Interakcje / Midazolam / Midazolam i teofilina
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany schematu, ale należy liczyć się ze słabszym efektem midazolamu i dawkować go według uzyskanej sedacji.
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i nie zwiększaj sam dawki midazolamu, a jeśli działa on wyraźnie słabiej, powiedz o tym lekarzowi.
Interakcja o niejasnym znaczeniuMidazolam+ TeofilinaPołączenie można stosować bez zmiany schematu, ale należy liczyć się ze słabszym efektem midazolamu i dawkować go według uzyskanej sedacji.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i nie zwiększaj sam dawki midazolamu, a jeśli działa on wyraźnie słabiej, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)badania kliniczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd i nie zwiększaj sam dawki midazolamu, a jeśli działa on wyraźnie słabiej, powiedz o tym lekarzowi.
Teofilina, lek na astmę i POChP, może trochę osłabiać działanie uspokajające i nasenne midazolamu. Lek nasenny może wtedy działać słabiej lub krócej. Zwykle nie jest to groźne i nie wymaga zmiany leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- lek nasenny działa słabiej lub krócej niż zwykle
- silna senność lub płytki oddech po odstawieniu teofiliny
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany schematu, ale należy liczyć się ze słabszym efektem midazolamu i dawkować go według uzyskanej sedacji. Nie należy samodzielnie zwiększać dawki midazolamu w leczeniu ambulatoryjnym. Przy odstawieniu teofiliny u pacjenta, u którego dawkę midazolamu zwiększono, trzeba uwzględnić możliwość nasilenia sedacji.
Skutek kliniczny
Działanie uspokajające i nasenne midazolamu może być słabsze lub krótsze, co może wymagać większej dawki do uzyskania zamierzonej sedacji. Wyniki badań nad odwracaniem sedacji benzodiazepinowej przez metyloksantyny są niejednoznaczne, a poważnych następstw klinicznych nie opisano.
Mechanizm
Teofilina jako niewybiórczy antagonista receptorów adenozynowych może częściowo znosić uspokajające i nasenne działanie benzodiazepin, w tym midazolamu[1]. Podobny efekt opisano dla kofeiny, innej metyloksantyny, która częściowo odwraca sedację po midazolamie[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ midazolam jest metabolizowany przez CYP3A i nie zmienia farmakokinetyki innych leków[2], a teofilina nie należy do istotnych modulatorów CYP3A.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stopień sedacji i skuteczność działania nasennego midazolamu
- nadmierna senność i spłycenie oddechu po odstawieniu teofiliny przy zwiększonej dawce midazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie teofiliny przy dawce midazolamu zwiększonej z powodu słabszego efektukolejność włączenia · teofilina | inne zalecenie | Po odstawieniu teofiliny antagonizm ustępuje, a zwiększona wcześniej dawka midazolamu może dawać nadmierną sedację i depresję oddechową. Należy rozważyć powrót do wyjściowej dawki midazolamu. |
| Dożylnie w sedacji zabiegowejdroga podania · midazolam | ryzyko maleje | Przy podaniu dożylnym dawkę midazolamu miareczkuje się według efektu pod stałym nadzorem, więc ewentualne osłabienie działania przez teofilinę jest łatwe do skompensowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Połączenie przeciwwskazaneMidazolama alkoholNie spożywać alkoholu w czasie leczenia midazolamem.Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania midazolamu, a jeśli już go wypiłeś, nie bierz leku i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie pij alkoholu w czasie przyjmowania midazolamu, a jeśli już go wypiłeś, nie bierz leku i skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Alkohol bardzo silnie wzmacnia działanie midazolamu. Może to spowodować nadmierną senność, zaburzenia oddychania, a nawet utratę przytomności i zagrożenie życia. Dlatego w czasie leczenia nie należy pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność i trudności z obudzeniem
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i utrata równowagi
- splątanie lub brak kontaktu
- sinienie warg i palców
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie spożywać alkoholu w czasie leczenia midazolamem. ChPL nakazuje unikać jednoczesnego przyjmowania produktu z alkoholem[1]. Alkohol nie jest ujęty w przeciwwskazaniach (punkt 4.3), ale ze względu na ryzyko śpiączki i zgonu połączenie należy traktować jak zagrażające życiu. W przypadku przedawkowania z udziałem alkoholu ChPL odsyła do punktu 4.9[1].
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nadmierną sedację prowadzącą do śpiączki lub zgonu oraz istotną klinicznie depresję oddechową i krążeniową[1]. U osób, które spożywały alkohol, rośnie też prawdopodobieństwo zaburzeń uważności po lekach nasennych[1].
Mechanizm
Midazolam i alkohol działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich skutki sumują się i wzajemnie nasilają. Dotyczy to sedacji, działania nasennego oraz hamowania ośrodka oddechowego i krążenia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny, bo oba związki wzmacniają przekaźnictwo hamujące w mózgu. ChPL wskazuje, że połączenie z alkoholem z dużym prawdopodobieństwem zwiększa efekt uspokajający i nasenny midazolamu[1].
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stopień sedacji i przytomność
- częstość oddechów i saturacja
- ciśnienie tętnicze i tętno
- zaburzenia uważności i koordynacji następnego dnia
Kiedy ocena się zmienia
| Dowolna ilośćilość alkoholu · alkohol | inne zalecenie | Nie określono bezpiecznej ilości alkoholu w czasie leczenia midazolamem. ChPL zaleca unikanie alkoholu bez podawania progu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko uzależnienia od midazolamu rośnie z dawką i czasem leczenia, a jest większe u osób nadużywających alkoholu. U takich pacjentów szczególnie ważne jest ograniczenie czasu stosowania i unikanie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaTeofilinaa alkoholZalecaj pacjentowi niepicie alkoholu w czasie leczenia teofiliną.Nie pij alkoholu w czasie leczenia teofiliną, a jeśli się napiłeś i źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w czasie leczenia teofiliną, a jeśli się napiłeś i źle się czujesz, skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą.
Alkohol może zwiększać stężenie teofiliny we krwi, a wtedy lek działa silniej i częściej wywołuje działania niepożądane. Możesz poczuć nudności, drżenie rąk, niepokój albo szybkie bicie serca. W cięższych przypadkach mogą wystąpić zaburzenia rytmu serca lub drgawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nudności lub wymioty
- drżenie rąk
- silny niepokój lub pobudzenie
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- trudności z zasypianiem
- drgawki (wymagają natychmiastowej pomocy medycznej)
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi niepicie alkoholu w czasie leczenia teofiliną. Jeśli pacjent spożywa większe ilości alkoholu, wymaga mniejszych dawek teofiliny i szczególnej ostrożności przy decyzji o zwiększeniu dawki.[1] Wskazaniem do kontroli stężenia teofiliny w surowicy jest nieregularne picie alkoholu, nieoczekiwany brak kontroli objawów lub pojawienie się objawów toksyczności.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie teofiliny nasila ryzyko działań niepożądanych i przedawkowania. Należą do nich nudności, wymioty, ból brzucha, pobudzenie, drżenie, bezsenność, przyspieszone bicie serca i zaburzenia rytmu. Przy dużych stężeniach mogą wystąpić drgawki, a skłonność do drgawek i padaczka są przeciwwskazaniami do stosowania teofiliny.[1]
Mechanizm
Alkohol zwiększa stężenie teofiliny we krwi, a po spożyciu większych ilości alkoholu wydalanie teofiliny przebiega wolniej.[1] Teofilina ma wąski zakres terapeutyczny, więc nawet niewielki wzrost stężenia może wywołać objawy toksyczne. Alkohol i teofilina mogą dodatkowo nasilać u pacjenta podobne objawy, takie jak kołatanie serca, drażnienie żołądka i zaburzenia snu.
Metabolizm i transportery
- Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[2]
Monitorować
- stężenie teofiliny w surowicy
- tętno i rytm serca
- nudności, wymioty, drżenia, pobudzenie, bezsenność
- objawy neurologiczne, w tym drgawki
- ocena wzorca picia alkoholu przy ustalaniu dawki
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Po spożyciu większych ilości alkoholu wydalanie teofiliny jest wolniejsze, co zwiększa ryzyko toksyczności. W takiej sytuacji ChPL wskazuje na konieczność stosowania mniejszych dawek teofiliny i ostrożności przy ich zwiększaniu. |
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób w podeszłym wieku, a także z niewydolnością serca, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc lub gorączką wydalanie teofiliny jest już spowolnione, więc dodatkowy wpływ alkoholu zwiększa ryzyko przedawkowania. ChPL nie podaje liczbowej granicy wieku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 208
Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność, także w ciągu dnia
- trudność z obudzeniem się
- spowolniony lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- upadek lub prawie upadek
- splątanie albo niewyraźna mowa
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.
Mechanizm
Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.
Monitorować
- głębokość sedacji i poziom świadomości
- częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
- ciśnienie tętnicze
- senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
- zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
- czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Przy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. |
| Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenne | ryzyko rośnie | Jednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji. |
| Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce. |
Źródła
- Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.
Połączenie przeciwwskazaneMidazolam+ BupropionMidazolamu stosowanego regularnie nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.Nie odstawiaj nagle midazolamu, jeśli przyjmujesz go regularnie razem z bupropionem, tylko ustal z lekarzem, jak stopniowo zmniejszać dawkę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj nagle midazolamu, jeśli przyjmujesz go regularnie razem z bupropionem, tylko ustal z lekarzem, jak stopniowo zmniejszać dawkę.
Bupropion zwiększa skłonność do drgawek. Jeśli regularnie przyjmujesz midazolam i nagle go odstawisz, ryzyko drgawek rośnie jeszcze bardziej. Jednorazowa dawka midazolamu, na przykład przed zabiegiem, zwykle nie stanowi takiego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drgawki lub utrata przytomności
- silny niepokój, drżenie rąk, poty po zmniejszeniu dawki midazolamu
- nagła bezsenność lub rozdrażnienie po odstawieniu midazolamu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Midazolamu stosowanego regularnie nie odstawia się nagle u pacjenta leczonego bupropionem – dawkę zmniejsza się stopniowo pod kontrolą lekarza.[1] Przy jednorazowym podaniu midazolamu do zabiegu nie trzeba zmieniać leczenia bupropionem, ale warto poinformować zespół zabiegowy o jego przyjmowaniu. Przed rozpoczęciem bupropionu należy ustalić, czy pacjent przyjmuje benzodiazepiny i czy nie planuje ich przerwania.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to napad drgawkowy po nagłym odstawieniu midazolamu stosowanego przez dłuższy czas u pacjenta przyjmującego bupropion.[1] Przy pojedynczej dawce midazolamu, na przykład do zabiegu lub jako premedykacja, ryzyko odstawienne jest małe.
Mechanizm
Bupropion obniża próg drgawkowy w sposób zależny od dawki, a nagłe odstawienie benzodiazepiny, takiej jak midazolam, samo w sobie wiąże się z ryzykiem napadów drgawkowych.[1] Oba czynniki sumują się, dlatego u pacjenta leczonego bupropionem nagłe przerwanie długotrwale stosowanego midazolamu szczególnie zwiększa ryzyko drgawek.[2] Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ midazolam jest metabolizowany przez CYP3A4 i CYP3A5, a nie wykazano innych mechanizmów jego interakcji farmakokinetycznych niż modulacja CYP3A.[3] Bupropion hamuje CYP2D6, który nie uczestniczy w metabolizmie midazolamu.[1] Midazolam nie zmienia farmakokinetyki innych leków.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- czas trwania i schemat stosowania midazolamu
- objawy odstawienia benzodiazepiny (niepokój, drżenie, bezsenność, poty)
- napady drgawkowe w okresie zmniejszania dawki lub po odstawieniu midazolamu
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne stosowanie, a następnie nagłe odstawienie w trakcie leczenia bupropionemczas leczenia · midazolam | interakcja nie dotyczy | Nagłe odstawienie benzodiazepiny w trakcie leczenia bupropionem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka napadów drgawkowych. Dawkę midazolamu należy zmniejszać stopniowo. |
| Pojedyncza dawka (premedykacja lub sedacja do zabiegu)czas leczenia · midazolam | ryzyko maleje | Po jednorazowym podaniu midazolamu nie występuje ryzyko odstawienne, więc znaczenie interakcji jest małe. Wystarczy poinformować zespół zabiegowy o leczeniu bupropionem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bupropion Accord 300 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bupropion-accord-100390914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wellbutrin XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/wellbutrin-xr-100175245/
Połączenie przeciwwskazaneMidazolam+ KlarytromycynaDoustnego midazolamu nie łączy się z klarytromycyną.Nie łącz tych leków na własną rękę – zanim zaczniesz brać antybiotyk albo tabletkę nasenną, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o obu lekach, żeby dobrali zamiennik.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę – zanim zaczniesz brać antybiotyk albo tabletkę nasenną, powiedz lekarzowi lub farmaceucie o obu lekach, żeby dobrali zamiennik.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Klarytromycyna (antybiotyk) sprawia, że midazolam (lek nasenny i uspokajający) dłużej pozostaje w organizmie i działa kilka razy silniej. Może to wywołać bardzo głęboką i długą senność, a nawet groźne spłycenie oddechu. Działanie antybiotyku na midazolam może utrzymywać się jeszcze przez kilka tygodni po zakończeniu kuracji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny oddech
- splątanie, niewyraźna mowa
- zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
- osłabienie, uczucie omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Doustnego midazolamu nie łączy się z klarytromycyną[1]. Jeśli antybiotyk makrolidowy jest konieczny, wybierz azytromycynę albo na czas leczenia zastosuj benzodiazepinę niemetabolizowaną przez CYP3A4, np. lorazepam lub oksazepam. Po odstawieniu klarytromycyny doustny midazolam włączaj ostrożnie, pamiętając, że hamowanie CYP3A może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni[2]. Gdy midazolam podaje się dożylnie u pacjenta leczonego klarytromycyną, konieczne jest dokładne monitorowanie pacjenta i ewentualne zmniejszenie dawki midazolamu[1]. Ostrożności wymaga też podanie midazolamu na błonę śluzową jamy ustnej, które daje interakcję zbliżoną do podania dożylnego[3].
Skutek kliniczny
Działanie midazolamu jest silniejsze i wydłużone w czasie[2]. Grozi to nadmierną i przedłużoną sedacją, zaburzeniami koordynacji, a przy dużym wzroście stężenia depresją oddechową i krążeniową, zwłaszcza u osób starszych, z chorobami układu oddechowego lub przyjmujących inne leki działające depresyjnie na OUN[2].
Mechanizm
Klarytromycyna nieodwracalnie hamuje CYP3A4 (inhibicja zależna od mechanizmu), który odpowiada za metabolizm midazolamu w jelicie i wątrobie[2]. Po podaniu doustnym zahamowany zostaje także efekt pierwszego przejścia, dlatego wzrost ekspozycji jest znacznie większy niż po podaniu dożylnym – AUC midazolamu rośnie 7-krotnie po podaniu doustnym i 2,7-krotnie po dożylnym[1]. Ponieważ enzym musi zostać odtworzony, efekt hamowania może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni po zakończeniu leczenia klarytromycyną[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stopień sedacji i czas wybudzenia
- częstość oddechów i saturacja (przy podaniu dożylnym)
- ciśnienie tętnicze
- koordynacja ruchowa i ryzyko upadków
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylna lub na błonę śluzową jamy ustnejdroga podania · midazolam | ryzyko maleje | Po podaniu dożylnym AUC midazolamu rośnie 2,7-krotnie, połączenie nie jest przeciwwskazane, ale wymaga dokładnego monitorowania pacjenta i ewentualnej redukcji dawki midazolamu. Podanie na błonę śluzową jamy ustnej omija efekt pierwszego przejścia i daje interakcję zbliżoną do podania dożylnego. |
| Kilka tygodni od odstawienia klarytromycynyodstep · klarytromycyna | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A przez klarytromycynę jest nieodwracalne i może utrzymywać się od kilkunastu dni do kilku tygodni od jej odstawienia, dlatego w tym okresie doustny midazolam należy włączać ostrożnie, w zmniejszonej dawce i z obserwacją sedacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Klacid 125 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/klacid-100033462/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ MidazolamNależy unikać łączenia klemastyny z midazolamem.Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek na alergię, który nie powoduje senności.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i zapytaj lekarza lub farmaceutę o lek na alergię, który nie powoduje senności.
Klemastyna i midazolam działają uspokajająco i usypiająco, a razem to działanie się nasila. Możesz być bardzo senny lub senna, mieć zawroty głowy i kłopoty z koordynacją ruchów. W skrajnych przypadkach oddech może stać się płytki i wolny. Alkohol jeszcze bardziej zwiększa to ryzyko.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie lub dezorientacja
- osłabienie i omdlenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia klemastyny z midazolamem[1]. Jeśli pacjent przyjmuje klemastynę z powodu alergii, lepiej zastąpić ją lekiem przeciwhistaminowym o słabym działaniu uspokajającym. Gdy jednoczesne podanie jest konieczne, stosuje się najmniejsze skuteczne dawki i obserwuje stopień sedacji oraz oddech pacjenta. Pacjent nie powinien pić alkoholu, ponieważ nasila on działanie obu leków[1][2].
Skutek kliniczny
Połączenie może nasilić sedację i senność aż do depresji oddechowej. Jednoczesne stosowanie midazolamu z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy może prowadzić do nasilonej sedacji oraz depresji układu oddechowego lub krążenia[2]. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami układu oddechowego oraz przy jednoczesnym spożyciu alkoholu lub innych leków uspokajających.
Mechanizm
Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i nasenne się sumuje. Klemastyna nasila hamujące działanie anksjolityków na ośrodkowy układ nerwowy[1]. Leki przeciwhistaminowe zwiększają efekt uspokajający i nasenny midazolamu[2]. Midazolam wchodzi w interakcje farmakokinetyczne tylko przez modulację CYP3A, a klemastyna nie należy do znanych modulatorów tego izoenzymu, dlatego interakcja ma charakter farmakodynamiczny[2].
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stopień sedacji i senności
- częstość i głębokość oddechu
- ciśnienie tętnicze i tętno
- saturacja przy sedacji zabiegowej
- splątanie i zaburzenia równowagi u osób starszych
Bezpieczniejsze alternatywy
cetyryzynalewocetyryzynaloratadynadesloratadynafeksofenadynabilastyna
Kiedy ocena się zmienia
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie sedacji zwiększa ryzyko splątania, upadków i depresji oddechowej. Dawki obu leków powinny być możliwie najmniejsze, a połączenia należy szczególnie unikać. |
| Sedacja zabiegowa pod nadzoremdroga podania · midazolam | inne zalecenie | Przy jednorazowym podaniu midazolamu do sedacji zabiegowej z monitorowaniem oddechu i saturacji można rozważyć ostrożne dawkowanie midazolamu z uwzględnieniem przyjętej klemastyny. Zespół prowadzący zabieg powinien wiedzieć o jej stosowaniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaKofeina+ TeofilinaNie łącz cytrynianu kofeiny z teofiliną ani teofiliny z innymi produktami zawierającymi ksantyny.Jeśli przyjmujesz teofilinę, ogranicz kawę, mocną herbatę i napoje energetyzujące, nie bierz bez porady farmaceuty leków z kofeiną i zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się kołatanie serca, drżenie albo wymioty.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz teofilinę, ogranicz kawę, mocną herbatę i napoje energetyzujące, nie bierz bez porady farmaceuty leków z kofeiną i zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się kołatanie serca, drżenie albo wymioty.
Kofeina i teofilina działają podobnie – pobudzają serce i układ nerwowy, a razem mogą działać za mocno. Teofilina wzmacnia działanie kofeiny z kawy, herbaty, napojów energetyzujących i niektórych leków przeciwbólowych. Może to wywołać szybkie bicie serca, drżenie, niepokój, nudności i kłopoty ze snem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szybkie lub nierówne bicie serca
- drżenie rąk
- niepokój i rozdrażnienie
- bezsenność
- nudności lub wymioty
- bóle głowy
- drgawki – wezwij pomoc natychmiast
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz cytrynianu kofeiny z teofiliną ani teofiliny z innymi produktami zawierającymi ksantyny.[1][2] U noworodka wcześniej leczonego teofiliną oznacz wyjściowe stężenie kofeiny w osoczu przed rozpoczęciem leczenia cytrynianem kofeiny.[1] U dorosłych przyjmujących teofilinę ogranicz dodatkowe źródła kofeiny – kawę, mocną herbatę, napoje energetyzujące i leki złożone z kofeiną – a przy stosowaniu leków wpływających na stężenie teofiliny dostosuj jej dawkę.[2] W razie wątpliwości kontroluj stężenie teofiliny lub kofeiny w osoczu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko objawów nadmiernej stymulacji metyloksantynami – tachykardii i zaburzeń rytmu serca, niepokoju, drżenia, bezsenności, nudności i wymiotów, a przy dużych stężeniach drgawek. Wzrost stężenia teofiliny nasila ryzyko przedawkowania i toksyczności tego leku o wąskim indeksie terapeutycznym.[2] U wcześniaków wcześniej leczonych teofiliną wyjściowe stężenie kofeiny może być już podwyższone.[1]
Mechanizm
Kofeiny i teofiliny nie stosuje się jednocześnie, ponieważ obie są metyloksantynami o tym samym kierunku działania i ich efekty się sumują.[1] Teofilina nasila działanie kofeiny i podobnych substancji, a z innymi lekami zawierającymi ksantyny działa synergistycznie.[2][3] U noworodków urodzonych przedwcześnie zachodzi interkonwersja pomiędzy kofeiną i teofiliną, a teofilina jest u nich metabolizowana do kofeiny.[1] Głównym enzymem metabolizującym kofeinę jest CYP1A2, przez który kofeina może wchodzić w interakcje z innymi substratami tego enzymu.[1] Teofilina również jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, więc oba leki mogą konkurować o tę samą drogę eliminacji.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie teofiliny w surowicy
- stężenie kofeiny w osoczu u noworodków wcześniej leczonych teofiliną
- częstość i rytm serca
- ciśnienie tętnicze
- objawy toksyczności metyloksantyn – nudności, wymioty, drżenie, pobudzenie, bezsenność, drgawki
Kiedy ocena się zmienia
| Noworodek urodzony przedwcześniewiek · pacjent | inne zalecenie | U wcześniaków zachodzi interkonwersja kofeiny i teofiliny, więc po wcześniejszym leczeniu teofiliną przed rozpoczęciem podawania cytrynianu kofeiny oznacz wyjściowe stężenie kofeiny w osoczu. |
| Kofeina z kawy, herbaty lub napojów energetyzujących u dorosłego leczonego teofilinądroga podania · kofeina | inne zalecenie | Kofeina dietetyczna nie wymaga bezwzględnej abstynencji, ale jej ograniczenie zmniejsza ryzyko nasilenia działań niepożądanych teofiliny. Przy objawach nadmiernej stymulacji rozważ oznaczenie stężenia teofiliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gencebok 10 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gencebok-100440256/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Euphyllin long 200 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/euphyllin-long-100090282/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaMidazolam+ TopiramatUnikaj rutynowego łączenia midazolamu z topiramatem, a gdy jest to konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę midazolamu i obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu po przyjęciu midazolamu i powiedz lekarzowi, że bierzesz topiramat.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu, nie prowadź samochodu po przyjęciu midazolamu i powiedz lekarzowi, że bierzesz topiramat.
Midazolam i topiramat mogą razem mocniej cię usypiać i spowalniać. Możesz być bardziej senny, mieć zawroty głowy albo gorszą koordynację ruchów. Rzadko, zwłaszcza po większej dawce midazolamu, oddech może stać się płytki i wolny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- wolny lub płytki oddech
- silne zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj rutynowego łączenia midazolamu z topiramatem, a gdy jest to konieczne, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę midazolamu i obserwuj pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.[1][2] Pacjent nie powinien spożywać alkoholu ani prowadzić pojazdów po przyjęciu midazolamu.[2]
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji, a przy większych dawkach midazolamu również depresja oddechowa.[2]
Mechanizm
Oba leki hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i spowalniające sumuje się. Topiramatu nie łączy się z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy ani z alkoholem.[1] Jednoczesne stosowanie midazolamu z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy może nasilać sedację oraz depresję oddechową i krążeniową.[2] Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się – midazolam jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP3A5, a topiramat hamuje CYP2C19.[2][1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stopień sedacji
- częstość i wydolność oddechu
- ciśnienie tętnicze
- sprawność psychoruchowa i ryzyko upadków
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowe podanie przed zabiegiem pod nadzorem personelu medycznegodroga podania · midazolam | inne zalecenie | Przy jednorazowej premedykacji w warunkach szpitalnych z monitorowaniem oddechu i sedacji połączenie jest akceptowalne, należy uwzględnić stosowanie topiramatu przy doborze dawki midazolamu. |
| Pacjent w podeszłym wieku lub osłabionywiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych i osłabionych ryzyko nadmiernej sedacji, depresji oddechowej i upadków jest większe, co wymaga ostrożniejszego dawkowania midazolamu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/topamax-100100187/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Topamax. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/topamax-100100187/
Niekorzystna interakcjaMidazolam+ MorfinaPołączenia należy unikać, a gdy jest niezbędne, dawkę i czas jednoczesnego stosowania obu leków trzeba ograniczyć do minimum.Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź pojazdów i poproś bliskich, by obserwowali, czy nie jesteś nadmiernie senny lub nie oddychasz płytko.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko w dawkach zaleconych przez lekarza, nie pij alkoholu, nie prowadź pojazdów i poproś bliskich, by obserwowali, czy nie jesteś nadmiernie senny lub nie oddychasz płytko.
Oba leki działają uspokajająco i osłabiają oddychanie, a przyjmowane razem wzmacniają się nawzajem. Może to spowodować bardzo silną senność, spłycenie lub zwolnienie oddechu, spadek ciśnienia, a w skrajnych przypadkach utratę przytomności. Lekarz może zdecydować o takim połączeniu, ale wtedy dawki powinny być jak najmniejsze, a leczenie jak najkrótsze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- płytki, wolny lub nieregularny oddech
- sinienie ust lub palców
- zawroty głowy, omdlenie
- splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a gdy jest niezbędne, dawkę i czas jednoczesnego stosowania obu leków trzeba ograniczyć do minimum.[1] Pacjenta należy obserwować pod kątem sedacji i depresji oddechowej, a przy podaniu pozajelitowym zapewnić monitorowanie oddechu i saturacji oraz dostęp do naloksonu i flumazenilu. Pacjent nie powinien pić alkoholu.[2]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko nasilonej sedacji, depresji oddechowej, niedociśnienia, śpiączki i zgonu.[1] Depresja oddechowa może wystąpić już przy standardowych dawkach morfiny i prowadzić do śmiertelnego zatrzymania oddechu.[1]
Mechanizm
Midazolam i morfina hamują ośrodkowy układ nerwowy, a ich działanie depresyjne na OUN, oddychanie i krążenie sumuje się.[1][2] Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana – midazolam jest metabolizowany przez CYP3A i nie zmienia farmakokinetyki innych leków, a morfina nie jest istotnym modulatorem CYP3A.[2]
Metabolizm i transportery
- Midazolam: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- stopień sedacji
- częstość i głębokość oddechów
- saturacja krwi tlenem
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych wrażliwość na depresyjne działanie benzodiazepin i opioidów na OUN i oddychanie jest większa, co zwiększa ryzyko sedacji, upadków i depresji oddechowej. |
| Pozajelitowadroga podania · midazolam | inne zalecenie | Pozajelitowe skojarzenie midazolamu z morfiną bywa stosowane celowo w sedacji proceduralnej, intensywnej terapii i opiece paliatywnej. Wymaga wtedy miareczkowania dawek, ciągłego monitorowania oddechu i saturacji oraz dostępności naloksonu, flumazenilu i sprzętu do wspomagania oddychania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vendal retard 60 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vendal-retard-100079151/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dormicum 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dormicum-100020459/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaPentoksyfilina+ TeofilinaPołączenia najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, pacjenta stosującego oba leki trzeba uważnie monitorować.Nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli pojawią się niepokojące objawy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj samodzielnie dawek, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli pojawią się niepokojące objawy.
Pentoksyfilina może zwiększyć ilość teofiliny we krwi. Teofilina działa dobrze tylko w wąskim zakresie dawek, więc jej nadmiar łatwo wywołuje działania niepożądane. Mogą pojawić się nudności, kołatanie serca, drżenie rąk, niepokój i kłopoty ze snem. Lekarz może zlecić badanie krwi i zmniejszyć dawkę teofiliny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub szybkie, nierówne bicie serca
- nudności lub wymioty
- drżenie rąk, niepokój, rozdrażnienie
- bezsenność
- drgawki – wezwij pomoc natychmiast
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenia najlepiej unikać, a jeśli jest konieczne, pacjenta stosującego oba leki trzeba uważnie monitorować.[1] Przy włączaniu, zmianie dawki lub odstawianiu pentoksyfiliny u pacjenta leczonego teofiliną należy oznaczyć stężenie teofiliny i odpowiednio dostosować jej dawkę.[2] Może być konieczne zmniejszenie dawki teofiliny.[2] Pacjenta należy poinformować o objawach przedawkowania teofiliny.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia teofiliny, która ma wąski indeks terapeutyczny, grozi objawami toksyczności. Mogą wystąpić nudności, wymioty, kołatanie serca, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, drżenie, niepokój, bezsenność, a przy wysokich stężeniach drgawki. Metabolizm teofiliny może przebiegać wolniej, a jej stężenie w osoczu może się zwiększyć, nasilając ryzyko przedawkowania i toksyczności.[2]
Mechanizm
Pentoksyfilina może zwiększać stężenie teofiliny w osoczu i nasilać jej działania niepożądane.[3] Oba leki są pochodnymi metyloksantyny, dlatego prawdopodobnym mechanizmem jest konkurencja o wspólne szlaki metabolizmu wątrobowego, co spowalnia eliminację teofiliny. Teofiliny nie łączy się z innymi produktami zawierającymi ksantyny i ich pochodne.[2] Do zmian farmakokinetycznych dochodzi sumowanie działań typowych dla metyloksantyn, takich jak pobudzenie układu sercowo-naczyniowego i ośrodkowego układu nerwowego oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe.
Metabolizm i transportery
- Teofilina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[4]
Monitorować
- stężenie teofiliny w surowicy po włączeniu, zmianie dawki lub odstawieniu pentoksyfiliny
- częstość i rytm serca
- objawy toksyczności teofiliny: nudności, wymioty, drżenie, niepokój, bezsenność, drgawki
Bezpieczniejsze alternatywy
cilostazolnaftidrofuryl
Kiedy ocena się zmienia
| Pentoksyfilina dołączana do ustalonego leczenia teofilinąkolejność włączenia · pentoksyfilina | ryzyko rośnie | Dołączenie pentoksyfiliny do ustalonej dawki teofiliny może podnieść stężenie teofiliny ponad zakres terapeutyczny, dlatego w tym momencie należy oznaczyć stężenie i rozważyć zmniejszenie dawki teofiliny. |
| Odstawienie pentoksyfiliny przy kontynuacji teofilinykolejność włączenia · pentoksyfilina | inne zalecenie | Po odstawieniu pentoksyfiliny stężenie teofiliny może się obniżyć, dlatego jeśli wcześniej zmniejszano dawkę teofiliny, należy ponownie oznaczyć jej stężenie i dostosować dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Agapurin 100 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/agapurin-100003248/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Theospirex retard 300 mg 300 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/theospirex-retard-300-mg-100066473/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Agapurin SR 400 400 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/agapurin-sr-400-100164738/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.