Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Olanzapina / Olanzapina i sotalol

Olanzapina i sotalol

Jaki opis pokazać?

Połączenie przeciwwskazane

Przed dołączeniem olanzapiny do sotalolu wykonaj EKG z oceną QTc i wyrównaj hipokaliemię, a w trakcie leczenia kontroluj EKG, elektrolity i stan kliniczny pacjenta.

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, zrób zlecone EKG i wstawaj powoli z łóżka lub krzesła.

Połączenie przeciwwskazaneOlanzapina+ SotalolPrzed dołączeniem olanzapiny do sotalolu wykonaj EKG z oceną QTc i wyrównaj hipokaliemię, a w trakcie leczenia kontroluj EKG, elektrolity i stan kliniczny pacjenta.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, zrób zlecone EKG i wstawaj powoli z łóżka lub krzesła.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, zrób zlecone EKG i wstawaj powoli z łóżka lub krzesła.

Sotalol i olanzapina przyjmowane razem mogą zaburzać pracę serca i zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie i zwalniać tętno, przez co łatwiej o zawroty głowy i omdlenie przy wstawaniu. Te leki można łączyć tylko pod kontrolą lekarza, który zleci badanie EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • bardzo wolne tętno
  • nagłe osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przed dołączeniem olanzapiny do sotalolu wykonaj EKG z oceną QTc i wyrównaj hipokaliemię, a w trakcie leczenia kontroluj EKG, elektrolity i stan kliniczny pacjenta[1]. Unikaj dokładania kolejnych leków wydłużających QT oraz leków obniżających stężenie potasu. Przy produktach sotalolu przeciwwskazanych do łączenia z jakimkolwiek lekiem wydłużającym QT połączenia nie stosuj[2].

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, oraz nasilenie niedociśnienia ortostatycznego i bradykardii z możliwymi omdleniami.

Mechanizm

Oba leki sumują działanie wydłużające repolaryzację komór. Sotalol blokuje kanały potasowe (działanie klasy III) i może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub bradykardii[1]. Olanzapina wydłuża odstęp QTc w mniejszym stopniu. Dodatkowo blokada receptorów beta przez sotalol sumuje się z blokadą receptorów alfa-1 przez olanzapinę, co nasila niedociśnienie ortostatyczne i bradykardię. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów CYP450[3], a sotalol nie jest metabolizowany w wątrobie.

Metabolizm i transportery

  • Olanzapina: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed dołączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stałej dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolbisoprololmetoprolol

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 10sotalolinterakcja nie dotyczySotalol jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny poniżej 10 ml/min. Przy upośledzonej czynności nerek sotalol kumuluje się, co nasila wydłużenie QT także przy wyższych wartościach eGFR.
Domięśniowadroga podania · olanzapinaryzyko rośnieOlanzapina podana domięśniowo częściej wywołuje niedociśnienie i bradykardię, co u pacjenta przyjmującego sotalol wymaga kontroli tętna i ciśnienia po podaniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaOlanzapinaa alkoholNależy zalecić pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia olanzapiną.W czasie leczenia tym lekiem nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

W czasie leczenia tym lekiem nie pij alkoholu, a jeśli masz z tym trudność, porozmawiaj o tym z lekarzem.

Ten lek razem z alkoholem może wywołać silną senność i spowolnienie. Może też powodować spadek ciśnienia przy wstawaniu, zawroty głowy, kołatanie serca i omdlenie, co grozi upadkiem. Takie objawy mogą się pojawić nawet po niewielkiej ilości alkoholu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z wybudzeniem
  • zawroty głowy albo pociemnienie przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • kołatanie albo wyraźne przyspieszenie bicia serca
  • splątanie lub dezorientacja
  • spowolniony lub płytki oddech
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Należy zalecić pacjentowi unikanie alkoholu w trakcie leczenia olanzapiną. ChPL olanzapiny nakazuje zachowanie ostrożności u pacjentów spożywających alkohol, a informacja dla pacjenta wskazuje, że alkoholu nie należy pić[1] U osób, które mimo to spożywają alkohol, trzeba ocenić nasilenie sedacji i hipotonii ortostatycznej, poinformować o ryzyku upadków oraz odradzić prowadzenie pojazdów i obsługę maszyn. Przy podejrzeniu nadużywania alkoholu warto skierować pacjenta do lekarza prowadzącego w celu oceny i ewentualnego leczenia uzależnienia.

Skutek kliniczny

Połączenie olanzapiny z alkoholem może nasilać senność, hipotonię ortostatyczną i przyspieszenie tętna już po przyjęciu pojedynczej dawki leku. Skutkiem mogą być zawroty głowy, omdlenia i upadki, a przy większych ilościach alkoholu także splątanie i głębokie zaburzenia świadomości. Regularne picie alkoholu może dodatkowo pogarszać kontrolę objawów choroby psychicznej i współpracę w leczeniu.

Mechanizm

Olanzapina i alkohol sumują swoje działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy, co nasila sedację i spowalnia reakcje psychoruchowe. ChPL olanzapiny zaleca zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami o działaniu ośrodkowym oraz z alkoholem[1] Olanzapina blokuje receptory alfa1-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia obwodowe, dlatego połączenie sprzyja hipotonii ortostatycznej z odruchowym przyspieszeniem tętna. Zapisy w poszczególnych charakterystykach się różnią, ponieważ wszystkie w punktach 4.4 i 4.5 zalecają ostrożność, a część ulotek dla pacjenta jednoznacznie mówi, że „nie należy pić alkoholu” po przyjęciu leku albo że osoby przyjmujące olanzapinę „nie mogą pić alkoholu pod żadną postacią”[1] Alkohol nie jest wymieniony w przeciwwskazaniach w punkcie 4.3 żadnego z produktów olanzapiny[1]

Metabolizm i transportery

  • Olanzapina: substrat CYP1A2[2], substrat CYP2D6[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • częstość akcji serca
  • ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
  • ilość spożywanego alkoholu i objawy jego nadużywania
  • stan psychiczny pacjenta

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych nasilona sedacja i hipotonia ortostatyczna po połączeniu olanzapiny z alkoholem znacząco zwiększają ryzyko upadków i złamań, dlatego zalecenie unikania alkoholu należy przekazać ze szczególnym naciskiem.
Duża jednorazowa ilość alkoholu lub picie regularneilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają addytywne hamowanie ośrodkowego układu nerwowego i mogą prowadzić do głębokich zaburzeń świadomości, a regularne picie pogarsza przebieg choroby psychicznej i przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaSotalola alkoholPacjentowi leczonemu sotalolem należy zalecić unikanie alkoholu albo ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości oraz bezwzględne unikanie upijania się.Unikaj alkoholu, a jeśli pijesz, to rzadko, mało i nigdy przed jazdą samochodem, ale nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu, a jeśli pijesz, to rzadko, mało i nigdy przed jazdą samochodem, ale nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.

Alkohol razem z sotalolem może mocniej obniżać ciśnienie i powodować zawroty głowy, osłabienie, a nawet omdlenie, zwłaszcza gdy szybko wstajesz. Picie większej ilości alkoholu, szczególnie gdy potem wymiotujesz lub masz biegunkę, może zaburzyć poziom potasu i magnezu we krwi i wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu albo pić go rzadko i w małej ilości, a po alkoholu nie prowadź samochodu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy przy wstawaniu
  • bardzo wolne tętno
  • narastająca duszność lub obrzęki nóg
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjentowi leczonemu sotalolem należy zalecić unikanie alkoholu albo ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości oraz bezwzględne unikanie upijania się. W początkowej fazie leczenia, w okresie zwiększania dawki lub zmiany preparatu nie należy łączyć leku z alkoholem przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn[1]. U osób nadużywających alkoholu należy rozważyć z lekarzem kontrolę EKG z oceną QTc, stężenia potasu i magnezu oraz objawów niewydolności serca, a po epizodzie wymiotów lub biegunki skontrolować elektrolity. Pacjent nie powinien pomijać ani odstawiać dawek sotalolu z powodu planowanego picia alkoholu, ponieważ leczenia nie wolno przerywać nagle[1].

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest nasilenie spadku ciśnienia z zawrotami głowy, osłabieniem i ryzykiem omdlenia, zwłaszcza przy wstawaniu, oraz pogorszenie zdolności prowadzenia pojazdów, szczególnie na początku leczenia i przy zmianie dawki[1]. Po spożyciu dużej ilości alkoholu, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, mogą wystąpić zaburzenia elektrolitowe i groźne komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. U osób przewlekle nadużywających alkoholu beta-adrenolityk może wywołać lub nasilić niewydolność serca[1].

Mechanizm

Sotalol i alkohol sumują działanie obniżające ciśnienie tętnicze, co nasila zawroty głowy, spowolnienie reakcji i niedociśnienie ortostatyczne. Sotalol jest beta-adrenolitykiem i lekiem przeciwarytmicznym klasy III wydłużającym odstęp QT, a ChPL podkreśla, że ryzyko torsade de pointes rośnie zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[1]. Nadużywanie alkoholu, wymioty i biegunka po alkoholu oraz niedożywienie sprzyjają hipokaliemii i hipomagnezemii, a ostre upojenie i zespół odstawienia alkoholu same mogą wywoływać zaburzenia rytmu, co pośrednio zwiększa ryzyko proarytmii sotalolu. Sotalol nie jest metabolizowany w wątrobie i jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego istotna interakcja farmakokinetyczna z etanolem nie jest oczekiwana. Charakterystyki produktów sotalolu różnią się zapisami o alkoholu. ChPL jednego produktu w punkcie 4.7 wymienia łączenie leku z alkoholem jako czynnik upośledzający zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn[1]. ChPL innego produktu w punkcie 4.4 ostrzega, że u pacjentów z alkoholizmem leki beta-adrenolityczne mogą spowodować niewydolność serca[1]. ChPL trzeciego produktu nie wspomina o alkoholu, a żadna z charakterystyk nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach[1].

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • częstość akcji serca
  • EKG z oceną odstępu QTc u osób nadużywających alkoholu
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy niewydolności serca u osób z alkoholizmem

Kiedy ocena się zmienia

Upicie się lub jednorazowo duża ilość alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieUpojenie alkoholowe, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, zwiększa ryzyko hipokaliemii, hipomagnezemii i torsade de pointes oraz ciężkiego niedociśnienia i omdleń.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z alkoholizmem leki beta-adrenolityczne mogą spowodować niewydolność serca. Wskazana jest ocena lekarska z kontrolą EKG, elektrolitów i objawów niewydolności serca.
Początek leczenia, zwiększanie dawki lub zmiana preparatuczas leczenia · alkoholryzyko rośnieChPL wskazuje, że wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów dotyczy szczególnie początkowej fazy leczenia, zwiększania dawki, zmiany preparatu oraz łączenia leku z alkoholem.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i bradykardia po alkoholu częściej prowadzą do omdleń i upadków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 452

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ OlanzapinaSiarczanu amantadyny nie łączy się z olanzapiną, bo amantadyny nie stosuje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj tych leków razem, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że wie o obu lekach i ocenił twoje EKG.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem, dopóki lekarz prowadzący nie potwierdzi, że wie o obu lekach i ocenił twoje EKG.

Amantadyna i olanzapina mogą razem zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Olanzapina może też osłabiać działanie amantadyny, przez co objawy choroby mogą się nasilić. Oba leki razem mogą powodować splątanie, omamy, senność, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub utrata przytomności
  • splątanie lub widzenie rzeczy, których nie ma
  • nasilenie drżenia, sztywności lub spowolnienia ruchów
  • silna senność
  • zaparcie lub trudność w oddaniu moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Siarczanu amantadyny nie łączy się z olanzapiną, bo amantadyny nie stosuje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli obu leków nie da się uniknąć, decyzję podejmuje lekarz po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu, które przed leczeniem muszą być prawidłowe[1]. U pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem nie zaleca się łączenia olanzapiny z lekami przeciwparkinsonowskimi[2]. Wybór innego leku przeciwpsychotycznego wymaga indywidualnej oceny, bo większość leków z tej grupy także wpływa na odstęp QT albo osłabia działanie leków dopaminergicznych.

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Możliwe osłabienie działania amantadyny i nasilenie objawów parkinsonowskich. Możliwe nasilenie splątania, omamów, senności, zaparć i zatrzymania moczu, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Siarczanu amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Olanzapinę z lekami wydłużającymi odstęp QTc stosuje się ostrożnie[2]. Olanzapina może działać antagonistycznie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy, a więc osłabiać przeciwparkinsonowskie działanie amantadyny[2]. Dodatkowo amantadyna nasila splątanie i omamy wywoływane przez leki o działaniu przeciwcholinergicznym[1], a olanzapina również ma takie działanie.

Metabolizm i transportery

  • Olanzapina: substrat CYP1A2[3], substrat CYP2D6[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu i magnezu
  • tętno (bradykardia)
  • splątanie, omamy, senność
  • nasilenie objawów parkinsonowskich
  • zaparcia i zatrzymanie moczu

Kiedy ocena się zmienia

Chlorowodorek amantadynypostać · amantadynaryzyko malejeDla chlorowodorku amantadyny nie ma przeciwwskazania dotyczącego leków wydłużających QT. Ze względu na wpływ amantadyny na QT, antagonizm dopaminergiczny i sumowanie działania przeciwcholinergicznego połączenie wymaga kontroli EKG i elektrolitów oraz obserwacji stanu psychicznego.
Ciężka choroba nerekeGFR · pacjentryzyko rośnieAmantadyna jest wydalana przez nerki, a w ciężkiej chorobie nerek jej stosowanie jest przeciwwskazane. Kumulacja leku nasila ryzyko działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu i objawów psychotycznych.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ OlanzapinaCytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i zapytaj go o badanie EKG, a w razie wątpliwości porozmawiaj z farmaceutą.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i zapytaj go o badanie EKG, a w razie wątpliwości porozmawiaj z farmaceutą.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a razem ten wpływ może być silniejszy. U niektórych osób może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Razem mogą też nieco zwiększać skłonność do krwawień. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna je za konieczne i kontroluje pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Przy olanzapinie lepiej wybrać lek przeciwdepresyjny bez tego ograniczenia, a przy cytalopramie lek przeciwpsychotyczny o słabym wpływie na QT. Jeśli psychiatra świadomie utrzymuje skojarzenie, konieczne są EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz kontrola i wyrównanie stężeń potasu i magnezu[1].

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Możliwe także zwiększone ryzyko krwawień.

Mechanizm

Cytalopram i olanzapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działania mogą się sumować. Nie przeprowadzono badań jednoczesnego stosowania cytalopramu z innymi lekami wydłużającymi QT i nie można wykluczyć efektu addytywnego[1]. Dodatkowo cytalopram może zwiększać ryzyko krwawień, a atypowe leki przeciwpsychotyczne należą do leków, przy których zaleca się wtedy ostrożność[1]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów CYP450[2], a cytalopram nie wpływa istotnie na CYP1A2, przez który olanzapina jest metabolizowana.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[3], olanzapina – substrat CYP1A2[4]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[3], olanzapina – substrat CYP2D6[4]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
  • Olanzapina: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ SotalolNie łącz difenhydraminy z sotalolem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na sen lub alergię.

Difenhydramina, popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, oraz sotalol, lek na zaburzenia rytmu serca, wpływają na przewodzenie elektryczne w sercu w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca. Tych leków nie wolno łączyć.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • bardzo wolne tętno
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z sotalolem[1]. Sotalolu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Jeśli pacjent potrzebuje leku przeciwhistaminowego, wybierz preparat niesedatywny o małym potencjale wydłużania QT, a w bezsenności zastosuj postępowanie niefarmakologiczne lub skonsultuj z lekarzem leczenie bez wpływu na QT. Jeśli difenhydramina została już przyjęta, oceń objawy kołatania serca, zawrotów głowy lub omdlenia i w razie ich wystąpienia skieruj pacjenta pilnie do lekarza z wykonaniem EKG.

Skutek kliniczny

Znaczne wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[3]. Leczenie sotalolem oznacza zwykle rozpoznaną chorobę serca, a ta sama w sobie jest przeciwwskazaniem do difenhydraminy[4].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Sotalol jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, który sam może wywołać częstoskurcz torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub bradykardii[3]. Difenhydraminy nie łączy się z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III ani z innymi lekami wydłużającymi QT[5]. Sotalol jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego hamowanie CYP2D6 przez difenhydraminę nie zmienia jego stężenia.

Metabolizm i transportery

  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP2D6[6]

Monitorować

  • odstęp QTc w EKG
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca
  • objawy omdlenia lub kołatania serca

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynalewocetyryzynacetyryzynadesloratadynaloratadyna

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · sotalolryzyko rośnieSotalol jest wydalany przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie i ryzyko wydłużenia QT w połączeniu z difenhydraminą jest jeszcze większe.
Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydraminaryzyko malejeDifenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małe narażenie ogólnoustrojowe, więc ryzyko wydłużenia QT jest mniejsze. Należy unikać stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ SotalolSotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj dimenhydrynatu, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób zapobiegania chorobie lokomocyjnej.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj dimenhydrynatu, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób zapobiegania chorobie lokomocyjnej.

Sotalol to lek na zaburzenia rytmu serca, który wpływa na przewodzenie elektryczne w sercu. Dimenhydrynat, lek na chorobę lokomocyjną, działa podobnie, więc razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie, gdy wymiotujesz, bo tracisz wtedy potas.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • bardzo wolne bicie serca
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Difenhydraminę należy podawać z sotalolem wyłącznie z najwyższą ostrożnością, a jeśli leczenie skojarzone jest konieczne, trzeba wcześniej oznaczyć odstęp QT i monitorować zapis EKG[2]. W chorobie lokomocyjnej u pacjenta przyjmującego sotalol należy zrezygnować z dimenhydrynatu i dobrać inne postępowanie po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[2]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i bradykardii[2], a wymioty w chorobie lokomocyjnej mogą powodować utratę potasu.

Mechanizm

Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, a dodatkowo zwalnia czynność serca przez blokadę receptorów beta. Dimenhydrynat jest solą difenhydraminy, która należy do leków przeciwhistaminowych wydłużających odstęp QT[2]. Efekty obu leków na repolaryzację sumują się, a bradykardia wywołana sotalolem dodatkowo sprzyja arytmii typu torsade de pointes.

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia skojarzonego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca
  • objawy omdlenia, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

cynaryzyna

Kiedy ocena się zmienia

Dawki większe niż zalecanedawka · dimenhydraminaryzyko rośnieWpływ difenhydraminy na odstęp QT zależy od dawki, więc przekraczanie zalecanych dawek dimenhydrynatu dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii.
ObniżonyeGFR · sotalolryzyko rośnieSotalol jest wydalany przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie i wpływ na odstęp QT rosną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ SotalolNie stosuj doustnej fenylefryny u osoby przyjmującej sotalol.Nie przyjmuj tabletek, kapsułek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną i przed zakupem leku na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tabletek, kapsułek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną i przed zakupem leku na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.

Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i katar, który obkurcza naczynia krwionośne. Gdy przyjmujesz sotalol, fenylefryna może bardzo mocno podnieść ciśnienie krwi i jednocześnie zbyt mocno zwolnić pracę serca. Takie połączenie może być niebezpieczne dla życia, a leki na przeziębienie z fenylefryną nie są przeznaczone dla osób z zaburzeniami rytmu serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny ból głowy
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne tętno
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • ból w klatce piersiowej
  • zaburzenia widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie stosuj doustnej fenylefryny u osoby przyjmującej sotalol. Zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze i choroba wieńcowa wykluczają doustną fenylefrynę[1][2]. Fenylefryny nie łączy się z antagonistami receptorów beta-adrenergicznych ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego[1]. Na objawy przeziębienia wybierz leczenie bez sympatykomimetyków doustnych, a przy niedrożności nosa preferuj sól fizjologiczną lub krótkotrwały lek obkurczający donosowo w najmniejszej skutecznej dawce.

Skutek kliniczny

Doustna fenylefryna przyjmowana z beta-adrenolitykiem może wywołać przełom nadciśnieniowy[1]. Możliwa jest także nasilona bradykardia z ryzykiem zaburzeń przewodzenia i omdleń. U chorego leczonego sotalolem z powodu zaburzeń rytmu fenylefryna doustna jest przeciwwskazana ze względu na samą chorobę[1][2].

Mechanizm

Fenylefryna pobudza receptory alfa-1 i obkurcza naczynia, a sotalol jako nieselektywny beta-adrenolityk blokuje rozszerzające naczynia receptory beta-2, więc skurcz naczyń pozostaje niezrównoważony i ciśnienie może gwałtownie wzrosnąć. Wzrost ciśnienia wywołuje odruchowe zwolnienie rytmu serca, które sumuje się z bradykardią i spowolnieniem przewodzenia wywołanymi przez sotalol. Fenylefryna osłabia też przeciwnadciśnieniowe działanie sotalolu.

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze
  • częstość akcji serca
  • EKG przy objawach zaburzeń rytmu lub omdleniu

Bezpieczniejsze alternatywy

chlorek sodu donosowo (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny)ksylometazolina donosowo – krótko, najmniejsza skuteczna dawkaoksymetazolina donosowo – krótko, najmniejsza skuteczna dawka

Kiedy ocena się zmienia

Donosowodroga podania · fenylefrynaryzyko malejeFenylefryna podana donosowo działa głównie miejscowo, ale przy częstym lub długim stosowaniu może wchłaniać się do krwi. U pacjenta na sotalolu stosuj ją tylko krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i kontroluj ciśnienie oraz tętno.
Do okadroga podania · fenylefrynaryzyko malejeKrople do oczu z fenylefryną, zwłaszcza w większym stężeniu stosowane do rozszerzenia źrenicy, mogą wchłaniać się ogólnoustrojowo i podnosić ciśnienie. U pacjenta na sotalolu poinformuj okulistę o leczeniu i kontroluj ciśnienie oraz tętno po badaniu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ OlanzapinaNie łącz haloperydolu z olanzapiną.Nie przyjmuj obu leków jednocześnie, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem, który je przepisał, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj obu leków jednocześnie, dopóki nie porozmawiasz z lekarzem, który je przepisał, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.

Haloperydol i olanzapina to leki przeciwpsychotyczne, które razem mogą zaburzać pracę serca i wywołać groźną arytmię. Mogą też wspólnie nasilać senność, sztywność mięśni i drżenie. Tych leków zwykle nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • sztywność mięśni, drżenie lub niepokój ruchowy
  • wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
  • nadmierna senność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz haloperydolu z olanzapiną. Haloperydolu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1][2] Preferuj monoterapię jednym lekiem przeciwpsychotycznym. Jeśli prescriber uzna połączenie za niezbędne w warunkach szpitalnych, wykonaj EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównaj potas i magnez oraz obserwuj objawy pozapiramidowe i nadmierną sedację.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Sumują się też objawy pozapiramidowe, sedacja i ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z innymi lekami przeciwpsychotycznymi.[1][2] Olanzapinę z lekami wydłużającymi odstęp QTc stosuje się ostrożnie.[3] Oba leki blokują receptory dopaminowe D2 i hamują ośrodkowy układ nerwowy, co sumuje ryzyko objawów pozapiramidowych i sedacji. Haloperydol nasila depresję OUN wywołaną przez inne leki hamujące OUN.[1] Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów CYP450, a haloperydol nie wpływa na CYP1A2.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Haloperydol – inhibitor CYP2D6[4], olanzapina – substrat CYP2D6[5]
  • Haloperydol: inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Olanzapina: substrat CYP1A2[5], substrat CYP2D6[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy pozapiramidowe (sztywność, drżenie, akatyzja)
  • stopień sedacji
  • ciśnienie tętnicze i tętno
  • temperatura ciała i objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · haloperydolryzyko rośnieDożylne podanie haloperydolu wiąże się z większym ryzykiem wydłużenia odstępu QTc i torsade de pointes, co dodatkowo zwiększa ryzyko w skojarzeniu z olanzapiną.
Duża dawkadawka · haloperydolryzyko rośnieRyzyko wydłużenia odstępu QTc rośnie wraz z dawką i stężeniem haloperydolu w osoczu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii, sedacji i upadków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ OlanzapinaHydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT, a olanzapina do nich należy.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny razem z olanzapiną bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj olanzapiny na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać hydroksyzyny razem z olanzapiną bez rozmowy z lekarzem i nie odstawiaj olanzapiny na własną rękę.

Hydroksyzyna i olanzapina mogą wpływać na pracę serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Oba leki powodują też senność i suchość w ustach, więc razem te objawy mogą być silniejsze. Tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe zawroty głowy
  • bardzo silna senność
  • splątanie
  • trudność z oddawaniem moczu
  • uporczywe zaparcie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QT, a olanzapina do nich należy[1]. Należy zastąpić hydroksyzynę lekiem bez wpływu na odstęp QT, dobranym do wskazania, albo skonsultować z lekarzem prowadzącym leczenie psychiatryczne. Jeśli lekarz po ocenie ryzyka utrzymuje oba leki, wymagane jest EKG z oceną QTc oraz kontrola potasu i magnezu, a dawkowanie ustala się indywidualnie ze względu na sumowanie działania depresyjnego na OUN i przeciwcholinergicznego[1].

Skutek kliniczny

Ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu serca typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Nasilona senność, zawroty głowy, upadki oraz objawy przeciwcholinergiczne, takie jak suchość w ustach, zaparcie i zatrzymanie moczu.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi torsade de pointes, w tym z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Olanzapinę łączy się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QTc[2]. Dodatkowo oba leki działają depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i przeciwcholinergicznie, co nasila sedację i objawy przeciwcholinergiczne[1][2]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo olanzapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2 i nie hamuje głównych izoenzymów CYP450, a hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową i CYP3A4/5[2][1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], olanzapina – substrat CYP2D6[4]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
  • Olanzapina: substrat CYP1A2[4], substrat CYP2D6[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca
  • nasilenie sedacji i ryzyko upadków
  • objawy przeciwcholinergiczne – zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastynadesloratadynaarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zalasta-100078890/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zalasta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zalasta-100078890/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.

Mechanizm

Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
  • nasilenie sedacji i stan świadomości
  • stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu.
Dożylnadroga podania · makrolidyryzyko rośnieDożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną.
Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidyinne zalecenieGdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu.

Źródła

  1. Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.