Interakcje / Ozanimod / Ozanimod i wardenafil
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o objawach niedociśnienia i bradykardii.
Możesz stosować oba leki, ale jeśli dopiero zaczynasz leczenie ozanimodem, zapytaj lekarza, kiedy możesz bezpiecznie przyjąć wardenafil.
Interakcja o niejasnym znaczeniuOzanimod+ WardenafilPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o objawach niedociśnienia i bradykardii.Możesz stosować oba leki, ale jeśli dopiero zaczynasz leczenie ozanimodem, zapytaj lekarza, kiedy możesz bezpiecznie przyjąć wardenafil.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Możesz stosować oba leki, ale jeśli dopiero zaczynasz leczenie ozanimodem, zapytaj lekarza, kiedy możesz bezpiecznie przyjąć wardenafil.
Te dwa leki nie wpływają na siebie nawzajem w organizmie, ale oba mogą działać na serce i ciśnienie krwi. Lek na erekcję może obniżać ciśnienie, a lek na stwardnienie rozsiane lub zapalenie jelit może na początku leczenia zwalniać pracę serca. Poważne problemy z tym połączeniem nie zostały opisane, ale warto wiedzieć, na jakie objawy uważać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie omdlewania
- omdlenie
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
- kołatanie serca
- ból w klatce piersiowej
- duszność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o objawach niedociśnienia i bradykardii. W okresie rozpoczynania i zwiększania dawki ozanimodu rozsądnie jest wstrzymać się z wardenafilem do ustabilizowania czynności serca. U pacjentów z wrodzonym lub nabytym wydłużeniem QT, bradykardią albo przyjmujących leki przeciwarytmiczne decyzję o łączeniu należy skonsultować z lekarzem. Wardenafil jest przeciwwskazany przy ciśnieniu tętniczym poniżej 90/50 mmHg[1]. Ozanimod jest przeciwwskazany u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym drugiego stopnia typu II, trzeciego stopnia lub zespołem chorego węzła zatokowego bez rozrusznika[2].
Skutek kliniczny
Klinicznie istotne skutki tego połączenia nie zostały udokumentowane. Teoretycznie możliwe są zawroty głowy, niedociśnienie lub omdlenie, głównie w okresie rozpoczynania i zwiększania dawki ozanimodu, a u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka także zaburzenia rytmu serca.
Mechanizm
Połączenie nie ma potwierdzonej interakcji farmakokinetycznej, a ewentualne ryzyko wynika z teoretycznego sumowania działań na układ krążenia. Wardenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 przy pewnym udziale CYP3A5 i CYP2C[1]. Główne aktywne metabolity ozanimodu zależą od CYP2C8 i MAO-B, a ChPL ozanimodu nie opisuje hamowania CYP3A4[2]. Wardenafil rozszerza naczynia i może obniżać ciśnienie tętnicze, co ChPL opisuje przy łączeniu z nitrogliceryną i lekami alfa-adrenolitycznymi[1]. Wardenafil w niewielkim stopniu wydłuża odstęp QT, a ozanimod na początku leczenia przejściowo zwalnia czynność serca i może spowalniać przewodzenie przedsionkowo-komorowe. Bradykardia sprzyja zaburzeniom rytmu u osób z wydłużonym QT, dlatego teoretycznie oba efekty mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- EKG z oceną odstępu QT i PR u pacjentów z czynnikami ryzyka
Kiedy ocena się zmienia
| Wardenafil przyjmowany w okresie rozpoczynania lub zwiększania dawki ozanimodukolejność włączenia · ozanimod | ryzyko rośnie | Przejściowa bradykardia i spowolnienie przewodzenia przedsionkowo-komorowego po włączeniu ozanimodu mogą sumować się z hipotensyjnym działaniem wardenafilu i jego wpływem na QT. W tym okresie zaleca się unikanie wardenafilu do ustabilizowania czynności serca. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieOzanimoda alkoholPrzy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij dużo ani regularnie, a jeśli masz chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale nie pij dużo ani regularnie, a jeśli masz chorą wątrobę, powiedz o tym lekarzowi.
Ozanimod nie wchodzi w znaną, istotną interakcję z alkoholem. Okazjonalne, umiarkowane picie nie powinno osłabiać działania leku. Jeśli jednak pijesz często i dużo, alkohol może razem z lekiem obciążać wątrobę i osłabiać odporność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- nudności, wymioty lub ból pod prawym łukiem żebrowym
- nietypowe zmęczenie
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy okazjonalnym, umiarkowanym spożyciu alkoholu nie trzeba zmieniać leczenia. U osób pijących regularnie duże ilości alkoholu warto zalecić ograniczenie spożycia i zwrócić uwagę lekarza prowadzącego na kontrolę prób wątrobowych. U pacjenta z alkoholową chorobą wątroby przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić stopień niewydolności wątroby, ponieważ klasa C wg Childa-Pugha wyklucza stosowanie ozanimodu[1].
Skutek kliniczny
Umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno zmieniać skuteczności ani bezpieczeństwa ozanimodu. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu rośnie ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby i zakażeń. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby w klasie C wg Childa-Pugha, np. w przebiegu alkoholowej marskości, są przeciwwskazaniem do stosowania ozanimodu[1]. Przeciwwskazaniem są także aktywne przewlekłe zakażenia, takie jak zapalenie wątroby, oraz stan obniżonej odporności predysponujący do zakażeń oportunistycznych[1].
Mechanizm
Nie ma klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej między ozanimodem a alkoholem. ChPL ozanimodu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Główne aktywne metabolity ozanimodu powstają z udziałem monoaminooksydazy B, a ich eliminacja zależy od CYP2C8, dlatego istotne interakcje dotyczą inhibitorów MAO oraz induktorów i inhibitorów CYP2C8[1]. Etanol nie jest istotnym induktorem ani inhibitorem tych szlaków. Teoretycznie możliwe jest addytywne działanie farmakodynamiczne w dwóch obszarach. Pierwszy to wątroba – w badaniach klinicznych ozanimodu obserwowano zwiększenie aktywności aminotransferaz, a przewlekłe nadużywanie alkoholu samo uszkadza wątrobę. Drugi to odporność – ozanimod zmniejsza liczbę krążących limfocytów, a przewlekłe picie dużych ilości alkoholu dodatkowo osłabia obronę przeciwzakaźną.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób nadużywających alkoholu
- objawy uszkodzenia wątroby – żółtaczka, ciemny mocz, nudności, zmęczenie
- objawy zakażeń
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne picie dużych ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu sumuje się ryzyko uszkodzenia wątroby i zakażeń. Należy zalecić ograniczenie alkoholu i kontrolę prób wątrobowych. |
| Wieloletnie nadużywanie alkoholu z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C wg Childa-Pugha)czas leczenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ciężkie zaburzenia czynności wątroby w klasie C wg Childa-Pugha są przeciwwskazaniem do stosowania ozanimodu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
Interakcja o niejasnym znaczeniuWardenafila alkoholPoinformuj pacjenta, że niewielka ilość alkoholu nie wchodzi w istotną interakcję z wardenafilem, ale większe ilości mogą osłabić działanie leku i nasilić zawroty głowy.W dniu przyjęcia wardenafilu ogranicz alkohol do niewielkiej ilości, bo dzięki temu lek zadziała lepiej i zmniejszysz ryzyko zawrotów głowy.szybki (godziny)badania kliniczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
W dniu przyjęcia wardenafilu ogranicz alkohol do niewielkiej ilości, bo dzięki temu lek zadziała lepiej i zmniejszysz ryzyko zawrotów głowy.
Niewielka ilość alkoholu nie zmienia działania wardenafilu i nie powoduje groźnych spadków ciśnienia. Większa ilość alkoholu sama w sobie utrudnia uzyskanie erekcji, więc lek może wtedy działać słabiej. Po kilku drinkach mogą też nasilić się zawroty głowy, ból głowy i uderzenia gorąca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub zamroczenie przy wstawaniu
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- kołatanie serca
- silny ból głowy
- brak działania leku po wypiciu alkoholu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Poinformuj pacjenta, że niewielka ilość alkoholu nie wchodzi w istotną interakcję z wardenafilem, ale większe ilości mogą osłabić działanie leku i nasilić zawroty głowy. Doradź ograniczenie alkoholu w dniu przyjęcia wardenafilu, szczególnie u pacjentów leczonych lekami obniżającymi ciśnienie lub alfa-adrenolitykami. Przy nawracającym braku skuteczności leku zapytaj o ilość wypijanego alkoholu, zanim rozważysz zwiększenie dawki.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu nie należy oczekiwać istotnego klinicznie spadku ciśnienia ani zmian rytmu serca. Większe ilości alkoholu mogą nasilać zawroty głowy, uderzenia gorąca, ból głowy i niedociśnienie ortostatyczne oraz zmniejszać skuteczność wardenafilu w leczeniu zaburzeń erekcji.
Mechanizm
Umiarkowana ilość alkoholu nie zmienia stężenia wardenafilu we krwi, a w badaniu wardenafil nie nasilał wpływu alkoholu na ciśnienie tętnicze i rytm serca. Wardenafil podany w dawce 20 mg razem z alkoholem (średnie maksymalne stężenie alkoholu we krwi 73 mg/dl) nie zmieniał swojej farmakokinetyki[1] W tym samym badaniu wardenafil nie nasilał wpływu alkoholu na ciśnienie tętnicze i częstość pracy serca[1] Teoretycznie oba czynniki rozszerzają naczynia krwionośne i obniżają ciśnienie, dlatego przy ilościach alkoholu większych niż badane nie można wykluczyć sumowania się tego działania. Alkohol działa też przeciwnie do celu leczenia, ponieważ hamuje ośrodkowo pobudzenie seksualne i pogarsza erekcję. Ulotka dla pacjenta informuje, że napoje alkoholowe mogą nasilać problemy z uzyskaniem erekcji[1] Charakterystyki wszystkich trzech produktów wardenafilu mają ten sam zapis i żadna nie zaleca unikania alkoholu ani nie wymienia go w przeciwwskazaniach[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- zawroty głowy i objawy niedociśnienia ortostatycznego po większej ilości alkoholu
- skuteczność leczenia zaburzeń erekcji u pacjentów regularnie pijących alkohol
Kiedy ocena się zmienia
| Ilość alkoholu powodująca stężenie we krwi wyższe niż badane 73 mg/dlilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Brak danych dla stężeń alkoholu wyższych niż badane w ChPL. Przy dużych ilościach alkoholu rośnie ryzyko addycyjnego działania hipotensyjnego i spadku skuteczności wardenafilu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 179
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ WardenafilNie łącz amisulprydu z wardenafilem.Nie przyjmuj wardenafilu razem z amisulprydem i porozmawiaj z lekarzem o bezpieczniejszym leku na erekcję lub o zmianie leczenia psychiatrycznego.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj wardenafilu razem z amisulprydem i porozmawiaj z lekarzem o bezpieczniejszym leku na erekcję lub o zmianie leczenia psychiatrycznego.
Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca i prowadzić do groźnej arytmii. Oba obniżają też ciśnienie, przez co możesz odczuwać zawroty głowy lub zemdleć. Problemy z erekcją mogą być skutkiem ubocznym leku przeciwpsychotycznego, a lekarz może temu zaradzić.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- silne zawroty głowy przy wstawaniu
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz amisulprydu z wardenafilem[1]. Jeśli pacjent wymaga leczenia zaburzeń erekcji, wybierz inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na odstęp QT, np. tadalafil lub syldenafil, i zachowaj ostrożność z powodu sumowania działania hipotensyjnego[1]. Rozważ też, czy zaburzenia erekcji nie wynikają z hiperprolaktynemii wywołanej amisulprydem, i w porozumieniu z psychiatrą oceń zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek słabiej zwiększający stężenie prolaktyny.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub wrodzonym wydłużeniu QT. Dodatkowo może wystąpić niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy i omdleniem.
Mechanizm
Amisulpryd wydłuża odstęp QT w zależności od dawki i może wywołać torsade de pointes. Wardenafil również wydłuża odstęp QT, dlatego ich działania na repolaryzację komór sumują się. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Oba leki obniżają ponadto ciśnienie tętnicze – wardenafil przez rozszerzenie naczyń, a amisulpryd przez blokadę receptorów alfa-adrenergicznych, a jednoczesne stosowanie amisulprydu z lekami obniżającymi ciśnienie wymaga rozwagi[1]. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, ponieważ amisulpryd nie hamuje izoenzymu CYP3A4 odpowiedzialnego za metabolizm wardenafilu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, w tym w pozycji stojącej
- stężenie prolaktyny przy zaburzeniach erekcji
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ WardenafilNie należy łączyć cytalopramu z wardenafilem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT.Nie przyjmuj wardenafilu razem z cytalopramem i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na erekcję, ale nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj wardenafilu razem z cytalopramem i porozmawiaj z lekarzem o innym leku na erekcję, ale nie odstawiaj cytalopramu na własną rękę.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Gdy przyjmujesz je razem, to ryzyko może się zwiększyć. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą. Problemy z erekcją mogą też być skutkiem ubocznym leku przeciwdepresyjnego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z wardenafilem, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT[1]. U pacjenta leczonego cytalopramem, który wymaga leczenia zaburzeń erekcji, lekarz powinien rozważyć inny inhibitor PDE5 bez istotnego wpływu na odstęp QT albo zmianę leku przeciwdepresyjnego. Warto też ocenić, czy zaburzenia erekcji nie są działaniem niepożądanym cytalopramu, zanim doda się kolejny lek.
Skutek kliniczny
Możliwe dodatkowe wydłużenie odstępu QT ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią lub chorobą serca. Ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wywołujących hipokaliemię lub hipomagnezemię[2].
Mechanizm
Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a wardenafil również należy do leków o udokumentowanym, choć umiarkowanym wpływie na odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie produktów leczniczych wydłużających odstęp QT i wskazuje, że nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ wardenafil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 z udziałem CYP3A5 i CYP2C, a ChPL wardenafilu nie wymienia cytalopramu wśród leków wpływających na jego stężenie[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
tadalafilsildenafilawanafilsertralina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDazatynib+ OzanimodNie należy łączyć ozanimodu z dazatynibem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak dalej prowadzić leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, jak dalej prowadzić leczenie.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, więc razem mogą znacznie zwiększyć ryzyko poważnych zakażeń. Ozanimodu nie stosuje się u osób leczonych z powodu nowotworu. Oba leki mogą też wpływać na pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe pęcherzyki lub owrzodzenia na skórze
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- nowe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie kończyn
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć ozanimodu z dazatynibem. ChPL ozanimodu zabrania stosowania go z lekami przeciwnowotworowymi oraz u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym lub obniżoną odpornością[1]. U pacjenta, który wymaga dazatynibu, ozanimod należy odstawić i ustalić z neurologiem lub gastroenterologiem leczenie choroby podstawowej, które nie nasila immunosupresji. Jeśli ozanimod przerwano niedawno, przed włączeniem dazatynibu należy ocenić morfologię z liczbą limfocytów, ponieważ działanie ozanimodu na limfocyty ustępuje powoli.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich, w tym oportunistycznych zakażeń. Ozanimod jest ponadto przeciwwskazany w aktywnej chorobie nowotworowej, która jest wskazaniem do stosowania dazatynibu. Przy jednoczesnym wydłużeniu QT i bradykardii nie można wykluczyć groźnych komorowych zaburzeń rytmu.
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działania immunosupresyjnego. Ozanimod jako modulator receptorów S1P zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i obniża ich liczbę we krwi, a dazatynib jako lek przeciwnowotworowy hamuje czynność szpiku i limfocytów. ChPL ozanimodu zakazuje łączenia go z lekami przeciwnowotworowymi ze względu na addytywne działanie na układ odpornościowy[1]. Przeciwwskazaniami do ozanimodu są również aktywny nowotwór złośliwy oraz stan obniżonej odporności predysponujący do zakażeń oportunistycznych, a oba te stany dotyczą typowego pacjenta leczonego dazatynibem[1]. Mechanizm dodatkowy ma charakter farmakokinetyczny. Według badań in vitro dazatynib może wchodzić w interakcje z substratami CYP2C8[2]. Główne aktywne metabolity ozanimodu są przekształcane przy udziale CYP2C8, a silny inhibitor tego enzymu zwiększał ich AUC o około 47% do 69%[1]. Teoretycznie dazatynib może więc zwiększać ekspozycję na ozanimod. Możliwe jest też sumowanie działań kardiologicznych, ponieważ ozanimod zwalnia czynność serca i przewodzenie przedsionkowo–komorowe, a dazatynib może wydłużać odstęp QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych
- EKG z oceną częstości akcji serca, przewodzenia przedsionkowo–komorowego i odstępu QT
Kiedy ocena się zmienia
| Ozanimod odstawiony przed włączeniem dazatynibukolejność włączenia · ozanimod | inne zalecenie | Po odstawieniu ozanimodu liczba limfocytów wraca do normy stopniowo. Przed rozpoczęciem dazatynibu należy ocenić morfologię i obserwować pacjenta w kierunku zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sprycel. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sprycel-100138787/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ WardenafilNie stosuj wardenafilu u pacjenta leczonego haloperydolem, bo haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz haloperydol – zapytaj lekarza o inny lek na erekcję.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj wardenafilu, jeśli bierzesz haloperydol – zapytaj lekarza o inny lek na erekcję.
Haloperydol i wardenafil mogą oba wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie krwi, więc razem mogą wywołać zawroty głowy lub omdlenie. Tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, zwłaszcza po wstaniu
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj wardenafilu u pacjenta leczonego haloperydolem, bo haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. W leczeniu zaburzeń erekcji wybierz inhibitor PDE5 bez wpływu na QT, np. tadalafil. Możesz też rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym wpływie na QT. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, oceń objawy kołatania serca, zawrotów głowy lub omdlenia. W razie takich objawów wykonaj EKG i oznacz potas oraz magnez.
Skutek kliniczny
Wzrasta ryzyko wydłużenia QTc, komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, oraz niedociśnienia ortostatycznego z omdleniem. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, bradykardii, chorobie serca i dużych dawkach haloperydolu.
Mechanizm
Haloperydol wydłuża odstęp QTc i nie łączy się go z innymi lekami wydłużającymi QT[1]. Wardenafil również wydłuża odstęp QT, choć jego działanie jest słabsze, więc oba leki sumują wpływ na repolaryzację komór. Dodatkowo haloperydol blokuje receptory α1-adrenergiczne, a wardenafil rozszerza naczynia. Z tego powodu oba leki mogą wspólnie obniżać ciśnienie tętnicze. Wardenafil nasila spadek ciśnienia po lekach blokujących receptory α-adrenergiczne[2]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo haloperydol nie hamuje istotnie CYP3A4, czyli głównego szlaku metabolizmu wardenafilu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
tadalafilaripiprazol
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · haloperydol | ryzyko rośnie | Haloperydol podany dożylnie silniej wydłuża QTc niż haloperydol doustny. W takiej sytuacji ryzyko arytmii przy jednoczesnym wardenafilu jest największe. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i niedociśnienie ortostatyczne. Dlatego ryzyko arytmii i upadków przy tym połączeniu jest u nich większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Levitra. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/levitra-100113741/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneInhibitory proteazy (np. darunawir, atazanawir, rytonawir)+ Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. syldenafil, tadalafil, wardenafil) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje.Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na HIV z grupy inhibitorów proteazy, nie bierz żadnego leku na erekcję ani na nadciśnienie płucne z tej grupy bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna znacznie mniejsza dawka albo inny lek.
Niektóre leki na HIV, takie jak darunawir, atazanawir czy rytonawir, spowalniają usuwanie z organizmu leków na zaburzenia erekcji, takich jak syldenafil, tadalafil, wardenafil czy awanafil. Lek na erekcję działa wtedy dużo silniej i dłużej, niż powinien. Może to wywołać silny spadek ciśnienia, omdlenie, zaburzenia widzenia albo długi, bolesny wzwód. Część tych połączeń jest całkowicie zakazana, a przy innych potrzebna jest wyraźnie mniejsza dawka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- nagłe pogorszenie lub utrata widzenia
- wzwód trwający kilka godzin lub bolesny
- kołatanie serca lub ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu inhibitora proteazy i inhibitora fosfodiesterazy typu 5 należy podawać inhibitor PDE5 w najmniejszej dawce i z wydłużonym odstępem między dawkami albo całkowicie zrezygnować z połączenia, gdy charakterystyka produktu je przeciwwskazuje. Awanafil jest przeciwwskazany z silnymi inhibitorami CYP3A4, w tym z rytonawirem i inhibitorami proteazy wzmacnianymi rytonawirem, dlatego tego połączenia nie należy stosować. Wardenafil jest przeciwwskazany z rytonawirem, a z pozostałymi inhibitorami proteazy należy go unikać, przy sakwinawirze także z powodu ryzyka wydłużenia odstępu QT. Syldenafil i tadalafil w leczeniu zaburzeń erekcji można stosować tylko w zredukowanej dawce i rzadziej niż zwykle, zgodnie z zaleceniami charakterystyki produktu. Przewlekłe stosowanie syldenafilu w tętniczym nadciśnieniu płucnym u pacjenta przyjmującego inhibitor proteazy jest przeciwwskazane, a tadalafil w tym wskazaniu wymaga specjalnego schematu włączania i odstawiania[1]. Pacjenta należy poinformować o objawach przedawkowania inhibitora PDE5 i bezwzględnym zakazie łączenia z azotanami.
Skutek kliniczny
Nasilenie i wydłużenie działania inhibitora PDE5 z ryzykiem ciężkiego niedociśnienia, zawrotów głowy, omdlenia, zaburzeń widzenia, bólu głowy, zaczerwienienia twarzy oraz przedłużonego, bolesnego wzwodu (priapizmu). Przy wardenafilu skojarzonym z sakwinawirem dochodzi ryzyko addycyjnego wydłużenia odstępu QT. Skutek dotyczy wszystkich par obu grup, a różnice w kwalifikacji wynikają z wrażliwości poszczególnych inhibitorów PDE5 i ze wskazania, w którym są stosowane.
Mechanizm
Inhibitory proteazy HIV, zwłaszcza wzmacniane rytonawirem, silnie hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita. Wszystkie inhibitory fosfodiesterazy typu 5 są metabolizowane głównie przez CYP3A4, dlatego ich stężenie we krwi wyraźnie rośnie, a okres półtrwania się wydłuża. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy. Typranawir sam indukuje część enzymów, ale stosowany jest zawsze z rytonawirem, więc wypadkowym efektem jest hamowanie metabolizmu inhibitora PDE5. Fosamprenawir działa przez swój aktywny metabolit amprenawir i również jest wzmacniany rytonawirem.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, zwłaszcza po pierwszej dawce inhibitora PDE5
- objawy niedociśnienia ortostatycznego i omdlenia
- zaburzenia widzenia
- przedłużony lub bolesny wzwód
- EKG i odstęp QT przy skojarzeniu sakwinawiru z wardenafilem
- tolerancja wysiłku i objawy niewydolności prawej komory u pacjentów z nadciśnieniem płucnym
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne dawkowanie w tętniczym nadciśnieniu płucnymdawka · inhibitory fosfodiesterazy typu 5 | ryzyko rośnie | Przewlekłe podawanie syldenafilu w nadciśnieniu płucnym z inhibitorem proteazy jest przeciwwskazane, ponieważ utrzymująca się wysoka ekspozycja grozi ciężkim niedociśnieniem. Tadalafil w tym wskazaniu można stosować wyłącznie według specjalnego schematu z charakterystyki produktu, pod kontrolą lekarza prowadzącego. |
| Włączanie inhibitora proteazy u pacjenta już leczonego inhibitorem PDE5kolejność włączenia · inhibitory fosfodiesterazy typu 5 | inne zalecenie | Gdy inhibitor proteazy jest włączany u pacjenta przyjmującego regularnie inhibitor PDE5, należy przerwać podawanie inhibitora PDE5 przed rozpoczęciem terapii przeciwretrowirusowej i po ustabilizowaniu jej ponownie włączyć go od najmniejszej dawki. Gdy kolejność jest odwrotna, inhibitor PDE5 rozpoczyna się od najmniejszej dawki. |
Źródła
- Chinello P, Cicalini S, Pichini S, Pacifici R, Tempestilli M, Petrosillo N. Sildenafil plasma concentrations in two HIV patients with pulmonary hypertension treated with ritonavir-boosted protease inhibitors. Curr HIV Res. 2012;10(2):162-4. doi: 10.2174/157016212799937263. PMID: 22329523.
Połączenie przeciwwskazaneNilotynib+ OzanimodNie należy stosować ozanimodu u pacjenta leczonego nilotynibem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej powiedz lekarzowi prowadzącemu i hematologowi, że przyjmujesz oba leki.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Oba osłabiają odporność, więc łącznie mogą prowadzić do ciężkich zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane lub zapalenie jelita może też na początku leczenia zwalniać pracę serca. Lek na białaczkę może z kolei zaburzać jego rytm.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze, ból gardła lub kaszel
- zawroty głowy albo omdlenie
- bardzo wolne, nierówne lub kołatające bicie serca
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy stosować ozanimodu u pacjenta leczonego nilotynibem. ChPL ozanimodu przeciwwskazuje go przy aktywnym nowotworze złośliwym oraz w stanie obniżonej odporności predysponującym do zakażeń oportunistycznych. Ta sama charakterystyka każe nie łączyć ozanimodu z lekami przeciwnowotworowymi[1]. Jeśli nilotynib ma być włączony u pacjenta przyjmującego ozanimod, ozanimod należy odstawić. Decyzję o dalszym leczeniu choroby podstawowej podejmuje lekarz prowadzący we współpracy z hematologiem. Należy uwzględnić, że po odstawieniu ozanimodu jego działanie na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas. Szczepionki mogą być mniej skuteczne do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia[1].
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ciężkimi zakażeniami, w tym zakażeniami oportunistycznymi, wynikającymi z addytywnego działania immunosupresyjnego. Na początku leczenia ozanimodem możliwa jest także bradykardia lub zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego. U pacjenta z wydłużonym odstępem QT podczas leczenia nilotynibem zwiększa to ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu. Niezależnie od interakcji ozanimod jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym nowotworem złośliwym, a nilotynib stosuje się właśnie w leczeniu białaczki[1].
Mechanizm
Główny mechanizm to sumowanie działania obu leków na układ odpornościowy. Ozanimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi, a nilotynib jako lek przeciwnowotworowy może hamować czynność szpiku. Z tego powodu ChPL ozanimodu każe nie stosować go z lekami przeciwnowotworowymi[1]. Drugi mechanizm dotyczy serca. Ozanimod na początku leczenia zwalnia czynność serca i może spowalniać przewodzenie przedsionkowo-komorowe. ChPL ozanimodu odnotowuje, że nie badano go u pacjentów przyjmujących leki przeciwarytmiczne, które wiązały się z przypadkami torsade de pointes u pacjentów z bradykardią[1]. Nilotynib wymaga ostrożności u pacjentów, u których występuje lub może wystąpić wydłużenie odstępu QT[2]. Trzeci mechanizm, farmakokinetyczny, jest teoretyczny i nie został zbadany klinicznie. In vitro nilotynib jest stosunkowo silnym inhibitorem CYP2C8[2]. Gemfibrozyl, silny inhibitor CYP2C8, zwiększał AUC głównych aktywnych metabolitów ozanimodu o około 47% do 69%[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażenia
- EKG z oceną częstości rytmu, odstępu PR i odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu we krwi
Kiedy ocena się zmienia
| Nilotynib włączany u pacjenta leczonego ozanimodemkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Gdy u pacjenta leczonego ozanimodem rozpoznano białaczkę wymagającą nilotynibu, ozanimod należy odstawić, ponieważ jest przeciwwskazany przy aktywnym nowotworze złośliwym. Działanie ozanimodu na układ odpornościowy utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu. Do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia należy unikać żywych szczepionek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nilotinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nilotinib-accord-100504770/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
Połączenie przeciwwskazaneOzanimod+ Trastuzumab derukstekanNie stosuj ozanimodu u pacjenta leczonego trastuzumabem derukstekanem.Nie przyjmuj ozanimodu bez rozmowy z lekarzem i powiedz zarówno onkologowi, jak i lekarzowi prowadzącemu leczenie stwardnienia rozsianego lub jelit, że stosujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ozanimodu bez rozmowy z lekarzem i powiedz zarówno onkologowi, jak i lekarzowi prowadzącemu leczenie stwardnienia rozsianego lub jelit, że stosujesz oba leki.
Tych dwóch leków nie wolno stosować razem. Oba osłabiają odporność organizmu, a razem mogą bardzo zwiększyć ryzyko ciężkich zakażeń. Lek na stwardnienie rozsiane lub zapalenie jelita, ozanimod, nie jest przeznaczony dla osób w trakcie leczenia nowotworu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- silne osłabienie lub nagłe pogorszenie samopoczucia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj ozanimodu u pacjenta leczonego trastuzumabem derukstekanem. Ozanimod należy odstawić, a dalsze leczenie choroby podstawowej (stwardnienia rozsianego lub wrzodziejącego zapalenia jelita grubego) ustalić z lekarzem prowadzącym i onkologiem. ChPL ozanimodu przeciwwskazuje jego stosowanie przy aktywnym nowotworze złośliwym i zabrania łączenia z lekami przeciwnowotworowymi[1]. Inne modulatory receptora S1P działają tak samo, więc nie są zamiennikiem. Jeśli ozanimod odstawiono niedawno przed rozpoczęciem trastuzumabu derukstekanu, trzeba pamiętać, że jego wpływ na odporność może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas. ChPL ozanimodu podaje, że szczepionki mogą być mniej skuteczne do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia[1].
Skutek kliniczny
Sumowanie działania immunosupresyjnego zwiększa ryzyko ciężkich, w tym oportunistycznych zakażeń u pacjenta z czynną chorobą nowotworową. Przy połączeniu ryzyko jest większe niż przy każdym z leków osobno.
Mechanizm
Ozanimodu nie należy łączyć z trastuzumabem derukstekanem, bo oba leki osłabiają układ odpornościowy, a choroba leczona trastuzumabem derukstekanem jest przeciwwskazaniem do ozanimodu. Ozanimod jako modulator receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi. Trastuzumab derukstekan zawiera cytotoksyczny inhibitor topoizomerazy I (DXd), który działa mielosupresyjnie. ChPL ozanimodu zabrania stosowania leków przeciwnowotworowych z powodu ryzyka addytywnego działania na układ odpornościowy[1]. ChPL ozanimodu wymienia w przeciwwskazaniach aktywne nowotwory złośliwe oraz stan obniżonej odporności predysponujący do układowych zakażeń oportunistycznych[1]. ChPL trastuzumabu derukstekanu nie wymienia ozanimodu ani modulatorów receptora S1P, a interakcje farmakokinetyczne opisuje tylko z inhibitorami CYP3A, OATP1B i P-gp[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym zakażeń oportunistycznych
- termin ostatniej dawki ozanimodu względem pierwszego wlewu trastuzumabu derukstekanu
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≤ 3 miesiące od odstawienia ozanimoduozanimod | inne zalecenie | Gdy ozanimod odstawiono przed rozpoczęciem trastuzumabu derukstekanu, jego wpływ na odporność może się jeszcze utrzymywać. ChPL ozanimodu wskazuje, że szczepionki mogą być mniej skuteczne do 3 miesięcy po zakończeniu leczenia. W tym okresie zalecana jest kontrola morfologii z rozmazem i czujność wobec zakażeń. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia 0,23 mg; 0,46 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enhertu 100 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/enhertu-100446922/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zeposia. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zeposia-100438934/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Enhertu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/enhertu-100446922/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.