Interakcje / Lurbinektedyna / Lurbinektedyna i rybocyklib
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Lurbinektedyny nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A, do których zalicza się rybocyklib.
Upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, wykonuj zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Niekorzystna interakcjaLurbinektedyna+ RybocyklibLurbinektedyny nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A, do których zalicza się rybocyklib.Upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, wykonuj zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Upewnij się, że onkolog wie o obu lekach, wykonuj zlecone badania krwi i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Rybocyklib może spowalniać usuwanie lurbinektedyny z organizmu, przez co jej stężenie we krwi rośnie. Oba leki mogą obniżać liczbę krwinek i obciążać wątrobę, więc ich działania niepożądane mogą się nasilać. Lekarz może zmniejszyć dawkę lurbinektedyny i częściej zlecać badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne zmęczenie, bladość, duszność
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból w prawym podżebrzu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Lurbinektedyny nie łączy się z umiarkowanymi ani silnymi inhibitorami CYP3A, do których zalicza się rybocyklib.[1] Jeśli tego połączenia nie da się uniknąć, dawkę lurbinektedyny zmniejsza się o 50% zaakceptowanej dawki, a przy działaniach niepożądanych dopuszcza się maksymalnie dwa kolejne zmniejszenia o 20%.[1] Przed każdym cyklem i między cyklami trzeba kontrolować morfologię z rozmazem oraz parametry wątrobowe.
Skutek kliniczny
Należy oczekiwać zwiększenia stężenia lurbinektedyny i nasilenia jej toksyczności, przede wszystkim neutropenii, trombocytopenii, niedokrwistości i uszkodzenia wątroby. Mielosupresja i wzrost aktywności aminotransferaz wywoływane przez rybocyklib mogą się z nimi sumować.
Mechanizm
Rybocyklib jest inhibitorem CYP3A4 o sile od umiarkowanej do dużej i zwiększa ekspozycję na substraty tego enzymu – AUC midazolamu wzrosło 3,8-krotnie przy dawce 400 mg, a według symulacji przy dawce 600 mg może wzrosnąć 5,2-krotnie.[2] Lurbinektedyna jest metabolizowana przez CYP3A4 – silny inhibitor (itrakonazol) zwiększył jej AUC około 2,7-krotnie i zmniejszył klirens o 63%.[1] Do tego dochodzi sumowanie działania mielosupresyjnego i hepatotoksycznego obu leków.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Rybocyklib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], lurbinektedyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Rybocyklib – inhibitor P-gp[3], lurbinektedyna – substrat P-gp[4]
- Lurbinektedyna: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
- Rybocyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2E1[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, płytki krwi, hemoglobina) przed każdym cyklem i w jego trakcie
- aminotransferazy i bilirubina
- objawy zakażenia i gorączka neutropeniczna
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 600 mg/dobęrybocyklib | ryzyko rośnie | Przy dawce 600 mg rybocyklib silniej hamuje CYP3A4 – według symulacji AUC midazolamu może wzrosnąć 5,2-krotnie wobec 3,8-krotnie przy 400 mg, więc należy oczekiwać większego wzrostu ekspozycji na lurbinektedynę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca 2 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
Alkohol przy tych lekach
Lurbinektedyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuRybocykliba alkoholOkazjonalne spożycie małej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do minimum i unikanie picia nadmiernego oraz regularnego.Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go regularnie ani w dużych ilościach i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz częściej.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go regularnie ani w dużych ilościach i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz częściej.
Ten lek nie wchodzi w bezpośrednią interakcję z alkoholem, ale zarówno lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę i serce. Picie większych ilości alkoholu lub picie regularne może zwiększać ryzyko kłopotów z wątrobą i nasilać nudności oraz zmęczenie. Unikaj też drinków z sokiem grejpfrutowym, bo grejpfrut zwiększa ilość leku w organizmie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- silne nudności lub wymioty
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie małej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia, ale należy zalecić ograniczenie alkoholu do minimum i unikanie picia nadmiernego oraz regularnego. Należy przypomnieć, że ChPL rybocyklibu każe unikać grejpfrutów i soku z grejpfrutów, więc pacjent powinien unikać także drinków z ich dodatkiem[1]. U osób pijących regularnie warto zwrócić uwagę na wyniki prób wątrobowych i elektrolitów oraz poinformować lekarza prowadzącego o spożyciu alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. Przy regularnym lub nadmiernym piciu możliwe jest większe ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz i uszkodzenia wątroby, co może utrudnić interpretację badań i wymusić przerwę w leczeniu lub zmniejszenie dawki. Wymioty i odwodnienie po alkoholu mogą prowadzić do hipokaliemii i hipomagnezemii, które zwiększają ryzyko wydłużenia QT podczas leczenia rybocyklibem.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej rybocyklibu z etanolem, a ryzyko ma charakter teoretyczny i wynika z nakładania się działań niepożądanych. ChPL rybocyklibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Słowo „alkohol” pojawia się w charakterystyce wyłącznie jako alkohol poliwinylowy w otoczce tabletki, który nie jest etanolem i nie ma znaczenia dla tej interakcji[1]. Rybocyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a etanol nie jest istotnym klinicznie inhibitorem ani induktorem tego enzymu, więc nie należy oczekiwać zmiany ekspozycji na lek[1]. Rybocyklib może uszkadzać wątrobę i wydłużać odstęp QT, a regularne lub nadmierne spożywanie alkoholu również obciąża wątrobę i sprzyja zaburzeniom elektrolitowym oraz arytmiom, co może addytywnie zwiększać te ryzyka. Alkohol może też nasilać typowe dla rybocyklibu nudności, wymioty i zmęczenie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- AlAT i AspAT
- bilirubina
- EKG z oceną QTc
- potas i magnez przy wymiotach lub biegunce
Kiedy ocena się zmienia
| Picie nadmierne lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże jednorazowe dawki etanolu sprzyjają wymiotom, odwodnieniu i zaburzeniom elektrolitowym, które zwiększają ryzyko wydłużenia QT podczas leczenia rybocyklibem, oraz dodatkowo obciążają wątrobę. Takiego picia należy unikać. |
| Regularne, codzienne spożywanieczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko addytywnej hepatotoksyczności i utrudnia ocenę wzrostu aminotransferaz w trakcie leczenia. Należy zalecić ograniczenie alkoholu i poinformować lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
Inne interakcje tych leków 716
Połączenie przeciwwskazaneDeferypron+ LurbinektedynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem chemioterapii powiedz onkologowi oraz hematologowi, że przyjmujesz deferypron.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę i przed rozpoczęciem chemioterapii powiedz onkologowi oraz hematologowi, że przyjmujesz deferypron.
Lek na usuwanie nadmiaru żelaza (deferypron) i lek przeciwnowotworowy lurbinektedyna mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnej infekcji. Tych leków nie wolno stosować jednocześnie, a lekarz zwykle zamienia lek na żelazo na inny na czas chemioterapii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy grypopodobne lub nagłe osłabienie
- pieczenie przy oddawaniu moczu lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1][2] Na czas leczenia lurbinektedyną należy przerwać deferypron i w porozumieniu z hematologiem zastosować inny lek chelatujący żelazo. Wznowienie deferypronu po zakończeniu chemioterapii wymaga powrotu prawidłowej liczby neutrofili i decyzji lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Sumowanie działania mielosupresyjnego grozi ciężką neutropenią, agranulocytozą i zakażeniami z gorączką neutropeniczną, które mogą zagrażać życiu. Przy połączeniu trudno też ustalić, który lek odpowiada za spadek neutrofili, co utrudnia decyzje o dawkowaniu chemioterapii.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają układ krwiotwórczy i obniżają liczbę neutrofili. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie wolno go łączyć z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę.[1][2] Lurbinektedyna jest cytostatykiem alkilującym DNA, a mielosupresja z neutropenią to jej główna toksyczność ograniczająca dawkę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili i morfologia krwi z rozmazem przed każdym cyklem i między cyklami
- temperatura ciała i objawy zakażenia
- liczba płytek krwi i stężenie hemoglobiny
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
Połączenie przeciwwskazaneDezogestrel+ RybocyklibNie stosuj dezogestrelu u pacjentki leczonej rybocyklibem.Nie przyjmuj tabletek z dezogestrelem i jak najszybciej porozmawiaj z onkologiem lub ginekologiem o antykoncepcji bez hormonów, a do tego czasu używaj prezerwatyw.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tabletek z dezogestrelem i jak najszybciej porozmawiaj z onkologiem lub ginekologiem o antykoncepcji bez hormonów, a do tego czasu używaj prezerwatyw.
Tabletek antykoncepcyjnych z dezogestrelem nie stosuje się, gdy leczysz raka piersi rybocyklibem. Hormon zawarty w tabletkach może pobudzać nowotwór zależny od hormonów i osłabiać leczenie. Rybocyklib może też zwiększać ilość tego hormonu we krwi. W trakcie leczenia nadal musisz zapobiegać ciąży, ale metodą bez hormonów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z pochwy, którego przyczyny nie znasz
- nowy guzek lub zmiana w piersi
- podejrzenie ciąży
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj dezogestrelu u pacjentki leczonej rybocyklibem.[1] Pacjentce, która wymaga zapobiegania ciąży w trakcie leczenia, zaproponuj skuteczną antykoncepcję niehormonalną i skieruj ją do onkologa lub ginekologa w celu wyboru metody. Jeśli pacjentka już przyjmuje oba leki, nie odstawiaj samodzielnie rybocyklibu i jak najszybciej skontaktuj ją z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to możliwe pobudzenie wzrostu nowotworu hormonozależnego przez progestagen i osłabienie efektu leczenia przeciwnowotworowego. Wzrost stężenia etonogestrelu wynikający z hamowania CYP3A4 nie zmniejsza skuteczności antykoncepcyjnej, ale zwiększa ekspozycję na hormon, co w tej grupie pacjentek jest niepożądane.
Mechanizm
Dezogestrelu nie stosuje się u osób z nowotworem hormonozależnym ani przy jego podejrzeniu.[1] Rybocyklib stosuje się w leczeniu raka piersi zależnego od hormonów, więc pacjentka leczona rybocyklibem ma stan, który wyklucza stosowanie progestagenu. Progestagen może pobudzać komórki nowotworu z receptorami hormonalnymi i działać przeciwnie do leczenia hormonalnego, z którym łączy się rybocyklib. Dodatkowo rybocyklib hamuje CYP3A4 z siłą od umiarkowanej do dużej i może zwiększać stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym.[2] Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie etonogestrelu, czynnego metabolitu dezogestrelu.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Dezogestrel: substrat CYP3A4[4]
- Rybocyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2E1[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- wywiad w kierunku stosowania antykoncepcji hormonalnej u każdej pacjentki rozpoczynającej leczenie rybocyklibem
- zapewnienie skutecznej antykoncepcji niehormonalnej w trakcie leczenia
- krwawienia z dróg rodnych o nieznanej przyczynie
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedziąprezerwatywa
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette 75 mcg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symonette-100248406/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symonette. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/symonette-100248406/
Połączenie przeciwwskazaneDrospirenon+ RybocyklibNie stosuj drospirenonu u pacjentki leczonej rybocyklibem.Nie zaczynaj ani nie kontynuuj tabletek z drospirenonem i jak najszybciej porozmawiaj z onkologiem o antykoncepcji bez hormonów, a do tego czasu stosuj prezerwatywę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj ani nie kontynuuj tabletek z drospirenonem i jak najszybciej porozmawiaj z onkologiem o antykoncepcji bez hormonów, a do tego czasu stosuj prezerwatywę.
Tabletek antykoncepcyjnych z drospirenonem nie stosuje się w trakcie leczenia rybocyklibem. Rybocyklib jest lekiem na raka piersi zależnego od hormonów, a dodatkowe hormony z tabletek mogą temu nowotworowi sprzyjać. Rybocyklib może też zwiększać ilość drospirenonu w organizmie. W czasie leczenia potrzebujesz skutecznej antykoncepcji bez hormonów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nieregularne krwawienia lub plamienia z dróg rodnych
- nowy guzek lub zmiana w piersi
- podejrzenie ciąży
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj drospirenonu u pacjentki leczonej rybocyklibem. Jeśli nowotwór hormonozależny zostanie rozpoznany w trakcie stosowania tabletek z drospirenonem, odstawia się je natychmiast[1]. Pacjentce w wieku rozrodczym zaleca się skuteczną antykoncepcję niehormonalną, a wybór metody uzgadnia się z prowadzącym onkologiem.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko dotyczy choroby podstawowej – dodatkowa ekspozycja na progestagen jest niepożądana w hormonozależnym raku piersi i może przeciwdziałać leczeniu hormonalnemu, z którym łączy się rybocyklib. Większa ekspozycja na drospirenon może też nasilać jego działania niepożądane, ale to efekt drugorzędny i nieudokumentowany klinicznie.
Mechanizm
Drospirenonu jako antykoncepcji zawierającej tylko progestagen nie stosuje się u kobiet z nowotworem złośliwym zależnym od hormonów płciowych[1]. Rybocyklib stosuje się w raku piersi z obecnymi receptorami hormonalnymi, więc u każdej pacjentki leczonej rybocyklibem obowiązuje to przeciwwskazanie. Dodatkowo rybocyklib jest inhibitorem CYP3A4 o sile od umiarkowanej do dużej i zwiększa stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym[2]. Umiarkowane i silne inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie progestagenów w osoczu, choć kliniczne znaczenie tej zmiany nie jest znane[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Drospirenon – inhibitor CYP3A4[3], rybocyklib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Rybocyklib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], drospirenon – substrat CYP3A4[3]
- Drospirenon: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
- Rybocyklib: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2E1[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- potwierdzenie odstawienia drospirenonu i wdrożenia antykoncepcji niehormonalnej
- konsultacja z onkologiem przy każdej próbie włączenia leku hormonalnego
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna miedzianaprezerwatywa
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda 4 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Slinda. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/slinda-100410232/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
Połączenie przeciwwskazaneEliglustat+ RybocyklibPrzed włączeniem połączenia ustal fenotyp CYP2D6 pacjenta i sprawdź, czy nie przyjmuje on inhibitora CYP2D6.Nie zaczynaj rybocyklibu razem z eliglustatem bez rozmowy z lekarzem leczącym chorobę Gauchera i zgłoś się na zlecone badania EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj rybocyklibu razem z eliglustatem bez rozmowy z lekarzem leczącym chorobę Gauchera i zgłoś się na zlecone badania EKG.
Rybocyklib spowalnia usuwanie eliglustatu z organizmu, więc eliglustatu może być we krwi znacznie więcej niż zwykle. Oba leki mogą też wpływać na pracę serca, a razem robią to silniej. U części osób, zależnie od wrodzonego tempa przemiany leków i innych przyjmowanych leków, tego połączenia nie wolno stosować. Lekarz może zmienić leczenie albo zlecić regularne badania EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed włączeniem połączenia ustal fenotyp CYP2D6 pacjenta i sprawdź, czy nie przyjmuje on inhibitora CYP2D6. U osób o słabym metabolizmie CYP2D6 eliglustatu nie łączy się z silnymi inhibitorami CYP3A, a umiarkowanych inhibitorów CYP3A się u nich nie zaleca, dlatego u tych pacjentów połączenia z rybocyklibem należy unikać.[1] U osób o pośrednim lub szybkim metabolizmie CYP2D6 przyjmujących inhibitor CYP2D6 jednoczesne stosowanie eliglustatu z inhibitorem CYP3A jest przeciwwskazane.[1] U pozostałych pacjentów o pośrednim lub szybkim metabolizmie CYP2D6 połączenie wymaga ostrożności.[1] W praktyce preferowana jest zmiana leczenia choroby Gauchera na enzymatyczną terapię zastępczą na czas terapii rybocyklibem albo wybór innego inhibitora CDK4/6. Jeśli połączenie jest konieczne, wykonaj EKG przed leczeniem i w jego trakcie, wyrównaj potas i magnez oraz unikaj innych leków wydłużających QT.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia eliglustatu zwiększa ryzyko zaburzeń przewodzenia i rytmu serca, a jednoczesne wydłużanie QT przez rybocyklib nasila to ryzyko, w tym ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Ryzyko jest największe u osób o słabym metabolizmie CYP2D6 oraz u przyjmujących jednocześnie inhibitor CYP2D6.
Mechanizm
Rybocyklib jest inhibitorem CYP3A4 o sile od umiarkowanej do dużej i zwiększa stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym, przy czym w dawce 600 mg może zwiększać AUC midazolamu 5,2-krotnie, a w dawce 400 mg zwiększał je 3,8-krotnie.[2] Eliglustat jest metabolizowany głównie przez CYP2D6 i w mniejszym stopniu przez CYP3A4, a inhibitory CYP3A zwiększają jego ekspozycję około 3-krotnie (inhibitory umiarkowane) do 4,3-krotnie (inhibitory silne) u osób o pośrednim lub szybkim metabolizmie CYP2D6 oraz do 6,2-krotnie u osób o słabym metabolizmie CYP2D6.[1] Gdy pacjent przyjmuje dodatkowo inhibitor CYP2D6, ekspozycja na eliglustat może wzrosnąć nawet 25-krotnie.[1] Do interakcji farmakokinetycznej dochodzi sumowanie działania na przewodzenie w sercu – rybocyklib wydłuża odstęp QT, a eliglustat w dużych stężeniach wydłuża odstępy PR, QRS i QTc.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Eliglustat – słaby inhibitor P-gp[3], rybocyklib – substrat P-gp[4]
- Rybocyklib – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], eliglustat – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Rybocyklib – inhibitor P-gp[4], eliglustat – substrat P-gp[3]
- Eliglustat: umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP2D6[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[3]
- Rybocyklib: inhibitor BCRP[4], słaby inhibitor CYP1A2[4], inhibitor CYP2E1[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor OATP1B3[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc, PR i QRS przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu
- fenotyp CYP2D6 pacjenta
- pozostałe leki pod kątem inhibitorów CYP2D6 i leków wydłużających QT
- objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
imiglucerazawelagluceraza alfataligluceraza alfapalbocyklibabemacyklib
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 600 mg na dobęrybocyklib | ryzyko rośnie | Rybocyklib w dawce 600 mg hamuje CYP3A4 silniej niż w dawce 400 mg i może zwiększać AUC substratów CYP3A4 nawet 5,2-krotnie, co odpowiada silnemu inhibitorowi i zwiększa ryzyko kumulacji eliglustatu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga 84 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cerdelga. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cerdelga-100335335/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneEtonogestrel+ RybocyklibNie zakładaj implantu z etonogestrelem pacjentce leczonej rybocyklibem, a jeśli implant jest już założony, skieruj ją do lekarza w celu jego usunięcia.Powiedz onkologowi o implancie i umów się na jego usunięcie oraz wybór antykoncepcji bez hormonów, a do tego czasu dodatkowo używaj prezerwatywy.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi o implancie i umów się na jego usunięcie oraz wybór antykoncepcji bez hormonów, a do tego czasu dodatkowo używaj prezerwatywy.
Implant antykoncepcyjny uwalnia hormon, którego nie stosuje się u kobiet z rakiem piersi zależnym od hormonów, a właśnie taki nowotwór leczy rybocyklib. Hormon z implantu może działać niekorzystnie na chorobę. Rybocyklib może też zwiększać ilość hormonu z implantu w organizmie. W czasie leczenia nadal potrzebujesz skutecznej antykoncepcji, ale bez hormonów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nieregularne lub obfite krwawienia z dróg rodnych
- objawy możliwej ciąży, np. brak miesiączki i nudności
- nowy guzek lub zmiana w piersi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie zakładaj implantu z etonogestrelem pacjentce leczonej rybocyklibem, a jeśli implant jest już założony, skieruj ją do lekarza w celu jego usunięcia[1]. Pacjentka w wieku rozrodczym nadal potrzebuje skutecznej antykoncepcji w czasie leczenia rybocyklibem, dlatego należy zastąpić implant metodą niehormonalną, np. wkładką wewnątrzmaciczną z miedzią. Decyzję o usunięciu implantu i wyborze metody antykoncepcji podejmuje onkolog razem z ginekologiem.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ekspozycja na progestagen u pacjentki z hormonozależnym rakiem piersi, co może niekorzystnie wpływać na przebieg choroby. Wzrost stężenia etonogestrelu nie zmniejsza skuteczności antykoncepcyjnej, ale może nasilać działania niepożądane progestagenu, np. nieregularne krwawienia.
Mechanizm
Rybocyklib stosuje się wyłącznie w raku piersi z ekspresją receptorów hormonalnych, a etonogestrelu nie stosuje się u kobiet z nowotworem złośliwym zależnym od hormonów płciowych ani przy jego podejrzeniu[1]. Progestagen może więc działać przeciwnie do celu leczenia przeciwnowotworowego. Dodatkowo rybocyklib jest inhibitorem CYP3A4 o sile od umiarkowanej do dużej i zwiększał 3,8-krotnie ekspozycję na midazolam[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać stężenie etonogestrelu[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Etonogestrel: substrat CYP3A4[4]
- Rybocyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2E1[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
Monitorować
- obecność implantu i termin jego usunięcia
- zastosowanie skutecznej niehormonalnej metody antykoncepcji
- krwawienia z dróg rodnych
Bezpieczniejsze alternatywy
wkładka wewnątrzmaciczna z miedziąprezerwatywa
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Implanon NXT 68 mg, implant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/implanon-nxt-100149791/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Implanon NXT. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/implanon-nxt-100149791/
Połączenie przeciwwskazaneFamprydyna+ RybocyklibNie łącz famprydyny z rybocyklibem.Nie zaczynaj brać obu leków razem i od razu porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie SM oraz z onkologiem, który z nich zmienić lub odstawić.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać obu leków razem i od razu porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie SM oraz z onkologiem, który z nich zmienić lub odstawić.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Lek na raka piersi może utrudniać nerkom usuwanie leku na chodzenie w stwardnieniu rozsianym. Wtedy lek na SM gromadzi się w organizmie i może wywołać drgawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silne zawroty głowy
- mrowienie lub drętwienie ciała
- bezsenność, niepokój lub drżenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz famprydyny z rybocyklibem. Famprydyny nie stosuje się jednocześnie z inhibitorami OCT2[1][2][3]. Jeżeli leczenie rybocyklibem jest konieczne, famprydynę należy odstawić na czas terapii onkologicznej po uzgodnieniu z neurologiem i onkologiem albo rozważyć inny inhibitor CDK4/6, który nie hamuje OCT2.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia famprydyny zwiększa ryzyko jej działań niepożądanych zależnych od dawki, przede wszystkim napadów drgawkowych. Hamowanie wydzielania kanalikowego przez rybocyklib może też podwyższać stężenie kreatyniny w surowicy, co utrudnia ocenę czynności nerek, a od niej zależy możliwość stosowania famprydyny.
Mechanizm
Rybocyklib hamuje nerkowy transporter OCT2, przez który famprydyna jest aktywnie wydzielana do moczu, co może zwiększać jej stężenie we krwi. Famprydyna jest wydalana głównie przez nerki, a około 60% dawki usuwane jest w drodze aktywnego wydzielania kanalikowego z udziałem OCT2[1]. Famprydyny nie łączy się z inhibitorami OCT2[1][2][3]. Rybocyklib jest metabolizowany przez CYP3A4 i hamuje ten enzym[4], co nie ma znaczenia dla famprydyny, która nie jest wydalana tą drogą.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Rybocyklib – inhibitor CYP2E1[5], famprydyna – substrat CYP2E1[6]
- Rybocyklib – inhibitor OCT2[5], famprydyna – substrat OCT2[6]
- Famprydyna: inhibitor CYP2E1[6], substrat CYP2E1[6], substrat OCT2[6]
- Rybocyklib: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP1A2[5], inhibitor CYP2E1[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor MATE1[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- stężenie kreatyniny i klirens kreatyniny
- objawy neurotoksyczności famprydyny – drgawki, zawroty głowy, parestezje, bezsenność, niepokój
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 50 ml/minpacjent | interakcja nie dotyczy | Przy klirensie kreatyniny poniżej 50 ml/min famprydyna jest przeciwwskazana niezależnie od rybocyklibu. Wzrost kreatyniny w trakcie leczenia rybocyklibem może przesunąć pacjenta poniżej tej granicy. |
| Rybocyklib dołączany do famprydynykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Gdy rybocyklib dołączany jest u pacjenta leczonego famprydyną, famprydynę należy odstawić przed rozpoczęciem terapii onkologicznej. Leczenie onkologiczne ma pierwszeństwo. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fampridine Accord 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fampridine-accord-100441830/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fampyra 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fampyra-100296374/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fampridine Sandoz 10 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fampridine-sandoz-100425216/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fampridine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fampridine-accord-100441830/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ LurbinektedynaFenylobutazonu nie stosuje się u pacjenta leczonego lurbinektedyną.Przestań używać tej maści i zapytaj lekarza prowadzącego chemioterapię lub farmaceutę, czym możesz ją zastąpić.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przestań używać tej maści i zapytaj lekarza prowadzącego chemioterapię lub farmaceutę, czym możesz ją zastąpić.
Maści z fenylobutazonem nie stosuj, gdy dostajesz chemioterapię lurbinektedyną. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko ciężkich zakażeń i krwawień. Dotyczy to także leku w postaci maści, zwłaszcza używanej dłużej niż tydzień.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła lub owrzodzenia w jamie ustnej
- siniaki bez wyraźnej przyczyny
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- czarne stolce lub krew w moczu
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjenta leczonego lurbinektedyną[1]. Należy odstawić maść i zastąpić ją lekiem przeciwbólowym miejscowym bez działania mielotoksycznego, po uzgodnieniu z onkologiem. Jeśli pacjent już stosował maść, zwłaszcza dłużej niż 7 dni, należy poinformować zespół onkologiczny i ocenić morfologię krwi przed kolejnym cyklem.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, małopłytkowości i niedokrwistości, a w konsekwencji ciężkich zakażeń i krwawień. Działanie niesteroidowego leku przeciwzapalnego dodatkowo zwiększa ryzyko krwawienia przy małopłytkowości wywołanej chemioterapią.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Lurbinektedyna jest cytostatykiem alkilującym DNA, który hamuje czynność szpiku. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, a jego działania mielotoksyczne sumują się z działaniem chemioterapii. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym[1]. Interakcji farmakokinetycznej przez CYP3A nie należy oczekiwać, bo fenylobutazon nie jest istotnym inhibitorem ani silnym induktorem tego enzymu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia – gorączka
- objawy krwawienia
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni możliwe są interakcje jak po podaniu ogólnym fenylobutazonu, co dodatkowo zwiększa ryzyko mielotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zepzelca. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zepzelca-100538881/
Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ RybocyklibNie stosuj fenylobutazonu u pacjentki leczonej rybocyklibem.Nie używaj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz rybocyklib, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na ból lub stan zapalny.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj maści z fenylobutazonem, gdy przyjmujesz rybocyklib, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na ból lub stan zapalny.
Rybocyklib, lek stosowany w leczeniu raka piersi, osłabia pracę szpiku kostnego, który wytwarza krwinki. Fenylobutazon, nawet w maści, również może szkodzić szpikowi. Razem mogą zbyt mocno obniżyć liczbę białych krwinek, co zwiększa ryzyko groźnych zakażeń. Tych leków nie łączy się.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- częste lub nawracające infekcje
- siniaki, krwawienie z dziąseł lub nosa
- nasilone osłabienie, bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj fenylobutazonu u pacjentki leczonej rybocyklibem[1]. W razie potrzeby miejscowego leczenia przeciwzapalnego wybierz inny NLPZ do stosowania na skórę albo leczenie niefarmakologiczne i uzgodnij wybór z onkologiem.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie neutropenii i innych cytopenii, ze zwiększonym ryzykiem ciężkich zakażeń, a także zaburzeń krzepnięcia i niedokrwistości.
Mechanizm
Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego[1]. Rybocyklib jest lekiem przeciwnowotworowym, który hamuje czynność szpiku i często powoduje neutropenię. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, dlatego oba leki mogą sumować działanie mielotoksyczne. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (bezwzględna liczba neutrofili)
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia i niedokrwistości
Bezpieczniejsze alternatywy
diklofenak (żel)ibuprofen (żel)naproksen (żel)
Kiedy ocena się zmienia
| czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazon | ryzyko rośnie | Przy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje jak po podaniu ogólnym. Ryzyko działania na szpik rośnie z czasem stosowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kisqali. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kisqali-100390647/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.