Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Lowastatyna / Lowastatyna i sekukinumab

Lowastatyna i sekukinumab

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z tego połączenia.

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami i nie pij dużych ilości soku grejpfrutowego w czasie leczenia lowastatyną.

Interakcja nieistotna klinicznieLowastatyna+ SekukinumabLeki można stosować jednocześnie bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z tego połączenia.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami i nie pij dużych ilości soku grejpfrutowego w czasie leczenia lowastatyną.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami i nie pij dużych ilości soku grejpfrutowego w czasie leczenia lowastatyną.

Lowastatyna i sekukinumab nie wpływają na siebie nawzajem w istotny sposób. Możesz stosować oba leki tak, jak zalecił lekarz. Pamiętaj tylko o zwykłych zasadach bezpiecznego przyjmowania lowastatyny.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z tego połączenia. Należy prowadzić standardową kontrolę leczenia lowastatyną, w tym zwracać uwagę na objawy ze strony mięśni i wątroby oraz wykluczać jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4[1].

Skutek kliniczny

Nie należy spodziewać się zmiany skuteczności ani bezpieczeństwa żadnego z leków. Ryzyko miopatii związane z lowastatyną pozostaje takie samo jak w monoterapii.

Mechanizm

Nie oczekuje się istotnej interakcji, ponieważ oba leki są usuwane z organizmu zupełnie innymi drogami. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a jej stężenie zwiększają silne inhibitory tego enzymu, cyklosporyna, a także bardzo duże ilości soku grejpfrutowego[1]. Sekukinumab jest ludzkim przeciwciałem monoklonalnym wiążącym interleukinę 17A, które jest rozkładane na drodze katabolizmu białek i nie hamuje ani nie indukuje enzymów cytochromu P450. Teoretycznie zmniejszenie stanu zapalnego przez leki anticytokinowe może normalizować aktywność CYP3A4 obniżoną przez cytokiny prozapalne, jednak dla blokady interleukiny 17A efekt ten nie ma potwierdzonego znaczenia klinicznego. Leki nie sumują też swoich działań niepożądanych w sposób istotny klinicznie.

Metabolizm i transportery

  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat OATP1B1[2]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Alkohol przy tych lekach

Połączenie przeciwwskazaneLowastatynaa alkoholNie przyjmuj lowastatyny równocześnie z alkoholem.W trakcie leczenia lowastatyną nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

W trakcie leczenia lowastatyną nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Nie przyjmuj lowastatyny razem z alkoholem. Alkohol dodatkowo obciąża wątrobę, a lek może jej szkodzić, więc razem zwiększają ryzyko uszkodzenia tego narządu. Jeśli pijesz regularnie i dużo, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zażółcenie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz i jasny stolec
  • ból w prawym górnym podbrzuszu
  • nietypowe zmęczenie, brak apetytu, nudności
  • niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie przyjmuj lowastatyny równocześnie z alkoholem[1]. Osoby uzależnione od alkoholu nie powinny stosować tego leku[1]. U pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu trzeba oznaczyć aktywność aminotransferaz przed rozpoczęciem leczenia i kontrolować ją okresowo w trakcie terapii[1]. Lek należy odstawić przy zwiększeniu aktywności aminotransferaz, a po odstawieniu aktywność powoli wraca do wartości wyjściowych[1].

Skutek kliniczny

Najważniejszym skutkiem jest zwiększone ryzyko uszkodzenia wątroby, co objawia się wzrostem aktywności aminotransferaz. W badaniach klinicznych wzrosty przekraczające trzykrotnie górną granicę normy występowały najczęściej po 3–12 miesiącach stosowania i nie towarzyszyły im objawy kliniczne[1]. Przy utrzymującym się podwyższeniu aminotransferaz powyżej tej wartości lowastatyna jest przeciwwskazana[1].

Mechanizm

Lowastatyna i alkohol obciążają wątrobę, więc ich działanie się sumuje. Statyna może zwiększać aktywność aminotransferaz, a nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko alkoholowego uszkodzenia wątroby[1]. Pacjenci z nieprawidłowymi wynikami prób wątrobowych przed leczeniem lub spożywający znaczne ilości alkoholu byli wśród osób, u których w badaniach klinicznych obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz[1].

Metabolizm i transportery

  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat OATP1B1[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i okresowo w trakcie terapii
  • kontrola częstsza przy dawce 40 mg na dobę lub większej
  • kontrola częstsza przy nieprawidłowych wynikach prób wątrobowych przed leczeniem
  • wywiad dotyczący ilości spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Nadużywanie alkoholu lub uzależnienieilość alkoholu · pacjentinterakcja nie dotyczyU osób nadużywających alkoholu ryzyko alkoholowego uszkodzenia wątroby podczas leczenia jest zwiększone, a osoby uzależnione od alkoholu nie powinny stosować lowastatyny.
Umiarkowane spożycieilość alkoholu · pacjentinne zalecenieBadanie obserwacyjne u mężczyzn po pomostowaniu aortalno-wieńcowym nie wykazało pogorszenia bezpieczeństwa lowastatyny przy umiarkowanym piciu. Zapis ChPL o niepodawaniu równocześnie z alkoholem pozostaje jednak obowiązujący.
dawka ≥ 40 mg na dobęalkoholryzyko rośniePrzy dawce lowastatyny 40 mg na dobę lub większej kontrolę aktywności aminotransferaz trzeba prowadzić częściej, zwłaszcza u pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Sekukinumab a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 190

Połączenie przeciwwskazaneItrakonazol+ LowastatynaNie łączyć itrakonazolu z lowastatyną.Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza, czy na czas leczenia itrakonazolem oraz przez 2 tygodnie po nim wstrzymać lowastatynę albo zamienić ją na inny lek na cholesterol.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków i zapytaj lekarza, czy na czas leczenia itrakonazolem oraz przez 2 tygodnie po nim wstrzymać lowastatynę albo zamienić ją na inny lek na cholesterol.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwgrzybiczy itrakonazol sprawia, że lek na cholesterol lowastatyna gromadzi się w organizmie w dużych ilościach. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, a w konsekwencji nawet do niewydolności nerek. Ten efekt utrzymuje się jeszcze przez około 2 tygodnie po zakończeniu leczenia przeciwgrzybiczego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle mięśni
  • osłabienie lub tkliwość mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
  • ogólne złe samopoczucie lub gorączka z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łączyć itrakonazolu z lowastatyną. Jeśli leczenie itrakonazolem jest konieczne, lowastatynę należy odstawić na cały czas terapii przeciwgrzybiczej i wznowić ją najwcześniej 2 tygodnie po przyjęciu ostatniej dawki itrakonazolu.[1] Gdy pacjent wymaga ciągłego leczenia hipolipemizującego, należy rozważyć statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia lowastatyny zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, a nawet do zgonu.[2]

Mechanizm

Itrakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, dlatego jej eliminacja zostaje silnie zahamowana i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[3] Po odstawieniu itrakonazolu jego stężenie spada do prawie nieoznaczalnego dopiero w ciągu 7 do 14 dni, a u osób z marskością wątroby jeszcze wolniej, więc działanie hamujące utrzymuje się po zakończeniu leczenia.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Itrakonazol – silny inhibitor CYP3A4[4], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Itrakonazol: silny inhibitor CYP3A4[4], silny inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • barwa moczu (ciemny mocz)
  • czynność nerek (kreatynina) przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynarosuwastatynafluwastatynapitawastatyna

Kiedy ocena się zmienia

odstep ≤ 14 dni od ostatniej dawki itrakonazoluitrakonazolinne zaleceniePrzeciwwskazanie obowiązuje także przez 2 tygodnie po zakończeniu leczenia itrakonazolem ze względu na powolne zmniejszanie się jego stężenia, szczególnie u pacjentów z marskością wątroby. Lowastatynę można wznowić dopiero po tym okresie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trioxal-100122527/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trioxal. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trioxal-100122527/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ DarunawirNie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj lowastatyny razem z darunawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, żeby dobrał inny lek na cholesterol, a lekarstwa na HIV nie odstawiaj samodzielnie.

Lek na HIV darunawir sprawia, że lowastatyna, czyli lek na cholesterol, gromadzi się w organizmie w dużo większej ilości niż zwykle. Może to poważnie uszkodzić mięśnie, a rozpad mięśni grozi też uszkodzeniem nerek. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lekarz może zamienić lowastatynę na inny lek na cholesterol, który jest bezpieczniejszy z darunawirem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub tkliwość mięśni
  • nietypowe osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólem mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lowastatyny ze wzmocnionym darunawirem, bo skojarzenie jest przeciwwskazane w charakterystyce obu leków.[1][2] Przed rozpoczęciem leczenia darunawirem należy odstawić lowastatynę i zastąpić ją inną statyną. Gdy potrzebna jest atorwastatyna, leczenie zaczyna się od dawki 10 mg raz na dobę i stopniowo dostosowuje do odpowiedzi klinicznej.[1] Prawastatynę i rozuwastatynę zaczyna się od możliwie najmniejszej dawki i stopniowo zwiększa przy monitorowaniu bezpieczeństwa.[1]

Skutek kliniczny

Znacznie zwiększone stężenie lowastatyny może uszkadzać mięśnie i prowadzić do rabdomiolizy.[1] Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[2]

Mechanizm

Darunawir stosowany z rytonawirem lub kobicystatem silnie hamuje CYP3A, a lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, więc jej wydalanie się zmniejsza i stężenie w osoczu znacznie rośnie.[1] Rytonawir hamuje dodatkowo glikoproteinę P oraz transportery OATP1B1 i OATP1B3, przez które przechodzą statyny.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Darunawir – inhibitor CYP3A4[3], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4]
  • Darunawir: inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • bóle i osłabienie mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynarozuwastatynaatorwastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista 400 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Prezista. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prezista-100201988/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ AtazanawirLowastatyny nie wolno stosować razem z atazanawirem, niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmacniany rytonawirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – leku na HIV nie odstawiaj na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – leku na HIV nie odstawiaj na własną rękę.

Lowastatyna to lek obniżający cholesterol, a atazanawir to lek stosowany w leczeniu zakażenia HIV. Atazanawir spowalnia usuwanie lowastatyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi mocno rośnie. Może to doprowadzić do groźnego uszkodzenia mięśni, a nawet nerek. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, tkliwość lub skurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brunatny mocz
  • gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lowastatyny nie wolno stosować razem z atazanawirem, niezależnie od tego, czy atazanawir jest wzmacniany rytonawirem. Skojarzone stosowanie atazanawiru z lowastatyną jest wymienione w przeciwwskazaniach[1]. Także charakterystyka lowastatyny przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, w tym inhibitorów proteazy HIV[2]. Jeśli pacjent wymaga leczenia hipolipemizującego w trakcie terapii atazanawirem, należy odstawić lowastatynę przed włączeniem atazanawiru i zamienić ją na statynę w mniejszym stopniu zależną od CYP3A4, ustalając wybór i dawkę z lekarzem prowadzącym leczenie HIV.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi miopatią i rabdomiolizą, które mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Silne inhibitory CYP3A4 zwiększają ryzyko miopatii podczas leczenia lowastatyną[2].

Mechanizm

Atazanawir hamuje CYP3A4, czyli główny szlak metabolizmu lowastatyny, co zmniejsza jej eliminację i zwiększa jej stężenie we krwi. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii poprzez zmniejszenie wydalania lowastatyny[2]. Atazanawir jest inhibitorem CYP3A4[1]. Gdy atazanawir podaje się z rytonawirem, profil interakcji rytonawiru może być dominujący, ponieważ rytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Atazanawir – inhibitor CYP3A4[3], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4]
  • Atazanawir: inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • objawy ze strony mięśni (ból, tkliwość, osłabienie)
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynafluwastatynarozuwastatyna

Kiedy ocena się zmienia

Atazanawir włączany u osoby przyjmującej lowastatynękolejność włączenia · pacjentinne zalecenieJeśli atazanawir ma być włączony u pacjenta leczonego lowastatyną, lowastatynę należy odstawić przed pierwszą dawką atazanawiru i zastąpić statyną w mniejszym stopniu metabolizowaną przez CYP3A4.
Atazanawir wzmacniany rytonawirempostać · atazanawirryzyko rośnieRytonawir jest silniejszym inhibitorem CYP3A4 niż atazanawir, więc przy schemacie wzmacnianym interakcja może być jeszcze silniejsza. Połączenie pozostaje przeciwwskazane niezależnie od schematu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Reyataz. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/reyataz-100125810/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ RytonawirNie łączyć lowastatyny z rytonawirem w żadnej dawce, również gdy rytonawir służy jedynie do nasilania działania innego leku przeciwwirusowego.Nie bierz lowastatyny razem z rytonawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą, który zmieni lek na cholesterol lub powie, kiedy go wstrzymać.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz lowastatyny razem z rytonawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem albo farmaceutą, który zmieni lek na cholesterol lub powie, kiedy go wstrzymać.

Rytonawir sprawia, że lowastatyna dłużej zostaje w organizmie i jej ilość we krwi mocno rośnie. Zwiększa to ryzyko poważnego uszkodzenia mięśni, które może też uszkodzić nerki. Tych leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, osłabienie lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brązowy mocz
  • wyraźne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie łączyć lowastatyny z rytonawirem w żadnej dawce, również gdy rytonawir służy jedynie do nasilania działania innego leku przeciwwirusowego. Gdy pacjent wymaga leczenia z rytonawirem, należy zamienić lowastatynę na statynę niezależną od CYP3A4 albo przy krótkiej kuracji wstrzymać lowastatynę na czas leczenia i do ustąpienia działania hamującego rytonawiru, zgodnie z ChPL leku zawierającego rytonawir.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to miopatia z możliwością przejścia w rabdomiolizę, która może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek. Ryzyko miopatii przy łączeniu lowastatyny z silnymi inhibitorami CYP3A4 opisuje charakterystyka lowastatyny w części o miopatii i rabdomiolizie.[1]

Mechanizm

Rytonawir silnie hamuje CYP3A, przez co zmniejsza wydalanie lowastatyny i zwiększa jej stężenie w osoczu. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[1] Rytonawir jest silnym inhibitorem biotransformacji z udziałem CYP3A i CYP2D6, a jego podanie z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A może zwiększać ich stężenie oraz nasilać i wydłużać ich działania niepożądane.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Rytonawir – inhibitor CYP3A4[3], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat OATP1B1[4]
  • Rytonawir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP3A4[3], silny inhibitor P-gp[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • bóle, osłabienie lub tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • ciemne zabarwienie moczu
  • czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynarozuwastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Norvir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/norvir-100223530/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ SakwinawirNie stosuj lowastatyny u pacjenta leczonego sakwinawirem.Nie przyjmuj lowastatyny razem z sakwinawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj lowastatyny razem z sakwinawirem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek na cholesterol – nie przerywaj leczenia HIV na własną rękę.

Lek na cholesterol lowastatyna i lek na HIV sakwinawir nie mogą być przyjmowane razem. Sakwinawir sprawia, że lowastatyna gromadzi się w organizmie w dużej ilości. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, które bywa groźne także dla nerek. Lekarz może zamienić lek na cholesterol na inny, bezpieczny przy leczeniu HIV.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bóle, kurcze lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • osłabienie mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu
  • gorączka i ogólne złe samopoczucie razem z bólami mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie stosuj lowastatyny u pacjenta leczonego sakwinawirem. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, w tym inhibitorów proteazy HIV, jest przeciwwskazaniem w ChPL lowastatyny[1][2][3]. Jednoczesne leczenie lowastatyną jest także przeciwwskazaniem w ChPL sakwinawiru[4]. Jeśli pacjent wymaga statyny, lekarz powinien zamienić lowastatynę na statynę niezależną od CYP3A4, a w razie przypadkowego łączenia należy odstawić lowastatynę i ocenić objawy mięśniowe oraz aktywność kinazy kreatynowej.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi miopatią, w tym rabdomiolizą, która może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek i zagrażać życiu. ChPL sakwinawiru wymienia lowastatynę w przeciwwskazaniach z powodu zwiększonego ryzyka miopatii, w tym rabdomiolizy[4].

Mechanizm

Lowastatyny nie wolno łączyć z sakwinawirem, ponieważ sakwinawir hamuje jej rozkład i zwiększa jej stężenie we krwi. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zmniejszają jej wydalanie i zwiększają ryzyko miopatii[1]. Sakwinawir jest metabolizowany przez CYP3A4, jest substratem i inhibitorem glikoproteiny P i może zmieniać farmakokinetykę innych substratów CYP3A4[4]. Sakwinawir podaje się z rytonawirem, który jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P, co dodatkowo nasila hamowanie eliminacji lowastatyny[4].

Metabolizm i transportery

  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[5]
  • Sakwinawir: inhibitor P-gp[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • kolor moczu i czynność nerek (kreatynina) przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynafluwastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneLowastatyna+ FosamprenawirLowastatyny nie wolno stosować razem z fosamprenawirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na cholesterol.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze inny lek na cholesterol.

Lek na HIV fosamprenawir sprawia, że lowastatyna, lek na cholesterol, gromadzi się w organizmie w zbyt dużej ilości. Może to prowadzić do ciężkiego uszkodzenia mięśni, a nawet nerek. Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
  • ciemny, brązowy mocz
  • skurcze mięśni połączone z gorączką lub złym samopoczuciem
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Lowastatyny nie wolno stosować razem z fosamprenawirem. Połączenie jest przeciwwskazane w ChPL fosamprenawiru.[1] ChPL lowastatyny wymienia inhibitory proteazy HIV wśród silnych inhibitorów CYP3A4, których jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane.[2][3][4] Jeśli pacjent wymaga leczenia fosamprenawirem, lowastatynę należy odstawić i w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie HIV dobrać statynę, której metabolizm nie zależy w istotnym stopniu od CYP3A4.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenia lowastatyny w osoczu mogą zwiększać ryzyko miopatii, w tym rozpadu włókien mięśni poprzecznie prążkowanych (rabdomiolizy).[1] Rabdomioliza może prowadzić do ostrego uszkodzenia nerek i stanowi zagrożenie życia.

Mechanizm

Fosamprenawir, zwykle podawany z rytonawirem, hamuje CYP3A4, przez co zmniejsza wydalanie lowastatyny, która jest metabolizowana właśnie przez ten enzym. Lowastatyna jest metabolizowana przez CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu, w tym inhibitory proteazy HIV, zwiększają ryzyko miopatii poprzez zmniejszenie jej wydalania.[2] Gdy fosamprenawir podaje się z rytonawirem, profil interakcji metabolicznych może być zdominowany przez rytonawir, który jest znacznie silniejszym inhibitorem CYP3A4.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Fosamprenawir – inhibitor CYP3A4[5], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[6]
  • Fosamprenawir: inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • objawy ze strony mięśni (ból, tkliwość, osłabienie)
  • aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
  • barwa moczu i czynność nerek przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynafluwastatynapitawastatyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir 700 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Telzir. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/telzir-100092192/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMikonazol+ LowastatynaNie łącz lowastatyny z mikonazolem podawanym doustnie lub do jamy ustnej – na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstaw lowastatynę albo wybierz lek przeciwgrzybiczy bez tej interakcji.Jeśli masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, nie zaczynaj kuracji, zanim lekarz nie zdecyduje, co zrobić z lowastatyną.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz stosować mikonazol w żelu do jamy ustnej, nie zaczynaj kuracji, zanim lekarz nie zdecyduje, co zrobić z lowastatyną.

Mikonazol to lek przeciwgrzybiczy, który po dostaniu się do krwi spowalnia usuwanie lowastatyny z organizmu. Lek na cholesterol gromadzi się wtedy w nadmiarze i może poważnie uszkodzić mięśnie, a w skrajnych przypadkach także nerki. Największe ryzyko dotyczy żelu na pleśniawki w jamie ustnej, bo jest on częściowo połykany. Krem lub aerozol na skórę nie stanowi problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • ból, osłabienie lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
  • ciemny, brunatny mocz
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
  • silne zmęczenie z gorączką
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz lowastatyny z mikonazolem podawanym doustnie lub do jamy ustnej – na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstaw lowastatynę albo wybierz lek przeciwgrzybiczy bez tej interakcji. Charakterystyka produktu lowastatyny przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4, wymieniając jako przykłady itrakonazol i ketokonazol.[1][2][3] Mikonazol nie jest tam wymieniony z nazwy, ale przy ekspozycji ogólnoustrojowej działa tym samym mechanizmem, a podręcznik INTER2 uznaje to połączenie za bezwzględnie przeciwwskazane. Lowastatynę wznawia się dopiero po zakończeniu leczenia mikonazolem, przy czym dla itrakonazolu INTER2 zaleca odczekanie 14 dni. Gdy statyna jest niezbędna w trakcie leczenia, można rozważyć statynę niemetabolizowaną przez CYP3A4. Mikonazol stosowany na skórę nie wymaga zmian w leczeniu, a przy postaci dopochwowej wystarczy poinformować pacjentkę o objawach ze strony mięśni.

Skutek kliniczny

Zwiększa się ryzyko miopatii i rabdomiolizy, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek, a nawet do zgonu. Ryzyko dotyczy przede wszystkim postaci mikonazolu działających ogólnoustrojowo, w tym żelu do jamy ustnej, który jest w dużej części połykany.

Mechanizm

Mikonazol wchłonięty do krwi hamuje CYP3A4, a lowastatyna jest metabolizowana właśnie przez ten enzym, więc jej stężenie i ekspozycja rosną. Charakterystyka produktu lowastatyny wskazuje, że silne inhibitory CYP3A4, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze, zwiększają ryzyko miopatii przez zmniejszenie wydalania lowastatyny.[1] Charakterystyka mikonazolu podaje, że lek podawany ogólnoustrojowo hamuje CYP3A4 i CYP2C9, ale po zastosowaniu miejscowym jego dostępność ogólnoustrojowa jest ograniczona.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Mikonazol – inhibitor CYP3A4[5], lowastatyna – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9[6], inhibitor CYP3A4[5]
  • Lowastatyna: wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat OATP1B1[6]

Monitorować

  • bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
  • ciemne zabarwienie moczu
  • aktywność kinazy kreatynowej przy objawach mięśniowych
  • stężenie kreatyniny przy podejrzeniu rabdomiolizy

Bezpieczniejsze alternatywy

prawastatynarozuwastatyna

Kiedy ocena się zmienia

Do jamy ustnej (żel doustny)droga podania · mikonazolryzyko rośnieŻel doustny jest w dużej części połykany i daje istotną ekspozycję ogólnoustrojową na mikonazol, dlatego połączenie z lowastatyną jest przeciwwskazane i wymaga wstrzymania statyny lub zmiany leku przeciwgrzybiczego.
Dopochwowodroga podania · mikonazolryzyko malejePo podaniu dopochwowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest ograniczona i istotne interakcje występują rzadko. Połączenie jest dopuszczalne, ale pacjentkę należy poinformować o objawach uszkodzenia mięśni.
Na skórędroga podania · mikonazolryzyko malejeMikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę praktycznie nie przenika do krwi, dlatego nie wpływa w istotny sposób na metabolizm lowastatyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Liprox 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/liprox-100246614/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovastin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovastin-100080071/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lovasterol 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lovasterol-100096942/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
  6. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory interleukin (np. ustekinumab, tocilizumab, ryzankizumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.

Oba leki osłabiają układ odporności, a przyjmowane razem robią to mocniej. Zakażenia mogą być wtedy częstsze i cięższe, a czasem rozwijają się bez wysokiej gorączki. Dotyczy to na przykład natalizumabu, fingolimodu lub tofacytynibu łączonych z ustekinumabem, sekukinumabem albo tocilizumabem. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz specjalista, i wymaga ono regularnych badań.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ogólne rozbicie
  • kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
  • bolesna wysypka z pęcherzykami
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu
  • nocne poty i chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń. Natalizumabu nie należy łączyć z innymi lekami immunosupresyjnymi, co ujmuje ChPL. Tofacytynibu nie zaleca się łączyć z lekami biologicznymi. Fingolimod, ozanimod i ponesimod wymagają szczególnej ostrożności ze względu na limfopenię i ryzyko leukoencefalopatii. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć gruźlicę oraz zakażenie WZW B i WZW C i uzupełnić szczepienia, a szczepionki żywe podać odpowiednio wcześniej[1]. Przy zmianie leku trzeba uwzględnić długi czas działania poprzednika. Dotyczy to zwłaszcza leflunomidu i teriflunomidu, które mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji, a także natalizumabu, modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu i przeciwciał monoklonalnych.

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym gruźlicy, półpaśca, zakażeń grzybiczych i reaktywacji WZW B. Przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Zakażenie może przebiegać skąpoobjawowo i być rozpoznane późno. Szczepionki żywe są przeciwwskazane, a odpowiedź na szczepionki inaktywowane bywa osłabiona[1]. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, z wyjątkami opisanymi osobno. Jest najsilniejsza przy natalizumabie, modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu, tofacytynibie, leflunomidzie i teriflunomidzie, których ChPL odradzają lub wykluczają łączenie z innymi lekami immunosupresyjnymi.

Mechanizm

Selektywne leki immunosupresyjne działają na różne elementy odporności. Hamują proliferację lub kostymulację limfocytów, zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, blokują migrację limfocytów do tkanek albo hamują kinazy JAK lub BTK. Inhibitory interleukin wyłączają kluczowe cytokiny obrony przeciwzakaźnej, takie jak IL‑1, IL‑6, IL‑12/23, IL‑17, IL‑2 i IL‑36. Połączenie obu mechanizmów sumuje osłabienie odporności. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, poza wyjątkami efgartigimodu alfa i imlifidazy. Inhibitory IL‑6, czyli tocilizumab, sarilumab, siltuksymab i satralizumab, mogą dodatkowo maskować gorączkę i wzrost CRP w przebiegu zakażenia.

Monitorować

  • objawy zakażenia przy każdej wizycie, z pamięcią, że gorączka i CRP mogą być stłumione przy inhibitorach IL‑6
  • morfologia z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
  • badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz WZW B i WZW C przed leczeniem i w razie narażenia
  • nowe objawy neurologiczne lub poznawcze, które mogą wskazywać na leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie, tofacytynibie, tocilizumabie i sarilumabie
  • status szczepień i unikanie szczepionek żywych

Kiedy ocena się zmienia

Okres wypłukania zależny od lekuodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieInterakcja może trwać po odstawieniu leku z grupy A. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo i mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji. Po fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, a natalizumab działa jeszcze przez kilka miesięcy. Przed włączeniem inhibitora interleukin należy uwzględnić ten czas.
Kilka okresów półtrwania przeciwciałaodstep · inhibitory interleukininne zalecenieInhibitory interleukin będące przeciwciałami monoklonalnymi działają tygodniami lub miesiącami po ostatniej dawce. Przy zamianie na lek z grupy A, zwłaszcza na natalizumab, należy zachować odpowiedni odstęp. Anakinra działa krótko, więc odstęp po niej może być krótki.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań jest większe. Częściej występują też choroby współistniejące i przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, co nasila skutki połączenia.
Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjentryzyko rośnieDługie łączenie leków, zwłaszcza natalizumabu lub modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu z innymi lekami immunosupresyjnymi, zwiększa ryzyko leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych. Wymaga to okresowej oceny, czy połączenie jest nadal potrzebne.

Źródła

  1. Schraad M, Mäurer M, Salmen A, Ruck T, Uphaus T, Fleischer V, et al. Cellular and humoral vaccination response under immunotherapies-German consensus on vaccination strategies in neurological autoimmune diseases. Ther Adv Neurol Disord. 2025;18:17562864251396006. doi: 10.1177/17562864251396006. PMID: 41394285.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.