko rośnieAtazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach.
Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowejryzyko rośnieIm silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru.
Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowejinne zalecenieGdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV.

Źródła

  1. Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
  2. Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLanzoprazol+ RylpiwirynaNie łącz lanzoprazolu z doustną rylpiwiryną, ponieważ ChPL rylpiwiryny wymienia inhibitory pompy protonowej, w tym lanzoprazol, w przeciwwskazaniach.Nie przyjmuj lanzoprazolu razem z rylpiwiryną w tabletkach i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV, czym bezpiecznie leczyć zgagę.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj lanzoprazolu razem z rylpiwiryną w tabletkach i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV, czym bezpiecznie leczyć zgagę.

Lanzoprazol zmniejsza ilość kwasu w żołądku, a rylpiwiryna w tabletkach potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przyjmowane razem mogą sprawić, że lek na HIV przestanie działać i wirus stanie się na niego oporny. Dotyczy to także innych leków z tej samej grupy co lanzoprazol, również tych kupowanych bez recepty.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • potrzebujesz leku na zgagę, nadkwasotę lub refluks
  • lekarz informuje cię o wzroście ilości wirusa we krwi
  • przyjąłeś lanzoprazol razem z rylpiwiryną przez kilka dni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz lanzoprazolu z doustną rylpiwiryną, ponieważ ChPL rylpiwiryny wymienia inhibitory pompy protonowej, w tym lanzoprazol, w przeciwwskazaniach[1]. Zamiana na inny inhibitor pompy protonowej nie rozwiązuje problemu, bo przeciwwskazanie obejmuje całą grupę[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia zmniejszającego wydzielanie kwasu, decyzję o innym leku i o odstępach czasowych należy podjąć z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zgodnie z zaleceniami ChPL rylpiwiryny. ChPL rylpiwiryny w postaci wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach[2].

Skutek kliniczny

Stężenie rylpiwiryny w osoczu może się znacznie zmniejszyć, co grozi utratą skuteczności leczenia przeciwretrowirusowego, niepowodzeniem wirusologicznym i rozwojem oporności HIV. Dla omeprazolu w dawce 20 mg raz na dobę AUC rylpiwiryny zmniejszało się o 40%, Cmin o 33%, a Cmax o 40%, natomiast dla lanzoprazolu interakcji nie badano, ale spodziewane jest znaczne zmniejszenie stężeń rylpiwiryny[1].

Mechanizm

Lanzoprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH w żołądku, a wchłanianie doustnej rylpiwiryny zależy od kwaśnego środowiska żołądka. ChPL rylpiwiryny podaje, że inhibitory pompy protonowej zmniejszają wchłanianie rylpiwiryny z powodu zwiększenia pH w żołądku[1]. ChPL lanzoprazolu ostrzega ogólnie, że lanzoprazol może zaburzać wchłanianie leków, których dostępność biologiczna zależy od pH soku żołądkowego[3].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lanzoprazol – inhibitor CYP3A4[4], rylpiwiryna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lanzoprazol: inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Rylpiwiryna: inhibitor MATE2-K[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • miano RNA HIV (wiremia) w razie przypadkowego jednoczesnego stosowania
  • przestrzeganie schematu przyjmowania rylpiwiryny

Kiedy ocena się zmienia

Domięśniowa (zawiesina o przedłużonym uwalnianiu)droga podania · rylpiwirynainne zalecenieRylpiwiryna podawana domięśniowo nie wchłania się z przewodu pokarmowego, więc mechanizm zależny od pH w żołądku nie ma zastosowania, a ChPL postaci we wstrzykiwaniach nie wymienia inhibitorów pompy protonowej w przeciwwskazaniach. Przeciwwskazanie nadal obowiązuje w okresie przyjmowania rylpiwiryny w tabletkach, na przykład przed rozpoczęciem wstrzyknięć albo przy ich zastępowaniu tabletkami.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego REKAMBYS 600 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rekambys-100445800/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo 15 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalanzo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalanzo-100116001/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści witaminy K (np. acenokumarol, warfaryna)+ Trombolityki (np. urokinaza, alteplaza, tenekteplaza) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i trombolityku ogólnoustrojowego ryzyko ciężkiego krwawienia jest tak duże, że trombolityku nie podaje się pacjentowi skutecznie leczonemu antagonistą witaminy K.Jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, zawsze mów ratownikom i lekarzom w szpitalu o tym leku oraz noś przy sobie kartę z informacją o leczeniu przeciwzakrzepowym.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, zawsze mów ratownikom i lekarzom w szpitalu o tym leku oraz noś przy sobie kartę z informacją o leczeniu przeciwzakrzepowym.

Warfaryna i acenokumarol rozrzedzają krew, a leki rozpuszczające skrzepy, takie jak alteplaza czy tenekteplaza, podaje się w szpitalu przy udarze, zawale lub zatorze płucnym. Razem mogą wywołać groźne krwawienie, także do mózgu. Dlatego lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, zanim zdecyduje o takim leczeniu. Nie dotyczy to leków z białkiem C ani radamts, które działają inaczej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagły, bardzo silny ból głowy
  • splątanie, senność, trudności z mówieniem lub nowy niedowład
  • wymioty krwią lub fusowate wymioty
  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • krew w moczu
  • przedłużające się krwawienie z miejsca wkłucia lub z nosa
  • duże, niewyjaśnione siniaki
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu antagonisty witaminy K i trombolityku ogólnoustrojowego ryzyko ciężkiego krwawienia jest tak duże, że trombolityku nie podaje się pacjentowi skutecznie leczonemu antagonistą witaminy K. Przed fibrynolizą zawsze ustala się, czy pacjent przyjmuje warfarynę lub acenokumarol, i pilnie oznacza INR. Alteplazy i tenekteplazy w udarze niedokrwiennym nie podaje się przy INR powyżej 1,7, a w zawale serca i zatorowości płucnej przy INR powyżej 1,3. Jeśli INR jest powyżej progu, rozważa się leczenie bez fibrynolizy ogólnoustrojowej, na przykład trombektomię mechaniczną w udarze albo pierwotną angioplastykę wieńcową w zawale. Antagonisty witaminy K nie włącza się bezpośrednio po trombolizie bez osłony heparyny i oceny ryzyka krwawienia – zwykle zaczyna się go po ustabilizowaniu pacjenta, w czasie wskazanym przez lekarza prowadzącego. Białko C ludzkie i radamts nie podlegają temu ograniczeniu.

Skutek kliniczny

Znacznie rośnie ryzyko poważnych krwawień, w tym objawowego krwotoku śródczaszkowego po leczeniu trombolitycznym udaru niedokrwiennego oraz krwawień z przewodu pokarmowego, miejsc wkłucia i miejsc nakłucia tętnicy. Ryzyko jest tym większe, im wyższy jest INR w chwili podania trombolityku. Krwawienie po fibrynolizie u pacjenta z wydłużonym INR może być trudne do opanowania, ponieważ wymaga jednoczesnego odwrócenia działania obu leków.

Mechanizm

Trombolityk (alteplaza, tenekteplaza, reteplaza, urokinaza) aktywuje plazminogen do plazminy, która rozpuszcza fibrynę w skrzepie i w czopach hemostatycznych w naczyniach. Antagonista witaminy K (warfaryna, acenokumarol) hamuje syntezę czynników krzepnięcia II, VII, IX i X, więc organizm nie jest w stanie szybko wytworzyć nowego czopa w miejscu uszkodzenia naczynia. Oba działania sumują się – trombolityk usuwa istniejące zabezpieczenie hemostatyczne, a antagonista witaminy K utrudnia jego odbudowę. Mechanizm jest wspólny dla obu leków z grupy A i dla wszystkich trombolityków aktywujących plazminogen. Nie dotyczy białka C ludzkiego ani radamts, które nie są fibrynolitykami.

Monitorować

  • INR przed decyzją o fibrynolizie, oznaczony pilnie także wtedy, gdy pacjent nie pamięta, czy przyjmuje antagonistę witaminy K
  • stan neurologiczny w pierwszej dobie po trombolizie (nagłe bóle głowy, pogorszenie świadomości, nowe deficyty)
  • objawy krwawienia z miejsc wkłucia, przewodu pokarmowego i dróg moczowych
  • morfologia krwi i stężenie hemoglobiny
  • INR po włączeniu lub wznowieniu antagonisty witaminy K po leczeniu trombolitycznym

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowe wkroplenie do cewnika w celu jego udrożnieniadroga podania · trombolitykiryzyko malejeMałe dawki urokinazy lub alteplazy pozostawiane w świetle cewnika naczyniowego działają głównie miejscowo i mają niewielki wpływ ogólnoustrojowy. U pacjenta leczonego antagonistą witaminy K można je stosować, obserwując miejsce wkłucia i objawy krwawienia.
Antagonista witaminy K włączany po zakończeniu leczenia trombolitycznegokolejność włączenia · antagoniści witaminy Kinne zalecenieWłączenie antagonisty witaminy K po trombolizie, na przykład po zatorowości płucnej, jest typowym postępowaniem, ale odbywa się po ustabilizowaniu pacjenta, pod osłoną heparyny i z kontrolą INR oraz objawów krwawienia. Termin włączenia ustala lekarz prowadzący na podstawie ryzyka krwawienia.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści witaminy K (np. acenokumarol, warfaryna)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaAntagonisty witaminy K nie łączy się z inhibitorem czynnika Xa poza krótkim, zaplanowanym okresem zmiany jednego leku przeciwkrzepliwego na drugi.Nie przyjmuj razem leku z grupy antagonistów witaminy K i leku z grupy inhibitorów czynnika Xa, chyba że lekarz zaplanował tak krótki okres zmiany leczenia i dokładnie wyjaśnił ci, kiedy odstawić poprzedni lek.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj razem leku z grupy antagonistów witaminy K i leku z grupy inhibitorów czynnika Xa, chyba że lekarz zaplanował tak krótki okres zmiany leczenia i dokładnie wyjaśnił ci, kiedy odstawić poprzedni lek.

Acenokumarol i warfaryna oraz rywaroksaban, apiksaban i edoksaban to leki rozrzedzające krew, które działają w podobny sposób. Przyjmowane razem bardzo zwiększają ryzyko groźnych krwawień, na przykład z żołądka albo do mózgu. Takie połączenie stosuje się tylko przez kilka dni, gdy lekarz zmienia jeden lek na drugi, i zawsze według jego dokładnych wskazówek. Jeśli nie wiesz, kiedy odstawić poprzedni lek, zapytaj lekarza albo farmaceutę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krew w moczu (różowy, czerwony lub brązowy mocz)
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • długotrwałe krwawienie z nosa lub dziąseł
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub mowy, nagłe osłabienie
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Antagonisty witaminy K nie łączy się z inhibitorem czynnika Xa poza krótkim, zaplanowanym okresem zmiany jednego leku przeciwkrzepliwego na drugi. Przy przejściu z acenokumarolu lub warfaryny na rywaroksaban, apiksaban albo edoksaban odstawia się antagonistę witaminy K i włącza inhibitor czynnika Xa dopiero po spadku INR poniżej progu określonego dla danego leku i wskazania, bez nakładania się obu leków. Przy przejściu w odwrotnym kierunku leki stosuje się równolegle tylko do osiągnięcia terapeutycznego INR, a INR oznacza się tuż przed kolejną dawką inhibitora czynnika Xa, bo wtedy jego wpływ na wynik jest najmniejszy. W tym okresie edoksaban podaje się w zmniejszonej dawce, a schemat nakładania się leków różni się między rywaroksabanem, apiksabanem i edoksabanem. Acenokumarol działa krócej niż warfaryna, więc po jego odstawieniu INR spada szybciej i inhibitor czynnika Xa można zwykle włączyć wcześniej. Jeśli połączenie wykryto poza okresem zmiany leczenia, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu odstawienia jednego z leków.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie leku z obu grup wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego i krwawień wewnątrzczaszkowych, które mogą zagrażać życiu. Nie ma przy tym korzyści przeciwzakrzepowej w porównaniu z jednym prawidłowo dawkowanym lekiem. Dodatkowo zawyżony INR utrudnia ocenę działania antagonisty witaminy K w okresie zmiany leczenia.

Mechanizm

Antagoniści witaminy K hamują wątrobową syntezę czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K (II, VII, IX, X) oraz białek C i S. Inhibitory czynnika Xa bezpośrednio i odwracalnie blokują aktywny czynnik X. Oba mechanizmy działają w tym samym szlaku krzepnięcia, więc ich działanie przeciwkrzepliwe się sumuje. Interakcja nie wynika ze zmian stężeń leków we krwi i dotyczy wszystkich leków obu grup. Brak danych dla acenokumarolu w części baz nie oznacza braku interakcji, bo mechanizm jest taki sam jak dla warfaryny. Inhibitory czynnika Xa wydłużają czas protrombinowy i zawyżają INR, najsilniej rywaroksaban, słabiej edoksaban i apiksaban. Z tego powodu INR mierzony podczas stosowania obu leków nie odzwierciedla wiarygodnie samego działania antagonisty witaminy K.

Monitorować

  • INR – przy zmianie leczenia oznaczany tuż przed kolejną dawką inhibitora czynnika Xa
  • objawy krwawienia (krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce, krwawienia z nosa i dziąseł, rozległe siniaki)
  • morfologia krwi z oznaczeniem hemoglobiny
  • czynność nerek (klirens kreatyniny) – przy doborze dawki inhibitora czynnika Xa
  • w razie potrzeby aktywność anty-Xa oznaczana testem kalibrowanym dla konkretnego leku

Kiedy ocena się zmienia

Przejście z inhibitora czynnika Xa na antagonistę witaminy Kkolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy zmianie inhibitora czynnika Xa na acenokumarol lub warfarynę leki stosuje się równolegle przez krótki czas, aż INR osiągnie wartość terapeutyczną, bo antagonista witaminy K zaczyna działać z opóźnieniem. INR oznacza się tuż przed kolejną dawką inhibitora czynnika Xa. Schemat różni się między lekami, a edoksaban w tym okresie podaje się w zmniejszonej dawce. Po osiągnięciu docelowego INR inhibitor czynnika Xa się odstawia.
Przejście z antagonisty witaminy K na inhibitor czynnika Xakolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy zmianie acenokumarolu lub warfaryny na inhibitor czynnika Xa leków nie stosuje się równolegle. Antagonistę witaminy K się odstawia, a inhibitor czynnika Xa włącza po spadku INR poniżej progu określonego dla danego leku i wskazania. Po acenokumarolu INR spada szybciej niż po warfarynie, więc odstęp jest zwykle krótszy.
wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko krwawienia przy podwójnej antykoagulacji, także w okresie zmiany leczenia, jest większe, a często współistnieje pogorszona czynność nerek wpływająca na eliminację inhibitorów czynnika Xa. Okres nakładania się leków powinien być możliwie krótki i ściśle kontrolowany.
Obniżony klirens kreatyninyeGFR · inhibitory czynnika Xaryzyko rośnieInhibitory czynnika Xa są w części wydalane przez nerki, najbardziej edoksaban, w mniejszym stopniu rywaroksaban i apiksaban. Przy upośledzonej czynności nerek ich stężenie rośnie, co nasila addycyjne działanie przeciwkrzepliwe w okresie nakładania się z antagonistą witaminy K i wydłuża czas działania po odstawieniu.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści witaminy K (np. acenokumarol, warfaryna)+ Bezpośrednie inhibitory trombiny (np. dabigatran eteksylan) klasaAntagonisty witaminy K nie łączy się z bezpośrednim inhibitorem trombiny poza krótkim, zaplanowanym okresem zmiany jednego leku na drugi.Nie przyjmuj jednocześnie dwóch leków przeciwzakrzepowych z tych grup, chyba że lekarz zmienia ci jeden lek na drugi i dał ci dokładny plan z datami odstawienia i badania INR.szybki (godziny)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj jednocześnie dwóch leków przeciwzakrzepowych z tych grup, chyba że lekarz zmienia ci jeden lek na drugi i dał ci dokładny plan z datami odstawienia i badania INR.

Warfaryna i acenokumarol oraz dabigatran to leki przeciwzakrzepowe, które rozrzedzają krew w różny sposób. Przyjmowane razem bardzo silnie zmniejszają krzepliwość krwi i mogą wywołać groźne krwawienie. Razem stosuje się je tylko przez kilka dni, gdy lekarz zmienia ci jeden lek na drugi. Biwalirudynę podaje się tylko w szpitalu podczas zabiegu na sercu, a personel kontroluje wtedy twoją krzepliwość krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czarny, smolisty stolec albo krew w stolcu
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
  • nagłe osłabienie, bladość, omdlenie
ChPL
nie sprawdzono
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Antagonisty witaminy K nie łączy się z bezpośrednim inhibitorem trombiny poza krótkim, zaplanowanym okresem zmiany jednego leku na drugi. Przy zmianie z dabigatranu na warfarynę lub acenokumarol antagonistę witaminy K włącza się przed odstawieniem dabigatranu. Wyprzedzenie zależy od klirensu kreatyniny i wynosi trzy dni przy CrCl co najmniej 50 ml/min oraz dwa dni przy CrCl 30–50 ml/min. INR oznacza się co najmniej dwa dni po ostatniej dawce dabigatranu, bo wcześniej wynik jest zawyżony. Przy zmianie z antagonisty witaminy K na dabigatran najpierw odstawia się warfarynę lub acenokumarol. Dabigatran włącza się, gdy INR spadnie poniżej 2,0. U chorego przyjmującego antagonistę witaminy K, który wymaga biwalirudyny podczas zabiegu wieńcowego, przed zabiegiem ocenia się INR. Krzepnięcie kontroluje się w trakcie wlewu, a po zabiegu chorego obserwuje się w kierunku krwawienia z miejsca dostępu.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień. Mogą to być krwawienia z przewodu pokarmowego, z dróg moczowych, wewnątrzczaszkowe oraz krwawienia w miejscu wkłucia lub dostępu naczyniowego. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy upośledzonej czynności nerek i przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych lub NLPZ. Wynik INR mierzony w trakcie działania inhibitora trombiny może być fałszywie zawyżony. Grozi to błędną decyzją o odstawieniu lub zmniejszeniu dawki antagonisty witaminy K.

Mechanizm

Interakcja jest farmakodynamiczna i wspólna dla całej klasy. Antagoniści witaminy K (acenokumarol, warfaryna) hamują reduktazę epoksydu witaminy K. Przez to wątroba wytwarza mniej czynnych czynników krzepnięcia II, VII, IX i X. Bezpośrednie inhibitory trombiny (dabigatran, biwalirudyna) blokują trombinę wolną i związaną ze skrzepem. Oba mechanizmy uderzają w kaskadę krzepnięcia w różnych miejscach, więc ich działanie przeciwkrzepliwe się sumuje. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie występuje. Dabigatran i biwalirudyna nie są metabolizowane przez CYP450 i nie zmieniają stężenia warfaryny ani acenokumarolu. Bezpośrednie inhibitory trombiny same wydłużają czas protrombinowy i zawyżają INR. Utrudnia to ocenę działania antagonisty witaminy K w okresie nakładania się obu leków.

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł, siniaki, krwawienie z miejsca wkłucia)
  • hemoglobina i hematokryt
  • INR z uwzględnieniem jego zawyżenia przez inhibitor trombiny
  • aPTT lub ACT w trakcie wlewu biwalirudyny
  • klirens kreatyniny przed zmianą leku i w trakcie leczenia dabigatranem

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana z dabigatranu na antagonistę witaminy Kkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieKrótkie nakładanie się obu leków jest dopuszczalne i celowe. Antagonistę witaminy K włącza się trzy dni przed odstawieniem dabigatranu przy CrCl co najmniej 50 ml/min oraz dwa dni przed odstawieniem przy CrCl 30–50 ml/min. INR oznacza się co najmniej dwa dni po ostatniej dawce dabigatranu.
Zmiana z antagonisty witaminy K na dabigatrankolejność włączenia · pacjentinne zalecenieLeki nie powinny się nakładać. Najpierw odstawia się warfarynę lub acenokumarol, a dabigatran włącza się dopiero, gdy INR spadnie poniżej 2,0.
Dożylna, jednorazowo w trakcie zabiegu (biwalirudyna)droga podania · bezpośrednie inhibitory trombinyryzyko malejeKrótkotrwały wlew biwalirudyny podczas przezskórnej interwencji wieńcowej u chorego przyjmującego antagonistę witaminy K jest możliwy. Przed zabiegiem ocenia się INR, w trakcie wlewu monitoruje się ACT lub aPTT, a po zabiegu obserwuje się miejsce dostępu naczyniowego.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.

Leki na zgagę i nadkwaśność z grupy inhibitorów pompy protonowej, na przykład pantoprazol, omeprazol czy ezomeprazol, zmniejszają ilość kwasu w żołądku. Niektóre leki na białaczkę, przede wszystkim dazatynib i bosutynib, potrzebują kwaśnego środowiska, aby dobrze się wchłonąć, więc przy takim połączeniu mogą działać słabiej. Osłabienia leczenia nie da się odczuć, a może ono zmniejszyć kontrolę choroby. Imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu ten problem w praktyce nie dotyczy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawracające lub nasilające się zmęczenie i osłabienie
  • częstsze infekcje, gorączka bez wyraźnej przyczyny
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
  • niepokojące wyniki kontrolnych badań krwi przekazane przez lekarza
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności. Dotyczy to przede wszystkim dazatynibu i bosutynibu. Przy dazatynibie zamiast inhibitora pompy protonowej można stosować leki zobojętniające, na przykład wodorotlenek glinu z wodorotlenkiem magnezu, przyjmowane co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po dawce dazatynibu, natomiast antagonisty receptora H2 nie zaleca się. Przy bosutynibie można zastosować krótko działające leki zobojętniające lub famotydynę z rozdzieleniem pór przyjmowania, na przykład bosutynib rano, a lek zmniejszający kwasowość wieczorem[1]. Gdy inhibitor pompy protonowej jest bezwzględnie potrzebny, na przykład w leczeniu choroby wrzodowej z krwawieniem, decyzję o dalszym leczeniu i ewentualnej zmianie inhibitora kinazy należy podjąć wspólnie z hematologiem i kontrolować odpowiedź na leczenie. Imatynib, nilotynib, ponatynib i asciminib można w razie potrzeby łączyć z inhibitorami pompy protonowej bez modyfikacji schematu.

Skutek kliniczny

Zmniejszone stężenie dazatynibu lub bosutynibu we krwi może osłabić skuteczność leczenia przewlekłej białaczki szpikowej lub ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia[1]. Konsekwencją może być brak osiągnięcia lub utrata odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej albo molekularnej oraz zwiększone ryzyko progresji choroby. Interakcja nie powoduje ostrej toksyczności, a jej znaczenie polega na niezauważalnym dla pacjenta spadku skuteczności terapii przeciwnowotworowej.

Mechanizm

Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Dazatynib i bosutynib to słabe zasady, których rozpuszczalność gwałtownie spada przy wyższym pH, więc w obecności inhibitora pompy protonowej mniej leku rozpuszcza się i wchłania z przewodu pokarmowego[1]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w podobnym stopniu, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej substancji. Rozłożenie przyjmowania leków na różne pory dnia nie usuwa interakcji, ponieważ działanie inhibitora pompy protonowej utrzymuje się przez całą dobę. Wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL interakcja jest wyraźna dla dazatynibu i bosutynibu, a nieistotna klinicznie dla imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu.

Monitorować

  • odpowiedź molekularna – poziom transkryptu BCR-ABL w badaniu RQ-PCR zgodnie z harmonogramem kontroli hematologicznych
  • odpowiedź hematologiczna – morfologia krwi z rozmazem
  • objawy nadkwaśności i skuteczność leczenia zastępczego (leki zobojętniające, famotydyna)
  • przegląd listy leków pod kątem inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty

Źródła

  1. Abbas R, Leister C, Sonnichsen D. A clinical study to examine the potential effect of lansoprazole on the pharmacokinetics of bosutinib when administered concomitantly to healthy subjects. Clin Drug Investig. 2013;33(8):589-95. doi: 10.1007/s40261-013-0103-z. PMID: 23839484.

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, dakomitynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.

Leki na zgagę i wrzody z grupy inhibitorów pompy protonowej, takie jak omeprazol czy pantoprazol, zmniejszają kwaśność żołądka. Niektóre leki na raka płuca, na przykład erlotynib, gefitynib i dakomitynib, potrzebują kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwnowotworowy może działać słabiej, choć nie odczujesz od razu żadnych objawów. Ozymertynib, afatynib i lazertynib nie mają tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie dolegliwości związanych z chorobą nowotworową, np. większy kaszel lub duszność
  • nawracająca zgaga, która skłania cię do sięgania po leki bez recepty
  • informacja od lekarza o gorszych wynikach badań kontrolnych
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – wchłanianie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to szczególnie erlotynibu, dakomitynibu i gefitynibu, a rozłożenie przyjmowania leków w ciągu doby nie rozwiązuje problemu. Jeśli leczenie zmniejszające kwaśność żołądka jest konieczne, lepiej zastosować antagonistę receptora H2 albo lek zobojętniający kwas solny z zachowaniem odstępu czasowego wskazanego w ChPL danego inhibitora kinazy EGFR. U pacjentów przyjmujących erlotynib lub dakomitynib warto zweryfikować wskazanie do inhibitora pompy protonowej i rozważyć jego odstawienie[1]. Przy ozymertynibie, afatynibie i lazertynibie modyfikacja leczenia nie jest konieczna, a przy aumolertynibie ze względu na brak danych zaleca się ostrożność.

Skutek kliniczny

Zmniejszone wchłanianie inhibitora kinazy EGFR prowadzi do niższego stężenia leku we krwi, co może osłabić kontrolę choroby nowotworowej i przyspieszyć jej progresję[1]. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, więc łatwo ją przeoczyć, a jej skutek ujawnia się dopiero jako gorsza odpowiedź na leczenie.

Mechanizm

Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Erlotynib, gefitynib i dakomitynib są słabymi zasadami, których rozpuszczalność wyraźnie spada wraz ze wzrostem pH, dlatego w mniej kwaśnym środowisku rozpuszczają się i wchłaniają gorzej[2]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w równym stopniu, bo wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej cząsteczki. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozłożenie dawek w ciągu doby nie znosi tej interakcji. Afatynib, ozymertynib i lazertynib nie wykazują istotnej zależności wchłaniania od pH. Dla aumolertynibu brak wystarczających danych, dlatego do czasu ich uzyskania należy postępować ostrożnie jak w przypadku całej klasy.

Monitorować

  • skuteczność leczenia przeciwnowotworowego w kontrolnych badaniach obrazowych
  • zasadność i czas trwania terapii inhibitorem pompy protonowej
  • objawy refluksu i dolegliwości żołądkowe po zmianie leku zmniejszającego kwaśność
  • przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty

Źródła

  1. Hsieh HH, Wu TY, Chen CH, Kuo YH, Hour MJ. Clinical impact of tetracyclines and/or proton pump inhibitors on the efficacy of epidermal growth factor receptor inhibitors in non-small cell lung cancer: a retrospective cohort study. BMC Cancer. 2023;23(1):151. doi: 10.1186/s12885-023-10623-w. PMID: 36782147.
  2. Kumarakulasinghe NB, Syn N, Soon YY, Asmat A, Zheng H, Loy EY, et al. EGFR kinase inhibitors and gastric acid suppressants in EGFR-mutant NSCLC: a retrospective database analysis of potential drug interaction. Oncotarget. 2016;7(51):85542-85550. doi: 10.18632/oncotarget.13458. PMID: 27907909.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.