Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu możliwe jest osłabienie działania omeprazolu, czyli słabsza kontrola objawów refluksu lub gorsze gojenie owrzodzenia. Przy długotrwałym łączeniu może sumować się ryzyko hipomagnezemii, objawiającej się osłabieniem, kurczami i drżeniem mięśni oraz zaburzeniami rytmu serca.

Mechanizm

Patiromer jest niewchłanianym polimerem, który w przewodzie pokarmowym może wiązać niektóre jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie.^[1] Wpływu patiromeru na wchłanianie omeprazolu nie badano. Oba leki mogą ponadto obniżać stężenie magnezu we krwi – patiromer przez wiązanie magnezu w jelicie, a inhibitory pompy protonowej przy długotrwałym stosowaniu przez zmniejszenie jego wchłaniania.

Monitorować

• stężenie magnezu w surowicy
• stężenie potasu w surowicy
• kontrola objawów choroby leczonej omeprazolem

Skutek kliniczny

Przyjęcie deksametazonu razem z patiromerem może zmniejszyć wchłanianie steroidu i osłabić jego działanie, co ma znaczenie zwłaszcza w leczeniu obrzęku mózgu, w onkologii i przy zastępczym podawaniu steroidu. Przy dłuższym stosowaniu obu leków możliwe jest nadmierne obniżenie stężenia potasu.

Mechanizm

Patiromer to niewchłaniany polimer wiążący potas w przewodzie pokarmowym, który może też wiązać jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie^[1]. Dla deksametazonu nie zbadano tego bezpośrednio, ale u kilku innych leków doustnych jednoczesne podanie zmniejszało biodostępność, a 3-godzinny odstęp tę interakcję znosił^[1]. Dodatkowo kortykosteroidy nasilają utratę potasu, choć deksametazon ma słabe działanie mineralokortykoidowe, więc przy dużych dawkach lub dłuższym leczeniu efekt ten może sumować się z obniżaniem potasu przez patiromer.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• skuteczność kliniczna deksametazonu

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu doustnym możliwe jest słabsze działanie betametazonu z powodu mniejszego wchłaniania. Przy ogólnoustrojowym stosowaniu kortykosteroidu możliwy jest nadmierny spadek potasu lub magnezu, szczególnie u osób z dużą dawką patiromeru albo jednocześnie przyjmujących diuretyki pętlowe lub tiazydowe.

Mechanizm

Patiromer jest niewchłanialnym polimerem, który w przewodzie pokarmowym może wiązać jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie^[1]. Nie badano tego bezpośrednio dla betametazonu, a ryzyko dotyczy wyłącznie jego postaci doustnych. Dodatkowo ogólnoustrojowe kortykosteroidy mogą zwiększać utratę potasu z moczem, a patiromer obniża stężenie potasu i magnezu w surowicy, więc przy dłuższym leczeniu ogólnoustrojowym oba leki mogą sumować się w kierunku hipokaliemii. Betametazon ma słabe działanie mineralokortykoidowe, dlatego ten składnik interakcji jest głównie teoretyczny.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• skuteczność kliniczna betametazonu przy postaci doustnej

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie działania prednizolonu przy przyjmowaniu obu leków jednocześnie. Przy długotrwałym leczeniu glikokortykosteroidem możliwe jest nadmierne obniżenie stężenia potasu i magnezu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych lub glikozydów nasercowych.

Mechanizm

Patiromer przyjmuj w odstępie co najmniej 3 godzin od doustnego prednizolonu. Patiromer to niewchłanialny polimer wiążący potas w przewodzie pokarmowym, który może wiązać także jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie^[1]. Wpływu patiromeru na biodostępność prednizolonu nie badano, ale u części leków (cyprofloksacyna, lewotyroksyna, metformina) jednoczesne podanie zmniejszało biodostępność, a odstęp 3 godzin tę interakcję znosił^[1]. Wchłanianie prednizolonu zmniejszają też inne leki działające miejscowo w przewodzie pokarmowym, np. leki zobojętniające zawierające magnez i glin^[2]. Dodatkowo prednizolon zwiększa wydalanie potasu z moczem, a patiromer obniża stężenie potasu i magnezu we krwi, więc działania te mogą się sumować.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• skuteczność leczenia prednizolonem (kontrola choroby podstawowej)

Bezpieczniejsze alternatywy

cyklokrzemian sodu i cyrkonu

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu doustnym możliwe jest słabsze działanie metyloprednizolonu z powodu gorszego wchłaniania. Przy dłuższym leczeniu, zwłaszcza dużymi dawkami glikokortykosteroidu, rośnie ryzyko nadmiernego obniżenia stężenia potasu, co może objawiać się osłabieniem mięśni i zaburzeniami rytmu serca.

Mechanizm

Patiromer to niewchłaniany polimer wiążący potas w przewodzie pokarmowym, który może też wiązać niektóre jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie^[1]. Wpływu patiromeru na wchłanianie metyloprednizolonu nie badano, dlatego obowiązuje ogólna zasada rozdzielania podań. Dodatkowo metyloprednizolon nasila utratę potasu, a w połączeniu z innymi lekami zmniejszającymi stężenie potasu może sprzyjać jego niedoborowi^[2]. Patiromer obniża stężenie potasu, więc oba leki działają w tym samym kierunku.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• skuteczność leczenia glikokortykosteroidem

Skutek kliniczny

Przyjęcie obu leków jednocześnie może osłabić działanie fludrokortyzonu, czyli wywołać spadek ciśnienia tętniczego i nawrót objawów niedoboru mineralokortykosteroidów. Sumowanie wpływu na potas grozi hipokaliemią z osłabieniem mięśni i zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza po wyrównaniu hiperkaliemii lub po zwiększeniu dawki któregokolwiek z leków. W hipokaliemii fludrokortyzonu się nie stosuje^[2][3].

Mechanizm

Patiromer może wiązać w przewodzie pokarmowym jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie^[1]. Wpływu na wchłanianie fludrokortyzonu nie badano, więc obowiązuje ogólna zasada rozdzielania podań. Niezależnie od tego oba leki obniżają stężenie potasu w surowicy. Fludrokortyzon przez działanie mineralokortykosteroidowe zwiększa nerkowe wydalanie potasu i nasila hipokaliemię^[4], a patiromer wiąże potas w jelicie grubym i usuwa go z kałem.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• ciśnienie tętnicze
• EKG przy hipokaliemii

Skutek kliniczny

Przy przyjmowaniu obu leków jednocześnie mniejsza ilość metforminy wchłania się do krwi, co może osłabić kontrolę glikemii^[1]. Zachowanie odstępu co najmniej 3 godzin zapobiega temu efektowi^[1].

Mechanizm

Patiromer jest niewchłanialnym polimerem wiążącym potas w przewodzie pokarmowym, który może też wiązać jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie. Jednoczesne podanie patiromeru z metforminą zmniejsza biodostępność metforminy, a przy 3-godzinnym odstępie interakcji nie wykazano^[1].

Monitorować

• glikemia na czczo i po posiłkach
• HbA1c
• stężenie potasu w surowicy
• eGFR

Bezpieczniejsze alternatywy

cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu może się zmniejszyć wchłanianie rabeprazolu, a w efekcie osłabić hamowanie wydzielania kwasu solnego i kontrola objawów choroby refluksowej lub wrzodowej. Przy przewlekłym łączeniu rośnie ryzyko hipomagnezemii, która może się objawiać kurczami mięśni, osłabieniem, drżeniem i zaburzeniami rytmu serca, a także nasilać hipokalcemię i hipokaliemię.

Mechanizm

Patiromer to niewchłanialny polimer wymieniający jony w przewodzie pokarmowym. Może wiązać niektóre leki doustne przyjmowane w tym samym czasie i zmniejszać ich wchłanianie^[1]. Wpływu patiromeru na wchłanianie rabeprazolu nie badano, dlatego obowiązuje ogólna zasada odstępu od wszystkich leków doustnych^[1]. Dodatkowo oba leki mogą obniżać stężenie magnezu we krwi – patiromer przez wiązanie magnezu w jelicie, a inhibitory pompy protonowej przy długotrwałym stosowaniu przez upośledzenie jego wchłaniania.

Monitorować

• stężenie magnezu w surowicy
• stężenie potasu w surowicy
• kontrola objawów kwasozależnych (zgaga, ból w nadbrzuszu)

Skutek kliniczny

Przyjęcie obu leków jednocześnie może osłabić wchłanianie amisulprydu i zmniejszyć jego skuteczność przeciwpsychotyczną. Hipokaliemia lub hipomagnezemia w trakcie leczenia patiromerem może zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca u pacjenta przyjmującego amisulpryd.

Mechanizm

Patiromer nie wchłania się z przewodu pokarmowego i może wiązać niektóre jednocześnie przyjmowane leki doustne, przez co zmniejsza ich wchłanianie.^[1] Wpływu patiromeru na biodostępność amisulprydu nie badano, dlatego dla ostrożności obowiązuje ogólny odstęp między dawkami.^[1] Drugi, farmakodynamiczny element wynika z działania patiromeru na elektrolity. Nadmierne obniżenie potasu oraz spadek magnezu, które mogą wystąpić w trakcie leczenia patiromerem, zwiększają ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes związane z amisulprydem. Leków zaburzających równowagę elektrolitową nie należy łączyć z amisulprydem, a hipokaliemię trzeba wyrównać.^[2]

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
• kontrola objawów psychotycznych (skuteczność amisulprydu)

Skutek kliniczny

Przyjmowanie obu leków w tym samym czasie zmniejsza ilość wchłoniętej lewotyroksyny, co przy regularnym powtarzaniu może prowadzić do wzrostu TSH i niewyrównania niedoczynności tarczycy. Skutek narasta stopniowo przez kolejne tygodnie, a nie po pojedynczej dawce.

Mechanizm

Patiromer to niewchłaniany polimer wiążący potas w przewodzie pokarmowym, który może też wiązać jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie.^[1] Przy jednoczesnym podaniu biodostępność lewotyroksyny jest zmniejszona, a przy odstępie 3 godzin interakcji nie stwierdzono.^[1]

Monitorować

• TSH i fT4 po kilku tygodniach od włączenia lub odstawienia patiromeru
• TSH przy podejrzeniu nieprzestrzegania odstępu
• objawy niedoczynności tarczycy

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu doustnym można spodziewać się słabszego wchłaniania haloperydolu i mniej przewidywalnej kontroli objawów psychotycznych. Hipokaliemia (a także hipomagnezemia) po patiromerze może sprzyjać wydłużeniu QTc i torsade de pointes u pacjenta leczonego haloperydolem.

Mechanizm

Patiromer nie wchłania się z przewodu pokarmowego, ale może wiązać jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie^[1]. Haloperydolu nie badano pod tym kątem, dlatego obowiązuje ogólna zasada odstępu. Patiromer obniża stężenie potasu we krwi, a nadmierne obniżenie potasu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu wywoływanych przez haloperydol. Haloperydol wymaga ostrożności przy lekach wpływających na równowagę elektrolitową, a w niewyrównanej hipokaliemii jest przeciwwskazany^[2].

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
• kontrola objawów psychotycznych (skuteczność haloperydolu)

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu możliwe jest osłabienie działania prednizonu, co ma znaczenie zwłaszcza w leczeniu chorób zapalnych i autoimmunologicznych wymagających stałej dawki. Przy dłuższym leczeniu obu lekami rośnie ryzyko nadmiernego obniżenia stężenia potasu, szczególnie po zmniejszeniu podaży potasu lub dołączeniu diuretyku.

Mechanizm

Patiromer jest niewchłanialnym polimerem wiążącym kationy w przewodzie pokarmowym i może wiązać jednocześnie przyjmowane leki doustne, zmniejszając ich wchłanianie.^[1] Wpływu patiromeru na wchłanianie prednizonu nie badano, więc nie można wykluczyć zmniejszenia biodostępności glikokortykosteroidu. Dodatkowo prednizon zwiększa utratę potasu z moczem^[2], a patiromer obniża stężenie potasu w surowicy, co może sumować się w kierunku hipokaliemii.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• kontrola objawów choroby leczonej prednizonem

Skutek kliniczny

Przyjęcie obu leków w tym samym czasie może zmniejszyć ilość wchłoniętej promazyny i osłabić jej działanie uspokajające oraz przeciwpsychotyczne. Odstęp czasowy między lekami zapobiega tej interakcji, co wykazano dla innych leków, których wchłanianie patiromer zmniejszał.^[1]

Mechanizm

Patiromer to niewchłanialny polimer wiążący potas w przewodzie pokarmowym, który może także wiązać jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie.^[1] Promazyny nie badano pod tym kątem, dlatego ryzyko zmniejszenia jej wchłaniania przy jednoczesnym przyjęciu jest teoretyczne, ale prawdopodobne.

Monitorować

• skuteczność działania promazyny (pobudzenie, niepokój, sen) po włączeniu patiromeru
• zachowanie co najmniej 3-godzinnego odstępu między lekami

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu możliwe jest słabsze wchłanianie rysperydonu i osłabienie kontroli objawów psychotycznych. Przy nadmiernym obniżeniu potasu lub magnezu rośnie ryzyko zaburzeń rytmu serca związanych z wydłużeniem odstępu QT.

Mechanizm

Doustny rysperydon przyjmuj co najmniej 3 godziny przed albo po patiromerze, bo patiromer może wiązać w jelicie część przyjmowanych jednocześnie leków doustnych i zmniejszać ich wchłanianie.^[1] Patiromer nie wchłania się ani nie jest metabolizowany, dlatego nie zmienia przemian rysperydonu w wątrobie.^[1] Wpływu patiromeru na wchłanianie rysperydonu nie badano, a dla części leków (cyprofloksacyna, lewotyroksyna, metformina) jednoczesne podanie zmniejszało biodostępność, czego nie obserwowano przy 3-godzinnym odstępie.^[1] Dodatkowo patiromer obniża stężenie potasu i może obniżać stężenie magnezu, a hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko wydłużenia odstępu QT przez rysperydon.^[2]

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
• kontrola objawów psychotycznych po włączeniu patiromeru

Bezpieczniejsze alternatywy

cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy

Skutek kliniczny

Mniejsze stężenie cyprofloksacyny może osłabić skuteczność leczenia zakażenia i sprzyjać niepowodzeniu terapii oraz selekcji opornych szczepów bakterii. Patiromer nie zwiększa stężenia cyprofloksacyny, więc nie należy spodziewać się nasilenia jej działań niepożądanych^[1].

Mechanizm

Patiromer to niewchłanialny polimer, który w przewodzie pokarmowym może wiązać jednocześnie przyjęte leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie^[1]. Jednoczesne podanie patiromeru z cyprofloksacyną zmniejsza biodostępność cyprofloksacyny, a przy 3-godzinnym odstępie między lekami interakcji nie wykazano^[1].

Monitorować

• odpowiedź kliniczna na leczenie zakażenia (gorączka, objawy miejscowe)
• przestrzeganie odstępu między dawkami obu leków

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu może zmniejszyć się wchłanianie dekslanzoprazolu, co grozi słabszą kontrolą wydzielania kwasu solnego i nawrotem objawów refluksu lub gorszym gojeniem zmian w przełyku.

Mechanizm

Patiromer to niewchłanialny polimer, który w przewodzie pokarmowym może wiązać jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie.^[1] Takie zmniejszenie biodostępności wykazano dla cyprofloksacyny, lewotyroksyny i metforminy, a przy 3-godzinnym odstępie interakcji nie obserwowano.^[1] Wpływu patiromeru na wchłanianie dekslanzoprazolu nie badano, więc ryzyko wynika z ogólnego mechanizmu wiązania leków.

Monitorować

• kontrola objawów refluksu (zgaga, zarzucanie treści żołądkowej)
• przestrzeganie odstępu czasowego między lekami

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu możliwe jest osłabienie działania doustnego triamcynolonu. Sumowanie działania obniżającego potas może sprzyjać nadmiernemu spadkowi kaliemii, szczególnie przy dużych dawkach glikokortykosteroidu, równoczesnym stosowaniu leków moczopędnych lub po odstawieniu leków podnoszących potas.

Mechanizm

Patiromer może wiązać w przewodzie pokarmowym jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie, dlatego doustny triamcynolon może słabiej się wchłaniać, gdy oba leki przyjmuje się razem.^[1] Patiromer nie wchłania się i nie jest metabolizowany, więc jego wpływ ogranicza się do przewodu pokarmowego.^[1] Dodatkowo triamcynolon może obniżać stężenie potasu we krwi^[2], co sumuje się z działaniem patiromeru, którego celem jest właśnie obniżenie kaliemii.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• objawy kontroli choroby leczonej triamcynolonem

Skutek kliniczny

Przyjęcie chloropromazyny doustnie razem z patiromerem może zmniejszyć jej wchłanianie i osłabić działanie przeciwpsychotyczne lub uspokajające. Przy odstępie co najmniej 3 godzin spadku biodostępności nie obserwowano dla żadnego z badanych leków, więc odstęp powinien wystarczyć.^[1]

Mechanizm

Patiromer może wiązać w przewodzie pokarmowym jednocześnie przyjmowane leki doustne i zmniejszać ich wchłanianie.^[1] Sam patiromer nie jest wchłaniany ani metabolizowany, dlatego jego wpływ ogranicza się do światła jelita.^[1] Wiązania chloropromazyny nie badano, a ponieważ dla części leków wykazano spadek biodostępności przy jednoczesnym podaniu, nie można go wykluczyć.^[1]

Monitorować

• skuteczność chloropromazyny (kontrola objawów psychotycznych, pobudzenia, nudności)
• nasilenie objawów po włączeniu patiromeru, gdy odstęp nie jest zachowywany
• nasilenie działań chloropromazyny po odstawieniu patiromeru

Skutek kliniczny

Spadek stężenia magnezu lub potasu w trakcie leczenia trójtlenkiem arsenu może nasilić wydłużenie QT/QTc i zwiększyć ryzyko torsade de pointes oraz innych groźnych zaburzeń rytmu serca^[1].

Mechanizm

Patiromer obniża stężenie potasu we krwi i może powodować hipomagnezemię, a także hipokaliemię przy nadmiernej korekcie. Trójtlenek arsenu wydłuża odstęp QT/QTc, a u pacjentów przyjmujących leki wywołujące hipokaliemię lub hipomagnezemię ryzyko torsade de pointes może być większe^[1]. Interakcja w zakresie wchłaniania nie ma znaczenia, ponieważ trójtlenek arsenu podaje się dożylnie, a patiromer wiąże jedynie leki doustne^[2].

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• EKG z oceną odstępu QTc
• objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie serca, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy

Skutek kliniczny

Zmniejszone wchłanianie amiodaronu lub dronedaronu może osłabić kontrolę rytmu serca i sprzyjać nawrotom arytmii, w tym migotania przedsionków. Hipokaliemia lub hipomagnezemia wywołana lekiem wiążącym potas zwiększa ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes u chorych leczonych amiodaronem lub dronedaronem. Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu spadek jego skuteczności może ujawnić się z opóźnieniem.

Mechanizm

Patiromer, polistyrenosulfonian i sewelamer to niewchłaniające się polimery, które w świetle jelita mogą wiązać inne doustne leki i zmniejszać ich wchłanianie. Amiodaron i dronedaron mają ograniczoną i zmienną biodostępność po podaniu doustnym, dlatego dodatkowe zmniejszenie wchłaniania może obniżyć ich stężenie we krwi. Drugi mechanizm dotyczy leków obniżających potas (patiromeru, polistyrenosulfonianu i cyklokrzemianu sodu i cyrkonu): nadmierne obniżenie stężenia potasu, a przy patiromerze także magnezu, sumuje się z wydłużaniem odstępu QT przez amiodaron i dronedaron. Sewelamer nie wpływa na potas, więc dotyczy go tylko mechanizm wiązania w jelicie.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy (szczególnie przy patiromerze)
• EKG z oceną odstępu QTc
• skuteczność kontroli rytmu serca (nawroty arytmii, kołatania)
• stężenie fosforanów przy sewelamerze

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem może być słabsze działanie leku przeciwpsychotycznego i nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych, gdy oba leki przyjmuje się razem. W parach patiromeru, polistyrenosulfonianu lub cyklokrzemianu sodu i cyrkonu z zyprazydonem albo sertindolem hipokaliemia lub hipomagnezemia może sprzyjać wydłużeniu QT i groźnym arytmiom, w tym torsade de pointes. Sertindolu nie stosuje się przy niewyrównanej hipokaliemii lub hipomagnezemii.

Mechanizm

Sewelamer, patiromer, polistyrenosulfonian i cyklokrzemian sodu i cyrkonu to niewchłaniające się substancje, które działają w przewodzie pokarmowym. Wiążą jony, ale mogą też wiązać inne leki przyjęte w tym samym czasie albo zmieniać warunki ich wchłaniania. Cyklokrzemian sodu i cyrkonu przejściowo podnosi pH w żołądku. Może to zmniejszać wchłanianie lurazydonu, zyprazydonu i sertindolu oraz obniżać ich stężenie we krwi. Ten mechanizm dotyczy wszystkich par obu grup. Drugi mechanizm dotyczy tylko leków obniżających potas, czyli patiromeru, polistyrenosulfonianu i cyklokrzemianu sodu i cyrkonu. Zbyt mocne obniżenie potasu, a przy patiromerze także magnezu, zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu w trakcie leczenia zyprazydonem i sertindolem. Sewelamer nie obniża potasu, a lurazydon w niewielkim stopniu wpływa na odstęp QT, dlatego w tych parach znaczenie ma głównie wiązanie w jelicie.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy, zwłaszcza po włączeniu lub zwiększeniu dawki leku obniżającego potas
• stężenie magnezu w surowicy, szczególnie przy patiromerze
• EKG z oceną QTc u pacjentów leczonych zyprazydonem lub sertindolem
• kontrola objawów psychotycznych i ewentualne oznaki utraty skuteczności leku przeciwpsychotycznego
• przestrzeganie odstępu między dawkami obu leków

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest słabsze działanie jednego lub obu leków, czyli gorsza kontrola potasu lub fosforanów albo słabsze zobojętnianie kwasu żołądkowego. Przy polistyrenosulfonianie możliwa jest zasadowica metaboliczna oraz niedrożność jelit. Przy połączeniu z sewelamerem możliwe jest nadmierne obniżenie fosforanów. U chorych z przewlekłą chorobą nerek długotrwałe przyjmowanie glinu grozi jego kumulacją z uszkodzeniem kości, mózgu i niedokrwistością.

Mechanizm

Związki glinu i leki wiążące potas lub fosforany działają w świetle przewodu pokarmowego i same się nie wchłaniają lub wchłaniają się w niewielkim stopniu. Podane razem mogą wzajemnie się wiązać albo konkurować o miejsca wiązania. Patiromer wiąże nieswoiście wiele leków doustnych i może zmniejszać działanie leku zobojętniającego, a kationy glinu mogą zmniejszać wiązanie potasu przez żywice kationowymiennie. Polistyrenosulfonian wymienia kationy z glinem, co osłabia usuwanie potasu, sprzyja zasadowicy metabolicznej i może prowadzić do powstania zlepów zatykających jelito. Wodorotlenek glinu sam wiąże fosforany, więc z sewelamerem działa addycyjnie na obniżanie fosforanów, a u chorych z niewydolnością nerek glin może się kumulować.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie fosforanów i wapnia w surowicy
• równowaga kwasowo-zasadowa (wodorowęglany) przy polistyrenosulfonianie
• objawy zaparcia i niedrożności jelit
• stężenie glinu w surowicy u chorych z przewlekłą chorobą nerek przy długotrwałym stosowaniu
• stężenie magnezu przy patiromerze

Skutek kliniczny

Możliwe zmniejszenie stężenia inhibitora FGFR i osłabienie jego skuteczności przeciwnowotworowej przy jednoczesnym przyjmowaniu z lekiem wiążącym. W przypadku erdafitynibu wcześnie włączony sewelamer może zamaskować wzrost fosforanów i doprowadzić do błędnej decyzji o niezwiększaniu dawki. Interakcja dotyczy całej klasy, a jej najsilniejsza i najlepiej opisana postać to połączenie sewelameru z erdafitynibem w okresie ustalania dawki.

Mechanizm

Leki wiążące fosforany i potas działają w świetle przewodu pokarmowego. Sewelamer, patiromer i polistyrenosulfonian to niewchłaniane polimery, które mogą wiązać inne leki doustne przyjęte w tym samym czasie i zmniejszać ich wchłanianie. Cyklokrzemian sodu i cyrkonu przejściowo podnosi pH w żołądku, co może zmieniać rozpuszczalność i wchłanianie leków o rozpuszczalności zależnej od pH. Wszystkie inhibitory kinazy FGFR są lekami doustnymi o działaniu zależnym od ekspozycji, więc zmniejszone wchłanianie może osłabić ich działanie przeciwnowotworowe. Dodatkowo hiperfosfatemia jest farmakodynamicznym wskaźnikiem zahamowania FGFR. Erdafitynib jest zwiększany na podstawie stężenia fosforanów w surowicy we wczesnym okresie leczenia, a lek obniżający fosforany, taki jak sewelamer, podany przed tą decyzją może zafałszować wynik i prowadzić do niepotrzebnego pozostawienia zbyt małej dawki.

Monitorować

• stężenie fosforanów w surowicy, szczególnie we wczesnym okresie leczenia erdafitynibem
• stężenie potasu w surowicy przy stosowaniu patiromeru, polistyrenosulfonianu lub cyklokrzemianu sodu i cyrkonu
• stężenie wapnia w surowicy
• odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe
• przestrzeganie odstępów między dawkami w planie dnia pacjenta

Skutek kliniczny

Możliwy nadmierny spadek stężenia potasu w surowicy, zwłaszcza przy większych dawkach hydrokortyzonu, ze skutkami w postaci osłabienia mięśni i zaburzeń rytmu serca. U pacjenta z niedoczynnością kory nadnerczy osłabione wchłanianie hydrokortyzonu przy jednoczesnym podaniu mogłoby teoretycznie zmniejszyć skuteczność terapii substytucyjnej.

Mechanizm

Hydrokortyzon ma działanie mineralokortykosteroidowe i zwiększa nerkowe wydalanie potasu, a patiromer wiąże potas w przewodzie pokarmowym i zwiększa jego wydalanie z kałem. Oba leki obniżają więc stężenie potasu w surowicy, a ich działania się sumują. Patiromer może też obniżać stężenie magnezu, a hipomagnezemia utrudnia wyrównanie hipokaliemii. Dodatkowo patiromer jako niewchłanialny polimer może teoretycznie wiązać inne leki doustne podane w tym samym czasie i zmniejszać ich wchłanianie, choć dla hydrokortyzonu nie zostało to potwierdzone.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• EKG przy hipokaliemii lub chorobie serca
• objawy niedoboru kortyzolu u pacjentów z niedoczynnością kory nadnerczy

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie działania obniżającego stężenie potasu oraz mniej przewidywalne wchłanianie wapnia z suplementu. U chorych z przewlekłą chorobą nerek dochodzi do tego sumowanie ładunku wapnia i ryzyko zaburzeń elektrolitowych, w tym hipomagnezemii wywołanej przez patiromer.

Mechanizm

Patiromer jest niewchłanialnym polimerem wiążącym kationy w przewodzie pokarmowym, który wymienia jony wapnia na jony potasu, głównie w okrężnicy. Jednoczesne podanie soli wapnia może teoretycznie zmniejszać wymianę potasu przez konkurencję o miejsca wiązania, a polimer może ograniczać wchłanianie wapnia i innych leków doustnych przyjętych w tym samym czasie. Patiromer sam uwalnia wapń, dlatego suplementacja wapnia sumuje się z tym ładunkiem.

Monitorować

• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• stężenie wapnia w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjmowaniu suplement magnezu może działać słabiej, a u osób leczonych patiromerem może rozwinąć się lub utrzymywać hipomagnezemia. Niskie stężenie magnezu sprzyja kurczom mięśni, zaburzeniom rytmu serca i utrudnia wyrównanie stężenia potasu.

Mechanizm

Magnez i patiromer należy przyjmować w odstępie czasowym, ponieważ patiromer wiąże w przewodzie pokarmowym nie tylko potas, lecz także magnez. Patiromer jest niewchłanialnym polimerem wymieniającym kationy. Oprócz potasu wiąże w świetle jelita inne kationy dwuwartościowe, w tym magnez, co zmniejsza wchłanianie magnezu z pożywienia i z suplementów. Hipomagnezemia jest znanym działaniem niepożądanym patiromeru. Teoretycznie duża ilość magnezu w jelicie może też konkurować z potasem o miejsca wiązania i nieznacznie osłabiać działanie patiromeru, ale znaczenie kliniczne tego efektu nie zostało potwierdzone.

Monitorować

• stężenie magnezu w surowicy
• stężenie potasu w surowicy
• EKG przy objawach zaburzeń rytmu

Bezpieczniejsze alternatywy

cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjmowaniu można się spodziewać mniejszej ilości wchłoniętego cynku i słabszego działania leczenia. W uzupełnianiu niedoboru grozi to utrzymywaniem się niedoboru cynku. W chorobie Wilsona grozi to niedostateczną blokadą wchłaniania miedzi i pogorszeniem kontroli choroby. Wpływ cynku na skuteczność obniżania potasu przez patiromer jest mało prawdopodobny i nie ma znaczenia klinicznego.

Mechanizm

Cynk i patiromer należy przyjmować w różnych porach dnia, bo patiromer może ograniczać wchłanianie cynku. Patiromer to niewchłanialny polimer wymieniający kationy w świetle przewodu pokarmowego. Poza potasem wiąże też inne kationy dwuwartościowe, czego wyrazem jest hipomagnezemia w czasie leczenia, dlatego może wiązać jony cynku i zmniejszać ich wchłanianie. Patiromer uwalnia w jelicie jony wapnia, a wapń sam w sobie zmniejsza wchłanianie cynku^[2]. Wchłanianie cynku jest przy tym bardzo wrażliwe na substancje wiążące go w jelicie, takie jak fityniany i włókno pokarmowe^[2].

Monitorować

• stężenie cynku w surowicy przy długotrwałej suplementacji
• wydalanie miedzi z moczem u chorych na chorobę Wilsona
• stężenie potasu i magnezu w surowicy w czasie leczenia patiromerem
• eGFR przed włączeniem preparatu cynku

Bezpieczniejsze alternatywy

cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy

Skutek kliniczny

Przyjmowanie obu leków jednocześnie może osłabić skuteczność doustnej suplementacji żelaza i spowolnić wyrównywanie niedoboru żelaza lub niedokrwistości. Nie opisano groźnych skutków tego połączenia.

Mechanizm

Doustne żelazo przyjmuj w innym czasie niż patiromer, bo wspólne przyjęcie może zmniejszyć wchłanianie żelaza. Patiromer to niewchłanialny polimer wymieniający kationy, który w przewodzie pokarmowym wiąże nie tylko potas, ale także inne jony i część leków podanych doustnie w tym samym czasie. Jony żelaza mogą zostać związane przez polimer i wydalone z kałem zamiast się wchłonąć. Żelazo w postaci kompleksu wodorotlenku żelaza(III) z polimaltozą jest mniej podatne na wiązanie z innymi lekami w przewodzie pokarmowym niż proste sole żelaza.^[1]

Monitorować

• hemoglobina i morfologia krwi
• ferrytyna
• wysycenie transferyny
• stężenie potasu w surowicy

Skutek kliniczny

Głównym ryzykiem jest hipomagnezemia, która może się objawiać osłabieniem, kurczami i drżeniem mięśni, zaburzeniami rytmu serca, a wtórnie także hipokalcemią. Ryzyko rośnie przy długotrwałym stosowaniu ezomeprazolu oraz u pacjentów przyjmujących jednocześnie diuretyki pętlowe lub tiazydowe albo digoksynę. Jednoczesne przyjęcie obu leków może dodatkowo osłabić działanie ezomeprazolu przez związanie go w przewodzie pokarmowym.

Mechanizm

Oba leki mogą obniżać stężenie magnezu we krwi. Ezomeprazol przy długotrwałym stosowaniu zmniejsza wchłanianie magnezu w jelitach, a patiromer wiąże magnez w przewodzie pokarmowym, więc ich działania się sumują. Patiromer jest niewchłanialnym polimerem, który w przewodzie pokarmowym może wiązać także inne leki doustne przyjęte w tym samym czasie, co teoretycznie może zmniejszyć wchłanianie ezomeprazolu.

Monitorować

• stężenie magnezu w surowicy
• stężenie potasu w surowicy
• stężenie wapnia w surowicy
• EKG u pacjentów z chorobą serca lub przyjmujących digoksynę
• objawy hipomagnezemii (kurcze, drżenia, kołatanie serca)

Bezpieczniejsze alternatywy

cyklokrzemian sodowo-cyrkonowy

Skutek kliniczny

Przy jednoczesnym przyjęciu możliwe jest słabsze działanie lanzoprazolu i gorsza kontrola objawów refluksu lub choroby wrzodowej. Przy dłuższym łącznym stosowaniu rośnie ryzyko hipomagnezemii, która może objawiać się kurczami mięśni, drżeniem, zmęczeniem i zaburzeniami rytmu serca, a wtórnie także hipokalcemią i hipokaliemią.

Mechanizm

Lanzoprazol należy przyjmować w odstępie od patiromeru. Patiromer jest niewchłanialnym polimerem wiążącym kationy w przewodzie pokarmowym i może wiązać także inne leki podane doustnie w tym samym czasie, co teoretycznie zmniejsza ich wchłanianie. Wpływ na wchłanianie lanzoprazolu nie został bezpośrednio zbadany. Dodatkowo oba leki mogą obniżać stężenie magnezu we krwi – inhibitory pompy protonowej przy długotrwałym stosowaniu zmniejszają jelitowe wchłanianie magnezu, a patiromer wiąże magnez w świetle jelita.

Monitorować

• stężenie magnezu w surowicy
• stężenie potasu w surowicy
• stężenie wapnia w surowicy
• kontrola objawów refluksu lub choroby wrzodowej