Interakcje / Lenalidomid / Lenalidomid i sargramostym
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować, jeśli jest wskazanie do wsparcia granulopoezy, ale wymaga ono kontroli morfologii i czujności w kierunku zakrzepicy.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pomijaj leku przeciwzakrzepowego, jeśli go masz przepisany, i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Interakcja o niejasnym znaczeniuLenalidomid+ SargramostymPołączenie można stosować, jeśli jest wskazanie do wsparcia granulopoezy, ale wymaga ono kontroli morfologii i czujności w kierunku zakrzepicy.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pomijaj leku przeciwzakrzepowego, jeśli go masz przepisany, i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, nie pomijaj leku przeciwzakrzepowego, jeśli go masz przepisany, i zgłaszaj się na zlecone badania krwi.
Te dwa leki można stosować razem. Drugi z nich pomaga szpikowi odbudować białe krwinki, których liczba może spadać podczas leczenia lenalidomidem. Lenalidomid zwiększa ryzyko powstawania zakrzepów, a to połączenie może je nieco nasilić. Twój lekarz będzie zlecał regularne badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, obrzęk, zaczerwienienie lub ucieplenie łydki albo całej nogi
- nagła duszność, ból w klatce piersiowej lub kaszel z krwią
- szybko narastające obrzęki lub nagły przyrost masy ciała
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli jest wskazanie do wsparcia granulopoezy, ale wymaga ono kontroli morfologii i czujności w kierunku zakrzepicy. Utrzymaj profilaktykę przeciwzakrzepową przewidzianą dla leczenia lenalidomidem. Zachowaj szczególną ostrożność u chorych na szpiczaka mnogiego leczonych jednocześnie deksametazonem.[1] Regularnie kontroluj morfologię krwi z rozmazem, aby uniknąć nadmiernej leukocytozy. Obserwuj chorego w kierunku obrzęków i przyrostu masy ciała.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobny skutek to szybszy powrót liczby neutrofili i mniejsze ryzyko zakażeń w czasie leczenia lenalidomidem. Możliwe jest teoretyczne zwiększenie ryzyka zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, zwłaszcza u chorych na szpiczaka mnogiego leczonych jednocześnie deksametazonem. Możliwe są też nadmierna leukocytoza oraz zatrzymanie płynów związane z sargramostymem.
Mechanizm
Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Lenalidomid nie indukuje enzymów cytochromu P450, a sargramostym jako białko rekombinowane nie jest metabolizowany przez te enzymy. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Sargramostym pobudza szpik do wytwarzania granulocytów i monocytów, przez co przeciwdziała neutropenii wywołanej lenalidomidem. Jest to efekt pożądany, a nie szkodliwy. Teoretycznie oba leki mogą sumować ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, ponieważ lenalidomid zwiększa to ryzyko, a czynniki wzrostu krwiotworzenia mogą je dodatkowo nasilać. Lenalidomidu nie łączy się bez ostrożności z czynnikami wpływającymi na erytropoezę ani z innymi lekami zwiększającymi ryzyko zakrzepicy u chorych na szpiczaka mnogiego leczonych jednocześnie deksametazonem.[1] Sargramostym nie jest czynnikiem erytropoetycznym, więc to zalecenie dotyczy go tylko pośrednio, jako leku o możliwym działaniu prozakrzepowym.
Metabolizm i transportery
- Lenalidomid: substrat P-gp[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, leukocyty, płytki krwi)
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
- obrzęki i masa ciała
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord 2,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLenalidomida alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu w ChPL, ale zaleca się ostrożność i omówienie tego z lekarzem prowadzącym.Zapytaj lekarza prowadzącego, czy w Twojej sytuacji możesz sięgać po alkohol, a jeśli czujesz się senny, masz zawroty głowy albo łatwo powstają Ci siniaki, nie pij go wcale.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Zapytaj lekarza prowadzącego, czy w Twojej sytuacji możesz sięgać po alkohol, a jeśli czujesz się senny, masz zawroty głowy albo łatwo powstają Ci siniaki, nie pij go wcale.
Ulotka i charakterystyka leku nie zabraniają picia alkoholu w trakcie leczenia lenalidomidem, ale nie ma też badań, które by tę kwestię wyjaśniały. Lenalidomid sam może powodować zmęczenie, zawroty głowy i senność, a alkohol może te objawy pogłębiać. Przy niskiej liczbie płytek krwi albo chorobie wątroby szczególnie warto go unikać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona senność lub zawroty głowy
- silne zmęczenie
- drętwienie lub mrowienie rąk i stóp
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- żółtaczka, ciemny mocz albo ból w prawym podżebrzu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu w ChPL, ale zaleca się ostrożność i omówienie tego z lekarzem prowadzącym. Chorym z małopłytkowością, zaburzeniami czynności wątroby, neuropatią albo wyraźnym zmęczeniem warto doradzić unikanie alkoholu. Alkohol trzeba odstawić przy objawach pogarszających tolerancję leczenia.
Skutek kliniczny
Nie opisano potwierdzonej klinicznie interakcji. Możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i zmęczenia oraz pogorszenie tolerancji leczenia. U chorych z małą liczbą płytek krwi alkohol może zwiększać skłonność do krwawień, a u osób z uszkodzeniem wątroby może dodatkowo je obciążać.
Mechanizm
Brak danych o interakcji farmakokinetycznej, a ChPL nie wspomina o alkoholu ani w punkcie 4.3, ani w 4.5. Lenalidomid nie indukuje enzymów cytochromu P450 i nie jest ich inhibitorem w badaniach in vitro, więc wpływ etanolu na jego metabolizm nie jest oczekiwany[1]. Możliwe jest natomiast addytywne nasilenie objawów, które sam lenalidomid może wywoływać, czyli zmęczenia, zawrotów głowy, senności i neuropatii obwodowej. Alkohol jest też czynnikiem ryzyka uszkodzenia wątroby i może pogarszać skutki trombocytopenii, dlatego u chorych z małopłytkowością i zaburzeniami czynności wątroby budzi większe obawy.
Metabolizm i transportery
- Lenalidomid: substrat P-gp[2]
Monitorować
- liczba płytek krwi i objawy krwawienia
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
- senność, zawroty głowy i zmęczenie
- objawy neuropatii obwodowej
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub większe spożycie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy regularnym lub większym spożyciu alkoholu rośnie ryzyko addytywnej senności, zawrotów głowy i obciążenia wątroby. Zaleca się wtedy wyraźne ograniczenie lub unikanie alkoholu oraz kontrolę parametrów wątrobowych i płytek krwi. |
| Małopłytkowość lub zaburzenia czynności wątrobydawka · pacjent | inne zalecenie | U chorych z trombocytopenią lub uszkodzeniem wątroby alkohol może zwiększać ryzyko krwawień i obciążać wątrobę, dlatego zaleca się jego unikanie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord 2,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Sargramostym a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 247
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ LenalidomidNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego lenalidomidem, także w postaci maści.Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz lenalidomid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zakażenie skóry.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu, gdy przyjmujesz lenalidomid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na zakażenie skóry.
Lenalidomid może obniżać liczbę białych krwinek i płytek krwi. Chloramfenikol, nawet w maści, może dodatkowo uszkadzać szpik kostny, czyli miejsce, gdzie powstaje krew. Razem zwiększają ryzyko groźnych zakażeń i krwawień. Dlatego tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe siniaczenie, wybroczyny na skórze
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego lenalidomidem, także w postaci maści. Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi[1]. Wybierz miejscowy antybiotyk bez działania toksycznego na szpik i poinformuj lekarza prowadzącego leczenie hematologiczne.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie lub przedłużenie neutropenii i małopłytkowości z ryzykiem ciężkich zakażeń i krwawień, a rzadko niedokrwistość aplastyczna zagrażająca życiu.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy. Chloramfenikol może hamować czynność szpiku w sposób zależny od dawki, a rzadko wywołuje nieodwracalną niedokrwistość aplastyczną niezależną od dawki, opisywaną także po stosowaniu miejscowym. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie na układ krwiotwórczy innych leków[1]. Lenalidomid często powoduje neutropenię i małopłytkowość, które ograniczają jego dawkowanie. Chloramfenikolu, także w maści, nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a lenalidomid stosuje się wyłącznie w nowotworach układu krwiotwórczego.
Metabolizm i transportery
- Lenalidomid: substrat P-gp[2]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek, jeśli doszło do jednoczesnego stosowania
- objawy zakażenia, gorączka
- objawy skazy krwotocznej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub dożylnadroga podania · chloramfenikol | ryzyko rośnie | Chloramfenikol podany ogólnoustrojowo dodatkowo hamuje szpik w sposób zależny od dawki, co przy lenalidomidzie znacznie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i małopłytkowości. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ LenalidomidNie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lenalidomid.Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków samodzielnie, powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie przerywaj żadnego z tych leków samodzielnie, powiedz psychiatrze i onkologowi, że przyjmujesz oba, i regularnie wykonuj zlecone badania krwi.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem to ryzyko jest wyraźnie większe i może dojść do groźnego dla życia braku tych krwinek. Oba leki mogą też sprzyjać powstawaniu zakrzepów w żyłach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub inne objawy zakażenia
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- obrzęk, ból lub zaczerwienienie łydki
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia klozapiną u pacjenta przyjmującego lenalidomid[1]. Jeśli pacjent stabilnie leczony klozapiną wymaga lenalidomidu, decyzję o kontynuacji obu leków podejmują wspólnie onkohematolog i psychiatra po ocenie korzyści i ryzyka, z rozważeniem zmiany leku przeciwpsychotycznego. Gdy połączenie zostanie utrzymane, konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii krwi z rozmazem, jasno ustalone progi przerwania leczenia oraz ocena profilaktyki przeciwzakrzepowej.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z groźnymi dla życia zakażeniami. Utrudnia też ocenę przyczyny spadku liczby neutrofilów, co może prowadzić do zbędnego odstawienia jednego z leków albo do przeoczenia agranulocytozy poklozapinowej. Możliwe jest także większe ryzyko zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.
Mechanizm
Klozapiny nie należy włączać u pacjentów przyjmujących leki obarczone znacznym ryzykiem agranulocytozy, a upośledzenie czynności szpiku kostnego wyklucza jej stosowanie[1]. Lenalidomid często hamuje czynność szpiku i wywołuje neutropenię oraz małopłytkowość, więc oba leki sumują działanie toksyczne na układ krwiotwórczy. Oba leki zwiększają też ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, co może dodatkowo sumować się u pacjentów z chorobą nowotworową. Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, bo lenalidomid jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej i nie wpływa istotnie na enzymy metabolizujące klozapinę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia, gorączka, zmiany w jamie ustnej i ból gardła
- objawy zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolrisperidonkariprazyna
Kiedy ocena się zmienia
| Lenalidomid dołączany do stabilnego leczenia klozapinąkolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Zakaz dotyczy rozpoczynania klozapiny u pacjenta przyjmującego lek o znacznym ryzyku agranulocytozy. Gdy lenalidomid ma być dołączony do długotrwałego leczenia klozapiną, decyzja wymaga wspólnej oceny onkohematologa i psychiatry, ścisłego monitorowania morfologii i ustalenia postępowania przy spadku neutrofilów. |
| Upośledzenie czynności szpiku kostnegopostać · pacjent | interakcja nie dotyczy | Upośledzenie czynności szpiku kostnego wyklucza stosowanie klozapiny niezależnie od kolejności włączenia leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Połączenie przeciwwskazaneLenalidomid+ FingolimodNie łącz lenalidomidu z fingolimodem.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarzy – powiedz neurologowi i hematologowi o obu lekach i nie odstawiaj żadnego na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarzy – powiedz neurologowi i hematologowi o obu lekach i nie odstawiaj żadnego na własną rękę.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy i razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Fingolimodu nie stosuje się u osób leczonych z powodu aktywnego nowotworu ani przyjmujących leki osłabiające odporność. Lekarze muszą zdecydować, jak dalej leczyć twoje stwardnienie rozsiane w czasie terapii lenalidomidem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel, duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe osłabienie kończyn, zaburzenia mowy, widzenia lub myślenia
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lenalidomidu z fingolimodem.[1][2][3] Gdy pacjent ze stwardnieniem rozsianym leczonym fingolimodem ma rozpocząć terapię lenalidomidem, decyzję o odstawieniu fingolimodu i dalszym leczeniu stwardnienia rozsianego podejmuje neurolog wspólnie z hematologiem. Działanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się po odstawieniu, a szczepienia mogą być mniej skuteczne jeszcze do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia.[1] Żywych szczepionek atenuowanych należy unikać.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi głęboką immunosupresją z ciężkimi i oportunistycznymi zakażeniami, w tym postępującą wieloogniskową leukoencefalopatią. Fingolimod jest przeciwwskazany u osób przyjmujących leki immunosupresyjne, z upośledzoną odpornością oraz z aktywną chorobą nowotworową, a lenalidomid stosuje się właśnie w leczeniu nowotworów krwi.[1][2][3]
Mechanizm
Lenalidomid jest lekiem przeciwnowotworowym o działaniu immunomodulującym, który często powoduje neutropenię i małopłytkowość. Fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi. Leków przeciwnowotworowych, immunomodulujących ani immunosupresyjnych nie stosuje się jednocześnie z fingolimodem ze względu na addycyjne działanie na układ odpornościowy.[1] Brak interakcji farmakokinetycznej – lenalidomid nie indukuje enzymów CYP i nie hamuje glikoproteiny P.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (liczba neutrofili i limfocytów)
- objawy zakażenia, w tym oportunistycznego
- nowe objawy neurologiczne sugerujące PML
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 2 miesiące od odstawienia fingolimodufingolimod | inne zalecenie | Działanie fingolimodu na układ odpornościowy utrzymuje się po odstawieniu, a szczepienia mogą być mniej skuteczne do dwóch miesięcy po zakończeniu leczenia. Przy rozpoczynaniu lenalidomidu wkrótce po odstawieniu fingolimodu kontroluj morfologię i objawy zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord 2,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneLenalidomid+ Szczepionka BCGNie podaje się dopęcherzowo szczepionki BCG w trakcie leczenia lenalidomidem.Powiedz urologowi i lekarzowi prowadzącemu leczenie lenalidomidem o obu terapiach i nie przyjmuj wlewu BCG, dopóki lekarze wspólnie nie zdecydują, co dalej.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi i lekarzowi prowadzącemu leczenie lenalidomidem o obu terapiach i nie przyjmuj wlewu BCG, dopóki lekarze wspólnie nie zdecydują, co dalej.
Lenalidomid osłabia układ odpornościowy i często obniża liczbę białych krwinek. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabszej odporności mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze, zwłaszcza utrzymujące się po wlewie
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu, częste parcie na mocz, krew w moczu
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podaje się dopęcherzowo szczepionki BCG w trakcie leczenia lenalidomidem[1][2][3]. O kolejności leczenia, ewentualnym odroczeniu wlewów BCG albo wyborze innego leczenia dopęcherzowego decyduje urolog wspólnie z hematologiem lub onkologiem prowadzącym terapię lenalidomidem.
Skutek kliniczny
Obniżona odporność sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu prątków BCG i ich rozsiewowi, co może prowadzić do ciężkiego, ogólnoustrojowego zakażenia BCG zagrażającego życiu. Jednocześnie można oczekiwać osłabienia przeciwnowotworowego działania wlewów BCG.
Mechanizm
Lenalidomid jest lekiem przeciwnowotworowym o działaniu immunomodulującym, który często wywołuje neutropenię i zaburza odpowiedź immunologiczną. Dopęcherzowa szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, a jej działanie zależy od sprawnej odpowiedzi immunologicznej gospodarza. Szczepionki BCG nie podaje się dopęcherzowo osobom leczonym cytostatykami ani innymi lekami przeciwnowotworowymi[1][2]. Jest ona przeciwwskazana także przy zaburzeniu odpowiedzi immunologicznej wywołanym lekami[3].
Metabolizm i transportery
- Lenalidomid: substrat P-gp[4]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofilów
- objawy ogólnoustrojowego zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc lub wątroby
- objawy zakażenia dróg moczowych
Kiedy ocena się zmienia
| Po zakończeniu leczenia lenalidomidemodstep · lenalidomid | inne zalecenie | Po odstawieniu lenalidomidu przeciwwskazanie przestaje obowiązywać dopiero po odbudowie odporności. Termin rozpoczęcia wlewów BCG ustala lekarz na podstawie stanu klinicznego i morfologii krwi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Połączenie przeciwwskazaneLenalidomid+ Szczepionka przeciw cholerzeŻywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się choremu leczonemu lenalidomidem.Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lenalidomid, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lenalidomid, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Lenalidomid osłabia odporność, dlatego nie możesz przyjąć żywej szczepionki przeciw cholerze – mogłaby wywołać zakażenie. Możesz przyjąć szczepionkę z zabitymi bakteriami, ale może ona chronić słabiej niż u zdrowych osób. Tę szczepionkę pij co najmniej godzinę przed lub godzinę po kapsułce lenalidomidu i nie jedz ani nie pij w tym czasie. W podróży nadal pij tylko bezpieczną wodę i uważaj na jedzenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wodnista biegunka po szczepieniu
- gorączka
- silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu
- osłabienie lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się choremu leczonemu lenalidomidem[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wybiera się szczepionkę inaktywowaną i przyjmuje ją co najmniej 1 godzinę przed lub po kapsułce lenalidomidu, bez jedzenia i picia w tym czasie[2]. Szczepionkę inaktywowaną odkłada się przy ostrej biegunce lub gorączce[2]. Ponieważ ochrona może być niepełna, chory w podróży nadal ściśle przestrzega higieny wody i żywności. Termin szczepienia warto ustalić z hematologiem, najlepiej przy prawidłowej liczbie neutrofili.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką i odwodnieniem u chorego z obniżoną odpornością. Po szczepionce inaktywowanej zagrożenia zakażeniem nie ma, ale ochrona może być słabsza niż u osób zdrowych.
Mechanizm
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom otrzymującym terapię immunosupresyjną[1]. Lenalidomid modyfikuje odpowiedź immunologiczną i często powoduje neutropenię, a stosuje się go zwykle z deksametazonem u chorych z nowotworami krwi, którzy już mają osłabioną odporność. Taki schemat należy traktować jak leczenie immunosupresyjne. Osłabiona odporność zwiększa ryzyko namnażania się szczepu szczepionkowego i zmniejsza odpowiedź na każdą szczepionkę, także inaktywowaną. Szczepionka inaktywowana jest wrażliwa na kwas żołądkowy i przez 1 godzinę przed jej podaniem oraz przez 1 godzinę po nim nie przyjmuje się innych leków doustnych[2].
Metabolizm i transportery
- Lenalidomid: substrat P-gp[3]
Monitorować
- morfologia z liczbą neutrofili przed szczepieniem
- biegunka i gorączka po szczepieniu
- objawy odwodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (zabite przecinkowce cholery z podjednostką B toksyny cholerycznej)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite przecinkowce cholery z podjednostką B toksyny)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie grozi zakażeniem, ale wymaga odstępu 1 godziny od innych leków doustnych, a odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. |
| odstep ≥ 1 godzina przed i po podaniu szczepionki inaktywowanejszczepionka przeciw cholerze | inne zalecenie | Przez 1 godzinę przed i po podaniu szczepionki inaktywowanej nie podaje się innych leków doustnych ani pokarmu i napojów. |
| Szczepienie planowane przed rozpoczęciem leczenia lenalidomidemkolejność włączenia · lenalidomid | inne zalecenie | Gdy szczepienie można zaplanować przed włączeniem lenalidomidu, termin i rodzaj szczepionki ustala się z hematologiem z uwzględnieniem choroby podstawowej i odporności chorego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Połączenie przeciwwskazaneLenalidomid+ Szczepionka przeciw półpaścowiŻywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym lenalidomidem ani chorym na nowotwory szpiku i układu chłonnego.Nie przyjmuj żywej szczepionki przeciw półpaścowi i przed każdym szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lenalidomid.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj żywej szczepionki przeciw półpaścowi i przed każdym szczepieniem powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz lenalidomid.
Lenalidomid i choroba, na którą go przyjmujesz, osłabiają odporność. Szczepionka przeciw półpaścowi zawierająca żywego, osłabionego wirusa może wtedy wywołać groźne zakażenie. Istnieje też szczepionka bez żywego wirusa, która jest dla ciebie bezpieczna i zalecana, choć może chronić nieco słabiej niż u osób zdrowych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza rozległa lub na wielu częściach ciała
- gorączka lub dreszcze po szczepieniu
- silne osłabienie, ból głowy lub kaszel po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się pacjentom leczonym lenalidomidem ani chorym na nowotwory szpiku i układu chłonnego[1]. Do profilaktyki półpaśca należy wybrać szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, którą można podać mimo immunosupresji, ponieważ jedynym przeciwwskazaniem do niej jest nadwrażliwość na jej składniki[2]. Termin szczepienia warto uzgodnić z hematologiem, tak aby przypadał na okres możliwie najlepszej sprawności układu odpornościowego.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki istnieje ryzyko ciężkiego, rozsianego zakażenia wirusem szczepionkowym, które może zagrażać życiu. Po szczepionce rekombinowanej ryzyka zakażenia nie ma, a jedynym możliwym skutkiem jest słabsza ochrona przed półpaścem.
Mechanizm
Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się osobom z chorobami szpiku kostnego lub układu limfatycznego ani osobom leczonym immunosupresyjnie, w tym dużymi dawkami kortykosteroidów[1]. Pacjent leczony lenalidomidem ma nowotwór hematologiczny i osłabioną odporność, którą dodatkowo obniżają neutropenia wywołana lenalidomidem oraz często stosowany razem z nim deksametazon. Osłabiona odporność komórkowa sprzyja niekontrolowanemu namnażaniu się szczepionkowego wirusa ospy wietrznej i półpaśca. Ta sama immunosupresja może też osłabić odpowiedź na szczepionkę rekombinowaną, która jednak nie zawiera żywego wirusa.
Metabolizm i transportery
- Lenalidomid: substrat P-gp[3]
Monitorować
- rodzaj szczepionki przeciw półpaścowi przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po szczepieniu
- morfologia krwi z liczbą neutrofilów przed szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (bez żywego wirusa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem szczepionkowym, a jedynym przeciwwskazaniem do niej jest nadwrażliwość na jej składniki. Możliwa jest słabsza odpowiedź immunologiczna, dlatego termin szczepienia warto uzgodnić z hematologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Połączenie przeciwwskazaneLenalidomid+ DeferypronNie łącz deferypronu z lenalidomidem.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, a jeśli już je łączysz, nie odstawiaj leku na własną rękę, tylko pilnie zadzwoń do lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, a jeśli już je łączysz, nie odstawiaj leku na własną rękę, tylko pilnie zadzwoń do lekarza.
Oba leki mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią organizm przed zakażeniami. Przyjmowane razem mocno zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Tych leków nie stosuje się razem. Lekarz może dobrać inny lek usuwający nadmiar żelaza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne
- częste lub nietypowe infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz deferypronu z lenalidomidem.[1][2] Jeśli pacjent leczony lenalidomidem wymaga leczenia chelatującego żelazo, należy wybrać inny chelator, a decyzję podjąć z hematologiem prowadzącym. Gdy pacjent przyjmował już oba leki, należy pilnie oznaczyć morfologię z rozmazem i bezwzględną liczbę neutrofili oraz skontaktować się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy, a w konsekwencji ciężkich zakażeń, w tym posocznicy, które mogą zagrażać życiu. Ryzyko jest szczególnie duże u pacjentów z już obniżoną rezerwą szpikową, np. z zespołem mielodysplastycznym.
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane z powodu sumowania działania uszkadzającego granulocyty obojętnochłonne. Deferypronu nie łączy się z lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę, ponieważ mechanizm neutropenii wywołanej deferypronem jest nieznany.[1] Lenalidomid bardzo często powoduje neutropenię, także ciężką, i należy do leków o znanym działaniu mielosupresyjnym. Nie ma interakcji farmakokinetycznej – istotą problemu jest addycja działań niepożądanych na szpik.
Metabolizm i transportery
- Lenalidomid: substrat P-gp[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- bezwzględna liczba neutrofili
- objawy zakażenia, w tym gorączka
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
Połączenie przeciwwskazaneLenalidomid+ KladrybinaNie rozpoczyna się leczenia kladrybiną u pacjenta, który aktualnie przyjmuje lenalidomid, ponieważ lenalidomid jest lekiem mielosupresyjnym, a jego wskazania dotyczą aktywnych nowotworów złośliwych.Jeśli przyjmujesz lenalidomid, a lekarz zaproponował ci kladrybinę, nie zaczynaj jej przyjmować i powiedz obu lekarzom o wszystkich twoich lekach.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lenalidomid, a lekarz zaproponował ci kladrybinę, nie zaczynaj jej przyjmować i powiedz obu lekarzom o wszystkich twoich lekach.
Lenalidomid i kladrybina osłabiają szpik kostny i układ odpornościowy. Przyjmowane razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Grozi to ciężkimi infekcjami i krwawieniami. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczyna się leczenia kladrybiną u pacjenta, który aktualnie przyjmuje lenalidomid, ponieważ lenalidomid jest lekiem mielosupresyjnym, a jego wskazania dotyczą aktywnych nowotworów złośliwych.[1] Jeśli lenalidomid ma zostać włączony u pacjenta po zakończonym kursie kladrybiny, decyzję podejmuje hematolog razem z neurologiem, a parametry hematologiczne kontroluje się ściśle.[1] Leczenie stwardnienia rozsianego u pacjenta z czynnym nowotworem wymaga indywidualnego doboru terapii niewykazującej działania mielosupresyjnego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi głęboką i przedłużoną cytopenią – limfopenią, neutropenią i małopłytkowością – oraz ciężkimi zakażeniami, w tym oportunistycznymi, a także krwawieniami. Dodatkowo pacjent leczony lenalidomidem ma zwykle aktywną chorobę nowotworową złośliwą, która sama wyklucza rozpoczęcie leczenia kladrybiną.[1]
Mechanizm
Lenalidomid działa mielosupresyjnie i często powoduje neutropenię oraz małopłytkowość, a kladrybina silnie i długotrwale zmniejsza liczbę limfocytów. Oba leki sumują swoje działanie hamujące szpik i układ odpornościowy, co prowadzi do addytywnego działania na krew i układ chłonny.[1] Nie ma danych wskazujących na istotną interakcję farmakokinetyczną między tymi lekami.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed włączeniem każdego z leków i regularnie w trakcie leczenia
- bezwzględna liczba limfocytów
- liczba neutrofili
- liczba płytek krwi
- objawy zakażeń, w tym półpaśca i zakażeń oportunistycznych
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Lenalidomid włączany po zakończonym kursie kladrybinykolejność włączenia · lenalidomid | inne zalecenie | Przeciwwskazanie dotyczy rozpoczęcia kladrybiny u pacjenta leczonego mielosupresyjnie. Przy wcześniejszym podaniu kladrybiny i późniejszym włączeniu lenalidomidu nadal należy oczekiwać addytywnego działania na krew i układ chłonny, dlatego wymagana jest ścisła obserwacja parametrów hematologicznych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lenalidomide Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lenalidomide-accord-100411250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.