Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lenakapawir / Lenakapawir i tikagrelor

Lenakapawir i tikagrelor

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować tylko z zachowaniem ostrożności i z kontrolą objawów krwawienia.

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie serca i lekarzowi od HIV, że przyjmujesz oba leki, i obserwuj, czy nie pojawiają się krwawienia.

Niekorzystna interakcjaLenakapawir+ TikagrelorPołączenie można stosować tylko z zachowaniem ostrożności i z kontrolą objawów krwawienia.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie serca i lekarzowi od HIV, że przyjmujesz oba leki, i obserwuj, czy nie pojawiają się krwawienia.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie serca i lekarzowi od HIV, że przyjmujesz oba leki, i obserwuj, czy nie pojawiają się krwawienia.

Lek na HIV lenakapawir może spowolnić usuwanie tikagreloru z organizmu. Wtedy tikagrelor działa silniej i łatwiej o krwawienie albo duszność. Leki można stosować razem, ale lekarz powinien wiedzieć, że bierzesz oba.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • wymioty z krwią
  • nasilona duszność
  • silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować tylko z zachowaniem ostrożności i z kontrolą objawów krwawienia. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 mogą być stosowane jednocześnie z tikagrelorem[1], ale leki hamujące równocześnie P-gp i CYP3A4 wymagają ostrożności, jeśli nie da się uniknąć skojarzenia[1]. Lenakapawir łączy się ostrożnie z wrażliwymi substratami CYP3A i P-gp o wąskim indeksie terapeutycznym[2]. Przed włączeniem sprawdź cały schemat przeciwretrowirusowy – kobicystat i rytonawir są z tikagrelorem przeciwwskazane jako silne inhibitory CYP3A4[1]. U pacjenta z wysokim ryzykiem krwawienia lub gdy schemat zawiera wzmacniacz rozważ inny inhibitor P2Y12 w porozumieniu z kardiologiem.

Skutek kliniczny

Spodziewany jest kilkukrotny wzrost ekspozycji na tikagrelor, a w konsekwencji większe ryzyko krwawień i działań niepożądanych zależnych od stężenia, takich jak duszność. Przy podwójnym hamowaniu (CYP3A i P-gp) wzrost może być większy niż obserwowany z samym diltiazemem. Bezpośrednich badań tej pary nie ma.

Mechanizm

Lenakapawir może zwiększać stężenie tikagreloru, bo hamuje oba główne szlaki jego eliminacji – CYP3A i glikoproteinę P. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp[2]. Tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4, a także substratem P-gp[1]. Umiarkowany inhibitor CYP3A4 diltiazem zwiększył AUC tikagreloru 2,7-krotnie i Cmax o 69%, przy zmniejszeniu Cmax czynnego metabolitu o 38% bez wpływu na jego AUC[1]. Dla leków hamujących jednocześnie P-gp i umiarkowanie CYP3A4 brak danych, a przewiduje się wzrost narażenia na tikagrelor[1]. Lenakapawir nie jest klinicznie istotnym inhibitorem BCRP[2], więc ten szlak nie odgrywa roli w tej parze.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lenakapawir – inhibitor P-gp[3], tikagrelor – substrat P-gp[5]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[4], lenakapawir – substrat CYP3A4[3]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor P-gp[5], lenakapawir – substrat P-gp[3]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
  • duszność
  • morfologia z hemoglobiną przy podejrzeniu utajonego krwawienia
  • skład całego schematu przeciwretrowirusowego (obecność kobicystatu lub rytonawiru)

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugrel

Kiedy ocena się zmienia

Podskórna (postać o przedłużonym działaniu)droga podania · lenakapawirinne zaleceniePo wstrzyknięciu podskórnym lenakapawir utrzymuje się w organizmie bardzo długo, dlatego hamowanie CYP3A i P-gp trwa również długo po ostatniej dawce. Ostrożność przy włączaniu tikagreloru obowiązuje także u pacjentów, którzy niedawno zakończyli leczenie lenakapawirem we wstrzyknięciach.
Schemat z kobicystatem lub rytonawiremkolejność włączenia · pacjentinterakcja nie dotyczyJeśli lenakapawir podawany jest w schemacie zawierającym kobicystat lub rytonawir, tikagrelor jest przeciwwskazany z powodu silnego hamowania CYP3A4. Należy wybrać inny inhibitor P2Y12.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja nieistotna klinicznieLenakapawira alkoholNie jest wymagana zmiana dawkowania lenakapawiru ani zakaz spożywania alkoholu.Możesz pić alkohol z umiarem, ale pilnuj, aby nie pominąć żadnej tabletki ani terminu zastrzyku.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz pić alkohol z umiarem, ale pilnuj, aby nie pominąć żadnej tabletki ani terminu zastrzyku.

Alkohol nie zmienia działania lenakapawiru, a lek nie nasila działania alkoholu. Możesz pić alkohol z umiarem bez obaw o interakcję. Pamiętaj tylko, że po alkoholu łatwiej zapomnieć o tabletce albo o wizycie na zastrzyk, a regularność jest bardzo ważna dla skuteczności leczenia i ochrony przed HIV. Alkohol poliwinylowy wymieniony w składzie tabletki to nie jest alkohol do picia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • pominięta tabletka lub opuszczony termin zastrzyku
  • trudność z ograniczeniem picia alkoholu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak_interakcji
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie jest wymagana zmiana dawkowania lenakapawiru ani zakaz spożywania alkoholu. Przy okazji wydawania leku warto przypomnieć, że regularne przyjęcie tabletek i dotrzymanie terminów kolejnych wstrzyknięć jest kluczowe dla skuteczności, a u osób nadużywających alkoholu rozważyć dodatkowe wsparcie w przestrzeganiu schematu.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać zmiany stężenia ani skuteczności lenakapawiru po spożyciu alkoholu ani nasilenia działania alkoholu przez lek. Znaczenie praktyczne ma pośredni wpływ nadużywania alkoholu na przestrzeganie schematu leczenia, czyli pomijanie dawek doustnych w fazie wprowadzenia albo opuszczanie terminów wstrzyknięć, co grozi utratą skuteczności i rozwojem oporności wirusa.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol w istotny sposób zmieniałby działanie lenakapawiru albo odwrotnie. Lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a jego stężenie istotnie obniżają dopiero silne i umiarkowane induktory tych szlaków, takie jak ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, efawirenz czy ziele dziurawca zwyczajnego[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1 i nie należy do induktorów o takim znaczeniu klinicznym. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp[1], a żaden z tych szlaków nie odgrywa istotnej roli w eliminacji etanolu. Charakterystyki obu produktów z lenakapawirem, zarówno stosowanego w leczeniu zakażenia HIV, jak i w profilaktyce przedekspozycyjnej, zgodnie nie wymieniają alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1]. Alkohol poliwinylowy (E1203) obecny w otoczce tabletek jest substancją pomocniczą i nie jest etanolem[1].

Metabolizm i transportery

  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2], substrat UGT1A1[2]

Monitorować

  • przestrzeganie schematu dawkowania doustnego i terminów wstrzyknięć u osób nadużywających alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Picie nadmierne lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentinne zalecenieU osób nadużywających alkoholu rośnie ryzyko pomijania dawek doustnych i terminów wstrzyknięć, co grozi utratą skuteczności lenakapawiru i rozwojem oporności wirusa. Warto zaplanować przypomnienia o terminach i rozważyć skierowanie do wsparcia w leczeniu uzależnienia.
Przewlekłe nadużywanie alkoholu z uszkodzeniem wątrobyczas leczenia · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do zaawansowanej choroby wątroby, a doświadczenie ze stosowaniem lenakapawiru w ciężkich zaburzeniach czynności wątroby jest ograniczone. W takiej sytuacji decyzję o leczeniu i jego kontroli powinien podjąć lekarz prowadzący.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuTikagrelora alkoholZalecaj choremu unikanie alkoholu albo spożywanie wyłącznie małych ilości okazjonalnie.Unikaj alkoholu lub pij go tylko okazjonalnie i w bardzo małej ilości, a przy niepokojących objawach skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Unikaj alkoholu lub pij go tylko okazjonalnie i w bardzo małej ilości, a przy niepokojących objawach skontaktuj się z lekarzem.

Alkohol nie jest wprost zakazany przy tym leku, ale najlepiej go unikać. Tikagrelor sam zwiększa ryzyko krwawień, a alkohol może drażnić żołądek i nasilać skłonność do krwawienia. Szczególnie ważne jest to przy większych ilościach alkoholu i przy jednoczesnym przyjmowaniu aspiryny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne lub krwawe stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból w nadbrzuszu
  • niewyjaśnione siniaki lub długie krwawienie z nosa albo dziąseł
  • żółtaczka (zażółcenie skóry lub białek oczu)
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj choremu unikanie alkoholu albo spożywanie wyłącznie małych ilości okazjonalnie. Nie zalecaj picia większych ilości ani picia w formie epizodów upojenia. Chorego, który pije regularnie lub dużo, poinformuj o zwiększonym ryzyku krwawienia i poproś o zgłaszanie objawów krwawienia lekarzowi. Przy podejrzeniu uszkodzenia wątroby skieruj chorego do lekarza prowadzącego, bo ciężkie zaburzenie jej czynności jest przeciwwskazaniem do tikagreloru[1].

Skutek kliniczny

Przy okazjonalnym piciu małych ilości nie opisano klinicznie istotnego nasilenia działania tikagreloru. Większe ilości alkoholu mogą zwiększać ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, siniaków i dłuższego krwawienia po drobnych urazach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może dodatkowo pogarszać czynność wątroby, co ogranicza możliwość bezpiecznego stosowania tikagreloru.

Mechanizm

Charakterystyka produktu leczniczego nie wspomina o alkoholu[1], więc ocena opiera się na wiedzy farmakologicznej, a nie na badaniach z tikagrelorem. Tikagrelor hamuje czynność płytek krwi i sam zwiększa ryzyko krwawień. Alkohol, zwłaszcza w większych ilościach, drażni błonę śluzową żołądka, może nasilać skłonność do krwawień i przy przewlekłym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Zależności tych nie potwierdzono badaniem z tikagrelorem, to wniosek z mechanizmów działania obu substancji. Ciężkie zaburzenie czynności wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania tikagreloru[1], więc uszkodzenie wątroby przez alkohol ma tu znaczenie dodatkowe.

Metabolizm i transportery

  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], słaby inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego (czarne stolce, krwawe wymioty, ból w nadbrzuszu)
  • siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł
  • czynność wątroby u osób regularnie pijących alkohol
  • wzorzec spożycia alkoholu (ilość i częstość)

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub epizody upojeniailość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużych ilościach alkoholu lub epizodach upojenia rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu kwasu acetylosalicylowego. Zalecaj unikanie alkoholu i omów ryzyko z lekarzem.
Przewlekłe nadużywanieczas leczenia · pacjentinterakcja nie dotyczyPrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenie jej czynności jest przeciwwskazaniem do tikagreloru. Skieruj chorego do lekarza prowadzącego w celu oceny czynności wątroby i zasadności leczenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 738

Połączenie przeciwwskazaneApalutamid+ LenakapawirLenakapawiru nie łączy się z apalutamidem, ponieważ apalutamid należy do silnych induktorów CYP3A, z którymi równoczesne podawanie lenakapawiru jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i onkologowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj żadnego z tych leków bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już przyjmujesz oba, nie odstawiaj ich sam, tylko jak najszybciej powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i onkologowi.

Lek na raka prostaty apalutamid przyspiesza usuwanie z organizmu lenakapawiru, który działa przeciwko wirusowi HIV. Stężenie lenakapawiru we krwi może wtedy tak spaść, że lek przestanie chronić przed wirusem. Wirus może się namnażać i stać się odporny na leczenie. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyższe miano wirusa HIV w badaniu kontrolnym
  • gorączka, wysypka, ból gardła lub powiększone węzły chłonne przy stosowaniu leku zapobiegającego zakażeniu HIV
  • nawracające lub nietypowe infekcje
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lenakapawiru nie łączy się z apalutamidem, ponieważ apalutamid należy do silnych induktorów CYP3A, z którymi równoczesne podawanie lenakapawiru jest przeciwwskazane.[1] Gdy lenakapawir jest niezbędny, należy wspólnie z urologiem lub onkologiem rozważyć zamianę apalutamidu na antyandrogen bez działania indukującego enzymy. Indukcja enzymów utrzymuje się przez pewien czas po odstawieniu apalutamidu, dlatego lenakapawir należy włączać z odpowiednim odstępem uzgodnionym z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeżeli połączenia nie da się uniknąć, decyzję o zmianie schematu przeciwretrowirusowego podejmuje lekarz specjalista chorób zakaźnych.

Skutek kliniczny

Spodziewane jest znaczne zmniejszenie stężenia lenakapawiru, które może prowadzić do utraty działania przeciwwirusowego i rozwoju oporności HIV-1 na lenakapawir.[1] W leczeniu zakażenia wielolekoopornego oznacza to ryzyko utraty jednej z ostatnich skutecznych opcji, a w profilaktyce przedekspozycyjnej ryzyko zakażenia HIV-1 wirusem opornym.[2]

Mechanizm

Apalutamid jest silnym induktorem CYP3A4 i przez aktywację receptora PXR indukuje także UGT oraz transportery leków, w tym P-gp. W połączeniu z midazolamem zmniejszał AUC substratu CYP3A4 o 92%.[3] Lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a silne induktory tych szlaków mogą znacznie zmniejszać jego stężenie w osoczu. Ryfampicyna zmniejszała AUC lenakapawiru o 84%, a nawet umiarkowany induktor efawirenz o 56%.[1] Działanie odwrotne jest bez znaczenia klinicznego. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, a nawet silny inhibitor CYP3A4 itrakonazol nie zmieniał AUC apalutamidu.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Apalutamid – słaby inhibitor CYP3A4[4], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
  • Apalutamid – silny induktor CYP3A4[6], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
  • Apalutamid – słaby induktor P-gp[4], lenakapawir – substrat P-gp[5]
  • Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], apalutamid – substrat CYP3A4[4]
  • Lenakapawir – inhibitor P-gp[5], apalutamid – substrat P-gp[4]
  • Apalutamid: umiarkowany inhibitor CYP2B6[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2C9[4], słaby inhibitor CYP3A4[4], słaby induktor BCRP[4], induktor CYP2B6[4], umiarkowany induktor CYP2C19[6], słaby induktor CYP2C9[6], silny induktor CYP3A4[6], słaby induktor OATP1B1[4], słaby induktor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA
  • lekooporność HIV-1 przy niepowodzeniu wirusologicznym
  • test w kierunku HIV-1 u osób stosujących profilaktykę przedekspozycyjną

Bezpieczniejsze alternatywy

darolutamidbikalutamid

Kiedy ocena się zmienia

Apalutamid odstawiony przed włączeniem lenakapawirukolejność włączenia · apalutamidinne zalecenieDziałanie indukujące apalutamidu nie ustępuje od razu po jego odstawieniu, dlatego lenakapawir należy włączać dopiero po odpowiednim odstępie ustalonym przez lekarza specjalistę chorób zakaźnych.
Wstrzyknięcie podskórnedroga podania · lenakapawirinne zalecenieInterakcja dotyczy również lenakapawiru we wstrzyknięciach o przedłużonym uwalnianiu. Rozpoczęcie apalutamidu w okresie działania depot lenakapawiru może obniżyć jego stężenie i wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Erleada. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/erleada-100416849/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 14.11.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAtazanawir+ TikagrelorNie stosować tikagreloru u pacjenta przyjmującego atazanawir – połączenie jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru.Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z atazanawirem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z atazanawirem i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek.

Atazanawir, lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV, mocno zwiększa ilość tikagreloru we krwi. Tikagrelor rozrzedza krew, więc przy takim połączeniu ryzyko groźnych krwawień bardzo rośnie. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • siniaki pojawiające się bez powodu
  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • krew w moczu lub różowy mocz
  • wymioty z krwią lub fusowatą treścią
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
  • nasilona duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosować tikagreloru u pacjenta przyjmującego atazanawir – połączenie jest przeciwwskazane w ChPL tikagreloru.[1] Gdy pacjent leczony atazanawirem wymaga podwójnej terapii przeciwpłytkowej, należy wybrać inny inhibitor P2Y12 po konsultacji z kardiologiem i lekarzem prowadzącym leczenie HIV albo rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na niehamujący CYP3A4. Klopidogrel nie jest prostym zamiennikiem, ponieważ ChPL atazanawiru opisuje także jego interakcję przez CYP3A4.[2] Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy pilnie skontaktować się z lekarzem i obserwować pacjenta w kierunku krwawień.

Skutek kliniczny

Istotne zwiększenie narażenia na tikagrelor i nasilenie hamowania agregacji płytek prowadzi do zwiększonego ryzyka krwawień, w tym ciężkich. Mogą się też nasilać inne zależne od stężenia działania niepożądane tikagreloru, takie jak duszność.

Mechanizm

Atazanawir, zwłaszcza wzmocniony rytonawirem, jest silnym inhibitorem CYP3A4, a tikagrelor jest metabolizowany głównie przez ten izoenzym[3].[1] Mechanizm interakcji polega na hamowaniu CYP3A4 przez atazanawir i rytonawir, co zwiększa aktywność przeciwpłytkową tikagreloru.[2] W badaniu z ketokonazolem, innym silnym inhibitorem CYP3A4, AUC tikagreloru zwiększyło się 7,3 razy, a Cmax 2,4 razy, przy zmniejszeniu Cmax i AUC czynnego metabolitu odpowiednio o 89% i 56%, a ChPL tikagreloru przewiduje podobne działanie atazanawiru.[1] Spadek stężenia metabolitu nie równoważy wzrostu narażenia na tikagrelor, ponieważ związek macierzysty sam jest aktywny przeciwpłytkowo.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Atazanawir – inhibitor CYP3A4[4], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[5], atazanawir – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Atazanawir: inhibitor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], słaby inhibitor P-gp[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia (skóra, dziąsła, przewód pokarmowy, drogi moczowe)
  • morfologia krwi z hemoglobiną
  • duszność
  • ciśnienie tętnicze i tętno

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugreldolutegrawirraltegrawir

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atazanavir Krka 200 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atazanavir-krka-100402296/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDarunawir+ TikagrelorNie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem.Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tikagreloru razem z darunawirem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko od razu skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwpłytkowy.

Darunawir stosowany w leczeniu HIV podaje się razem z lekiem wzmacniającym, który spowalnia rozkład tikagreloru w organizmie. Tikagrelor gromadzi się wtedy we krwi w dużo większej ilości niż zwykle. To znacznie zwiększa ryzyko groźnych krwawień, dlatego tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nowe siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krew w moczu, czerwony lub czarny smolisty stolec
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
  • silny ból głowy, zaburzenia mowy, widzenia lub osłabienie jednej strony ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz tikagreloru ze wzmocnionym darunawirem[1][2][3][4][5]. Jako lek przeciwpłytkowy wybierz preparat, na który nie wpływa hamowanie ani indukcja CYP, np. prasugrel[1]. Klopidogrelu również nie zaleca się ze wzmocnionym darunawirem, ponieważ jego czynny metabolit może powstawać w mniejszej ilości i działanie przeciwpłytkowe słabnie[1]. Gdy tikagrelor jest niezbędny, decyzję o zmianie schematu przeciwwirusowego podejmuje lekarz prowadzący leczenie zakażenia HIV wspólnie z kardiologiem.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost ekspozycji na tikagrelor nasila hamowanie płytek i zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich[1][6]. Połączenie jest przeciwwskazane[1][2][3].

Mechanizm

Darunawir wzmocniony rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A i glikoproteinę P, a tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4 i glikoproteiny P[1][6]. Zahamowanie tych dróg zmniejsza klirens tikagreloru i zwiększa jego stężenie w osoczu[1]. Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększył Cmax tikagreloru 2,4-krotnie, a AUC 7,3-krotnie, i podobnego działania oczekuje się po innych silnych inhibitorach, w tym rytonawirze[6].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[7], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[8]
  • Darunawir – inhibitor P-gp[7], tikagrelor – substrat P-gp[9]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[8], darunawir – wrażliwy substrat CYP3A4[8]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[7], inhibitor CYP3A4[7], inhibitor P-gp[7], wrażliwy substrat CYP3A4[8]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[8], słaby inhibitor CYP3A4[8], słaby inhibitor P-gp[9], wrażliwy substrat CYP3A4[8], substrat P-gp[9]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki, krew w moczu lub stolcu, smoliste stolce)
  • morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
  • objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugrel

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Accord 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-accord-100407537/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Darunavir Krka 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darunavir-krka-100401954/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  8. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LenakapawirPołączenie jest przeciwwskazane – dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się w trakcie terapii lenakapawirem.Nie stosuj żadnych preparatów z dziurawcem (herbatek, kropli, tabletek, suplementów) w czasie leczenia lenakapawirem, a jeśli potrzebujesz czegoś na nastrój, sen lub nerwy, zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj żadnych preparatów z dziurawcem (herbatek, kropli, tabletek, suplementów) w czasie leczenia lenakapawirem, a jeśli potrzebujesz czegoś na nastrój, sen lub nerwy, zapytaj lekarza lub farmaceutę.

Dziurawca nie wolno łączyć z lenakapawirem. Dziurawiec przyspiesza usuwanie lenakapawiru z organizmu, przez co lek może przestać działać. Wtedy leczenie HIV może zawieść, a wirus może stać się odporny na lek. Jeśli bierzesz lenakapawir, aby chronić się przed zakażeniem, ochrona może okazać się niewystarczająca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • przypadkowe przyjęcie preparatu z dziurawcem – powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu
  • gorączka, ból gardła, wysypka lub powiększone węzły chłonne w trakcie profilaktyki
  • niepokojący wynik badań kontrolnych HIV
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – dziurawca w żadnej postaci doustnej nie stosuje się w trakcie terapii lenakapawirem.[1][2] Dziurawca nie łączy się z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w zakażeniu HIV.[3] Jeśli pacjent przyjmuje dziurawiec, należy go odstawić przed rozpoczęciem lenakapawiru z uwzględnieniem tego, że indukcja enzymów ustępuje stopniowo, a w przypadku objawów depresyjnych lub lękowych skierować pacjenta do lekarza w celu doboru leczenia bez działania indukującego.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia lenakapawiru grozi utratą działania terapeutycznego i rozwojem oporności HIV-1.[1] W leczeniu zakażenia oznacza to ryzyko niepowodzenia wirusologicznego, a w profilaktyce przedekspozycyjnej ryzyko zakażenia HIV-1 wirusem opornym na lenakapawir.[2]

Mechanizm

Dziurawiec jest silnym induktorem CYP3A4 i P-gp, a lenakapawir jest substratem CYP3A, P-gp i UGT1A1. Indukcja tych szlaków przyspiesza eliminację lenakapawiru i może znacznie zmniejszać jego stężenie w osoczu.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie leków przeciwwirusowych.[4] Skalę zjawiska pokazuje inny silny induktor tych szlaków – ryfampicyna zmniejsza AUC lenakapawiru o 84%, a Cmax o 55%.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[5], lenakapawir – substrat CYP3A4[6]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6], substrat UGT1A1[6]

Monitorować

  • wywiad w kierunku stosowania dziurawca (herbatki, nalewki, suplementy, preparaty „na nastrój” i „na trawienie”)
  • miano HIV-1 RNA, jeśli doszło do równoczesnego stosowania
  • w profilaktyce – testy w kierunku HIV-1 zgodnie ze schematem

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaescytalopram

Kiedy ocena się zmienia

Dziurawiec odstawiony przed rozpoczęciem lenakapawirukolejność włączenia · dziurawiecinne zalecenieIndukcja enzymów ustępuje stopniowo po odstawieniu dziurawca, dlatego rozpoczęcie lenakapawiru bezpośrednio po odstawieniu nadal niesie ryzyko obniżonej ekspozycji. Termin włączenia należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym.
Wstrzyknięcie podskórne o przedłużonym działaniupostać · lenakapawirinne zalecenieLenakapawir podany podskórnie utrzymuje się w organizmie przez długi czas, także po zakończeniu terapii. Dziurawiec stosowany w tym okresie może obniżać resztkowe stężenia i sprzyjać selekcji oporności, dlatego zakaz należy przekazać pacjentowi również na czas po ostatnim wstrzyknięciu.
Stosowanie zewnętrzne na skórędroga podania · dziurawiecryzyko malejeInterakcja wynika z indukcji enzymów po przyjęciu doustnym. Przy stosowaniu miejscowym na skórę wpływ na ekspozycję na lenakapawir jest mało prawdopodobny, ale brak danych, dlatego do weryfikacji przez farmaceutę.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ LenakapawirNie łącz fenytoiny z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj brać fenytoiny, jeśli stosujesz lenakapawir, i od razu powiedz o obu lekach lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie lub profilaktykę HIV.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać fenytoiny, jeśli stosujesz lenakapawir, i od razu powiedz o obu lekach lekarzowi, który prowadzi twoje leczenie lub profilaktykę HIV.

Fenytoina przyspiesza usuwanie lenakapawiru z organizmu. Przez to lenakapawir może przestać chronić przed HIV albo przestać kontrolować zakażenie, a wirus może stać się oporny na leczenie. Tych leków nie wolno stosować razem. Lenakapawir podawany w zastrzyku działa bardzo długo, więc ostrożność dotyczy też czasu po ostatnim zastrzyku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, ból gardła, wysypka lub powiększone węzły chłonne
  • wynik badania HIV gorszy niż dotychczas
  • nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz fenytoiny z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] U pacjenta wymagającego leczenia przeciwpadaczkowego należy dobrać lek, który nie indukuje CYP3A, P-gp ani UGT1A1, w porozumieniu z neurologiem i lekarzem prowadzącym terapię HIV.[1] Okskarbazepiny i fenobarbitalu również nie zaleca się łączyć z lenakapawirem, więc nie są one dobrą zamianą.[1] Lenakapawir w postaci wstrzyknięć utrzymuje się w organizmie bardzo długo, dlatego włączenie fenytoiny po ostatnim wstrzyknięciu także wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym terapię HIV.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia lenakapawiru może prowadzić do utraty działania terapeutycznego i rozwoju oporności HIV-1.[1] U osób stosujących lenakapawir w profilaktyce przedekspozycyjnej spadek stężenia grozi zakażeniem HIV-1 i selekcją wirusa opornego.[2]

Mechanizm

Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A, P-gp i UGT1A1, czyli wszystkich trzech szlaków, którymi lenakapawir jest metabolizowany i transportowany.[1] Indukcja przyspiesza eliminację lenakapawiru i może znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu.[1] Nie przeprowadzono badania tej pary, a skalę zjawiska pokazuje inny silny induktor tych szlaków – ryfampicyna zmniejszała AUC lenakapawiru o 84% i Cmax o 55%.[1] Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A i inhibitorem P-gp, ale fenytoina jest metabolizowana głównie innymi szlakami, więc klinicznie istotny wpływ w drugą stronę jest mało prawdopodobny.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fenytoina – silny induktor CYP3A4[3], lenakapawir – substrat CYP3A4[4]
  • Fenytoina: umiarkowany induktor CYP1A2[3], umiarkowany induktor CYP2C19[3], silny induktor CYP3A4[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4], substrat UGT1A1[4]

Monitorować

  • miano HIV-1 RNA (wiremia) przy każdej zmianie leczenia przeciwpadaczkowego
  • badanie oporności HIV-1 w razie wzrostu wiremii
  • kontrola napadów padaczkowych po zamianie fenytoiny na inny lek przeciwpadaczkowy
  • stężenie nowego leku przeciwpadaczkowego, jeśli jest monitorowane terapeutycznie

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlakozamidbrywaracetamkwas walproinowy

Kiedy ocena się zmienia

Wstrzyknięcie podskórnedroga podania · lenakapawirinne zalecenieLenakapawir po wstrzyknięciu podskórnym utrzymuje się w organizmie bardzo długo, dlatego indukcja fenytoiną po ostatniej dawce może obniżyć stężenia resztkowe i sprzyjać selekcji opornego wirusa. Decyzję o włączeniu fenytoiny w tym okresie należy podjąć z lekarzem prowadzącym terapię HIV.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFosamprenawir+ TikagrelorNie łącz tikagreloru z fosamprenawirem podawanym z rytonawirem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał tikagrelor, i powiedz mu o leczeniu przeciwwirusowym.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał tikagrelor, i powiedz mu o leczeniu przeciwwirusowym.

Lek przeciwwirusowy fosamprenawir przyjmuje się razem z rytonawirem, który bardzo mocno zwiększa ilość tikagreloru we krwi. Zbyt duża ilość leku przeciwpłytkowego może wywołać groźne krwawienie, także wewnętrzne. Tych leków nie należy przyjmować razem, a lekarz może dobrać inny lek przeciwpłytkowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • krew w moczu lub różowy mocz
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy kawy
  • przedłużające się krwawienie z nosa lub dziąseł
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
  • nasilona duszność
  • bardzo wolne bicie serca lub omdlenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz tikagreloru z fosamprenawirem podawanym z rytonawirem[1][2][3]. U pacjenta leczonego przeciwwirusowo z tym schematem lekarz powinien wybrać inny inhibitor P2Y12, najczęściej prasugrel, albo w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV zmienić schemat na niewymagający rytonawiru. Nie zaleca się zastępowania tikagreloru klopidogrelem, bo rytonawir może osłabiać przekształcanie klopidogrelu w postać czynną.

Skutek kliniczny

Wielokrotnie większe stężenie tikagreloru we krwi zwiększa ryzyko poważnych krwawień, w tym krwawień z przewodu pokarmowego i krwotoku śródczaszkowego. Może też nasilić duszność i bradyarytmie związane z tikagrelorem.

Mechanizm

Fosamprenawir podaje się z rytonawirem w dawce 700 mg i 100 mg dwa razy na dobę[4]. Rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4 i to on dominuje w profilu interakcji tego schematu[4]. Tikagrelor jest głównie substratem CYP3A4 i P-gp[1]. Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększył Cmax tikagreloru 2,4-krotnie, a AUC 7,3-krotnie, i takiego samego działania oczekuje się po rytonawirze[1]. Sam amprenawir (czynna postać fosamprenawiru) jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fosamprenawir – inhibitor CYP3A4[5], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[6], fosamprenawir – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Fosamprenawir: inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], słaby inhibitor P-gp[7], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[7]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki)
  • morfologia krwi przy podejrzeniu krwawienia
  • duszność
  • częstość pracy serca

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugrel

Kiedy ocena się zmienia

Bez rytonawirudawka · fosamprenawirryzyko malejeAmprenawir bez rytonawiru jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i może być stosowany z tikagrelorem, jednak można oczekiwać kilkukrotnego wzrostu ekspozycji na tikagrelor, podobnie jak po diltiazemie, który zwiększał AUC tikagreloru 2,7-krotnie. Taki schemat wymaga obserwacji w kierunku krwawień, a w praktyce fosamprenawiru nie podaje się bez rytonawiru.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKarbamazepina+ LenakapawirKarbamazepiny nie łączy się z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj ani nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i neurologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj ani nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie HIV i neurologowi, że masz przepisane oba, aby dobrali inny lek przeciwpadaczkowy.

Karbamazepina sprawia, że organizm znacznie szybciej usuwa lenakapawir. Lek na HIV może wtedy przestać działać, a wirus może stać się na niego odporny. Jeśli stosujesz lenakapawir, żeby zapobiegać zakażeniu HIV, możesz stracić tę ochronę. Tych leków nie wolno stosować razem, także w okresie kilku miesięcy po ostatnim zastrzyku z lenakapawirem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • lekarz informuje o wykrywalnym lub rosnącym poziomie wirusa we krwi
  • objawy przypominające grypę, gorączka, wysypka lub powiększone węzły chłonne podczas stosowania leku zapobiegającego HIV
  • nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Karbamazepiny nie łączy się z lenakapawirem – połączenie jest przeciwwskazane[1][2]. Okskarbazepina i fenobarbital również nie są zalecane z lenakapawirem, dlatego należy wybrać lek przeciwdrgawkowy, który nie indukuje enzymów wątrobowych[1]. Zmianę leczenia przeciwpadaczkowego przeprowadza neurolog w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie lub profilaktykę HIV, z uwzględnieniem tego, że działanie indukujące karbamazepiny utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jej odstawieniu. Lenakapawir w postaci długo działających wstrzyknięć pozostaje w organizmie przez wiele miesięcy, więc włączenie karbamazepiny po ostatnim wstrzyknięciu także grozi utrzymywaniem się niskich stężeń lenakapawiru i selekcją oporności.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężenia lenakapawiru może prowadzić do utraty działania przeciwwirusowego i rozwoju oporności HIV-1[1]. U osób stosujących lenakapawir w profilaktyce przedekspozycyjnej oznacza to ryzyko zakażenia HIV-1 mimo regularnego przyjmowania leku[2]. Oporność na lenakapawir może ograniczyć przyszłe możliwości leczenia, w tym inhibitorami kapsydu.

Mechanizm

Karbamazepina jest silnym induktorem CYP3A, P-gp i UGT1A1, a lenakapawir jest substratem wszystkich trzech szlaków, więc jego eliminacja wyraźnie przyspiesza[1]. Dla porównania inny silny induktor tych szlaków, ryfampicyna, zmniejsza AUC lenakapawiru o 84% i Cmax o 55%[1]. Lenakapawir jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A, a karbamazepina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, więc teoretycznie możliwe jest też niewielkie zwiększenie stężenia karbamazepiny[3], ale ma to drugorzędne znaczenie wobec utraty działania lenakapawiru.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Karbamazepina – silny induktor CYP3A4[4], lenakapawir – substrat CYP3A4[5]
  • Lenakapawir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], karbamazepina – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Karbamazepina: silny induktor CYP2B6[4], słaby induktor CYP2C9[4], silny induktor CYP3A4[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lenakapawir: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]

Monitorować

  • wiremia HIV-1 u pacjentów leczonych, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
  • test w kierunku HIV-1 u osób stosujących profilaktykę przedekspozycyjną, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
  • kontrola napadów padaczkowych po zamianie karbamazepiny na inny lek przeciwdrgawkowy

Bezpieczniejsze alternatywy

lewetyracetamlamotryginalakozamidbrywaracetamkwas walproinowygabapentynapregabalina

Kiedy ocena się zmienia

Podskórna (długo działające wstrzyknięcie)droga podania · lenakapawirinne zalecenieLenakapawir podany podskórnie utrzymuje się w organizmie przez wiele miesięcy po ostatnim wstrzyknięciu. Włączenie karbamazepiny w tym okresie może utrzymywać niskie stężenia lenakapawiru i sprzyjać oporności, dlatego przeciwwskazanie należy traktować jako obowiązujące także po zakończeniu wstrzyknięć, a schemat przeciwwirusowy lub profilaktyczny ustalić z lekarzem specjalistą.
Lenakapawir włączany po odstawieniu karbamazepinykolejność włączenia · karbamazepinainne zalecenieDziałanie indukujące karbamazepiny wygasa stopniowo po jej odstawieniu, dlatego rozpoczęcie lenakapawiru bezpośrednio po zamianie leku przeciwdrgawkowego może jeszcze wiązać się z obniżonym stężeniem lenakapawiru. Termin włączenia należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Yeytuo 300 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/yeytuo-100524432/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunlenca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunlenca-100474919/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKobicystat+ TikagrelorNie łącz tikagreloru z kobicystatem.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał tikagrelor, i powiedz mu o leczeniu HIV.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który przepisał tikagrelor, i powiedz mu o leczeniu HIV.

Tych leków nie wolno przyjmować razem. Lek na HIV wzmacniający działanie innych leków silnie podnosi poziom tikagreloru we krwi. To może wywołać groźne krwawienia, także wewnętrzne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • liczne siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • wymioty z krwią lub fusowate
  • nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia, osłabienie jednej strony ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz tikagreloru z kobicystatem[1][2]. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpłytkowego inhibitorem P2Y12, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwpłytkowy albo, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV, zmienić schemat przeciwretrowirusowy na niewymagający wzmacniania kobicystatem ani rytonawirem. Tikagrelor jest przeciwwskazany także z atazanawirem i rytonawirem[3], więc wzmocnione schematy z atazanawirem nie są rozwiązaniem.

Skutek kliniczny

Wielokrotny wzrost stężenia tikagreloru zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich i zagrażających życiu. Jednoczesne stosowanie tikagreloru z silnymi inhibitorami CYP3A4 jest przeciwwskazane[3].

Mechanizm

Kobicystat jest silnym inhibitorem CYP3A i hamuje glikoproteinę P[4]. Tikagrelor jest przede wszystkim substratem CYP3A4, a także substratem glikoproteiny P[3]. Kobicystat hamuje więc oba główne szlaki eliminacji tikagreloru. Silny inhibitor CYP3A4 (ketokonazol) zwiększył Cmax tikagreloru 2,4-krotnie, a AUC 7,3-krotnie, przy zmniejszeniu Cmax i AUC czynnego metabolitu odpowiednio o 89% i 56%[3]. Podobnego lub silniejszego działania należy oczekiwać po kobicystacie, który dodatkowo hamuje glikoproteinę P.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Kobicystat – silny inhibitor CYP3A4[5], tikagrelor – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Kobicystat – inhibitor P-gp[5], tikagrelor – substrat P-gp[6]
  • Tikagrelor – słaby inhibitor CYP3A4[5], kobicystat – substrat CYP3A4[7]
  • Kobicystat: inhibitor BCRP[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[7], inhibitor OATP1B1[7], inhibitor OATP1B3[7], inhibitor P-gp[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], substrat CYP3A4[7]
  • Tikagrelor: umiarkowany inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], słaby inhibitor P-gp[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwawienie z dziąseł, nosa, siniaki, smoliste stolce, krwiomocz)
  • hemoglobina i morfologia, jeśli doszło do przypadkowego łączenia
  • objawy krwawienia śródczaszkowego (silny ból głowy, zaburzenia neurologiczne)

Bezpieczniejsze alternatywy

prasugrel (po ocenie lekarza – metabolizm również częściowo zależy od CYP3A)klopidogrel (po ocenie lekarza – możliwe osłabienie działania przy silnym hamowaniu CYP3A)

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atixarso 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atixarso-100401517/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tigrix 60 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tigrix-100415324/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique 90 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tybost-100315114/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Brilique. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/brilique-100236165/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tybost. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/tybost-100315114/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.