Interakcje / Omeprazol / Omeprazol i patiromer
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Omeprazol podawać co najmniej 3 godziny przed patiromerem albo co najmniej 3 godziny po nim.
Przyjmuj omeprazol rano przed śniadaniem, a patiromer co najmniej 3 godziny później.
Niekorzystna interakcjaOmeprazol+ PatiromerOmeprazol podawać co najmniej 3 godziny przed patiromerem albo co najmniej 3 godziny po nim.Przyjmuj omeprazol rano przed śniadaniem, a patiromer co najmniej 3 godziny później.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj omeprazol rano przed śniadaniem, a patiromer co najmniej 3 godziny później.
Patiromer, czyli lek obniżający potas, działa w jelitach jak gąbka i może wychwytywać część innych leków połkniętych w tym samym czasie. Omeprazol mógłby wtedy słabiej chronić twój żołądek. Oba leki przyjmowane razem przez dłuższy czas mogą też obniżać poziom magnezu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót zgagi lub bólu w nadbrzuszu
- kurcze lub drżenie mięśni
- nietypowe zmęczenie lub osłabienie
- kołatanie albo nierówne bicie serca
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Omeprazol podawać co najmniej 3 godziny przed patiromerem albo co najmniej 3 godziny po nim.[1] W praktyce najprościej podawać omeprazol rano przed śniadaniem, a patiromer w porze obiadu lub kolacji. Przy przewlekłym łączeniu kontrolować stężenie magnezu w surowicy.
Skutek kliniczny
Przy jednoczesnym przyjęciu możliwe jest osłabienie działania omeprazolu, czyli słabsza kontrola objawów refluksu lub gorsze gojenie owrzodzenia. Przy długotrwałym łączeniu może sumować się ryzyko hipomagnezemii, objawiającej się osłabieniem, kurczami i drżeniem mięśni oraz zaburzeniami rytmu serca.
Mechanizm
Patiromer jest niewchłanianym polimerem, który w przewodzie pokarmowym może wiązać niektóre jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie.[1] Wpływu patiromeru na wchłanianie omeprazolu nie badano. Oba leki mogą ponadto obniżać stężenie magnezu we krwi – patiromer przez wiązanie magnezu w jelicie, a inhibitory pompy protonowej przy długotrwałym stosowaniu przez zmniejszenie jego wchłaniania.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie potasu w surowicy
- kontrola objawów choroby leczonej omeprazolem
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 3 hpatiromer | ryzyko maleje | Zachowanie co najmniej 3-godzinnego odstępu między patiromerem a omeprazolem usuwa ryzyko zmniejszenia wchłaniania omeprazolu, nadal pozostaje jednak potrzeba kontroli magnezu przy długim leczeniu. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · omeprazol | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie omeprazolu razem z patiromerem zwiększa ryzyko hipomagnezemii, dlatego należy okresowo oznaczać stężenie magnezu w surowicy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veltassa 8,4 g, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/veltassa-100400251/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieOmeprazola alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia.Możesz przyjmować omeprazol zgodnie z zaleceniami, a jeśli pijesz alkohol, ogranicz jego ilość, bo może nasilać dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz przyjmować omeprazol zgodnie z zaleceniami, a jeśli pijesz alkohol, ogranicz jego ilość, bo może nasilać dolegliwości żołądkowe.
Omeprazol nie wchodzi w niebezpieczną interakcję z alkoholem. Lek nie nasila działania alkoholu i nie zmienia sposobu, w jaki organizm sobie z nim radzi. Alkohol może jednak podrażniać żołądek i nasilać zgagę lub ból, a wtedy leczenie bywa mniej skuteczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona zgaga lub pieczenie w przełyku po alkoholu
- ból w górnej części brzucha
- wymioty z domieszką krwi lub czarne stolce – wymagają pilnej konsultacji z lekarzem
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu leczenia. Pacjentowi można wyjaśnić, że omeprazol nie wchodzi w interakcję z alkoholem. Warto dodać, że alkohol może osłabiać efekt leczenia choroby podstawowej, ponieważ drażni żołądek i sprzyja nawrotom zgagi.
Skutek kliniczny
Omeprazol nie nasila działania alkoholu ani nie zwiększa ryzyka powikłań po jego spożyciu. Alkohol może natomiast sam drażnić błonę śluzową żołądka i pogarszać dolegliwości, z powodu których stosuje się omeprazol, na przykład zgagę lub chorobę wrzodową. To jednak nie jest interakcja między lekami.
Mechanizm
Nie opisano interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między omeprazolem a alkoholem. Omeprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego w żołądku i nie wpływa na metabolizm etanolu w stopniu, który miałby znaczenie kliniczne.
Metabolizm i transportery
Źródła
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Interakcja nieistotna kliniczniePatiromera alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania ani rozdzielać patiromeru i alkoholu w czasie.Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pij alkohol z umiarem i zapytaj lekarza, ile alkoholu jest bezpieczne przy twojej chorobie nerek lub serca.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz zmieniać sposobu przyjmowania leku, ale pij alkohol z umiarem i zapytaj lekarza, ile alkoholu jest bezpieczne przy twojej chorobie nerek lub serca.
Lek obniżający potas działa tylko w jelitach i nie przenika do krwi. Alkohol nie osłabia jego działania i nie zwiększa ryzyka działań niepożądanych przy umiarkowanym piciu. Jeśli pijesz dużo i regularnie, alkohol może dodatkowo obniżać poziom magnezu, podobnie jak ten lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- skurcze lub drżenie mięśni
- kołatanie serca
- uporczywe zaparcia lub biegunka
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania ani rozdzielać patiromeru i alkoholu w czasie. Zasada podawania patiromeru w co najmniej 3-godzinnych odstępach od innych doustnych produktów leczniczych dotyczy leków, a nie napojów alkoholowych[1]. U osób przewlekle nadużywających alkoholu warto zwrócić uwagę na stężenie magnezu w ramach rutynowej kontroli leczenia.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie oczekuje się klinicznie istotnych skutków. U osób przewlekle nadużywających alkoholu teoretycznie możliwe jest nasilenie hipomagnezemii oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowych, takich jak zaparcia, biegunka czy nudności.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm interakcji patiromeru z alkoholem. Patiromer nie jest wchłaniany ani metabolizowany przez organizm, a jego wpływ na działanie innych produktów leczniczych jest ograniczony[1]. Działa wyłącznie w świetle przewodu pokarmowego, gdzie wymienia wapń na potas. Etanol jest małą, obojętną elektrycznie cząsteczką, która szybko wchłania się w górnym odcinku przewodu pokarmowego, więc jego istotne wiązanie przez polimer jest mało prawdopodobne. Patiromer nie wpływa też na metabolizm wątrobowy etanolu ani na ośrodkowy układ nerwowy. ChPL patiromeru nie wymienia alkoholu ani etanolu[1]. Teoretyczne znaczenie może mieć jedynie nakładanie się działań niepożądanych, ponieważ patiromer może obniżać stężenie magnezu, a przewlekłe nadużywanie alkoholu również sprzyja hipomagnezemii.
Monitorować
- stężenie magnezu w surowicy u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- stężenie potasu w surowicy w ramach rutynowej kontroli leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy uwzględnić sumowanie się ryzyka hipomagnezemii i kontrolować stężenie magnezu w surowicy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Veltassa 8,4 g, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/veltassa-100400251/
Inne interakcje tych leków 138
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory proteazy (np. atazanawir) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza prowadzącego leczenie HIV lub farmaceutę, czy możesz je łączyć.
Leki zmniejszające wydzielanie kwasu w żołądku, takie jak omeprazol, pantoprazol czy ezomeprazol, mogą sprawić, że atazanawir prawie się nie wchłania. Wtedy leczenie HIV przestaje dobrze działać, a wirus może stać się odporny na leki. Dotyczy to wszystkich leków z tej grupy, także kupowanych bez recepty na zgagę. Inne leki na HIV z tej grupy, na przykład darunawir, nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
- spadek liczby limfocytów CD4 w kolejnych badaniach
- nawracające infekcje lub gorsze samopoczucie po rozpoczęciu leku na zgagę
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i atazanawiru należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne – stosować wyłącznie atazanawir wzmacniany, najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej i ścisłe monitorowanie skuteczności leczenia HIV. Dotyczy to pantoprazolu, omeprazolu, ezomeprazolu, rabeprazolu, lanzoprazolu i dekslanzoprazolu w równym stopniu, więc zamiana jednego inhibitora pompy protonowej na inny nie rozwiązuje problemu. W pierwszej kolejności warto rozważyć lek blokujący receptor H2, na przykład famotydynę, z zachowaniem odstępu zalecanego w ChPL atazanawiru albo leki zobojętniające przyjmowane z odstępem od atazanawiru. Jeśli pacjent wymaga długotrwałego, silnego hamowania wydzielania kwasu, lekarz prowadzący leczenie HIV powinien rozważyć zmianę schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie zależy od pH żołądka, na przykład oparty na darunawirze. Decyzję o każdym połączeniu z atazanawirem należy uzgodnić z ośrodkiem leczenia HIV.
Skutek kliniczny
Zmniejszenie stężenia atazanawiru może prowadzić do niepełnego zahamowania replikacji HIV, wzrostu wiremii i wyboru szczepów wirusa opornych na inhibitory proteazy, co ogranicza przyszłe możliwości leczenia. Ryzyko jest największe przy atazanawirze stosowanym bez leku wzmacniającego, przy większych dawkach inhibitora pompy protonowej oraz u pacjentów z wcześniejszymi niepowodzeniami leczenia przeciwretrowirusowego[1].
Mechanizm
Atazanawir słabo rozpuszcza się w środowisku o wyższym pH i do dobrego wchłonięcia wymaga kwaśnej treści żołądka[1]. Inhibitory pompy protonowej trwale i silnie hamują wydzielanie kwasu solnego, co znacząco zmniejsza rozpuszczalność i wchłanianie atazanawiru, także wtedy, gdy jest on wzmacniany rytonawirem lub kobicystatem[2]. Efekt jest wspólny dla wszystkich inhibitorów pompy protonowej, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z cech poszczególnych substancji. Pozostałe inhibitory proteazy z tej grupy nie mają tej zależności od pH, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej klasy[2].
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po rozpoczęciu lub zmianie dawki inhibitora pompy protonowej
- liczba limfocytów CD4 w kolejnych kontrolach
- samodzielne przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej bez recepty
- przestrzeganie zaleceń dotyczących pory przyjmowania atazanawiru z posiłkiem
Kiedy ocena się zmienia
| Atazanawir bez leku wzmacniającego (bez rytonawiru lub kobicystatu)postać · inhibitory proteazy | ryzyko rośnie | Atazanawir stosowany bez rytonawiru lub kobicystatu osiąga zbyt niskie stężenia po dodaniu inhibitora pompy protonowej i takiego połączenia nie należy stosować w żadnych okolicznościach. |
| Dawka większa niż najmniejsza dawka terapeutycznadawka · inhibitory pompy protonowej | ryzyko rośnie | Im silniejsze i dłuższe hamowanie wydzielania kwasu, tym większy spadek wchłaniania atazanawiru, dlatego przy koniecznym połączeniu należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę inhibitora pompy protonowej zgodnie z ChPL atazanawiru. |
| Stosowanie przewlekłeczas leczenia · inhibitory pompy protonowej | inne zalecenie | Gdy pacjent wymaga przewlekłego leczenia przeciwwydzielniczego, korzystniejsza od długotrwałego łączenia jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka, uzgodniona z ośrodkiem leczenia HIV. |
Źródła
- Zhu L, Persson A, Mahnke L, Eley T, Li T, Xu X, et al. Effect of low-dose omeprazole (20 mg daily) on the pharmacokinetics of multiple-dose atazanavir with ritonavir in healthy subjects. J Clin Pharmacol. 2010;51(3):368-77. doi: 10.1177/0091270010367651. PMID: 20457590.
- Klein CE, Chiu YL, Cai Y, Beck K, King KR, Causemaker SJ, et al. Effects of acid-reducing agents on the pharmacokinetics of lopinavir/ritonavir and ritonavir-boosted atazanavir. J Clin Pharmacol. 2008;48(5):553-62. doi: 10.1177/0091270007313392. PMID: 18440920.
Połączenie przeciwwskazaneOmeprazol+ RylpiwirynaNie łącz doustnej rylpiwiryny z omeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej.Nie przyjmuj omeprazolu ani innych leków z tej grupy, jeśli bierzesz rylpiwirynę w tabletkach, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na zgagę.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj omeprazolu ani innych leków z tej grupy, jeśli bierzesz rylpiwirynę w tabletkach, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na zgagę.
Omeprazol, podobnie jak inne leki z tej grupy stosowane na zgagę i chorobę wrzodową, zmniejsza kwaśność w żołądku. Przez to rylpiwiryna w tabletkach słabiej się wchłania i może przestać skutecznie hamować wirusa HIV. Wirus może wtedy stać się odporny na leczenie. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wzrost ilości wirusa we krwi w badaniu kontrolnym
- nawracające infekcje lub gorączka bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie łącz doustnej rylpiwiryny z omeprazolem ani z żadnym innym inhibitorem pompy protonowej. ChPL rylpiwiryny zaleca nie podawać jej w skojarzeniu z inhibitorami pompy protonowej[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia zmniejszającego kwaśność soku żołądkowego, rozważ antagonistę receptora H2 lub lek zobojętniający, podawane z zachowaniem odstępu od dawki rylpiwiryny zgodnego z jej ChPL. Gdy konieczne jest przewlekłe stosowanie inhibitora pompy protonowej, skonsultuj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu przeciwretrowirusowego na niezależny od pH żołądka.
Skutek kliniczny
Obniżenie stężeń rylpiwiryny grozi utratą skuteczności leczenia przeciwretrowirusowego, wzrostem wiremii HIV i rozwojem oporności wirusa na rylpiwirynę oraz inne NNRTI. ChPL rylpiwiryny wymienia inhibitory pompy protonowej, w tym omeprazol, wśród leków przeciwwskazanych, ponieważ prawdopodobna jest utrata jej działania terapeutycznego[1].
Mechanizm
Omeprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH w żołądku, a wchłanianie doustnej rylpiwiryny zależy od kwaśnego środowiska, więc jej biodostępność istotnie spada. Jednoczesne podawanie omeprazolu w dawce 20 mg raz na dobę zmniejszało AUC rylpiwiryny o 40%, Cmin o 33% i Cmax o 40%[1]. Dla ezomeprazolu, lanzoprazolu, pantoprazolu i rabeprazolu nie przeprowadzono badań, ale ChPL rylpiwiryny przewiduje znaczne zmniejszenie jej stężeń w osoczu z tego samego powodu[1]. Wpływ rylpiwiryny na omeprazol jest niewielki i nie ma znaczenia klinicznego.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po każdej zmianie leczenia zmniejszającego kwaśność soku żołądkowego
- przestrzeganie odstępów czasowych przy stosowaniu antagonistów receptora H2 lub leków zobojętniających
- samoleczenie lekami na zgagę dostępnymi bez recepty
Bezpieczniejsze alternatywy
famotydynaleki zobojętniające (np. wodorotlenek glinu, wodorotlenek magnezu, węglan wapnia)
Kiedy ocena się zmienia
| Domięśniowa (zawiesina o przedłużonym uwalnianiu)droga podania · rylpiwiryna | ryzyko maleje | Rylpiwiryna podawana domięśniowo nie wchłania się z przewodu pokarmowego, więc zmiana pH w żołądku nie wpływa na jej ekspozycję, a jej ChPL nie wymienia inhibitorów pompy protonowej wśród przeciwwskazań. Przeciwwskazanie obowiązuje jednak w okresie stosowania tabletek rylpiwiryny w fazie wprowadzającej lub pomostowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności.Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na białaczkę z tej grupy, nie zaczynaj samodzielnie stosować leków na zgagę takich jak pantoprazol czy omeprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny sposób łagodzenia objawów.
Leki na zgagę i nadkwaśność z grupy inhibitorów pompy protonowej, na przykład pantoprazol, omeprazol czy ezomeprazol, zmniejszają ilość kwasu w żołądku. Niektóre leki na białaczkę, przede wszystkim dazatynib i bosutynib, potrzebują kwaśnego środowiska, aby dobrze się wchłonąć, więc przy takim połączeniu mogą działać słabiej. Osłabienia leczenia nie da się odczuć, a może ono zmniejszyć kontrolę choroby. Imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu ten problem w praktyce nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawracające lub nasilające się zmęczenie i osłabienie
- częstsze infekcje, gorączka bez wyraźnej przyczyny
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- uczucie pełności lub ból pod lewym łukiem żebrowym
- niepokojące wyniki kontrolnych badań krwi przekazane przez lekarza
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy BCR-ABL wrażliwego na pH żołądka należy unikać przewlekłego podawania inhibitora pompy protonowej i rozważyć inne leczenie objawów nadkwaśności. Dotyczy to przede wszystkim dazatynibu i bosutynibu. Przy dazatynibie zamiast inhibitora pompy protonowej można stosować leki zobojętniające, na przykład wodorotlenek glinu z wodorotlenkiem magnezu, przyjmowane co najmniej 2 godziny przed albo 2 godziny po dawce dazatynibu, natomiast antagonisty receptora H2 nie zaleca się. Przy bosutynibie można zastosować krótko działające leki zobojętniające lub famotydynę z rozdzieleniem pór przyjmowania, na przykład bosutynib rano, a lek zmniejszający kwasowość wieczorem[1]. Gdy inhibitor pompy protonowej jest bezwzględnie potrzebny, na przykład w leczeniu choroby wrzodowej z krwawieniem, decyzję o dalszym leczeniu i ewentualnej zmianie inhibitora kinazy należy podjąć wspólnie z hematologiem i kontrolować odpowiedź na leczenie. Imatynib, nilotynib, ponatynib i asciminib można w razie potrzeby łączyć z inhibitorami pompy protonowej bez modyfikacji schematu.
Skutek kliniczny
Zmniejszone stężenie dazatynibu lub bosutynibu we krwi może osłabić skuteczność leczenia przewlekłej białaczki szpikowej lub ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia[1]. Konsekwencją może być brak osiągnięcia lub utrata odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej albo molekularnej oraz zwiększone ryzyko progresji choroby. Interakcja nie powoduje ostrej toksyczności, a jej znaczenie polega na niezauważalnym dla pacjenta spadku skuteczności terapii przeciwnowotworowej.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Dazatynib i bosutynib to słabe zasady, których rozpuszczalność gwałtownie spada przy wyższym pH, więc w obecności inhibitora pompy protonowej mniej leku rozpuszcza się i wchłania z przewodu pokarmowego[1]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w podobnym stopniu, ponieważ wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej substancji. Rozłożenie przyjmowania leków na różne pory dnia nie usuwa interakcji, ponieważ działanie inhibitora pompy protonowej utrzymuje się przez całą dobę. Wśród inhibitorów kinazy BCR-ABL interakcja jest wyraźna dla dazatynibu i bosutynibu, a nieistotna klinicznie dla imatynibu, nilotynibu, ponatynibu i asciminibu.
Monitorować
- odpowiedź molekularna – poziom transkryptu BCR-ABL w badaniu RQ-PCR zgodnie z harmonogramem kontroli hematologicznych
- odpowiedź hematologiczna – morfologia krwi z rozmazem
- objawy nadkwaśności i skuteczność leczenia zastępczego (leki zobojętniające, famotydyna)
- przegląd listy leków pod kątem inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Abbas R, Leister C, Sonnichsen D. A clinical study to examine the potential effect of lansoprazole on the pharmacokinetics of bosutinib when administered concomitantly to healthy subjects. Clin Drug Investig. 2013;33(8):589-95. doi: 10.1007/s40261-013-0103-z. PMID: 23839484.
Niekorzystna interakcjaInhibitory pompy protonowej (np. pantoprazol, omeprazol, ezomeprazol)+ Inhibitory kinazy EGFR (np. erlotynib, gefitynib, dakomitynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego.Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka płuca z tej grupy, nie stosuj na własną rękę leków na zgagę takich jak omeprazol czy pantoprazol i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz je bezpiecznie zastąpić.
Leki na zgagę i wrzody z grupy inhibitorów pompy protonowej, takie jak omeprazol czy pantoprazol, zmniejszają kwaśność żołądka. Niektóre leki na raka płuca, na przykład erlotynib, gefitynib i dakomitynib, potrzebują kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Przy jednoczesnym stosowaniu lek przeciwnowotworowy może działać słabiej, choć nie odczujesz od razu żadnych objawów. Ozymertynib, afatynib i lazertynib nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie dolegliwości związanych z chorobą nowotworową, np. większy kaszel lub duszność
- nawracająca zgaga, która skłania cię do sięgania po leki bez recepty
- informacja od lekarza o gorszych wynikach badań kontrolnych
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej i inhibitora kinazy EGFR należy w miarę możliwości unikać inhibitora pompy protonowej, bo może on osłabić wchłanianie i skuteczność leku przeciwnowotworowego. Dotyczy to szczególnie erlotynibu, dakomitynibu i gefitynibu, a rozłożenie przyjmowania leków w ciągu doby nie rozwiązuje problemu. Jeśli leczenie zmniejszające kwaśność żołądka jest konieczne, lepiej zastosować antagonistę receptora H2 albo lek zobojętniający kwas solny z zachowaniem odstępu czasowego wskazanego w ChPL danego inhibitora kinazy EGFR. U pacjentów przyjmujących erlotynib lub dakomitynib warto zweryfikować wskazanie do inhibitora pompy protonowej i rozważyć jego odstawienie[1]. Przy ozymertynibie, afatynibie i lazertynibie modyfikacja leczenia nie jest konieczna, a przy aumolertynibie ze względu na brak danych zaleca się ostrożność.
Skutek kliniczny
Zmniejszone wchłanianie inhibitora kinazy EGFR prowadzi do niższego stężenia leku we krwi, co może osłabić kontrolę choroby nowotworowej i przyspieszyć jej progresję[1]. Interakcja nie powoduje ostrych objawów, więc łatwo ją przeoczyć, a jej skutek ujawnia się dopiero jako gorsza odpowiedź na leczenie.
Mechanizm
Inhibitory pompy protonowej trwale hamują wydzielanie kwasu solnego i podnoszą pH w żołądku przez większą część doby. Erlotynib, gefitynib i dakomitynib są słabymi zasadami, których rozpuszczalność wyraźnie spada wraz ze wzrostem pH, dlatego w mniej kwaśnym środowisku rozpuszczają się i wchłaniają gorzej[2]. Efekt dotyczy wszystkich inhibitorów pompy protonowej w równym stopniu, bo wynika z samego zahamowania wydzielania kwasu, a nie z właściwości konkretnej cząsteczki. Ze względu na długi czas działania inhibitorów pompy protonowej rozłożenie dawek w ciągu doby nie znosi tej interakcji. Afatynib, ozymertynib i lazertynib nie wykazują istotnej zależności wchłaniania od pH. Dla aumolertynibu brak wystarczających danych, dlatego do czasu ich uzyskania należy postępować ostrożnie jak w przypadku całej klasy.
Monitorować
- skuteczność leczenia przeciwnowotworowego w kontrolnych badaniach obrazowych
- zasadność i czas trwania terapii inhibitorem pompy protonowej
- objawy refluksu i dolegliwości żołądkowe po zmianie leku zmniejszającego kwaśność
- przyjmowanie inhibitorów pompy protonowej kupowanych bez recepty
Źródła
- Hsieh HH, Wu TY, Chen CH, Kuo YH, Hour MJ. Clinical impact of tetracyclines and/or proton pump inhibitors on the efficacy of epidermal growth factor receptor inhibitors in non-small cell lung cancer: a retrospective cohort study. BMC Cancer. 2023;23(1):151. doi: 10.1186/s12885-023-10623-w. PMID: 36782147.
- Kumarakulasinghe NB, Syn N, Soon YY, Asmat A, Zheng H, Loy EY, et al. EGFR kinase inhibitors and gastric acid suppressants in EGFR-mutant NSCLC: a retrospective database analysis of potential drug interaction. Oncotarget. 2016;7(51):85542-85550. doi: 10.18632/oncotarget.13458. PMID: 27907909.
Niekorzystna interakcjaMetotreksat+ OmeprazolPrzy dużych dawkach metotreksatu należy rozważyć okresowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie metotreksatem, że przyjmujesz omeprazol, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie metotreksatem, że przyjmujesz omeprazol, wykonuj zlecone badania krwi i nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę.
Omeprazol może sprawić, że metotreksat wolniej wydala się z organizmu i jego ilość we krwi rośnie. Może to nasilać działania niepożądane metotreksatu, na przykład owrzodzenia w jamie ustnej, spadek liczby krwinek czy dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Ryzyko jest większe przy dużych dawkach metotreksatu i przy chorobach nerek. Przy małych dawkach przyjmowanych raz w tygodniu leki zwykle można łączyć, ale pod kontrolą lekarza i z regularnymi badaniami krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- owrzodzenia lub bolesne zmiany w jamie ustnej
- gorączka, ból gardła lub częste infekcje
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienia z nosa lub dziąseł
- nasilone nudności, wymioty lub biegunka
- ból i drżenie mięśni
- nietypowe osłabienie i bladość
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy dużych dawkach metotreksatu należy rozważyć okresowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu.[1] Przy małych dawkach metotreksatu stosowanych raz w tygodniu połączenie można kontynuować, zachowując ostrożność i monitorując objawy toksyczności, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.[2] Należy ocenić, czy inhibitor pompy protonowej jest nadal wskazany, i unikać jednoczesnego dokładania innych leków zmniejszających wydalanie metotreksatu, takich jak NLPZ, salicylany, penicyliny czy sulfonamidy.[2]
Skutek kliniczny
Zwiększone i dłużej utrzymujące się stężenie metotreksatu może wywołać kliniczne przedmiotowe i podmiotowe objawy jego działania toksycznego.[2] Do typowych objawów toksyczności metotreksatu należą mielosupresja, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i toksyczne działanie na przewód pokarmowy, a w opisanym przypadku z pantoprazolem wystąpiły ból i drżenie mięśni.[3] Zwiększenie stężenia metotreksatu obserwowano tylko u niektórych pacjentów, a ryzyko jest największe przy dużych dawkach metotreksatu i u osób z zaburzeniami czynności nerek.[1]
Mechanizm
Omeprazol i inne inhibitory pompy protonowej opóźniają nerkową eliminację metotreksatu, co zwiększa jego stężenie w osoczu.[2] Opisano też przypadek, w którym inhibitor pompy protonowej (pantoprazol) zahamował nerkową eliminację metabolitu – 7-hydroksymetotreksatu.[3] Prawdopodobnym mechanizmem jest zmniejszenie kanalikowego wydzielania metotreksatu w nerkach, które charakterystyki produktu opisują jako opóźnienie wydalania nerkowego.[4]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i płytkami krwi
- stężenie kreatyniny i klirens kreatyniny
- aktywność aminotransferaz (AlAT, AspAT)
- stężenie metotreksatu w surowicy przy leczeniu dużymi dawkami
- objawy zapalenia błony śluzowej jamy ustnej i toksyczności ze strony przewodu pokarmowego
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki metotreksatu (wskazania onkologiczne)dawka · metotreksat | inne zalecenie | Przy dużych dawkach metotreksatu ryzyko kumulacji jest największe i należy rozważyć tymczasowe odstawienie omeprazolu na czas podawania metotreksatu. |
| Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować szczególną ostrożność, ponieważ wydalanie metotreksatu jest już upośledzone. Ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) są przeciwwskazaniem do stosowania małych dawek metotreksatu niezależnie od omeprazolu. |
| Małe dawki raz w tygodniu (wskazania reumatologiczne i dermatologiczne)dawka · metotreksat | ryzyko maleje | Przy małych dawkach metotreksatu zwiększenie jego stężenia obserwowano tylko u niektórych pacjentów i zwykle wystarcza ostrożność z rutynowym monitorowaniem morfologii, czynności nerek i wątroby. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop 10 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultop-100230955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trexan Neo 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trexan-neo-100349455/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methofill 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methofill-100380815/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Niekorzystna interakcjaOmeprazol+ KlopidogrelU pacjenta leczonego klopidogrelem, który wymaga ochrony żołądka, należy wybrać pantoprazol w dawce 20–40 mg na dobę.Zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę omeprazolu na pantoprazol.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Zapytaj lekarza lub farmaceutę o zamianę omeprazolu na pantoprazol.
Omeprazol utrudnia przekształcenie klopidogrelu w jego aktywną postać, więc lek może słabiej zapobiegać zakrzepom. Przyjmowanie tych leków o różnych porach dnia nie pomaga. Podobnie działa esomeprazol, a pantoprazol nie ma tego wpływu. Leku osłaniającego żołądek nie należy odstawiać samodzielnie, bo przy lekach przeciwpłytkowych zmniejsza ryzyko krwawienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe osłabienie ręki lub nogi, zaburzenia mowy
- czarne stolce
- wymioty z krwią
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego klopidogrelem, który wymaga ochrony żołądka, należy wybrać pantoprazol w dawce 20–40 mg na dobę. Omeprazolu i esomeprazolu nie należy łączyć z klopidogrelem, a rozdzielenie dawek o 12 godzin nie zapobiega interakcji. Pacjent nie powinien odstawiać inhibitora pompy protonowej bez porady lekarza, bo przy podwójnym leczeniu przeciwpłytkowym zmniejsza on ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego[1].
Skutek kliniczny
W badaniach farmakodynamicznych reaktywność płytek przy omeprazolu jest wyższa[2]. W badaniu z randomizacją porównującym omeprazol z placebo u pacjentów leczonych klopidogrelem omeprazol nie zwiększał liczby zdarzeń sercowo-naczyniowych i zmniejszał liczbę krwawień z przewodu pokarmowego, ale badanie zakończono przedwcześnie. Znaczenie kliniczne interakcji pozostaje sporne[3].
Mechanizm
Klopidogrel jest prolekiem, który przekształca się w aktywny metabolit tiolowy w dwóch etapach z dużym udziałem CYP2C19. Omeprazol i esomeprazol hamują CYP2C19 w sposób zależny od mechanizmu, więc tworzy się mniej aktywnego metabolitu, a hamowanie agregacji płytek jest słabsze[3]. Pantoprazol hamuje CYP2C19 słabiej i w badaniach farmakodynamicznych nie osłabiał istotnie działania klopidogrelu[4].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[5], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Klopidogrel: słaby inhibitor CYP2B6[5], umiarkowany inhibitor CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2B6[6], substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego
- objawy niedokrwienia serca
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 80 mg omeprazolu na dobęomeprazol | ryzyko rośnie | Spadek ekspozycji na aktywny metabolit o 40–45% zmierzono przy omeprazolu 80 mg, a hamowanie CYP2C19 zależy od dawki. |
| Omeprazol przyjmowany doraźnie bez receptykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Przy doraźnym stosowaniu inhibitora pompy protonowej pantoprazol 20 mg bez recepty zastępuje omeprazol bez zmiany wskazania. |
Źródła
- Bhatt DL, Cryer BL, Contant CF, Cohen M, Lanas A, Schnitzer TJ, et al. Clopidogrel with or without omeprazole in coronary artery disease. N Engl J Med. 2010;363(20):1909-17. doi: 10.1056/NEJMoa1007964. PMID: 20925534.
- Fontes-Carvalho R, Albuquerque A, Araújo C, Pimentel-Nunes P, Ribeiro VG. Omeprazole, but not pantoprazole, reduces the antiplatelet effect of clopidogrel: a randomized clinical crossover trial in patients after myocardial infarction evaluating the clopidogrel-PPIs drug interaction. Eur J Gastroenterol Hepatol. 2011;23(5):396-404. doi: 10.1097/MEG.0b013e3283460110. PMID: 21464720.
- Harmsze AM, de Boer A, Boot H, Deneer VH, Heringa M, Mol PG, et al. [Interaction between clopidogrel and proton pump inhibitors]. Ned Tijdschr Geneeskd. 2011;155(28):A2442. PMID: 21771377.
- Siller-Matula JM, Spiel AO, Lang IM, Kreiner G, Christ G, Jilma B. Effects of pantoprazole and esomeprazole on platelet inhibition by clopidogrel. Am Heart J. 2008;157(1):148.e1-5. doi: 10.1016/j.ahj.2008.09.017. PMID: 19081411.
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Iscover. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/iscover-100311174/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Niekorzystna interakcjaOmeprazol+ PazopanibNależy unikać łączenia pazopanibu z omeprazolem i innymi lekami podnoszącymi pH soku żołądkowego Najpierw trzeba sprawdzić, czy omeprazol jest rzeczywiście potrzebny, i odstawić go, gdy nie ma wyraźnego wskazania.Zapytaj lekarza prowadzącego, czy możesz odstawić omeprazol, a jeśli musisz go brać, przyjmuj pazopanib raz dziennie wieczorem, na pusty żołądek, razem z omeprazolem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Zapytaj lekarza prowadzącego, czy możesz odstawić omeprazol, a jeśli musisz go brać, przyjmuj pazopanib raz dziennie wieczorem, na pusty żołądek, razem z omeprazolem.
Omeprazol zmniejsza ilość kwasu w żołądku, a pazopanib potrzebuje kwaśnego środowiska, żeby dobrze się wchłonąć. Gdy bierzesz oba leki, do krwi trafia mniej pazopanibu i może on słabiej działać na nowotwór. Nie zmienia to działania omeprazolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie objawów choroby nowotworowej
- nowe lub nasilone dolegliwości, które lekarz łączył wcześniej z chorobą
- zgaga lub ból w nadbrzuszu po odstawieniu omeprazolu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia pazopanibu z omeprazolem i innymi lekami podnoszącymi pH soku żołądkowego[1] Najpierw trzeba sprawdzić, czy omeprazol jest rzeczywiście potrzebny, i odstawić go, gdy nie ma wyraźnego wskazania. Jeśli inhibitor pompy protonowej jest konieczny, pazopanib przyjmuje się raz na dobę wieczorem, bez jedzenia, jednocześnie z inhibitorem pompy protonowej[1] Gdy wystarczy antagonista receptora H2, pazopanib podaje się bez jedzenia co najmniej 2 godziny przed albo co najmniej 10 godzin po jego dawce[1] Krótko działający lek zobojętniający podaje się co najmniej 1 godzinę po albo co najmniej 2 godziny przed pazopanibem[1] Zalecenia dotyczące inhibitorów pompy protonowej i antagonistów receptora H2 opierają się na przesłankach fizjologicznych[1]
Skutek kliniczny
Mniejsze stężenie pazopanibu we krwi może osłabić jego działanie przeciwnowotworowe. Omeprazol działa tak samo jak bez pazopanibu.
Mechanizm
Omeprazol hamuje wydzielanie kwasu solnego i podnosi pH soku żołądkowego, a rozpuszczalność i wchłanianie pazopanibu zależą od kwaśnego środowiska żołądka. Jednoczesne stosowanie pazopanibu z esomeprazolem zmniejsza biodostępność pazopanibu o około 40% (AUC i Cmax)[1] Pazopanib nie wpływa w istotny klinicznie sposób na farmakokinetykę omeprazolu[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Pazopanib – inhibitor CYP2C19[2], omeprazol – wrażliwy substrat CYP2C19[3]
- Pazopanib – słaby inhibitor CYP3A4[2], omeprazol – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Pazopanib – induktor CYP3A4[2], omeprazol – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Omeprazol: słaby inhibitor CYP2C19[3], wrażliwy substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
- Pazopanib: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], inhibitor CYP2C19[2], inhibitor CYP2C8[2], inhibitor CYP2C9[2], inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP2E1[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor P-gp[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP3A4[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
Monitorować
- odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe w kontrolnych badaniach obrazowych
- rzeczywista potrzeba stosowania omeprazolu i objawy ze strony przewodu pokarmowego
- pora przyjmowania pazopanibu i jego stosowanie bez jedzenia
Kiedy ocena się zmienia
| Pazopanib raz na dobę wieczorem, bez jedzenia, jednocześnie z inhibitorem pompy protonowejodstep · pazopanib | inne zalecenie | Gdy inhibitor pompy protonowej jest niezbędny, pazopanib podaje się raz na dobę wieczorem, bez jedzenia, jednocześnie z inhibitorem pompy protonowej Zalecenie opiera się na przesłankach fizjologicznych i nie znosi interakcji |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votrient 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/votrient-100222878/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Votrient. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/votrient-100222878/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
Niekorzystna interakcjaOmeprazol+ PozakonazolJeżeli to możliwe, unikaj łączenia pozakonazolu z omeprazolem i innymi inhibitorami pompy protonowej.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, żeby mógł ocenić, czy omeprazol jest potrzebny albo zmienić postać pozakonazolu, a zawiesinę z pozakonazolem przyjmuj zawsze z posiłkiem.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, żeby mógł ocenić, czy omeprazol jest potrzebny albo zmienić postać pozakonazolu, a zawiesinę z pozakonazolem przyjmuj zawsze z posiłkiem.
Omeprazol zmniejsza kwaśność w żołądku, przez co organizm słabiej wchłania pozakonazol, zwłaszcza w postaci płynnej zawiesiny. Lek przeciwgrzybiczy może wtedy działać słabiej i nie ochronić cię przed groźnym zakażeniem. Nie odstawiaj jednak żadnego z leków na własną rękę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- nowy kaszel lub duszność
- ból zatok lub twarzy
- białe naloty w jamie ustnej
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jeżeli to możliwe, unikaj łączenia pozakonazolu z omeprazolem i innymi inhibitorami pompy protonowej[1]. Gdy pozakonazol w zawiesinie doustnej jest konieczny, a hamowania wydzielania kwasu nie da się odstawić, rozważ zmianę postaci pozakonazolu na tabletki dojelitowe lub podanie dożylne, których wchłanianie w mniejszym stopniu zależy od pH żołądka. Zawiesinę zawsze podawaj z posiłkiem, bo pokarm znacząco zwiększa wchłanianie pozakonazolu[1]. Przy utrzymanym połączeniu obserwuj pacjenta w kierunku zakażeń przełomowych i w miarę dostępności oznacz stężenie pozakonazolu.
Skutek kliniczny
Zmniejszone wchłanianie pozakonazolu może osłabić jego skuteczność kliniczną[2]. U pacjentów otrzymujących pozakonazol w profilaktyce lub leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych grozi to niepowodzeniem terapii i zakażeniem przełomowym.
Mechanizm
Omeprazol zmniejsza kwaśność soku żołądkowego, a wchłanianie pozakonazolu z zawiesiny doustnej zależy od niskiego pH, dlatego jego stężenie w osoczu spada[2]. Podanie 400 mg pozakonazolu z esomeprazolem 40 mg na dobę zmniejszyło Cmax o 46% i AUC o 32% w porównaniu z samym pozakonazolem[1]. Pozakonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4[1], a omeprazol jest metabolizowany przez CYP2C19 i CYP3A4[2], więc ekspozycja na omeprazol może wzrosnąć – ma to małe znaczenie, bo duże dawki omeprazolu są dobrze tolerowane[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy przełomowego zakażenia grzybiczego (gorączka, nowe nacieki płucne, objawy ze strony zatok)
- stężenie minimalne pozakonazolu w osoczu, jeśli dostępne
- zasadność dalszego stosowania inhibitora pompy protonowej
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Zawiesina doustnapostać · pozakonazol | ryzyko rośnie | Wchłanianie pozakonazolu z zawiesiny doustnej silnie zależy od pH i pokarmu, dlatego interakcja ma tu największe znaczenie. |
| Tabletki dojelitowepostać · pozakonazol | ryzyko maleje | Wchłanianie pozakonazolu z tabletek dojelitowych w mniejszym stopniu zależy od pH żołądka, więc wpływ inhibitorów pompy protonowej jest słabszy. |
| Dożylniedroga podania · pozakonazol | interakcja nie dotyczy | Przy podaniu dożylnym pozakonazolu interakcja na etapie wchłaniania nie występuje, pozostaje jedynie mało istotny wzrost ekspozycji na omeprazol. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil 40 mg/ml, zawiesina doustna. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop 10 mg, kapsułki dojelitowe, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ultop-100230955/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ultop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ultop-100230955/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Noxafil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/noxafil-100143564/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.