Interakcje / Panobinostat / Panobinostat i prasugrel
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenia nie należy rozpoczynać bez wspólnej decyzji kardiologa i hematologa, którzy ocenią, czy podwójna terapia przeciwpłytkowa jest nadal konieczna i czy można ją skrócić albo ograniczyć do jednego leku.
Nie odstawiaj prasugrelu na własną rękę, ale upewnij się, że kardiolog i hematolog wiedzą o obu lekach, regularnie rób badania krwi i nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.
Niekorzystna interakcjaPanobinostat+ PrasugrelPołączenia nie należy rozpoczynać bez wspólnej decyzji kardiologa i hematologa, którzy ocenią, czy podwójna terapia przeciwpłytkowa jest nadal konieczna i czy można ją skrócić albo ograniczyć do jednego leku.Nie odstawiaj prasugrelu na własną rękę, ale upewnij się, że kardiolog i hematolog wiedzą o obu lekach, regularnie rób badania krwi i nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj prasugrelu na własną rękę, ale upewnij się, że kardiolog i hematolog wiedzą o obu lekach, regularnie rób badania krwi i nie bierz bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.
Prasugrel rozrzedza krew, a panobinostat często zmniejsza liczbę płytek krwi, które pomagają tamować krwawienie. Razem mogą wyraźnie zwiększać ryzyko krwawień, także groźnych. Lekarze mogą prowadzić takie leczenie, ale wymaga ono częstych badań krwi i ścisłej kontroli.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
- wymioty z krwią lub fusowate
- krwawienie z nosa lub dziąseł, które długo nie ustaje
- krew w moczu
- liczne siniaki lub drobne czerwone kropki na skórze
- odkrztuszanie krwi
- nagły silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia nie należy rozpoczynać bez wspólnej decyzji kardiologa i hematologa, którzy ocenią, czy podwójna terapia przeciwpłytkowa jest nadal konieczna i czy można ją skrócić albo ograniczyć do jednego leku. Przed każdym cyklem panobinostatu i w jego trakcie trzeba oznaczać morfologię z liczbą płytek krwi, a przy znacznym spadku płytek lub objawach krwawienia rozważyć wstrzymanie prasugrelu albo przerwę w panobinostacie zgodnie ze schematem modyfikacji dawki. Zamiana prasugrelu na inny inhibitor P2Y12 nie usuwa ryzyka, bo wszystkie leki z tej grupy działają addytywnie. Należy unikać dodatkowych leków zwiększających ryzyko krwawienia, takich jak NLPZ i leki przeciwzakrzepowe, jeśli nie są bezwzględnie potrzebne.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego, dróg oddechowych i wewnątrzczaszkowych, szczególnie w okresach głębokiej małopłytkowości. Ryzyko dodatkowo zwiększa jednoczesne stosowanie kwasu acetylosalicylowego, który zwykle towarzyszy prasugrelowi, oraz bortezomibu, z którym podaje się panobinostat.
Mechanizm
Prasugrel nieodwracalnie hamuje receptor P2Y12 i agregację płytek krwi, a panobinostat często powoduje małopłytkowość, więc oba leki z różnych powodów osłabiają hemostazę płytkową i ich działania się sumują. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a prasugrel nie hamuje ani nie indukuje tego enzymu w stopniu istotnym klinicznie[1]. Nie można wykluczyć, że panobinostat jest słabym induktorem CYP3A4 w przewodzie pokarmowym[1], jednak nawet silne induktory i inhibitory CYP3A nie zmieniają istotnie ekspozycji na aktywny metabolit prasugrelu[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
- Prasugrel: słaby inhibitor CYP2B6[4], substrat CYP2B6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- liczba płytek krwi przed każdym cyklem i w trakcie leczenia
- stężenie hemoglobiny
- objawy krwawienia, w tym smoliste stolce, krwioplucie i krwiomocz
- objawy neurologiczne sugerujące krwawienie wewnątrzczaszkowe
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efient 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efient-100206170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efient. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/efient-100206170/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuPanobinostata alkoholZaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, a przy biegunce, wymiotach lub krwawieniach nie pij go wcale i zapytaj farmaceutę lub lekarza, jeśli masz wątpliwości.
W czasie leczenia panobinostatem najlepiej ograniczyć alkohol do rzadkich i małych ilości. Lek często wywołuje biegunkę, nudności i wymioty, a alkohol może je nasilić i doprowadzić do odwodnienia. Odwodnienie może zaburzać pracę serca, a gdy masz mało płytek krwi, alkohol zwiększa też ryzyko krwawienia z żołądka. Sok grejpfrutowy i sok z granatów zwiększają ilość leku w organizmie, więc nie pij drinków, które je zawierają.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona biegunka lub wymioty
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- czarne, smoliste stolce albo krew w wymiocinach
- łatwe siniaczenie, krwawienie z nosa lub dziąseł
- silne osłabienie lub skurcze mięśni
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleć ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, małych ilości i całkowitą rezygnację z picia w okresach biegunki, wymiotów, małopłytkowości lub zaburzeń elektrolitowych. Pacjent nie powinien pić drinków z sokiem grejpfrutowym ani z sokiem z granatów, ponieważ ChPL zaleca powstrzymanie się od grejpfruta, granatów, karamboli i soków z tych owoców[1]. Należy też unikać nalewek i preparatów z zielem dziurawca, którego jednoczesnego stosowania ChPL każe unikać jako silnego induktora CYP3A4[1]. U osób nadużywających alkoholu warto ocenić czynność wątroby, stężenie elektrolitów i odstęp QT oraz poinformować lekarza prowadzącego.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie biegunki, nudności i wymiotów z odwodnieniem i zaburzeniami elektrolitowymi, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca oraz krwawienia z przewodu pokarmowego przy małopłytkowości. Brak opisów klinicznych potwierdzających taką interakcję.
Mechanizm
Interakcja jest teoretyczna i farmakodynamiczna – alkohol może nasilać działania niepożądane panobinostatu dotyczące przewodu pokarmowego, krwi, wątroby i serca. ChPL panobinostatu nie wspomina o alkoholu ani o etanolu[1]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[1], a duża jednorazowa ilość alkoholu oraz wywołane nią wymioty, biegunka i zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia i hipomagnezemia, mogą dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, co może nasilać typowe dla panobinostatu nudności, wymioty i biegunkę, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Panobinostat jest metabolizowany w wątrobie, w około 40% za pośrednictwem CYP3A4[1], dlatego przewlekłe uszkodzenie wątroby przez alkohol może teoretycznie zmieniać jego ekspozycję. Nie opisano istotnego klinicznie wpływu etanolu na farmakokinetykę panobinostatu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QT przy zaburzeniach elektrolitowych lub nadużywaniu alkoholu
- morfologia krwi z liczbą płytek
- próby wątrobowe przy przewlekłym piciu alkoholu
- nasilenie biegunki i stan nawodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholu (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu nasila wymioty, biegunkę i zaburzenia elektrolitowe, co przy wydłużającym odstęp QT panobinostacie zwiększa ryzyko arytmii. Należy zdecydowanie zalecić unikanie takiego picia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby, niedoborom elektrolitów i małopłytkowości, co nasila ryzyko działań niepożądanych panobinostatu. Wskazana ocena prób wątrobowych, elektrolitów i EKG oraz informacja dla lekarza prowadzącego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Niekorzystna interakcjaPrasugrela alkoholZalecaj ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości i bezwzględne unikanie upijania się przez cały okres leczenia prasugrelem.Nie upijaj się, a jeśli pijesz, to rzadko i niewiele, i nigdy nie odstawiaj prasugrelu na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie upijaj się, a jeśli pijesz, to rzadko i niewiele, i nigdy nie odstawiaj prasugrelu na własną rękę.
Alkohol pity podczas leczenia prasugrelem zwiększa ryzyko krwawienia, zwłaszcza z żołądka. Ten lek przyjmujesz zwykle razem z kwasem acetylosalicylowym, który też sprzyja takim krwawieniom. Szczególnie niebezpieczne jest wypicie dużej ilości alkoholu naraz, bo łatwiej wtedy o upadek i groźny uraz.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub wyglądające jak fusy od kawy
- silny ból brzucha
- nietypowe siniaki lub długo niezatrzymujące się krwawienie
- silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia po upadku albo urazie głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj ograniczenie alkoholu do małych, okazjonalnych ilości i bezwzględne unikanie upijania się przez cały okres leczenia prasugrelem. U pacjentów nadużywających alkoholu oceń czynność wątroby i rozważ dodatkowe czynniki ryzyka krwawienia z przewodu pokarmowego. Uprzedź pacjenta, że nie może samodzielnie odstawiać prasugrelu, nawet jeśli wypił alkohol.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego u pacjenta leczonego jednocześnie prasugrelem i kwasem acetylosalicylowym. Upojenie alkoholowe zwiększa ryzyko upadków i urazów, które podczas podwójnej terapii przeciwpłytkowej mogą prowadzić do ciężkich krwawień, w tym wewnątrzczaszkowych. Przewlekłe nadużywanie alkoholu może dodatkowo sprzyjać niedokrwistości i uszkodzeniu wątroby. Pacjent może też pomijać dawki leku, co grozi zakrzepicą w stencie.
Mechanizm
Alkohol nie zmienia stężenia prasugrelu, ale nasila ryzyko krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Prasugrel nieodwracalnie blokuje płytkowy receptor P2Y12 i podaje się go w skojarzeniu z kwasem acetylosalicylowym, a ChPL zaznacza, że to połączenie może zwiększać ryzyko krwawień[1]. Etanol uszkadza błonę śluzową żołądka. Przy przewlekłym nadużywaniu dodatkowo upośledza czynność płytek krwi i syntezę czynników krzepnięcia w wątrobie. Istotnej interakcji farmakokinetycznej nie należy oczekiwać, ponieważ według ChPL nawet silne induktory i inhibitory cytochromu P450 nie wpływają istotnie na farmakokinetykę aktywnego metabolitu prasugrelu[1]. Charakterystyki wszystkich produktów prasugrelu nie wspominają o alkoholu[1]. Przeciwwskazaniem do stosowania prasugrelu jest ciężka niewydolność wątroby (stopnia C w klasyfikacji Child-Pugh)[1], co ma znaczenie u osób z alkoholową chorobą wątroby.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak smoliste stolce i fusowate wymioty
- morfologia krwi przy podejrzeniu utajonego krwawienia
- próby wątrobowe u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- ilość i wzorzec spożywania alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Małe ilości spożywane okazjonalnieilość alkoholu · pacjent | ryzyko maleje | Przy okazjonalnym spożyciu niewielkich ilości alkoholu przez pacjenta bez innych czynników ryzyka krwawienia znaczenie kliniczne interakcji jest prawdopodobnie małe. Wystarczy poinformować pacjenta o objawach krwawienia. |
| Jednorazowe spożycie dużej ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Upijanie się podczas leczenia prasugrelem należy bezwzględnie odradzać. Sumuje się wtedy ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i ryzyko urazu podczas upojenia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby, ponieważ ciężka niewydolność wątroby (stopnia C w klasyfikacji Child-Pugh) jest przeciwwskazaniem do stosowania prasugrelu. Warto skierować pacjenta do lekarza w celu oceny ryzyka krwawienia i wsparcia w ograniczeniu picia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efient 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/efient-100206170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Efient. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/efient-100206170/
Inne interakcje tych leków 268
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PanobinostatAmisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, który dobierze inny lek przeciwpsychotyczny.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem ten efekt się nasila. Może to prowadzić do groźnych, nawet zagrażających życiu zaburzeń rytmu. Ryzyko rośnie, gdy masz biegunkę lub wymioty, bo tracisz wtedy potas i magnez.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nasilona biegunka lub wymioty
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Amisulprydu nie należy łączyć z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem terapii panobinostatem amisulpryd trzeba zamienić na lek przeciwpsychotyczny o minimalnym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z psychiatrą i hematologiem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji oba leki są już stosowane, konieczne jest pilne skontaktowanie się z lekarzem prowadzącym, kontrola EKG z oceną QTc oraz wyrównanie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- nasilenie biegunki i wymiotów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneChloramfenikol+ PanobinostatNie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania.Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj chloramfenikolu w żadnej postaci, gdy przyjmujesz panobinostat, i poproś lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk.
Chloramfenikol, nawet w maści lub kroplach do oczu, może uszkadzać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Panobinostat również obniża liczbę płytek krwi i białych krwinek, więc razem te leki mogą bardzo osłabić krew i odporność. Chloramfenikol może też zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki, wybroczyny lub krwawienie z nosa albo dziąseł
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- duże osłabienie i bladość
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj chloramfenikolu u pacjenta leczonego panobinostatem – wybierz antybiotyk bez działania mielotoksycznego i bez hamowania CYP3A4, dobrany do wskazania. Chloramfenikol jest przeciwwskazany w chorobach szpiku i przy nieprawidłowym składzie krwi w wywiadzie[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A dawkę panobinostatu należy zmniejszyć[2]. Jeśli chloramfenikol został już podany, skontaktuj się z hematologiem prowadzącym i zleć kontrolę morfologii krwi.
Skutek kliniczny
Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT[2].
Mechanizm
Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
- objawy krwawienia i zakażenia
- EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra, oko)droga podania · chloramfenikol | inne zalecenie | Przy stosowaniu miejscowym wpływ chloramfenikolu na metabolizm panobinostatu jest mało prawdopodobny, ale przeciwwskazanie u chorych z chorobami szpiku i zaburzeniami hemopoezy dotyczy także maści. Zamiast chloramfenikolu wybierz inny antybiotyk miejscowy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Detreomycyna 1% 10 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/detreomycyna-1-100018244/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ PanobinostatNie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków bez rozmowy z hematologiem i powiedz mu, że stosujesz oba.
Cyklosporyna może bardzo zwiększyć ilość panobinostatu w organizmie. Przez to rośnie ryzyko groźnych działań niepożądanych – zaburzeń rytmu serca, silnej biegunki i spadku liczby krwinek. Tych leków zwykle się nie łączy, a decyzję o leczeniu musi podjąć lekarz prowadzący leczenie szpiczaka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silna lub częsta biegunka
- osłabienie i duże pragnienie
- siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cyklosporyny z panobinostatem.[1] Gdy pacjent wymaga immunosupresji w trakcie leczenia szpiczaka, hematolog powinien rozważyć lek immunosupresyjny niehamujący glikoproteiny P ani CYP3A4 albo przerwę w leczeniu panobinostatem. Jeżeli specjalista uzna połączenie za nieuniknione, dawkę panobinostatu należy zmniejszyć jak przy silnych inhibitorach CYP3A i glikoproteiny P.[2] W takiej sytuacji konieczne są częste kontrole EKG, elektrolitów i morfologii oraz wyrównanie potasu i magnezu przed każdym cyklem.
Skutek kliniczny
Wzrost ekspozycji na panobinostat zwiększa ryzyko jego ciężkich działań toksycznych – wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu, ciężkiej biegunki z odwodnieniem oraz małopłytkowości i neutropenii. Cyklosporyny nie łączy się z substratami glikoproteiny P, których zwiększone stężenie wiąże się z ciężkimi lub zagrażającymi życiu zdarzeniami.[1]
Mechanizm
Cyklosporyna hamuje glikoproteinę P i CYP3A4, a panobinostat jest substratem glikoproteiny P i w około 40% jest metabolizowany przez CYP3A4.[1][2] Zahamowanie obu szlaków zwiększa wchłanianie i zmniejsza eliminację panobinostatu, co podnosi jego stężenie w osoczu. Silny inhibitor CYP3A zwiększał AUC panobinostatu 1,8-krotnie, a Cmax 1,6-krotnie.[2] Dodatkowo cyklosporyna sprzyja hipomagnezemii, a panobinostat wywołuje biegunkę i wydłuża odstęp QT, więc zaburzenia elektrolitowe mogą nasilać ryzyko arytmii.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], panobinostat – substrat CYP3A4[4]
- Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[3], panobinostat – substrat P-gp[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[4], cyklosporyna – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Cyklosporyna: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], silny inhibitor P-gp[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z płytkami i neutrofilami
- liczba i nasilenie wypróżnień, nawodnienie
- kreatynina i czynność nerek
- stężenie cyklosporyny we krwi
Bezpieczniejsze alternatywy
mykofenolan mofetylu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo do okadroga podania · cyklosporyna | interakcja nie dotyczy | Cyklosporyna w kroplach do oczu daje znikome stężenie we krwi, więc nie należy oczekiwać istotnego hamowania glikoproteiny P i CYP3A4. |
| Odstawienie cyklosporyny w trakcie leczenia panobinostatemkolejność włączenia · cyklosporyna | inne zalecenie | Po odstawieniu cyklosporyny stężenie panobinostatu może się zmniejszyć, dlatego hematolog powinien ponownie ocenić zmniejszoną wcześniej dawkę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PanobinostatPołączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przyjmujesz cytalopram, i nie odstawiaj go samodzielnie, tylko poczekaj na decyzję o zamianie leku.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i zaburzać jego rytm. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza gdy masz biegunkę lub wymioty i tracisz potas oraz magnez. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny, bezpieczniejszy dla serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- uporczywa biegunka lub wymioty
- skurcze mięśni lub duże osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i cytalopramu nie należy stosować razem z panobinostatem[1]. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem należy zamienić cytalopram na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, z zachowaniem stopniowego odstawiania cytalopramu. Jeśli zamiana nie jest możliwa i lekarz prowadzący świadomie zdecyduje o kontynuacji, konieczne jest wyjściowe i regularne EKG oraz kontrola i wyrównywanie stężenia potasu i magnezu[2]. Należy też unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, a przeciwwymiotne leki z tej grupy stosować ostrożnie[3].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, które sprzyjają złośliwym arytmiom[2]. U chorych na szpiczaka leczonych panobinostatem zaburzenia elektrolitowe są częste z powodu biegunki, a w schemacie leczenia często pojawiają się też przeciwwymiotne leki wydłużające QT, takie jak ondansetron czy granisetron[3].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jednoczesne stosowanie innych substancji wydłużających QT nie jest zalecane[3]. Panobinostat hamuje także CYP2D6, który w niewielkim stopniu uczestniczy w metabolizmie cytalopramu, co może dodatkowo nieznacznie zwiększać jego ekspozycję.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[4], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[5], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[5], cytalopram – substrat CYP3A4[4]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby induktor CYP3A4[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ PanobinostatNie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem.Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz leków z difenhydraminą w czasie leczenia panobinostatem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczny lek na sen lub alergię.
Lek na szpiczaka z panobinostatem i difenhydramina, która jest w niektórych tabletkach nasennych i przeciwalergicznych, mogą razem zaburzać rytm serca. To połączenie może prowadzić do groźnej arytmii. Lek na szpiczaka może też zwiększać ilość difenhydraminy w organizmie, przez co silniej działa ona nasennie i może powodować suchość w ustach, zaparcia czy kłopoty z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo duża senność lub splątanie
- trudności z oddaniem moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj difenhydraminy u pacjenta leczonego panobinostatem. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli potrzebny jest lek przeciwhistaminowy, wybierz preparat o małym ryzyku wydłużenia QT, a problem bezsenności omów z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. W razie przypadkowego jednoczesnego przyjęcia odstaw difenhydraminę i oceń EKG oraz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Możliwe także nasilenie senności, zawrotów głowy i objawów przeciwcholinergicznych (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu, splątanie) wskutek większej ekspozycji na difenhydraminę. Ryzyko rośnie przy zaburzeniach elektrolitowych, które często towarzyszą biegunce wywołanej panobinostatem.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Panobinostat wydłuża odstęp QT i nie zaleca się łączenia go z innymi substancjami o takim działaniu[4]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 raza[4]. Difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie i należy unikać podawania jej z inhibitorami tego enzymu[1]. Można więc oczekiwać większego stężenia difenhydraminy, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i działania przeciwcholinergicznego.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- nadmierna senność i objawy przeciwcholinergiczne
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PanobinostatNie łącz escytalopramu z panobinostatem.Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz onkologowi i lekarzowi, który przepisał escytalopram, że masz zalecone oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Escytalopram i panobinostat mogą w podobny sposób zaburzać pracę serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków się nie łączy, więc lekarz zwykle zamienia lek przeciwdepresyjny na inny przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silna biegunka lub wymioty
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz escytalopramu z panobinostatem. Przed rozpoczęciem leczenia panobinostatem uzgodnij z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwdepresyjne zamianę escytalopramu na lek o mniejszym wpływie na odstęp QT i nie odstawiaj escytalopramu nagle. Jeśli lekarz uzna połączenie za niezbędne, wykonaj EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie, wyrównaj stężenie potasu i magnezu oraz unikaj dokładania kolejnych leków wydłużających QT, w tym przeciwwymiotnych z grupy setronów, które przy panobinostacie wymagają ostrożności[1].
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[2], a te zaburzenia elektrolitowe mogą wystąpić przy biegunce i wymiotach, które często towarzyszą leczeniu panobinostatem. Ponadto SSRI upośledzają czynność płytek krwi, co przy małopłytkowości wywołanej panobinostatem może zwiększać skłonność do krwawień.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2][3][4]. Panobinostat ma zdolność wydłużania odstępu QT, a jego łączenie z innymi lekami wydłużającymi QT nie jest zalecane[1]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał AUC dekstrometorfanu 1,6 raza[1]. Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a CYP3A4 i CYP2D6 mają mniejszy udział, natomiast metabolizm S-DCT częściowo zależy od CYP2D6[2]. Wzrost ekspozycji na escytalopram jest więc prawdopodobnie niewielki, ale może dodatkowo nasilać zależne od stężenia wydłużenie QT.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Panobinostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Panobinostat – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- liczba płytek krwi i objawy krwawienia
- nasilenie biegunki i wymiotów
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, a ekspozycja na escytalopram zwykle wyższa, co dodatkowo przemawia za unikaniem połączenia. |
| Wyższe dawki escytalopramudawka · escytalopram | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT przez escytalopram zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko addycji z panobinostatem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneFlukonazol+ PanobinostatNie łącz flukonazolu z panobinostatem.Nie zaczynaj flukonazolu bez zgody lekarza prowadzącego leczenie panobinostatem i zapytaj go o inny lek na grzybicę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj flukonazolu bez zgody lekarza prowadzącego leczenie panobinostatem i zapytaj go o inny lek na grzybicę.
Flukonazol, lek na grzybicę, zwiększa ilość panobinostatu we krwi i razem z nim może zaburzać pracę serca. Takie połączenie grozi groźnymi zaburzeniami rytmu serca oraz nasileniem działań niepożądanych leku przeciwnowotworowego. Tych leków nie stosuje się razem, a działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- silna lub uporczywa biegunka
- nietypowe siniaki, krwawienia lub gorączka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz flukonazolu z panobinostatem[1][2][3]. W profilaktyce i leczeniu zakażeń grzybiczych u chorego na panobinostacie wybierz lek przeciwgrzybiczy bez wpływu na CYP3A4 i QT, np. echinokandynę albo nystatynę miejscowo. Panobinostat włączaj nie wcześniej niż 4–5 dni po odstawieniu flukonazolu, bo hamowanie CYP3A4 utrzymuje się przez ten czas[1]. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za niezbędne, wymaga ono decyzji hematoonkologa, wyjściowego i kontrolnego EKG oraz wyrównania potasu i magnezu[4].
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia panobinostatu i addycyjne wydłużenie odstępu QT zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, a także nasilenia toksyczności panobinostatu (biegunka, mielosupresja, zmęczenie).
Mechanizm
Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i hamuje metabolizm panobinostatu, który w około 40% jest przekształcany przez CYP3A4[1][4]. Silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6 i 1,8 raza, więc po flukonazolu należy oczekiwać mniejszego, ale klinicznie istotnego wzrostu ekspozycji[4]. Panobinostat wydłuża odstęp QT[4], a flukonazol także może wydłużać QT, więc działania obu leków na repolaryzację sumują się. Leki wydłużające QT i metabolizowane przez CYP3A4 nie są łączone z flukonazolem[1][2][3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Flukonazol – silny inhibitor CYP2C19[5], panobinostat – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6]
- Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], panobinostat – substrat CYP3A4[6]
- Flukonazol – inhibitor P-gp[7], panobinostat – substrat P-gp[6]
- Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[5], umiarkowany inhibitor CYP2C9[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[7]
- Panobinostat: słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- morfologia krwi z płytkami
- biegunka i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatyna (miejscowo)
Kiedy ocena się zmienia
| odstep ≥ 5 dni od ostatniej dawki flukonazoluflukonazol | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol utrzymuje się 4–5 dni po odstawieniu, dlatego panobinostat włącza się dopiero po tym czasie. |
| Miejscowo (dopochwowo, na skórę)droga podania · flukonazol | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu azoli wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie, więc ryzyko interakcji jest małe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flucofast 100 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flucofast-100094541/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Flukonazol Actavis 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/flukonazol-actavis-100248777/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ PanobinostatNie stosuj haloperydolu u pacjenta leczonego panobinostatem.Nie przyjmuj haloperydolu w czasie leczenia panobinostatem i od razu powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj haloperydolu w czasie leczenia panobinostatem i od razu powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne.
Oba leki mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Lek na szpiczaka może też podnosić ilość haloperydolu we krwi, co nasila jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- drżenie, sztywność mięśni lub mimowolne ruchy
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj haloperydolu u pacjenta leczonego panobinostatem. Jeżeli potrzebny jest lek przeciwpsychotyczny lub przeciwwymiotny, wybierz substancję bez istotnego wpływu na odstęp QT i uzgodnij wybór z prowadzącym onkologiem. Gdy jednoczesne leczenie okaże się nieuniknione w warunkach szpitalnych, wykonaj EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównaj stężenie potasu i magnezu. Należy zachować ostrożność przy lekach wpływających na równowagę elektrolitową[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QTc, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Wyższe stężenie haloperydolu może też nasilać jego inne działania niepożądane, w tym objawy pozapiramidowe i sedację[1].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2]. Panobinostat wydłuża odstęp QT, a łączenie go z innymi lekami wydłużającymi QT nie jest zalecane[3]. Dodatkowo panobinostat hamuje CYP2D6 i zwiększał Cmax i AUC dekstrometorfanu odpowiednio 1,8 i 1,6 razy[3]. Haloperydol jest częściowo metabolizowany przez CYP2D6, a zahamowanie tego szlaku może zwiększyć jego stężenie i nasilić wydłużenie QTc[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- objawy pozapiramidowe i nadmierna senność
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/farydak-100350004/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Farydak. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/farydak-100350004/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.