Interakcje / Lorlatynib / Lorlatynib i wemurafenib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuj tylko po uzgodnieniu z lekarzami prowadzącymi leczenie onkologiczne i monitoruj skuteczność obu leków.
Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił onkolog, nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz mu, że stosujesz oba leki jednocześnie.
Niekorzystna interakcjaLorlatynib+ WemurafenibPołączenie stosuj tylko po uzgodnieniu z lekarzami prowadzącymi leczenie onkologiczne i monitoruj skuteczność obu leków.Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił onkolog, nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz mu, że stosujesz oba leki jednocześnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki dokładnie tak, jak zalecił onkolog, nie zmieniaj dawek samodzielnie i powiedz mu, że stosujesz oba leki jednocześnie.
Te dwa leki przeciwnowotworowe mogą wzajemnie osłabiać swoje działanie, bo przyspieszają swój rozkład w organizmie. Najbardziej może to dotyczyć wemurafenibu. Efekt narasta stopniowo przez około tydzień i może się utrzymywać jeszcze kilka dni po odstawieniu wemurafenibu. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi i kontrolę skuteczności leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie objawów choroby
- zażółcenie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko po uzgodnieniu z lekarzami prowadzącymi leczenie onkologiczne i monitoruj skuteczność obu leków. Leków przeciwnowotworowych nie zmieniaj ani nie dawkuj samodzielnie. Pełny efekt indukcji wemurafenibu może się ujawnić dopiero po około 8 dniach jego stosowania[1]. Po odstawieniu wemurafenibu interakcja może się utrzymywać przez około 8 dni[1]. Podczas łączenia leków wpływających na CYP3A4 z lorlatynibem obserwowano wzrost aktywności AspAT i AlAT[2], dlatego warto kontrolować próby wątrobowe.
Skutek kliniczny
Możliwe jest obniżenie stężenia wemurafenibu i w mniejszym stopniu lorlatynibu, a w efekcie słabsza kontrola choroby nowotworowej. Bezpośrednich badań tego połączenia brak.
Mechanizm
Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A i glikoproteiny P oraz słabym induktorem UGT[2], a wemurafenib jest metabolizowany przez CYP3A4 i glukuronidację oraz jest substratem P-gp i BCRP[1]. Lorlatynib może więc zmniejszać stężenie wemurafenibu. Wemurafenib jest induktorem CYP3A4[1], a lorlatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT1A4[2]. Wemurafenib może więc obniżać ekspozycję na lorlatynib. Indukcja przez wemurafenib jest słabsza niż przez silne induktory. Po podaniu wemurafenibu AUC midazolamu zmalało średnio o 39%[1], a umiarkowany induktor modafinil nie zmieniał istotnie farmakokinetyki lorlatynibu[2]. Lorlatynib hamuje in vitro BCRP[2], co teoretycznie działa w przeciwnym kierunku dla wemurafenibu. Bilans tych zjawisk nie jest znany.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lorlatynib – inhibitor BCRP[3], wemurafenib – substrat BCRP[4]
- Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[3], wemurafenib – substrat CYP3A4[4]
- Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], wemurafenib – substrat CYP3A4[4]
- Lorlatynib – umiarkowany induktor P-gp[3], wemurafenib – substrat P-gp[4]
- Wemurafenib – umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], lorlatynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3]
- Wemurafenib – słaby induktor CYP3A4[5], lorlatynib – substrat CYP3A4[3]
- Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[5], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]
- Wemurafenib: inhibitor BCRP[4], umiarkowany inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[4], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor P-gp[4], słaby induktor CYP2B6[4], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- odpowiedź na leczenie obu nowotworów lub wskazań
- AspAT i AlAT
- nasilenie działań niepożądanych po zmianie dawki któregokolwiek leku
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 8 dniwemurafenib | inne zalecenie | Interakcja może się utrzymywać przez około 8 dni po odstawieniu wemurafenibu, dlatego przy zamianie na lorlatynib w tym okresie kontynuuj monitorowanie. |
| czas leczenia ≤ 8 dniwemurafenib | ryzyko maleje | Pełny wpływ wemurafenibu na inne leki może nie być widoczny przed 8. dniem jego stosowania, więc ocena skuteczności lorlatynibu w pierwszych dniach może nie oddawać docelowego efektu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuLorlatyniba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu jest dopuszczalne, jeśli pacjent nie ma objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego ani nasilonych zaburzeń lipidowych.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij większych ilości ani regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz zmiany w myśleniu lub nastroju.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij większych ilości ani regularnie i powiedz lekarzowi, jeśli zauważysz zmiany w myśleniu lub nastroju.
Lorlatynib nie wchodzi w groźną interakcję z alkoholem, ale sam lek może powodować kłopoty z pamięcią, koncentracją, mową i nastrojem. Alkohol może te objawy nasilić. Lek często podnosi też poziom tłuszczów we krwi, a regularne picie alkoholu może go jeszcze bardziej zwiększyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kłopoty z pamięcią lub koncentracją
- zmiany nastroju, drażliwość lub przygnębienie
- niewyraźna mowa
- widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma
- silna senność lub zawroty głowy
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu jest dopuszczalne, jeśli pacjent nie ma objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego ani nasilonych zaburzeń lipidowych. Należy odradzać picie większych ilości alkoholu i picie regularne. Pacjenta trzeba poinformować o możliwym nasileniu zaburzeń poznawczych i nastroju oraz o potrzebie ograniczenia alkoholu przy podwyższonych triglicerydach.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu istotne skutki są mało prawdopodobne. Większe ilości alkoholu mogą nasilać zaburzenia koncentracji, pamięci, nastroju i mowy wywoływane przez lorlatynib oraz zwiększać ryzyko upadków. Regularne picie może pogarszać kontrolę zaburzeń lipidowych, zwłaszcza hipertriglicerydemii, i zwiększać obciążenie wątroby.
Mechanizm
Lorlatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT1A4, z niewielkim udziałem CYP2C8, CYP2C19, CYP3A5 i UGT1A3[1]. Etanol nie jest silnym induktorem ani inhibitorem CYP3A4, dlatego nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej. Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Lorlatynib przenika do ośrodkowego układu nerwowego i często wywołuje działania niepożądane z jego strony, takie jak zaburzenia funkcji poznawczych, nastroju, mowy i objawy psychotyczne. Alkohol może nasilać te objawy w sposób addycyjny. Lorlatynib bardzo często powoduje hipercholesterolemię i hipertriglicerydemię, a regularne picie alkoholu dodatkowo podnosi stężenie triglicerydów. ChPL lorlatynibu nie wymienia alkoholu ani etanolu[1].
Metabolizm i transportery
- Lorlatynib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], słaby induktor CYP1A2[2], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], umiarkowany induktor P-gp[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zaburzenia poznawcze, nastroju, mowy, objawy psychotyczne)
- stężenie triglicerydów i cholesterolu w surowicy
- aktywność aminotransferaz u osób regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowo (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże jednorazowe ilości etanolu wyraźnie zwiększają ryzyko addycji działań ośrodkowych z lorlatynibem, w tym zaburzeń poznawczych, zachowania i upadków. Należy zalecić unikanie takiego spożycia. |
| Regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne spożywanie alkoholu może pogarszać kontrolę hipertriglicerydemii wywołanej przez lorlatynib i zwiększać obciążenie wątroby. Wskazane jest ograniczenie alkoholu oraz częstsza kontrola lipidogramu i aminotransferaz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja o niejasnym znaczeniuWemurafeniba alkoholNie trzeba zmieniać leczenia, ale warto doradzić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie upijania się.Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to rzadko i w małych ilościach, a w razie wątpliwości zapytaj lekarza lub farmaceutę.
Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie tego leku. Zarówno lek, jak i alkohol mogą jednak obciążać wątrobę i serce, a także nasilać nudności, biegunkę i zmęczenie. Dlatego lepiej pić rzadko i niewiele.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- nasilone wymioty lub biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać leczenia, ale warto doradzić pacjentowi ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i unikanie upijania się. U osób pijących regularnie lub dużo należy zwrócić szczególną uwagę na rutynowo wykonywane próby wątrobowe, elektrolity i EKG.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnych klinicznie skutków. Przy regularnym lub obfitym piciu możliwe jest większe ryzyko uszkodzenia wątroby, zaburzeń elektrolitowych sprzyjających arytmii oraz nasilenia nudności, wymiotów, biegunki i zmęczenia.
Mechanizm
Nie ma znanej interakcji farmakokinetycznej między wemurafenibem a etanolem. Wemurafenib jest metabolizowany przez CYP3A4 i glukuronidację oraz wydalany z żółcią, a sam hamuje CYP1A2 i indukuje CYP3A4[1] Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, więc wzajemny wpływ na stężenia obu substancji jest mało prawdopodobny. Możliwe jest natomiast teoretyczne sumowanie działań niepożądanych. Wemurafenib może uszkadzać wątrobę i wydłużać odstęp QT, a przewlekłe lub obfite picie alkoholu obciąża wątrobę i sprzyja zaburzeniom elektrolitowym, które zwiększają ryzyko arytmii. Oba czynniki mogą też nasilać nudności, biegunkę i zmęczenie. ChPL wemurafenibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1] Alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki nie jest etanolem i nie ma znaczenia dla tej interakcji[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz, fosfatazy zasadowej i stężenie bilirubiny
- stężenie potasu i magnezu
- odstęp QTc w EKG u osób pijących regularnie lub obficie
- nudności, wymioty i biegunka
Kiedy ocena się zmienia
| Obfite picie lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Obfite jednorazowe lub regularne spożycie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności, zaburzeń elektrolitowych i arytmii związanych z wydłużeniem QT, dlatego należy go unikać. |
| Regularne picie przez wiele tygodniczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe spożywanie alkoholu wymaga ścisłej kontroli prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz zachęcenia pacjenta do ograniczenia picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 766
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ WemurafenibNie stosuj difenhydraminy doustnie u pacjenta leczonego wemurafenibem.Nie przyjmuj difenhydraminy w trakcie leczenia wemurafenibem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny zamiennik na sen albo alergię.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy w trakcie leczenia wemurafenibem i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny zamiennik na sen albo alergię.
Lek na czerniaka, który przyjmujesz, i difenhydramina (lek nasenny i przeciwalergiczny) mogą zaburzać rytm serca. Razem to działanie się sumuje i może doprowadzić do groźnej arytmii. Dlatego tych leków nie łączy się.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy doustnie u pacjenta leczonego wemurafenibem[1][2][3]. Gdy pacjent potrzebuje leku przeciwalergicznego, wybierz lek przeciwhistaminowy o minimalnym wpływie na odstęp QT. Przy bezsenności zaproponuj postępowanie niefarmakologiczne i skieruj pacjenta do onkologa prowadzącego. Melatoniny nie proponuj, ponieważ wemurafenib zwiększa jej ekspozycję jako substratu CYP1A2[4].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.
Mechanizm
Wemurafenib wydłuża odstęp QT w sposób zależny od ekspozycji[4]. Difenhydramina również może wydłużać odstęp QT, dlatego nie wolno jej łączyć z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT lub wywołują częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1][2][3]. Oba leki sumują więc wpływ na repolaryzację komór. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje – difenhydramina jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, na który wemurafenib nie wpływa[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]
- Wemurafenib: inhibitor BCRP[7], umiarkowany inhibitor CYP1A2[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor P-gp[7], słaby induktor CYP2B6[7], słaby induktor CYP3A4[5], substrat BCRP[7], substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Postać do stosowania na skórępostać · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnię skóry wchłania się w małym stopniu, więc ryzyko wydłużenia QT jest mniejsze. Unikaj stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie, także przy wysypce wywołanej wemurafenibem. |
| odstep ≥ 8 dni od odstawienia wemurafenibuwemurafenib | ryzyko maleje | Wemurafenib ma długi okres półtrwania i po jego odstawieniu może być konieczny 8-dniowy odstęp, aby uniknąć interakcji z kolejnym lekiem. Difenhydraminę można rozważyć dopiero po tym czasie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LorlatynibLorlatynibu nie łączy się z żadnymi preparatami ziela dziurawca, także z naparami i ziołowymi mieszankami trawiennymi.Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem podczas leczenia lorlatynibem, a jeśli już je przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed kolejną dawką leku.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj żadnych produktów z dziurawcem podczas leczenia lorlatynibem, a jeśli już je przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu przed kolejną dawką leku.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie z organizmu twojego leku przeciwnowotworowego. Przez to lek może przestać działać i choroba może postępować. Takie połączenie może też obciążać wątrobę. Dotyczy to wszystkich form dziurawca, także herbatek i ziołowych kropli na trawienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilenie kaszlu, duszności lub innych objawów choroby
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Lorlatynibu nie łączy się z żadnymi preparatami ziela dziurawca, także z naparami i ziołowymi mieszankami trawiennymi.[1] Przed rozpoczęciem leczenia lorlatynibem należy odstawić dziurawiec, a pacjenta poinformować, że działanie indukujące wygasa stopniowo przez kilka dni po odstawieniu. Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, wybiera się lek nieindukujący CYP3A4 w porozumieniu z onkologiem.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia lorlatynibu w osoczu grozi utratą skuteczności leczenia przeciwnowotworowego i progresją raka płuca.[1] Przy silnej indukcji CYP3A4/5 obserwowano też wzrost aktywności aminotransferaz, dlatego nie można wykluczyć działania hepatotoksycznego.[1]
Mechanizm
Preparaty ziela dziurawca są silnymi induktorami CYP3A4/5, a lorlatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT1A4.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i osłabia działanie innych leków.[2] Silny induktor CYP3A4/5 (ryfampicyna) zmniejszał AUC lorlatynibu o 85% i Cmax o 76%, a jednocześnie zwiększał aktywność AspAT i AlAT.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[3]
- Lorlatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], słaby induktor CYP1A2[4], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], umiarkowany induktor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- wywiad w kierunku stosowania ziół i suplementów zawierających dziurawiec
- aktywność AspAT i AlAT
- odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe w badaniach obrazowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie dziurawca u pacjenta już leczonego lorlatynibemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja CYP3A4/5 wygasa stopniowo, a stężenie lorlatynibu wraca do wyjściowego. Należy obserwować pacjenta pod kątem działań niepożądanych lorlatynibu w tym okresie. |
| Systematyczne przyjmowanieczas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Aktywacja cytochromu P450 narasta przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca. Pojedyncza dawka nie zmienia jednak zalecenia unikania połączenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ WemurafenibNie stosuj fenylobutazonu w żadnej postaci u pacjenta leczonego wemurafenibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem i zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy do stosowania na skórę.
Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz wemurafenib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Wemurafenib często powoduje też zmiany na skórze, a tej maści nie nakłada się na uszkodzoną skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia z nosa i dziąseł
- nietypowe osłabienie i bladość
- zaczerwienienie, pęcherze lub sączenie skóry w miejscu nałożenia maści
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu w żadnej postaci u pacjenta leczonego wemurafenibem.[1] Jeśli potrzebny jest miejscowy lek przeciwzapalny, wybierz inny niesteroidowy lek przeciwzapalny do stosowania na skórę i nie nakładaj go na skórę zmienioną chorobowo ani uszkodzoną. Unikaj ketoprofenu miejscowo ze względu na ryzyko nadwrażliwości na światło, które wemurafenib dodatkowo nasila. Jeśli pacjent już stosował oba leki, zleć kontrolę morfologii krwi z rozmazem.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie zahamowania czynności szpiku z neutropenią, agranulocytozą lub małopłytkowością i ich następstwami – zakażeniami oraz krwawieniami. Maści nie nakłada się na uszkodzoną skórę, a u osób leczonych wemurafenibem często występują zmiany skórne.[1]
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u osób leczonych lekami przeciwnowotworowymi i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego, także w postaci maści.[1] Fenylobutazon może uszkadzać szpik kostny, a wemurafenib jako lek przeciwnowotworowy może obniżać liczbę krwinek, więc działanie obu leków na układ krwiotwórczy może się sumować. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni należy liczyć się z interakcjami takimi jak po podaniu ogólnym.[1] Istotnej interakcji farmakokinetycznej między tymi lekami nie opisano.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi) przy wcześniejszym jednoczesnym stosowaniu
- objawy zakażenia i skazy krwotocznej
- stan skóry w miejscu planowanego nakładania leku miejscowego
Bezpieczniejsze alternatywy
ibuprofen (żel)diklofenak (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni interakcje fenylobutazonu odpowiadają tym po podaniu ogólnym, więc ryzyko toksyczności szpikowej rośnie. |
| Maśćpostać · fenylobutazon | inne zalecenie | Postać miejscowa nie znosi przeciwwskazania – fenylobutazonu w maści również nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami przeciwnowotworowymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zelboraf. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zelboraf-100268030/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFenytoina+ LorlatynibNie należy stosować lorlatynibu jednocześnie z fenytoiną, bo jednoczesne stosowanie silnych induktorów CYP3A4/5 jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL lorlatynibu.Nie odstawiaj fenytoiny samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zamieni ją na inny lek przeciwpadaczkowy przed rozpoczęciem leczenia lorlatynibem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj fenytoiny samodzielnie, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym, który zamieni ją na inny lek przeciwpadaczkowy przed rozpoczęciem leczenia lorlatynibem.
Fenytoina przyspiesza usuwanie lorlatynibu z organizmu, przez co lek przeciwnowotworowy może przestać działać. To połączenie może też obciążać wątrobę. Lorlatynib może z kolei osłabiać działanie fenytoiny, a wtedy napady padaczkowe mogą wrócić. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilenie objawów choroby nowotworowej, na przykład bóle głowy lub kaszel
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie należy stosować lorlatynibu jednocześnie z fenytoiną, bo jednoczesne stosowanie silnych induktorów CYP3A4/5 jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL lorlatynibu[1]. Przed rozpoczęciem leczenia lorlatynibem fenytoinę trzeba zamienić na lek przeciwpadaczkowy, który nie jest induktorem enzymów. Zamianę przeprowadza się w porozumieniu z neurologiem i onkologiem, stopniowo i z zachowaniem ciągłości ochrony przeciwnapadowej. Nie wolno nagle odstawiać fenytoiny. Trzeba pamiętać, że efekt indukcji wygasa stopniowo po odstawieniu fenytoiny. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, należy niezwłocznie powiadomić lekarza prowadzącego oraz ocenić czynność wątroby i stężenie fenytoiny.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest spadek stężenia lorlatynibu, który może zmniejszyć skuteczność leczenia niedrobnokomórkowego raka płuca z rearanżacją ALK, w tym kontroli przerzutów do ośrodkowego układu nerwowego. Przy połączeniu silnego induktora z lorlatynibem możliwe jest też uszkodzenie wątroby ze wzrostem aktywności aminotransferaz, co obserwowano przy ryfampicynie[1]. Lorlatynib może też obniżyć stężenie fenytoiny i w ten sposób pogorszyć kontrolę napadów.
Mechanizm
Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A4/5, a lorlatynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i UGT1A4. Indukcja przyspiesza jego eliminację i obniża stężenie w osoczu. ChPL lorlatynibu wymienia fenytoinę wśród silnych induktorów CYP3A4/5, które mogą zmniejszać stężenie lorlatynibu w osoczu[1]. Dla porównania ryfampicyna, inny silny induktor, zmniejszała AUCinf lorlatynibu o 85% i Cmax o 76% u zdrowych ochotników. Obserwowano przy tym także wzrost aktywności AspAT i AlAT[1]. W drugą stronę lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A i słabym induktorem CYP2C9. ChPL zaleca monitorowanie pacjentów, którzy przyjmują substraty CYP2C9 o wąskim indeksie terapeutycznym[1]. Fenytoina jest takim substratem, więc jej stężenie może się zmniejszać. ChPL fenytoiny podaje, że leki przeciwnowotworowe mogą zwiększać lub zmniejszać stężenie fenytoiny w surowicy, a fenytoina osłabia działanie leków przeciwnowotworowych[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Fenytoina – umiarkowany induktor CYP2C19[3], lorlatynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
- Fenytoina – silny induktor CYP3A4[3], lorlatynib – substrat CYP3A4[4]
- Lorlatynib – słaby induktor CYP2C9[3], fenytoina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]
- Fenytoina: umiarkowany induktor CYP1A2[3], umiarkowany induktor CYP2C19[3], silny induktor CYP3A4[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C9[3]
- Lorlatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], słaby induktor CYP1A2[4], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], umiarkowany induktor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- aktywność AspAT i AlAT
- stężenie fenytoiny w surowicy w okresie zamiany leku
- częstość napadów padaczkowych
- odpowiedź guza na leczenie lorlatynibem
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Lorlatynib włączany wkrótce po odstawieniu fenytoinykolejność włączenia · fenytoina | inne zalecenie | Efekt indukcji enzymów wygasa stopniowo po odstawieniu fenytoiny, więc stężenie lorlatynibu może być obniżone także przez pewien czas po zakończeniu jej stosowania. Termin włączenia lorlatynibu po zamianie leku przeciwpadaczkowego trzeba ustalić z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Phenytoinum WZF 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/phenytoinum-wzf-100052904/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
Połączenie przeciwwskazaneGrazoprewir+ LorlatynibNie stosuj grazoprewiru u pacjenta przyjmującego lorlatynib.Nie zaczynaj leczenia grazoprewirem i nie odstawiaj lorlatynibu na własną rękę – powiedz onkologowi i hepatologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj leczenia grazoprewirem i nie odstawiaj lorlatynibu na własną rękę – powiedz onkologowi i hepatologowi, że masz przepisane oba leki.
Lek na raka płuca (lorlatynib) przyspiesza usuwanie z organizmu leku na wirusowe zapalenie wątroby typu C (grazoprewir). Lek przeciwwirusowy może wtedy przestać działać i wirus nie zostanie wyleczony. Tych leków nie stosuje się razem. Sam nie poczujesz, że leczenie przestało działać – pokaże to dopiero badanie krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak odczuwalnych objawów – nieskuteczność leczenia wykrywa badanie krwi na obecność wirusa
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj grazoprewiru u pacjenta przyjmującego lorlatynib.[1] Termin i schemat leczenia HCV należy uzgodnić z onkologiem i hepatologiem – przy wyborze innego leku przeciwwirusowego trzeba sprawdzić jego wrażliwość na induktory CYP3A i P-gp, bo wiele z nich jest substratami tych szlaków. Zmiana inhibitora ALK wyłącznie z powodu leczenia HCV to decyzja onkologa.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia grazoprewiru może osłabić działanie przeciwwirusowe, prowadząc do niepowodzenia leczenia zakażenia HCV i ryzyka selekcji opornych wariantów wirusa.[1] Nie oczekuje się istotnej zmiany stężenia lorlatynibu.
Mechanizm
Grazoprewiru nie łączy się z lorlatynibem, ponieważ lorlatynib przyspiesza jego eliminację. Grazoprewir jest substratem CYP3A i P-gp, a jednoczesne podawanie induktorów CYP3A lub P-gp jest przeciwwskazane z powodu zmniejszenia stężeń grazoprewiru w osoczu – zakaz dotyczy całego leku złożonego, bo indukcja obniża także stężenie drugiego składnika.[1] Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A (zmniejszał AUC midazolamu o 61% i Cmax o 50%) oraz umiarkowanym induktorem P-gp (zmniejszał AUC feksofenadyny o 67% i Cmax o 63%).[2] Działanie w drugą stronę jest mało istotne klinicznie, bo grazoprewir jest tylko słabym inhibitorem CYP3A i nie powodował znaczącego klinicznie zwiększenia ekspozycji na substraty CYP3A.[1]
Metabolizm i transportery
- Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[4], słaby induktor CYP2C9[4], umiarkowany induktor CYP3A4[4], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- HCV RNA – odpowiedź wirusologiczna, jeśli połączenia nie udało się uniknąć
- aktywność AlAT i AspAT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Lorlatynib odstawiony przed rozpoczęciem grazoprewirukolejność włączenia · lorlatynib | inne zalecenie | Po odstawieniu lorlatynibu działanie indukujące ustępuje stopniowo, dlatego grazoprewiru nie należy włączać bezpośrednio po ostatniej dawce lorlatynibu. Odstęp należy ustalić z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepatier 50 mg + 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepatier-100376883/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneIzawukonazol+ LorlatynibNie łącz izawukonazolu z lorlatynibem, ponieważ umiarkowanych induktorów CYP3A4/5 nie stosuje się razem z izawukonazolem.Nie zaczynaj przyjmować izawukonazolu razem z lorlatynibem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne, ale nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować izawukonazolu razem z lorlatynibem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne, ale nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Lek na raka płuca lorlatynib przyspiesza rozkładanie izawukonazolu w organizmie. Przez to lek przeciwgrzybiczy może działać za słabo i nie wyleczyć groźnego zakażenia. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, która nie ustępuje lub wraca
- nasilający się kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- odkrztuszanie krwi
- pogorszenie samopoczucia mimo leczenia przeciwgrzybiczego
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz izawukonazolu z lorlatynibem, ponieważ umiarkowanych induktorów CYP3A4/5 nie stosuje się razem z izawukonazolem[1]. U pacjenta leczonego lorlatynibem wybierz lek przeciwgrzybiczy, którego stężenie nie zależy od CYP3A4, dobrany do podejrzewanego patogenu. Jeśli w wyjątkowej sytuacji połączenie zostanie zastosowane, decyzję podejmuje lekarz prowadzący z farmaceutą klinicznym przy ścisłej ocenie odpowiedzi na leczenie przeciwgrzybicze.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to zbyt małe stężenie izawukonazolu i nieskuteczne leczenie inwazyjnego zakażenia grzybiczego, które u pacjenta onkologicznego może zagrażać życiu. Możliwe jest też umiarkowane zwiększenie ekspozycji na lorlatynib i nasilenie jego działań niepożądanych.
Mechanizm
Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A4/5 – w dawce 150 mg raz na dobę przez 15 dni zmniejszał AUC midazolamu o 61% i Cmax o 50%[2]. Izawukonazol jest substratem CYP3A4 i CYP3A5, a jednoczesne podawanie umiarkowanych induktorów tych enzymów jest przeciwwskazane, ponieważ mogą one znacznie zmniejszyć jego stężenie w osoczu[1]. W kierunku odwrotnym izawukonazol jako umiarkowany inhibitor CYP3A4/5 może zwiększać stężenie lorlatynibu[1]. Efekt ten jest prawdopodobnie mniejszy niż przy silnym inhibitorze itrakonazolu, który zwiększał AUC lorlatynibu o 42% i Cmax o 24%[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Izawukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], lorlatynib – substrat CYP3A4[4]
- Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[4], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[3], izawukonazol – wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Izawukonazol: inhibitor BCRP[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[5], słaby induktor CYP2B6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]
- Lorlatynib: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], słaby induktor CYP1A2[4], słaby induktor CYP2B6[3], słaby induktor CYP2C9[3], umiarkowany induktor CYP3A4[3], umiarkowany induktor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- odpowiedź kliniczna i radiologiczna na leczenie przeciwgrzybicze
- stężenie izawukonazolu w osoczu, jeśli oznaczenie jest dostępne
- działania niepożądane lorlatynibu
Bezpieczniejsze alternatywy
anidulafunginamikafunginaamfoterycyna B w postaci liposomalnej
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cresemba. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cresemba-100075489/
Połączenie przeciwwskazaneKariprazyna+ LorlatynibNie łącz kariprazyny z lorlatynibem.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu oraz psychiatrze, że masz przyjmować oba – nie odstawiaj jednak samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu oraz psychiatrze, że masz przyjmować oba – nie odstawiaj jednak samodzielnie żadnego z nich.
Lorlatynib przyspiesza usuwanie kariprazyny z organizmu. Przez to kariprazyna może działać dużo słabiej i objawy choroby psychicznej mogą wrócić. Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Zmiana ta rozwija się powoli, przez kilka tygodni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie objawów choroby psychicznej, np. omamów, urojeń, niepokoju
- pogorszenie nastroju lub nadmierne pobudzenie
- bezsenność i rozdrażnienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz kariprazyny z lorlatynibem. Leczenie onkologiczne lorlatynibem ma zwykle pierwszeństwo, dlatego u pacjenta przyjmującego kariprazynę należy we współpracy z psychiatrą zmienić lek przeciwpsychotyczny na taki, który nie zależy w istotnym stopniu od metabolizmu przez CYP3A4. Przy zmianie leczenia trzeba uwzględnić długi okres półtrwania kariprazyny i jej metabolitów, przez co stężenia zmieniają się dopiero po kilku tygodniach[1].
Skutek kliniczny
Spodziewane jest istotne obniżenie stężenia kariprazyny i jej czynnych metabolitów, co grozi utratą skuteczności przeciwpsychotycznej i nawrotem objawów choroby psychicznej. Z powodu długiego okresu półtrwania czynnych metabolitów kariprazyny spadek stężenia i jego odwrócenie po odstawieniu lorlatynibu rozwijają się przez kilka tygodni[1].
Mechanizm
Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A, a kariprazyna jest metabolizowana głównie przez ten enzym. Kariprazyny nie łączy się z silnymi ani umiarkowanymi induktorami CYP3A4, ponieważ mogą one znacząco zmniejszać całkowitą ekspozycję na kariprazynę i jej czynne metabolity[1]. Lorlatynib podawany przez 15 dni zmniejszał AUC midazolamu, wrażliwego substratu CYP3A, o 61% i Cmax o 50%[2]. In vitro lorlatynib jest także zależnym od czasu inhibitorem CYP3A4/5, ale klinicznie przeważa indukcja[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[3], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], kariprazyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Kariprazyna: inhibitor P-gp[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[5], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- kontrola stanu psychicznego i objawów psychotycznych w okresie zmiany leku przeciwpsychotycznego
- ocena skuteczności i tolerancji nowego leku przeciwpsychotycznego przez kilka tygodni po zmianie
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lorlatynibu u pacjenta przyjmującego kariprazynękolejność włączenia · lorlatynib | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora stężenie kariprazyny i jej czynnych metabolitów narasta stopniowo przez kilka tygodni, dlatego pacjenta należy w tym czasie monitorować pod kątem działań niepożądanych i odpowiedzi na leczenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Reagila. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reagila-100390771/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 03.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneLorlatynib+ LefamulinaNie łącz lefamuliny z lorlatynibem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz lorlatynib, i od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz ten lek, a lorlatynibu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj lefamuliny, jeśli przyjmujesz lorlatynib, i od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz ten lek, a lorlatynibu nie odstawiaj samodzielnie.
Lek przeciwnowotworowy lorlatynib przyspiesza usuwanie z organizmu antybiotyku lefamuliny. Antybiotyk może wtedy działać za słabo i nie wyleczyć zakażenia, na przykład zapalenia płuc. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka utrzymująca się mimo antybiotyku
- nasilający się kaszel
- narastająca duszność lub ból w klatce piersiowej
- brak poprawy po 2–3 dniach leczenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz lefamuliny z lorlatynibem – połączenie jest przeciwwskazane[1]. U pacjenta leczonego lorlatynibem wybierz antybiotyk bez istotnej interakcji z induktorami CYP3A, dobrany do podejrzewanego patogenu i ciężkości zakażenia. Nie odstawiaj ani nie przerywaj lorlatynibu w celu umożliwienia leczenia lefamuliną bez decyzji onkologa, a indukcja enzymów może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu induktora.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest niewystarczające stężenie lefamuliny i niepowodzenie leczenia zakażenia, w tym pozaszpitalnego zapalenia płuc. Wpływ lefamuliny na lorlatynib ma prawdopodobnie małe znaczenie kliniczne.
Mechanizm
Lorlatynib jest umiarkowanym induktorem CYP3A i glikoproteiny P – zmniejszał AUC midazolamu o 61%, a AUC feksofenadyny o 67%[2]. Lefamulina jest substratem CYP3A i P-gp, a umiarkowane i silne induktory CYP3A mogą znacząco zmniejszać jej stężenie w osoczu i osłabiać działanie przeciwbakteryjne[1]. Dla porównania silny induktor ryfampicyna zmniejszał AUC lefamuliny o 72%[1]. W drugą stronę doustna lefamulina jako umiarkowany inhibitor CYP3A może nieznacznie zwiększać stężenie lorlatynibu, ale efekt powinien być mniejszy niż przy silnym inhibitorze itrakonazolu, który zwiększał AUC lorlatynibu o 42%[2][1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Lorlatynib – inhibitor CYP3A4[3], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lorlatynib – umiarkowany induktor CYP3A4[5], lefamulina – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Lorlatynib – umiarkowany induktor P-gp[3], lefamulina – substrat P-gp[4]
- Lefamulina – inhibitor CYP2C8[4], lorlatynib – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3]
- Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], lorlatynib – substrat CYP3A4[3]
- Lorlatynib: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], słaby induktor CYP1A2[3], słaby induktor CYP2B6[5], słaby induktor CYP2C9[5], umiarkowany induktor CYP3A4[5], umiarkowany induktor P-gp[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], substrat CYP3A4[3]
- Lefamulina: inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP2C8[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia (gorączka, objawy oddechowe, parametry zapalne)
- działania niepożądane lorlatynibu, jeśli połączenie zostało już zastosowane
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymceftriaksonazytromycyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lorviqua. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lorviqua-100417725/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.