Interakcje / Lapatynib / Lapatynib i noretysteron
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.
Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.
Połączenie przeciwwskazaneLapatynib+ NoretysteronNie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem.Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj noretysteronu w trakcie leczenia lapatynibem i powiedz o tej recepcie swojemu onkologowi.
Noretysteron to lek hormonalny, którego nie stosuje się u osób chorych na raka piersi. Lapatynib jest lekiem na raka piersi, więc tych dwóch leków nie łączy się. Hormon może utrudniać leczenie nowotworu. Noretysteron nie chroni też przed ciążą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nieprawidłowe krwawienie lub plamienie z dróg rodnych
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj noretysteronu pacjentce leczonej lapatynibem i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym lub onkologiem. Krwawienia z dróg rodnych u pacjentki z rakiem piersi wymagają oceny ginekologicznej i leczenia niehormonalnego uzgodnionego z onkologiem. Noretysteron nie zapewnia antykoncepcji, a w trakcie leczenia lapatynibem potrzebna jest skuteczna metoda niehormonalna.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest możliwe osłabienie kontroli nowotworu hormonozależnego przez progestagen. Wtórnie możliwe jest zwiększenie ekspozycji na noretysteron i nasilenie jego działań niepożądanych. Oba leki mogą wpływać na parametry czynności wątroby, co utrudnia ocenę hepatotoksyczności lapatynibu.
Mechanizm
Noretysteronu nie stosuje się u osób z rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworem hormonozależnym, w tym rakiem piersi[1]. Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi, więc każdy pacjent przyjmujący lapatynib ma przeciwwskazanie do noretysteronu. Progestagen może pobudzać komórki nowotworu z receptorami hormonalnymi i działać przeciwnie do celu leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie gdy lapatynib łączy się z inhibitorem aromatazy. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych klinicznie i zwiększa AUC doustnego midazolamu o 45%[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, a znaczenie kliniczne tego efektu jest nieznane[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- krwawienia i plamienia z dróg rodnych – wymagają konsultacji ginekologicznej
- aktywność aminotransferaz i bilirubina w trakcie leczenia lapatynibem
- objawy zakrzepicy żył i tętnic, jeśli noretysteron został już przyjęty
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLapatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego.Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do okazjonalnych, małych ilości, a w czasie biegunki lub nudności nie pij go wcale.
Ten lek może obciążać wątrobę i często wywołuje biegunkę, a alkohol może nasilać oba te problemy. Okazjonalnie wypity niewielki napój alkoholowy zwykle nie szkodzi. Nie pij jednak alkoholu, gdy masz biegunkę, nudności lub wymioty, i unikaj napojów z grejpfrutem, także drinków i piw smakowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilona lub długotrwała biegunka
- silne osłabienie, zawroty głowy, uczucie odwodnienia
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale pacjenta należy poinformować o możliwym nasileniu działań niepożądanych ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. W okresie biegunki, nudności lub wymiotów alkoholu należy unikać. U osób regularnie pijących większe ilości alkoholu albo z chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i ściślej kontrolować próby wątrobowe. Należy pamiętać, że sok grejpfrutowy, którego trzeba unikać podczas leczenia lapatynibem, bywa składnikiem drinków i piw smakowych.[1]
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, niewielkim spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Regularne picie większych ilości alkoholu może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, nasilać biegunkę i odwodnienie oraz sprzyjać zaburzeniom elektrolitowym, a także utrudniać ocenę, czy nieprawidłowe wyniki prób wątrobowych wynikają z działania leku.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej lapatynibu z etanolem. Charakterystyka produktu lapatynibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji.[1] Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A.[1] Etanol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc znacząca zmiana ekspozycji na lapatynib jest mało prawdopodobna. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. Lapatynib może uszkadzać wątrobę oraz często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol obciąża wątrobę, podrażnia przewód pokarmowy i nasila odwodnienie. Utrata potasu i magnezu w przebiegu biegunki lub wymiotów może dodatkowo zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT, które może wywołać lapatynib.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
- częstość i nasilenie biegunki oraz stan nawodnienia
- stężenie potasu i magnezu we krwi
- objawy uszkodzenia wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym spożywaniu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko addycyjnej hepatotoksyczności oraz odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Należy zalecić abstynencję i ściślej monitorować próby wątrobowe oraz elektrolity. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu lub alkoholowa choroba wątrobyczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub uszkodzeniem wątroby ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności lapatynibu jest większe. Wymagana jest abstynencja i ścisła kontrola funkcji wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieNoretysterona alkoholOkazjonalne, umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia noretysteronem nie wymaga żadnych zmian.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po przyjęciu tabletki, zapytaj farmaceutę, co zrobić z dawką.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, a jeśli zwymiotujesz wkrótce po przyjęciu tabletki, zapytaj farmaceutę, co zrobić z dawką.
Alkohol nie wchodzi w znane, istotne interakcje z noretysteronem. Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu nie osłabia działania tego leku. Regularne picie dużych ilości alkoholu szkodzi jednak wątrobie, a chora wątroba może uniemożliwić stosowanie tego leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub oczu
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki
- nietypowe krwawienie z dróg rodnych
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, umiarkowane spożycie alkoholu podczas leczenia noretysteronem nie wymaga żadnych zmian. U osób przewlekle nadużywających alkoholu warto przed leczeniem upewnić się, że czynność wątroby jest prawidłowa, ponieważ ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem[1].
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym piciu nie należy oczekiwać zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa noretysteronu. Znaczenie może mieć jedynie przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzące do uszkodzenia wątroby, ponieważ ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania noretysteronu[1]. Wymioty po dużej ilości alkoholu krótko po przyjęciu tabletki mogą zmniejszyć wchłanianie dawki.
Mechanizm
Nie opisano klinicznie istotnej interakcji noretysteronu z etanolem. ChPL octanu noretysteronu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji[1]. Charakterystyka produktu wskazuje, że leki indukujące enzymy mikrosomalne mogą zwiększać klirens hormonów płciowych i osłabiać działanie leczenia[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie indukować enzymy wątrobowe, ale nie ma badań, które potwierdzałyby klinicznie istotne obniżenie stężenia noretysteronu u osób pijących. Pojedyncze lub umiarkowane spożycie alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na farmakokinetykę ani działanie progestagenu.
Monitorować
- brak rutynowego monitorowania przy umiarkowanym spożyciu alkoholu
- próby wątrobowe u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie indukować enzymy wątrobowe i prowadzić do uszkodzenia wątroby, a ciężka choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania noretysteronu. Warto ocenić czynność wątroby przed leczeniem. |
| Dawka wywołująca wymiotyilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Wymioty wkrótce po przyjęciu tabletki mogą zmniejszyć wchłanianie dawki i osłabić działanie leku. Należy postąpić zgodnie z zaleceniem lekarza dotyczącym pominiętej dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
Inne interakcje tych leków 269
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ LapatynibPołączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić.Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.nieznanybadania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj cyzaprydu w czasie leczenia lapatynibem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o innym leku na dolegliwości trawienne.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwnowotworowy może zwiększać ilość leku na trawienie we krwi, a oba leki mogą zaburzać rytm serca. Takie połączenie może wywołać groźne, nawet zagrażające życiu zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie przy biegunce, która często towarzyszy leczeniu lapatynibem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- utrata przytomności
- silna lub długotrwała biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i cyzapryd należy odstawić. Cyzaprydu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani w hipokaliemii lub hipomagnezemii[1]. Należy unikać łączenia lapatynibu z doustnymi substratami CYP3A4 o małym indeksie terapeutycznym, w tym z cyzaprydem[2][3]. Leczenie onkologiczne ma pierwszeństwo, dlatego objawy dyspeptyczne trzeba leczyć prokinetykiem bez wpływu na odstęp QT i CYP3A4.
Skutek kliniczny
Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie zaburzenia rytmu serca, takie jak częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[1]. Biegunka wywołana lapatynibem sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, które dodatkowo zwiększają ryzyko arytmii.
Mechanizm
Lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach osiąganych w leczeniu i zwiększał AUC doustnie podanego midazolamu o 45%[2]. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a wzrost jego stężenia w surowicy zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i ciężkich arytmii[1]. Lapatynib sam może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują to działanie.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Lapatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[6], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy, zwłaszcza przy biegunce
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNoretysteron+ RytonawirPrzy rytonawirze stosowanym w leczeniu HIV lub jako środek wzmacniający innych leków kontroluj skuteczność noretysteronu i obraz krwawień, a gdy potrzebna jest antykoncepcja, zalecaj dodatkową metodę niehormonalną.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli noretysteron ma chronić przed ciążą, stosuj dodatkowo prezerwatywę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, a jeśli noretysteron ma chronić przed ciążą, stosuj dodatkowo prezerwatywę.
Rytonawir może osłabiać działanie noretysteronu, przez co lek hormonalny może gorzej działać, a krwawienia mogą stać się nieregularne. Ten efekt może utrzymywać się jeszcze kilka tygodni po odstawieniu rytonawiru. Jeśli rytonawir jest częścią leczenia zapalenia wątroby typu C, tych leków nie wolno łączyć, bo może dojść do uszkodzenia wątroby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nieregularne krwawienia lub plamienia
- powrót objawów, z powodu których przyjmujesz noretysteron
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy rytonawirze stosowanym w leczeniu HIV lub jako środek wzmacniający innych leków kontroluj skuteczność noretysteronu i obraz krwawień, a gdy potrzebna jest antykoncepcja, zalecaj dodatkową metodę niehormonalną. Indukcja enzymów może się utrzymywać przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego, więc ostrożność obowiązuje także po zakończeniu rytonawiru.[1] Noretysteronu nie łączy się ze skojarzeniem ombitaswir + parytaprewir + rytonawir i dazabuwir – należy go odstawić i wznowić po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia HCV.[1]
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia noretysteronu może prowadzić do zmiany schematu krwawień i osłabienia działania leczniczego.[1] W skojarzeniu z ombitaswirem, parytaprewirem i dazabuwirem wzrost AlAT powyżej pięciokrotności GGN występował znacząco częściej u kobiet przyjmujących leki zawierające etynyloestradiol.[1]
Mechanizm
Rytonawir zalicza się do leków zwiększających klirens hormonów płciowych, co może zmniejszać stężenie noretysteronu i jego skuteczność.[1] Rytonawir jednocześnie silnie hamuje CYP3A4 i indukuje sprzęganie z kwasem glukuronowym oraz utlenianie z udziałem CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 i CYP2C19, dlatego wypadkowy wpływ na progestagen bywa zmienny.[2] Inhibitory proteazy HIV/HCV mogą zwiększać albo zmniejszać stężenie estrogenów lub progestagenów w osoczu.[1] Noretysteron jest częściowo metabolizowany do etynyloestradiolu, który w skojarzeniu ombitaswir + parytaprewir + rytonawir i dazabuwir sprzyja wzrostowi aktywności AlAT.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- obraz krwawień i plamień
- skuteczność leczenia wskazania ginekologicznego
- aktywność AlAT przy leczeniu HCV schematem z ombitaswirem, parytaprewirem i dazabuwirem
Bezpieczniejsze alternatywy
lewonorgestrel (system domaciczny)dolutegrawirraltegrawir
Kiedy ocena się zmienia
| Skojarzenie ombitaswir + parytaprewir + rytonawir i dazabuwir (leczenie HCV)postać · rytonawir | ryzyko rośnie | W tym skojarzeniu połączenie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka wzrostu AlAT powyżej pięciokrotności GGN. Noretysteron można wznowić po około 2 tygodniach od zakończenia leczenia HCV. |
| odstep ≤ 4 tygodnie po odstawieniu rytonawirurytonawir | inne zalecenie | Indukcja enzymów może się utrzymywać przez około 4 tygodnie po odstawieniu leku indukującego, dlatego w tym czasie nadal zakładaj możliwość słabszego działania noretysteronu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Primolut-Nor 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/primolut-nor-100055009/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
Połączenie przeciwwskazaneProgesteron+ LapatynibNie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj progesteronu bez zgody onkologa, a jeśli inny lekarz go przepisał, powiedz mu, że przyjmujesz lapatynib.
Progesteronu nie stosuje się razem z lapatynibem. Lapatynib przyjmują osoby leczone z powodu raka piersi, a progesteron może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi i osłabiać skuteczność leczenia. Lapatynib może też zwiększać ilość progesteronu w organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z dróg rodnych
- ból, obrzęk lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj progesteronu u pacjentki leczonej lapatynibem. Progesteronu nie podaje się przy rozpoznanym lub podejrzewanym nowotworze piersi[1][2][3]. Jeśli progesteron został przepisany, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i onkologiem przed wydaniem leku. Decyzję o jakimkolwiek leczeniu hormonalnym w tej sytuacji podejmuje onkolog.
Skutek kliniczny
Podanie progesteronu choremu leczonemu lapatynibem może osłabić kontrolę nowotworu, zwłaszcza w raku z ekspresją receptorów hormonalnych. Ekspozycja na progesteron może być nieco większa niż zwykle. Wzrost ten ma mniejsze znaczenie niż samo przeciwwskazanie chorobowe.
Mechanizm
Główny problem nie wynika z farmakokinetyki, tylko ze wskazania lapatynibu. Lapatynib stosuje się wyłącznie w raku piersi, także w nowotworach z ekspresją receptora progesteronu[4]. Progesteronu nie stosuje się przy podejrzeniu lub rozpoznaniu nowotworu piersi albo narządów płciowych[1][2][3]. Progestagen może pobudzać nowotwór hormonozależny i działać przeciwnie do celu leczenia. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach klinicznych, a doustny midazolam miał przy nim AUC większe o 45%[4]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- konsultacja onkologiczna przed włączeniem jakiegokolwiek leku hormonalnego
- krwawienia z dróg rodnych
- objawy zakrzepicy żylnej
- objawy uszkodzenia wątroby
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lustork 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lustork-100354597/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lutezin 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lutezin-100382369/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneTestosteron+ LapatynibNie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany.Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj testosteronu podczas leczenia lapatynibem i jak najszybciej powiedz onkologowi, jeśli go używasz.
Lapatynib to lek na raka piersi. Testosteron może pobudzać wzrost tego nowotworu i osłabiać leczenie, dlatego tych leków się nie łączy. Dotyczy to zarówno żelu, jak i zastrzyków z testosteronem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
- powiększanie się znanych zmian lub węzłów chłonnych
- nowe bóle kości
- obrzęki nóg
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz testosteronu z lapatynibem, ponieważ leczenie lapatynibem oznacza rozpoznany raka piersi, w którym testosteron jest przeciwwskazany[1][2][3]. Gdy pacjent stosuje testosteron w chwili rozpoznania raka piersi, odstaw go i skontaktuj się z onkologiem prowadzącym. Każdą decyzję o leczeniu objawów niedoboru androgenów u takiego pacjenta pozostaw onkologowi.
Skutek kliniczny
Ryzyko stymulacji wzrostu raka piersi i osłabienia skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Możliwy niewielki wzrost stężenia testosteronu ma znaczenie drugorzędne.
Mechanizm
Lapatynib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi z nadekspresją HER2, a testosteronu nie stosuje się w razie rozpoznania lub podejrzenia raka sutka[1]. Testosteron w postaci wstrzyknięć jest przeciwwskazany u mężczyzn z rakiem sutka oraz u wszystkich kobiet[2]. Część testosteronu ulega w tkankach aromatyzacji do estradiolu, co w nowotworze wrażliwym na hormony może pobudzać wzrost guza i osłabiać efekt leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4, który metabolizuje testosteron, ale wzrost AUC dotyczył doustnego midazolamu (o 45%), a przy podaniu dożylnym nie był klinicznie istotny[4], więc przy testosteronie podawanym przezskórnie lub domięśniowo składowa farmakokinetyczna jest najpewniej niewielka.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy progresji nowotworu i wyniki badań obrazowych zlecanych przez onkologa
- stężenie testosteronu po odstawieniu, jeśli było stosowane z powodu hipogonadyzmu
Kiedy ocena się zmienia
| Testosteron stosowany przed rozpoznaniem raka piersikolejność włączenia · testosteron | inne zalecenie | Gdy pacjent stosował testosteron przed rozpoznaniem raka piersi, odstaw go przed rozpoczęciem leczenia lapatynibem i przekaż informację onkologowi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Androtop 25 mg/2,5 g, żel przezskórny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/androtop-100162001/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nebido 1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nebido-100140867/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Testosteronum prolongatum Jelfa 100 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/testosteronum-prolongatum-jelfa-100195087/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEstradiol+ LapatynibNie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj estradiolu w żadnej postaci podczas leczenia lapatynibem i powiedz onkologowi o uderzeniach gorąca lub suchości pochwy, żeby dobrał leczenie bez hormonów.
Estradiol to hormon, który może pobudzać wzrost niektórych nowotworów piersi. Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, więc przyjmowanie estradiolu może osłabić leczenie i zwiększyć ryzyko powrotu choroby. Dotyczy to także tabletek i kremów z estradiolem stosowanych dopochwowo.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy guzek lub zgrubienie w piersi albo pod pachą
- krwawienie z dróg rodnych
- nasilone uderzenia gorąca lub suchość pochwy, które utrudniają codzienne funkcjonowanie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie stosuj estradiolu u pacjentki leczonej lapatynibem.[1] Przeciwwskazanie dotyczy także postaci dopochwowych.[2][3] Objawy menopauzy i atrofii pochwy leczy się metodami niehormonalnymi, a każdą decyzję o terapii hormonalnej podejmuje onkolog prowadzący.
Skutek kliniczny
Estradiol może osłabiać skuteczność leczenia przeciwnowotworowego i zwiększać ryzyko progresji lub nawrotu raka piersi. Znaczenie kliniczne hamowania metabolizmu estradiolu przez lapatynib nie zostało ocenione.
Mechanizm
Lapatynib stosuje się w leczeniu raka piersi, a estradiol jest przeciwwskazany u chorych z rozpoznanym, przebytym lub podejrzewanym rakiem piersi.[1] Estrogen pobudza wzrost guzów z receptorami hormonalnymi i działa przeciwnie do leczenia hormonalnego, z którym lapatynib bywa łączony, np. letrozolu.[4] Dodatkowo lapatynib hamuje CYP3A4 w stężeniach uzyskiwanych w warunkach klinicznych, co teoretycznie może zwiększać ekspozycję na estradiol metabolizowany częściowo tą drogą.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- weryfikacja, czy pacjentka nie stosuje estrogenów w jakiejkolwiek postaci, w tym dopochwowo i w preparatach bez recepty
- objawy menopauzalne i atrofii pochwy – zgłoszenie onkologowi w celu doboru leczenia niehormonalnego
Bezpieczniejsze alternatywy
gabapentynakwas hialuronowy dopochwowo
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowadroga podania · estradiol | inne zalecenie | Niskodawkowy estradiol dopochwowy daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale nadal jest przeciwwskazany u pacjentek z rakiem piersi. W pierwszej kolejności stosuje się niehormonalne preparaty nawilżające, a ewentualne odstępstwo może rozważyć wyłącznie onkolog prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Estrofem 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/estrofem-100022820/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagifem 10 mcg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagifem-100234019/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vagirux 0,01 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vagirux-100421320/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaCyklosporyna+ LapatynibŁącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek samodzielnie, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zgłaszaj się na wszystkie zlecone badania krwi.
Te dwa leki mogą wzajemnie zwiększać swoje stężenie we krwi. Przez to częściej mogą pojawiać się działania niepożądane, na przykład biegunka, problemy z wątrobą, zaburzenia rytmu serca albo pogorszenie pracy nerek. Lekarz zwykle zleca wtedy częstsze badania krwi i może zmienić dawkę cyklosporyny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona lub uporczywa biegunka
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- wyraźnie mniej oddawanego moczu albo obrzęki
- drżenie rąk lub silny ból głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Łącz tylko wtedy, gdy oba leki są niezbędne, i wtedy często oznaczaj stężenie cyklosporyny oraz dostosuj jej dawkę, zwłaszcza przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu.[1] Lapatynibu nie należy łączyć z podawanymi doustnie substratami CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym, a przy substratach P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym trzeba rozważyć zmniejszenie dawki substratu.[2] Przy skojarzeniu z umiarkowanymi inhibitorami CYP3A4 pacjenta trzeba uważnie obserwować pod kątem działań niepożądanych lapatynibu.[2] Często oceniaj czynność nerek.[1]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia lapatynibu może nasilać jego działania niepożądane, zwłaszcza biegunkę, uszkodzenie wątroby i wydłużenie odstępu QT. Wzrost stężenia cyklosporyny zwiększa ryzyko nefrotoksyczności, nadciśnienia, neurotoksyczności i zakażeń. Wielkość obu efektów dla tej konkretnej pary nie została zmierzona.
Mechanizm
Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A i jest substratem P-gp i BCRP, a cyklosporyna hamuje CYP3A4 i P-gp, więc może zwiększać ekspozycję na lapatynib.[2][1] Cyklosporyna należy do inhibitorów P-gp, które mogą zmieniać ekspozycję i dystrybucję lapatynibu.[3] Lapatynib z kolei hamuje CYP3A4 i P-gp w stężeniach uzyskiwanych klinicznie – zwiększał AUC doustnego midazolamu o 45% i AUC doustnej digoksyny o blisko 80%.[2] Cyklosporyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i ma wąski indeks terapeutyczny, dlatego jej stężenie we krwi również może wzrosnąć.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – inhibitor BCRP[4], lapatynib – substrat BCRP[5]
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[4], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[4], lapatynib – substrat P-gp[5]
- Lapatynib – inhibitor CYP3A4[5], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Lapatynib – inhibitor P-gp[4], cyklosporyna – substrat P-gp[6]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
- Lapatynib: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2C8[5], inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- minimalne stężenie cyklosporyny we krwi pełnej przy włączaniu i odstawianiu lapatynibu
- kreatynina i eGFR
- aminotransferazy i bilirubina
- EKG z oceną odstępu QTc
- ciśnienie tętnicze
- częstość i nasilenie biegunki
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylniedroga podania · cyklosporyna | ryzyko maleje | Hamowanie CYP3A4 przez lapatynib dotyczy głównie leków podawanych doustnie – przy dożylnym midazolamie nie stwierdzono klinicznie istotnego wzrostu AUC, więc wpływ lapatynibu na cyklosporynę podawaną dożylnie jest prawdopodobnie mniejszy. Wpływ cyklosporyny na lapatynib pozostaje. |
| Włączenie lub odstawienie lapatynibu u pacjenta leczonego cyklosporynąkolejność włączenia · lapatynib | inne zalecenie | Przy włączaniu i odstawianiu leku wpływającego na stężenie cyklosporyny trzeba często oznaczać jej stężenie i w razie potrzeby korygować dawkę, a u pacjentów bez przeszczepu częściej oceniać czynność nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Brastib 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brastib-100453730/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ LapatynibUnikaj długotrwałego łączenia lapatynibu z deksametazonem w dawkach ogólnoustrojowych, a gdy steroid jest niezbędny, rozważ glikokortykosteroid o mniejszym potencjale indukcyjnym.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon razem z lapatynibem, zwłaszcza jeśli ma być stosowany dłużej niż kilka dni.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę i powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon razem z lapatynibem, zwłaszcza jeśli ma być stosowany dłużej niż kilka dni.
Deksametazon może przyspieszać usuwanie lapatynibu z organizmu, przez co lek przeciwnowotworowy może działać słabiej. Dotyczy to głównie dłuższego przyjmowania deksametazonu w większych dawkach, a krótkie kilkudniowe kuracje, na przykład przeciw wymiotom, mają mniejsze znaczenie. Deksametazon może też obniżać poziom potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kurcze lub osłabienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcia lub zawroty głowy
- nasilenie objawów choroby nowotworowej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj długotrwałego łączenia lapatynibu z deksametazonem w dawkach ogólnoustrojowych, a gdy steroid jest niezbędny, rozważ glikokortykosteroid o mniejszym potencjale indukcyjnym. Krótkie kursy deksametazonu, na przykład przeciwwymiotne, mają prawdopodobnie małe znaczenie. Gdy deksametazon jest konieczny dłużej, na przykład w obrzęku mózgu przy przerzutach, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę przez najkrótszy czas i monitoruj odpowiedź na leczenie. Nie dodawaj rutynowo inhibitora pompy protonowej jako osłony przy steroidzie, bo uprzednie leczenie esomeprazolem zmniejszyło ekspozycję na lapatynib średnio o 27%[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zmniejszenie stężenia lapatynibu i osłabienie jego działania przeciwnowotworowego, głównie przy długotrwałym stosowaniu większych dawek deksametazonu. Po odstawieniu deksametazonu stężenie lapatynibu stopniowo wraca do wyższego poziomu.
Mechanizm
Lapatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A, a jednoczesnego stosowania z induktorami CYP3A4 należy unikać[1]. Deksametazon indukuje CYP3A4 w sposób zależny od dawki i czasu stosowania, dlatego może przyspieszać eliminację lapatynibu. Dla porównania silny induktor karbamazepina zmniejszył ekspozycję na lapatynib o około 72%[1]. Indukcja wywołana deksametazonem jest słabsza i nie została zmierzona w badaniu z lapatynibem.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Deksametazon – umiarkowany induktor CYP3A4[2], lapatynib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lapatynib – inhibitor CYP3A4[3], deksametazon – substrat CYP3A4[2]
- Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[2], substrat CYP3A4[2]
- Lapatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor P-gp[4], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe
- stężenie potasu w surowicy
- glikemia
- działania niepożądane lapatynibu po odstawieniu deksametazonu (biegunka, próby wątrobowe)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Krótki kurs (kilka dni, np. profilaktyka przeciwwymiotna)czas leczenia · deksametazon | ryzyko maleje | Indukcja enzymatyczna rozwija się stopniowo, więc krótki kurs deksametazonu ma prawdopodobnie niewielki wpływ na ekspozycję na lapatynib. |
| Duże dawki stosowane przewlekle (np. obrzęk mózgu)dawka · deksametazon | ryzyko rośnie | Większe dawki stosowane przez dłuższy czas silniej indukują CYP3A4 – rozważ steroid o mniejszym potencjale indukcyjnym i monitoruj skuteczność lapatynibu. |
| Miejscowa (krople do oczu, maści, wziewnie)droga podania · deksametazon | interakcja nie dotyczy | Przy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa na deksametazon jest zbyt mała, by indukować metabolizm lapatynibu. |
| Odstawienie deksametazonu po dłuższym stosowaniukolejność włączenia · deksametazon | inne zalecenie | Po odstawieniu przewlekle stosowanego deksametazonu indukcja stopniowo ustępuje i ekspozycja na lapatynib rośnie – obserwuj biegunkę i próby wątrobowe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaLapatynib+ ApomorfinaPołączenia należy unikać.Nie zmieniaj dawek na własną rękę, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zapytaj farmaceutę przed przyjęciem jakiegokolwiek leku przeciw nudnościom.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj dawek na własną rękę, powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te leki razem, i zapytaj farmaceutę przed przyjęciem jakiegokolwiek leku przeciw nudnościom.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. Apomorfina może też obniżać ciśnienie krwi, co łatwiej prowadzi do zawrotów głowy i omdleń, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony z powodu biegunki. Lekarz może zlecić badanie EKG i kontrolę elektrolitów we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silna lub długotrwała biegunka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać. Jeśli oba leki są konieczne, przed włączeniem i w trakcie leczenia wykonuje się EKG z oceną QTc oraz oznacza i wyrównuje stężenie potasu i magnezu. Należy ograniczyć inne leki wydłużające QT, szczególnie unikać łączenia apomorfiny z antagonistami 5-HT3 stosowanymi przeciwwymiotnie w onkologii[1]. Biegunkę po lapatynibie trzeba leczyć szybko, aby nie dopuścić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych.
Skutek kliniczny
Większe ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu komorowych, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, chorobie serca lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT. Możliwe nasilenie niedociśnienia ortostatycznego i omdleń.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Apomorfiny nie łączy się z innymi lekami o znanym działaniu wydłużającym odstęp QT[1]. Lapatynib jest lekiem, który może wydłużać odstęp QTc. Dodatkowo apomorfina nasila spadki ciśnienia tętniczego, co przy odwodnieniu wywołanym biegunką po lapatynibie może zwiększać ryzyko omdleń. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, choć wpływu apomorfiny na stężenie innych leków nie badano[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem skojarzonym i okresowo w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
- nasilenie biegunki i objawy odwodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dacepton 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dacepton-100329932/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tyverb. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tyverb-100141022/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.