Interakcje / Metylotioniniowa / Metylotioniniowa i oksykodon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Jeśli to możliwe, unikaj podawania chlorku metylotioniniowego pacjentowi leczonemu oksykodonem albo rozważ opioid o mniejszym potencjale serotoninergicznym.
Jeśli przyjmujesz oksykodon, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem błękitu metylenowego i natychmiast zgłoś niepokojące objawy.
Niekorzystna interakcjaMetylotioniniowa+ OksykodonJeśli to możliwe, unikaj podawania chlorku metylotioniniowego pacjentowi leczonemu oksykodonem albo rozważ opioid o mniejszym potencjale serotoninergicznym.Jeśli przyjmujesz oksykodon, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem błękitu metylenowego i natychmiast zgłoś niepokojące objawy.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz oksykodon, powiedz o tym lekarzowi przed podaniem błękitu metylenowego i natychmiast zgłoś niepokojące objawy.
Oksykodon i chlorek metylotioniniowy (błękit metylenowy) podane razem mogą zbyt mocno pobudzić układ nerwowy. Rzadko może to prowadzić do groźnego stanu nazywanego zespołem serotoninowym. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, dlatego lekarz może dobrać inne leczenie albo obserwować cię przez kilka godzin po podaniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- gorączka i nadmierne pocenie się
- szybkie bicie serca
- drżenie, sztywność lub drgawki mięśni
- nudności, wymioty lub biegunka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli to możliwe, unikaj podawania chlorku metylotioniniowego pacjentowi leczonemu oksykodonem albo rozważ opioid o mniejszym potencjale serotoninergicznym. Gdy podania nie da się uniknąć, zastosuj najniższą możliwą dawkę chlorku metylotioniniowego i obserwuj pacjenta pod kątem objawów ze strony OUN przez 4 godziny od podania[1]. Sprawdź, czy pacjent nie przyjmuje także innych leków serotoninergicznych, ponieważ każdy kolejny zwiększa ryzyko.
Skutek kliniczny
Możliwa toksyczność serotoninowa z pobudzeniem, splątaniem, tachykardią, labilnym ciśnieniem, hipertermią, hiperrefleksją, sztywnością mięśni oraz nudnościami, wymiotami i biegunką[2]. Ciężki zespół serotoninowy może zakończyć się zgonem[1].
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy[1]. Oksykodon wykazuje działanie serotoninergiczne i w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi może wywołać toksyczność serotoninową[2]. Opioidy stosowane razem z chlorkiem metylotioniniowym zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego[1]. Oksykodon u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO stosuje się ostrożnie[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ pojedyncza dawka chlorku metylotioniniowego nie wpływała istotnie na substraty CYP3A4 i CYP2D6, czyli główne szlaki metabolizmu oksykodonu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan psychiczny (pobudzenie, splątanie, omamy, senność)
- temperatura ciała
- tętno i ciśnienie tętnicze
- napięcie mięśniowe, odruchy i drżenia
- nudności, wymioty, biegunka
- oddech i saturacja
Bezpieczniejsze alternatywy
morfinahydromorfon
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OxyContin 5 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oxycontin-100192812/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OxyContin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oxycontin-100192812/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuMetylotioniniowaa alkoholPacjent nie powinien pić alkoholu w dniu podania chlorku metylotioniniowego i co najmniej do następnego dnia.Nie pij alkoholu w dniu podania leku i do następnego dnia, a jeśli piłeś przed przyjęciem do szpitala, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie pij alkoholu w dniu podania leku i do następnego dnia, a jeśli piłeś przed przyjęciem do szpitala, powiedz o tym lekarzowi.
Ten lek dostajesz zwykle jednorazowo w szpitalu. Nie wiadomo na pewno, czy alkohol wchodzi z nim w groźną interakcję. Alkohol może jednak nasilać zawroty głowy i splątanie po leku. Niektóre napoje, jak piwo z beczki czy dojrzewające wino, mogą też podnieść ciśnienie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy, zwłaszcza w tylnej części głowy
- kołatanie serca
- splątanie lub dziwne zachowanie
- nasilone zawroty głowy
- drżenie, sztywność lub drgania mięśni
- gorączka i nadmierne pocenie się
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent nie powinien pić alkoholu w dniu podania chlorku metylotioniniowego i co najmniej do następnego dnia. Szczególnie powinien unikać piwa niepasteryzowanego, piwa z beczki i win dojrzewających. U pacjenta przyjętego w stanie upojenia alkoholowego należy uważnie oceniać stan neurologiczny po podaniu leku. Jest to ważne zwłaszcza wtedy, gdy pacjent przyjmuje też leki serotoninergiczne lub opioidy. ChPL zaleca u takich chorych obserwację w kierunku objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego w okresie do 4 godzin od podania.[1]
Skutek kliniczny
Klinicznie istotne następstwa łącznego stosowania są mało prawdopodobne, bo lek podaje się jednorazowo w szpitalu. Teoretycznie możliwe są nasilone zawroty głowy, splątanie i senność. Po spożyciu napojów bogatych w tyraminę możliwy jest też wzrost ciśnienia tętniczego z bólem głowy. Ostre upojenie alkoholowe może maskować objawy neurologiczne działań niepożądanych leku, w tym zespołu serotoninowego.
Mechanizm
Interakcja chlorku metylotioniniowego z alkoholem jest możliwa w teorii, ale nie została potwierdzona w badaniach klinicznych. ChPL chlorku metylotioniniowego nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Lek jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy.[1] Hamowanie monoaminooksydazy może ograniczać rozkład tyraminy zawartej w niektórych napojach alkoholowych, zwłaszcza w piwie niepasteryzowanym, piwie z beczki i winach dojrzewających. Teoretycznie może to prowadzić do wzrostu ciśnienia tętniczego. Chlorek metylotioniniowy może też wywoływać objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, a alkohol może je nasilać i utrudniać ich ocenę. Dotyczy to także wczesnych objawów zespołu serotoninowego u pacjentów przyjmujących leki serotoninergiczne. Leczenie chlorkiem metylotioniniowym zwykle nie trwa dłużej niż jeden dzień, co ogranicza czas trwania możliwej interakcji.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan świadomości i objawy neurologiczne (splątanie, pobudzenie, drżenia, wzmożone napięcie mięśni) w okresie do 4 godzin od podania
- ciśnienie tętnicze u pacjenta po spożyciu alkoholu, zwłaszcza napojów bogatych w tyraminę
- temperatura ciała i tętno u pacjenta przyjmującego jednocześnie leki serotoninergiczne
Kiedy ocena się zmienia
| Stan upojenia alkoholowegoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Ostre upojenie alkoholowe nasila działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy i maskuje objawy neurologiczne działań niepożądanych chlorku metylotioniniowego, w tym zespołu serotoninowego. Wymaga to ścisłej obserwacji stanu neurologicznego po podaniu leku. |
| odstep ≥ 1 doba od podaniapacjent | ryzyko maleje | Leczenie chlorkiem metylotioniniowym zwykle nie trwa dłużej niż jeden dzień. Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu po upływie doby od ostatniej dawki interakcja nie ma praktycznego znaczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Niekorzystna interakcjaOksykodona alkoholW trakcie leczenia oksykodonem należy unikać alkoholu i nie przyjmować obu jednocześnie.W czasie przyjmowania oksykodonu nie pij alkoholu, a jeśli jednak go wypiłeś, nie bierz kolejnej dawki leku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
W czasie przyjmowania oksykodonu nie pij alkoholu, a jeśli jednak go wypiłeś, nie bierz kolejnej dawki leku i skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Oksykodon to silny lek przeciwbólowy, który działa uspokajająco i może spowalniać oddech. Alkohol działa podobnie, więc razem nasilają się senność, zawroty głowy i problemy z koordynacją. W ciężkich przypadkach oddech może stać się zbyt płytki, a nawet zagrażać życiu. Dlatego w czasie leczenia lepiej nie pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo duża senność lub trudności z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- silne zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- splątanie, dezorientacja
- sinienie warg lub palców
- utrata przytomności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
W trakcie leczenia oksykodonem należy unikać alkoholu i nie przyjmować obu jednocześnie.[1] Pacjenta trzeba poinformować, że dotyczy to także leków i preparatów zawierających etanol. Jeśli pacjent mimo zaleceń spożył alkohol, nie należy przyjmować kolejnej dawki oksykodonu, dopóki nie minie jego działanie. Przy objawach głębokiej senności lub zwolnionego oddechu konieczna jest pilna pomoc medyczna. Osobom z uzależnieniem od alkoholu w wywiadzie lub z majaczeniem alkoholowym oksykodon wolno stosować wyłącznie ze szczególną ostrożnością i pod ścisłym nadzorem lekarza.[1]
Skutek kliniczny
Alkohol nasila senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie reakcji. W cięższych przypadkach prowadzi do głębokiej sedacji, spłycenia oddechu, utraty przytomności, a nawet zgonu z powodu depresji oddechowej. Ryzyko jest największe po większej ilości alkoholu, u osób starszych, wyniszczonych i u osób z chorobami płuc.
Mechanizm
Zarówno oksykodon, jak i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, w tym ośrodek oddechowy, więc ich działania się sumują, a przy większych ilościach alkoholu mogą się wzajemnie wzmacniać. Producent wskazuje, że alkohol może wzmacniać działanie farmakodynamiczne oksykodonu i nasilać jego działania niepożądane.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i poziom świadomości
- częstość i głębokość oddechów
- zawroty głowy i zaburzenia koordynacji
- ryzykowne spożycie alkoholu w wywiadzie (u osób z uzależnieniem lub nadużywaniem substancji)
- zachowanie zgodności ze schematem dawkowania
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholu (picie ryzykowne lub upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Im więcej alkoholu, tym większe ryzyko głębokiej sedacji i depresji oddechowej, a przy dużych ilościach połączenie może zagrażać życiu. |
| Osoby w podeszłym wiekuwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych, często z chorobami współistniejącymi i innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, wzrasta wrażliwość na sedację i depresję oddechową. Wniosek wynika z ogólnej wiedzy farmakologicznej, a nie z przytoczonych fragmentów ChPL. |
| Tabletki o przedłużonym uwalnianiupostać · alkohol | inne zalecenie | Przy postaciach o przedłużonym uwalnianiu teoretycznie nie można wykluczyć, że alkohol zaburzy kontrolowane uwalnianie substancji i zwiększy jej szybkie wchłanianie. Brak tego opisu w przytoczonych fragmentach ChPL, więc zalecenie unikania alkoholu pozostaje bez zmian i należy je szczególnie podkreślić. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OxyContin 5 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oxycontin-100192812/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OxyContin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/oxycontin-100192812/
Inne interakcje tych leków 202
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ MetylotioniniowaNie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu cytalopram, jeśli istnieje inna możliwość postępowania.Zawsze mów lekarzowi lub personelowi szpitala, że bierzesz cytalopram, zanim dostaniesz jakikolwiek lek lub barwnik w zastrzyku, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Zawsze mów lekarzowi lub personelowi szpitala, że bierzesz cytalopram, zanim dostaniesz jakikolwiek lek lub barwnik w zastrzyku, i nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.
Cytalopram to lek przeciwdepresyjny, a chlorek metylotioniniowy to niebieski barwnik podawany zwykle w szpitalu, najczęściej w zastrzyku. Razem mogą wywołać groźne dla życia nadmierne działanie serotoniny w organizmie, tzw. zespół serotoninowy. Takie połączenie jest przeciwwskazane i lekarz może je zastosować tylko wtedy, gdy nie ma innego wyjścia, pod ścisłą obserwacją.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka
- sztywność lub mimowolne drgania mięśni
- silne pobudzenie, splątanie lub niepokój
- szybkie bicie serca, duże wahania ciśnienia, nadmierne pocenie się
- senność przechodząca w utratę przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu cytalopram, jeśli istnieje inna możliwość postępowania. Charakterystyka chlorku metylotioniniowego każe unikać jego podawania pacjentom stosującym SSRI, a gdy podania dożylnego nie można uniknąć, zaleca najniższą możliwą dawkę i ścisłą obserwację objawów ze strony OUN przez 4 godziny od podania.[1] W sytuacjach planowych należy uwzględnić, że inhibitor MAO można włączyć najwcześniej 7 dni po odstawieniu cytalopramu.[2] Nie należy wznawiać cytalopramu bez konsultacji z lekarzem prowadzącym bezpośrednio po podaniu chlorku metylotioniniowego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi potencjalnie śmiertelnym zespołem serotoninowym i innymi poważnymi reakcjami ze strony ośrodkowego układu nerwowego.[1] Objawy obejmują hipertermię, sztywność mięśni, drgawki kloniczne mięśni, niestabilność wegetatywną z możliwością szybkich zmian parametrów życiowych oraz zmiany psychiczne, w tym splątanie, drażliwość, silne pobudzenie, majaczenie i śpiączkę.[2]
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy, a więc hamuje rozkład serotoniny.[1] Cytalopram hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, dlatego jednoczesne zahamowanie jej wychwytu i rozkładu prowadzi do nadmiernego pobudzenia przekaźnictwa serotoninergicznego. Charakterystyka cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z inhibitorami MAO, w tym z odwracalnymi inhibitorami MAO, i opisuje ciężkie, niekiedy śmiertelne reakcje po skojarzeniu SSRI z inhibitorami MAO, w tym z linezolidem.[2]
Metabolizm i transportery
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
- Metylotioniniowa: silny inhibitor MATE1[4], silny inhibitor MATE2-K[4], silny inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], induktor CYP1A2[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- objawy ze strony OUN (splątanie, pobudzenie, majaczenie, zaburzenia świadomości) przez co najmniej 4 godziny od podania
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- napięcie mięśniowe, mioklonie, drżenia
Kiedy ocena się zmienia
| Najniższa możliwa dawka dożylna, gdy podania nie można uniknąćdawka · metylotioniniowa | inne zalecenie | Gdy podanie chlorku metylotioniniowego jest niezbędne (np. w stanie nagłym), charakterystyka dopuszcza jego użycie w najniższej możliwej dawce ze ścisłą obserwacją objawów ze strony OUN przez 4 godziny od podania. |
| odstep ≥ 7 dni od odstawienia cytalopramucytalopram | ryzyko maleje | Charakterystyka cytalopramu dopuszcza rozpoczęcie leczenia inhibitorem MAO najwcześniej 7 dni po zakończeniu stosowania cytalopramu, co ma znaczenie przy planowym podaniu chlorku metylotioniniowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneDekstrometorfan+ MetylotioniniowaDekstrometorfanu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO.Nie przyjmuj dekstrometorfanu, jeśli dostałeś lub masz dostać błękit metylenowy, i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że brałeś lek na kaszel.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dekstrometorfanu, jeśli dostałeś lub masz dostać błękit metylenowy, i powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że brałeś lek na kaszel.
Dekstrometorfan to lek na suchy kaszel. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, na przykład przy niektórych zatruciach lub zabiegach. Te dwa leki razem mogą wywołać groźną reakcję organizmu z drżeniem, splątaniem, poceniem i kołataniem serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie lub skurcze mięśni
- splątanie lub silne pobudzenie
- nadmierne pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dekstrometorfanu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym, ponieważ jest on inhibitorem MAO[1]. Jeśli chlorek metylotioniniowy trzeba podać w stanie nagłym pacjentowi przyjmującemu dekstrometorfan, odstawia się dekstrometorfan, stosuje najniższą możliwą dawkę chlorku metylotioniniowego i ściśle obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez 4 godziny od podania[2]. Przy planowym podaniu chlorku metylotioniniowego kaszel leczy się lekiem przeciwkaszlowym bez działania serotoninergicznego.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu[2]. Objawia się biegunką, tachykardią, nadmiernym poceniem, drżeniem, splątaniem, a w ciężkich przypadkach śpiączką[3].
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy i hamuje rozkład serotoniny[2]. Dekstrometorfan nasila przekaźnictwo serotoninergiczne, a jego łączenie z inhibitorami MAO grozi zespołem serotoninowym[3]. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – pojedyncza dawka dożylna 2 mg/kg mc. chlorku metylotioniniowego nie zmieniała istotnie farmakokinetyki dekstrometorfanu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego: drżenie, splątanie, pobudzenie, nadmierne pocenie, biegunka
- częstość akcji serca (tachykardia)
- stan świadomości przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie w stanie nagłym, gdy podania nie można uniknąćdroga podania · metylotioniniowa | inne zalecenie | Gdy chlorek metylotioniniowy jest niezbędny w stanie nagłym, podaje się najniższą możliwą dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez 4 godziny od podania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussidex 30 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussidex-100109610/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tussi Drill 5 mg/5 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tussi-drill-100105606/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ MetylotioniniowaNie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu escytalopram, jeśli istnieje inna możliwość postępowania.Zawsze mów lekarzowi przed zabiegiem lub leczeniem w szpitalu, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Zawsze mów lekarzowi przed zabiegiem lub leczeniem w szpitalu, że przyjmujesz escytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie.
Escytalopram i błękit metylenowy razem mogą wywołać groźny dla życia zespół serotoninowy, czyli nadmiar serotoniny w mózgu. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, w kroplówce lub zastrzyku, np. przy zatruciach albo podczas niektórych zabiegów. Lekarz może zdecydować o jego podaniu w nagłej sytuacji, ale wtedy musi cię uważnie obserwować przez kilka godzin.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- drżenie, sztywność albo mimowolne drgania mięśni
- gorączka i nadmierne pocenie się
- szybkie bicie serca
- biegunka lub nudności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu escytalopram, jeśli istnieje inna możliwość postępowania. ChPL chlorku metylotioniniowego zaleca unikanie podawania go pacjentom leczonym SSRI, a gdy podania nie można uniknąć – stosowanie najniższej możliwej dawki i ścisłą obserwację objawów z OUN przez 4 godziny od podania[1]. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje skojarzenie z odwracalnymi inhibitorami MAO-A, a jeśli takie leczenie jest konieczne, każe rozpoczynać od minimalnej dawki pod stałą kontrolą kliniczną[2]. Decyzję o podaniu w sytuacji nagłej, np. w ciężkiej methemoglobinemii, podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać potencjalnie śmiertelny zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem, hipertermią i innymi ciężkimi objawami ze strony OUN[1]. Według ChPL escytalopramu zespół serotoninowy po połączeniu z inhibitorami MAO przebiega z pobudzeniem, drżeniem i hipertermią[3].
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy, więc hamuje rozkład serotoniny, a escytalopram blokuje jej wychwyt zwrotny. Jednoczesne zahamowanie obu dróg usuwania serotoniny z synapsy prowadzi do jej nadmiaru w OUN. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje łączenie z odwracalnymi inhibitorami MAO-A, takimi jak moklobemid, z powodu ryzyka zespołu serotoninowego[2]. ChPL chlorku metylotioniniowego opisuje go jako silny odwracalny inhibitor MAO i wymienia SSRI wśród leków, z którymi należy unikać jego podawania[1].
Metabolizm i transportery
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Metylotioniniowa: silny inhibitor MATE1[6], silny inhibitor MATE2-K[6], silny inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[6], induktor CYP1A2[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego – pobudzenie, splątanie, drżenie, sztywność lub drgania mięśni, wzmożone odruchy
- temperatura ciała
- tętno i ciśnienie tętnicze
- stan świadomości
Kiedy ocena się zmienia
| Najniższa możliwa dawka w sytuacji nagłej, gdy podania nie można uniknąćdawka · metylotioniniowa | inne zalecenie | Gdy podanie chlorku metylotioniniowego jest niezbędne, ChPL dopuszcza je w najniższej możliwej dawce przy ścisłej obserwacji objawów z OUN przez 4 godziny od podania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneFluwoksamina+ MetylotioniniowaNie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu fluwoksaminę.Jeśli przyjmujesz fluwoksaminę, zawsze mów o tym lekarzowi lub personelowi przed zabiegiem, badaniem albo w szpitalu.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz fluwoksaminę, zawsze mów o tym lekarzowi lub personelowi przed zabiegiem, badaniem albo w szpitalu.
Fluwoksamina i błękit metylenowy razem mogą wywołać groźny dla życia stan zwany zespołem serotoninowym. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, w nagłych sytuacjach albo podczas zabiegów. Lekarz może go podać tylko wtedy, gdy nie ma innego wyjścia, i wtedy uważnie cię obserwuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój lub pobudzenie
- splątanie
- drżenie lub mimowolne drgania mięśni
- sztywność mięśni
- gorączka i nadmierne pocenie się
- szybkie bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu fluwoksaminę. Inhibitor MAO można włączyć najwcześniej tydzień po odstawieniu fluwoksaminy, a fluwoksaminę jeden dzień po odstawieniu odwracalnego inhibitora MAO[1]. Jeśli dożylnego podania nie da się uniknąć, na przykład w stanie nagłym, należy użyć najniższej możliwej dawki i ściśle obserwować pacjenta przez 4 godziny pod kątem objawów ze strony OUN[2].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi zespołem serotoninowym, który może zagrażać życiu i objawia się m.in. pobudzeniem, splątaniem, drżeniem, sztywnością i drgawkami mięśni, gorączką oraz przyspieszoną akcją serca. Objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin od podania chlorku metylotioniniowego[2].
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy, a fluwoksamina hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc łącznie mogą wywołać nadmiar serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym. ChPL fluwoksaminy przeciwwskazuje jej łączenie z inhibitorami MAO, w tym odwracalnymi, z powodu ryzyka zespołu serotoninowego[1]. ChPL chlorku metylotioniniowego wymienia SSRI wśród leków, których należy unikać z powodu ryzyka potencjalnie śmiertelnego zespołu serotoninowego[2]. Indukcja CYP1A2 przez chlorek metylotioniniowy obserwowana in vitro nie jest uznawana za klinicznie istotną, bo leczenie zwykle trwa nie dłużej niż jeden dzień[2].
Metabolizm i transportery
- Fluwoksamina: silny inhibitor CYP1A2[3], silny inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP2D6[4]
- Metylotioniniowa: silny inhibitor MATE1[5], silny inhibitor MATE2-K[5], silny inhibitor OCT2[5], inhibitor P-gp[5], induktor CYP1A2[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
- stan świadomości i pobudzenie
- temperatura ciała
- częstość akcji serca i ciśnienie tętnicze
- drżenie, sztywność i mioklonie mięśni
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 7 dni od odstawienia fluwoksaminy do podania chlorku metylotioniniowegofluwoksamina | interakcja nie dotyczy | ChPL fluwoksaminy pozwala rozpocząć podawanie inhibitora MAO najwcześniej tydzień po jej odstawieniu. |
| Fluwoksamina włączana po chlorku metylotioniniowymkolejność włączenia · metylotioniniowa | inne zalecenie | Fluwoksaminę można rozpocząć jeden dzień po odstawieniu odwracalnego inhibitora MAO. |
| Najniższa możliwa dawka, gdy podania nie można uniknąćdawka · metylotioniniowa | inne zalecenie | Gdy dożylnego podania chlorku metylotioniniowego nie da się uniknąć, należy zastosować najniższą możliwą dawkę i obserwować pacjenta przez 4 godziny pod kątem objawów ze strony OUN. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fevarin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fevarin-100024196/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneKarbamazepina+ MetylotioniniowaPołączenie jest przeciwwskazane i należy go unikać.Zawsze mów lekarzowi przed zabiegiem lub w szpitalu, że bierzesz karbamazepinę, i nie odstawiaj jej na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zawsze mów lekarzowi przed zabiegiem lub w szpitalu, że bierzesz karbamazepinę, i nie odstawiaj jej na własną rękę.
Błękit metylenowy to lek podawany zwykle w szpitalu, najczęściej w zastrzyku. Działa podobnie do leków, których nie wolno łączyć z karbamazepiną. Razem mogą wywołać groźną reakcję z gorączką, drżeniem, sztywnością mięśni i splątaniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niepokój, pobudzenie lub splątanie
- wysoka gorączka i silne pocenie się
- drżenie, drgania lub sztywność mięśni
- szybkie bicie serca
- silny ból głowy
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i należy go unikać. Jeśli chlorek metylotioniniowy jest niezbędny w stanie zagrożenia życia, na przykład w ciężkiej methemoglobinemii, decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka, stosuje najniższą możliwą dawkę i ściśle obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego przez co najmniej 4 godziny po podaniu[1]. Karbamazepiny nie odstawia się nagle z powodu ryzyka napadów. Karbamazepiny nie włącza się przed upływem 14 dni od zakończenia podawania inhibitora MAO[2].
Skutek kliniczny
Możliwe ciężkie reakcje ze strony ośrodkowego układu nerwowego, w tym toksyczność serotoninowa z pobudzeniem, splątaniem, drżeniem, sztywnością mięśni i hipertermią, oraz wahania ciśnienia tętniczego typowe dla połączeń z inhibitorami MAO. Ryzyko wynika z przynależności chlorku metylotioniniowego do inhibitorów MAO, a nie z opisanych przypadków dla tej konkretnej pary.
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy[1]. Karbamazepiny nie łączy się z inhibitorami MAO[2][3][4]. Karbamazepina ma budowę zbliżoną do trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[2], a chlorku metylotioniniowego unika się u pacjentów przyjmujących leki nasilające przekaźnictwo serotoninergiczne, w tym klomipraminę, z uwagi na ryzyko ciężkich reakcji ze strony OUN[1]. Wpływ chlorku metylotioniniowego na enzymy cytochromu P450 nie jest uważany za klinicznie istotny przy jednodniowym leczeniu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan świadomości i objawy neurologiczne (pobudzenie, splątanie, drżenie, mioklonie, sztywność mięśni) przez co najmniej 4 godziny po podaniu
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- czynność napadowa
Bezpieczniejsze alternatywy
kwas askorbinowy (w leczeniu methemoglobinemii, gdy chlorek metylotioniniowy jest przeciwwskazany, mimo mniejszej skuteczności)
Kiedy ocena się zmienia
| Karbamazepina włączana po zakończeniu podawania chlorku metylotioniniowegokolejność włączenia · karbamazepina | inne zalecenie | Karbamazepiny nie włącza się przed upływem 14 dni od zakończenia podawania inhibitora MAO. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tegretol CR 200 200 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tegretol-cr-200-100065953/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neurotop retard 600 600 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neurotop-retard-600-100047116/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Finlepsin. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/finlepsin-100116679/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneMetadon+ MetylotioniniowaMetadonu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym jako inhibitorem MAO, a metadonu nie włącza się wcześniej niż 2 tygodnie od odstawienia inhibitora MAO.Zawsze mów lekarzowi w szpitalu lub przed zabiegiem, że przyjmujesz metadon.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zawsze mów lekarzowi w szpitalu lub przed zabiegiem, że przyjmujesz metadon.
Metadonu nie łączy się z błękitem metylenowym, bo razem mogą wywołać groźną reakcję zwaną zespołem serotoninowym. Błękit metylenowy podaje się zwykle w szpitalu, w nagłych sytuacjach lub podczas zabiegów. Lekarz może go podać tylko wtedy, gdy ratuje życie, i wtedy będzie cię uważnie obserwował przez kilka godzin.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- gorączka i obfite pocenie się
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- sztywność mięśni
- szybkie bicie serca
- biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Metadonu nie łączy się z chlorkiem metylotioniniowym jako inhibitorem MAO, a metadonu nie włącza się wcześniej niż 2 tygodnie od odstawienia inhibitora MAO[1]. Jeśli podanie chlorku metylotioniniowego jest niezbędne ze wskazań ratujących życie, stosuje się najniższą możliwą dawkę i ściśle obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony OUN przez 4 godziny od podania[2]. Decyzję o podaniu podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka, a personel powinien być przygotowany do leczenia zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Grozi zespół serotoninowy, który może być śmiertelny[2]. Objawy obejmują zmiany stanu psychicznego, niestabilność układu autonomicznego, nieprawidłowości nerwowo-mięśniowe i zaburzenia przewodu pokarmowego[3].
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy[2]. Metadon nasila przekaźnictwo serotoninergiczne, a jego połączenie z inhibitorami MAO może wywołać zespół serotoninowy[3]. Opioidy zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego podczas stosowania chlorku metylotioniniowego[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stan psychiczny – pobudzenie, splątanie, niepokój
- temperatura ciała
- drżenia, mioklonie, wygórowane odruchy, sztywność mięśni
- tętno i ciśnienie tętnicze
- potliwość, biegunka, wymioty
- obserwacja przez 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Metadon włączany po odstawieniu chlorku metylotioniniowegokolejność włączenia · metadon | inne zalecenie | Metadonu nie podaje się w czasie krótszym niż 2 tygodnie od odstawienia inhibitora MAO. |
| Dożylnadroga podania · metylotioniniowa | inne zalecenie | Jeśli nie można uniknąć dożylnego chlorku metylotioniniowego, stosuje się najniższą możliwą dawkę i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony OUN przez 4 godziny od podania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone hydrochloride INN-FARM 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-inn-farm-100402132/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni 1 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methadone Hydrochloride Molteni. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methadone-hydrochloride-molteni-100018988/
Połączenie przeciwwskazaneMorfina+ MetylotioniniowaNie łącz morfiny z chlorkiem metylotioniniowym, a w planowej sytuacji wybierz inny lek przeciwbólowy lub inne postępowanie.Zawsze powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz morfinę, zanim podadzą ci błękit metylenowy.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zawsze powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że przyjmujesz morfinę, zanim podadzą ci błękit metylenowy.
Błękit metylenowy, podawany zwykle w szpitalu w kroplówce, może razem z morfiną silnie wpływać na mózg, oddychanie i ciśnienie krwi. Możesz stać się bardzo pobudzony albo przeciwnie – bardzo senny, a oddech może zwolnić. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a gdy to konieczne, lekarze uważnie cię obserwują.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
- bardzo silna senność albo trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- wysoka gorączka, poty, dreszcze
- drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
- kołatanie serca, silny ból głowy albo zawroty głowy i omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz morfiny z chlorkiem metylotioniniowym, a w planowej sytuacji wybierz inny lek przeciwbólowy lub inne postępowanie.[1] W zagrażającej życiu methemoglobinemii nie wstrzymuj odtrutki z powodu morfiny. Podaj najniższą skuteczną dawkę chlorku metylotioniniowego i obserwuj pacjenta przez 4 godziny pod kątem objawów ze strony OUN.[2] Unikaj jednoczesnego podawania opioidów o działaniu serotoninergicznym, takich jak tramadol, fentanyl i petydyna.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe są zagrażające życiu zaburzenia ze strony OUN, oddychania i układu krążenia.[3] Obejmuje to pobudzenie lub głęboką sedację, depresję oddechową, gwałtowne wahania ciśnienia tętniczego oraz objawy zespołu serotoninowego.
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy.[2] Inhibitory MAO wchodzą w interakcje z opioidowymi lekami przeciwbólowymi i mogą wywołać pobudzenie albo depresję OUN z przełomem nadciśnieniowym lub niedociśnieniowym.[3] Zespół serotoninowy opisano przy łączeniu petydyny z inhibitorem MAO i nie można go wykluczyć przy morfinie.[3] Opioidy mogą zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego po chlorku metylotioniniowym.[2] Morfina ma znikome działanie serotoninergiczne, więc to ryzyko jest mniejsze niż przy tramadolu, fentanylu czy petydynie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stan świadomości i pobudzenie
- częstość oddechów i saturacja
- ciśnienie tętnicze i tętno
- temperatura ciała
- drżenia, mioklonie, wzmożone napięcie mięśni
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie w zagrażającej życiu methemoglobinemiidroga podania · metylotioniniowa | inne zalecenie | W stanie nagłym odtrutki nie wstrzymuje się z powodu morfiny. Podaje się najniższą możliwą dawkę chlorku metylotioniniowego i obserwuje pacjenta pod kątem objawów ze strony OUN do 4 godzin od podania. |
| odstep ≤ 2 tygodnie od odstawienia inhibitora MAOmorfina | inne zalecenie | Morfiny nie stosuje się w ciągu 2 tygodni od odstawienia inhibitora MAO. Chlorek metylotioniniowy hamuje MAO odwracalnie i zwykle podaje się go jednorazowo, więc przy rozpoczynaniu morfiny po jego podaniu decyzję o odstępie podejmuje lekarz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oramorph 20 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oramorph-100428730/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Połączenie przeciwwskazaneParoksetyna+ MetylotioniniowaNie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu paroksetynę, ponieważ ChPL paroksetyny traktuje go jak inhibitor MAO, z którym skojarzenie jest przeciwwskazane.Przed każdym zabiegiem lub badaniem w szpitalu powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz paroksetynę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Przed każdym zabiegiem lub badaniem w szpitalu powiedz lekarzowi i anestezjologowi, że przyjmujesz paroksetynę, i nie odstawiaj jej samodzielnie.
Paroksetyna i błękit metylenowy, czyli niebieski barwnik podawany czasem w szpitalu przed operacją lub w ciężkim zatruciu, razem mogą wywołać groźną reakcję zwaną zespołem serotoninowym. Ta reakcja może zagrażać życiu. Barwnik podaje się prawie zawsze w szpitalu, dlatego najważniejsze jest, aby lekarze wiedzieli, że bierzesz paroksetynę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- gorączka i obfite pocenie się
- drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
- szybkie bicie serca
- biegunka, nudności lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy podawać chlorku metylotioniniowego pacjentowi przyjmującemu paroksetynę, ponieważ ChPL paroksetyny traktuje go jak inhibitor MAO, z którym skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] Przy planowym zabiegu z wizualizacją tkanek należy wybrać inny barwnik albo – jeśli to możliwe i bezpieczne psychiatrycznie – zakończyć paroksetynę co najmniej 1 tydzień przed podaniem, odstawiając ją stopniowo pod kontrolą lekarza.[2] Paroksetynę można ponownie włączyć co najmniej 24 godziny po ostatniej dawce chlorku metylotioniniowego.[3] W stanie nagłym, np. w ciężkiej methemoglobinemii, gdy podania nie można uniknąć, należy zastosować najniższą możliwą dawkę i ściśle obserwować pacjenta przez 4 godziny w kierunku objawów ze strony OUN.[4]
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi reakcjami ze strony OUN, w tym potencjalnie śmiertelnym zespołem serotoninowym.[4] Objawy obejmują pobudzenie, splątanie, hipertermię, drżenia, mioklonie, wzmożone odruchy, tachykardię, wahania ciśnienia tętniczego i potliwość, a pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin od podania chlorku metylotioniniowego.
Mechanizm
Chlorek metylotioniniowy jest silnym odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy, a paroksetyna hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, więc łącznie nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne w OUN.[4] ChPL paroksetyny zalicza chlorek metylotioniniowy do odwracalnych niewybiórczych inhibitorów MAO, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[3] Interakcja ma charakter farmakodynamiczny – pojedyncza dawka dożylna chlorku metylotioniniowego nie miała klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę dekstrometorfanu jako substratu CYP2D6.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zespołu serotoninowego przez co najmniej 4 godziny od podania chlorku metylotioniniowego
- stan świadomości i pobudzenie
- temperatura ciała
- ciśnienie tętnicze i tętno
- napięcie mięśniowe, drżenia, mioklonie i odruchy
Bezpieczniejsze alternatywy
zieleń indocyjaninowabłękit patentowy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · metylotioniniowa | ryzyko rośnie | Ostrzeżenia ChPL chlorku metylotioniniowego dotyczą podania dożylnego, przy którym należy liczyć się z szybkim wystąpieniem objawów i obserwować pacjenta przez 4 godziny. |
| odstep ≥ 24 godziny od ostatniej dawki chlorku metylotioniniowego do włączenia paroksetynyparoksetyna | interakcja nie dotyczy | Leczenie paroksetyną można rozpocząć co najmniej 24 godziny po zakończeniu stosowania chlorku metylotioniniowego jako odwracalnego inhibitora MAO. |
| odstep ≥ 1 tydzień od odstawienia paroksetyny do podania chlorku metylotioniniowegoparoksetyna | interakcja nie dotyczy | Co najmniej 1 tydzień powinien upłynąć od przerwania leczenia paroksetyną do podania inhibitora MAO, w tym chlorku metylotioniniowego. Odstawienie powinno być stopniowe i uzgodnione z lekarzem prowadzącym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rexetin 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rexetin-100114775/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego ParoGen 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/parogen-100157112/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxtin 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxtin-20-100127980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methylthioninium chloride Proveblue. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/methylthioninium-chloride-proveblue-100311790/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.