Interakcje / Pitolisant / Pitolisant i rysperydon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować tylko pod dokładną kontrolą odstępu QT.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, zrób zlecone EKG i nie dokładaj bez konsultacji z farmaceutą innych leków, także kupowanych bez recepty.
Niekorzystna interakcjaPitolisant+ RysperydonPołączenie można stosować tylko pod dokładną kontrolą odstępu QT.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, zrób zlecone EKG i nie dokładaj bez konsultacji z farmaceutą innych leków, także kupowanych bez recepty.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza, zrób zlecone EKG i nie dokładaj bez konsultacji z farmaceutą innych leków, także kupowanych bez recepty.
Oba leki mogą wpływać na rytm serca, a przyjmowane razem robią to silniej. U większości osób nie powoduje to problemów, ale rzadko może dojść do groźnych zaburzeń rytmu serca. Dlatego lekarz może zlecić badanie EKG i oznaczenie potasu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- wyraźnie wolne tętno
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko pod dokładną kontrolą odstępu QT.[1] Przed włączeniem drugiego leku warto wykonać EKG z oceną QTc i wyrównać stężenie potasu i magnezu, a EKG powtórzyć po osiągnięciu docelowych dawek. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT oraz leków powodujących zaburzenia elektrolitowe lub bradykardię.[2] Przy znacznym wydłużeniu QTc lub objawach arytmii trzeba rozważyć odstawienie jednego z leków albo zamianę leku przeciwpsychotycznego na taki o mniejszym wpływie na QT.
Skutek kliniczny
Ryzyko jest większe niż przy stosowaniu każdego z leków osobno i obejmuje wydłużenie odstępu QT, a w skrajnych przypadkach groźne komorowe zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy dodatkowych lekach wydłużających QT lub hamujących metabolizm rysperydonu.[2]
Mechanizm
Rysperydon i pitolisant mogą wydłużać odstęp QT i zaburzać repolaryzację komór, więc ich działania na serce się sumują. Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności przy łączeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT.[2] Rysperydon należy do substancji wydłużających odstęp QT, których jednoczesne przyjmowanie z pitolisantem trzeba dokładnie monitorować.[1] Pitolisant jest słabym induktorem CYP3A, a rysperydon jest metabolizowany przez CYP3A4 tylko w mniejszym stopniu, dlatego istotny spadek stężenia rysperydonu jest mało prawdopodobny.[1][2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po ustaleniu dawek
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie o przedłużonym uwalnianiupostać · rysperydon | inne zalecenie | Przy rysperydonie w postaci długo działającej nie da się szybko obniżyć jego stężenia w razie wydłużenia QTc, dlatego przed dołączeniem pitolisantu trzeba wykonać EKG i wyrównać elektrolity, a przy istotnym ryzyku arytmii rozważyć inny lek na senność. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuPitolisanta alkoholNie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów.Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, bo może on osłabiać działanie leku na senność w ciągu dnia. Ten lek pomaga ci nie zasypiać, a alkohol działa odwrotnie – usypia i pogarsza koncentrację. Alkohol wypity wieczorem pogarsza też sen w nocy oraz nasila chrapanie i przerwy w oddychaniu podczas snu. Po alkoholu nie prowadź samochodu, bo senność może wrócić niespodziewanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagła senność lub zasypianie w ciągu dnia
- nasilone chrapanie lub przerwy w oddychaniu podczas snu
- bezsenność, niepokój lub obniżony nastrój
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów. U pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym należy szczególnie zniechęcać do picia alkoholu przed snem, ponieważ nasila on bezdechy i osłabia efekt leczenia. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest słabsza kontrola nadmiernej senności w ciągu dnia i większe ryzyko zaśnięcia w niebezpiecznych sytuacjach, na przykład podczas prowadzenia pojazdu. Alkohol może też nasilać bezsenność, niepokój, nudności i bóle głowy, które są typowymi działaniami niepożądanymi pitolisantu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania pitolisantu[1].
Mechanizm
Interakcja ma charakter czynnościowy i opiera się na przesłankach teoretycznych. Pitolisant pobudza ośrodkowy układ histaminergiczny i zwiększa czuwanie, a alkohol hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc może osłabiać efekt leczenia nadmiernej senności. ChPL pitolisantu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, i w tym zakresie produkty stosowane w narkolepsji oraz w obturacyjnym bezdechu sennym się nie różnią[1]. Ulotka produktu stosowanego w obturacyjnym bezdechu sennym wymienia nietolerancję alkoholu wśród możliwych działań niepożądanych[1]. Alkohol zmniejsza napięcie mięśni gardła, nasila bezdechy i pogarsza jakość snu nocnego, co dodatkowo zwiększa senność w ciągu dnia. Pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem tych enzymów, dlatego klinicznie ważna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Wpływ przewlekłego picia alkoholu na farmakokinetykę pitolisantu nie został zbadany.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności w ciągu dnia, na przykład skalą Epworth
- czynność wątroby u osób nadużywających alkoholu
- stan psychiczny – nastrój, lęk, bezsenność
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Po spożyciu dużej ilości alkoholu działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy przeważa nad działaniem pitolisantu, co zwiększa ryzyko nagłej senności, wypadków i nasilenia bezdechów w nocy. Należy zalecić unikanie takich sytuacji. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, które wymaga oceny przed rozpoczęciem leczenia pitolisantem. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do jego stosowania. Należy kontrolować czynność wątroby i rozważyć skierowanie pacjenta do leczenia uzależnienia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Niekorzystna interakcjaRysperydona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem.Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.
Alkohol może nasilać senność i zawroty głowy podczas leczenia rysperydonem. Może też pogarszać koncentrację i koordynację ruchów, a u części osób powodować spadki ciśnienia przy wstawaniu. Dodatkowo alkohol może utrudniać leczenie choroby, na którą przyjmujesz ten lek. Lepiej go unikać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
- zawroty głowy albo uczucie omdlenia przy wstawaniu
- zaburzenia równowagi i koordynacji
- dezorientacja lub wyraźne pogorszenie samopoczucia psychicznego
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem. Jeśli pacjent mimo to pije, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie łączyć alkoholu z innymi lekami działającymi uspokajająco i nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn. ChPL wymaga w tym skojarzeniu ostrożności z powodu zwiększonego ryzyka sedacji[1].
Skutek kliniczny
Nasilona senność, spowolnienie, zaburzenia koordynacji i uwagi, pogorszenie sprawności psychomotorycznej, zawroty głowy oraz możliwe spadki ciśnienia przy wstawaniu. Alkohol może też pogarszać stabilność psychiczną i utrudniać przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.
Mechanizm
Rysperydon i etanol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich efekty sedacyjne się sumują. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko sedacji przy łącznym stosowaniu z alkoholem[1]. Rysperydon blokuje też receptory alfa-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia, co może nasilać spadki ciśnienia przy wstawaniu. Etanol jest dodatkowo czynnikiem destabilizującym przebieg choroby psychicznej, w której stosuje się rysperydon.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego
- zawroty głowy i ortostatyczne spadki ciśnienia
- stan psychiczny i przestrzeganie zaleceń dotyczących leku
- jednoczesne przyjmowanie innych leków działających ośrodkowo (opioidy, benzodiazepiny, leki przeciwhistaminowe)
Kiedy ocena się zmienia
| Duża ilość alkoholu (upijanie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość etanolu nasila sedację i ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia, a epizody upijania się zwiększają ryzyko zaburzeń świadomości i upadków. Należy stanowczo odradzać takie picie. |
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwykle silniej występują sedacja i spadki ciśnienia, co zwiększa ryzyko upadków. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na inne leki działające ośrodkowo. |
| Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zmianie dawki skłonność do sedacji i spadków ciśnienia jest największa, dlatego w tym okresie alkoholu należy unikać bezwzględnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Inne interakcje tych leków 462
Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PitolisantPołączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać.Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takiego połączenia zwykle się nie stosuje. Ryzyko jest większe, gdy masz niski poziom potasu, wolne tętno albo bierzesz inne leki działające na serce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- napad drgawek z utratą przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia nadmiernej senności, warto rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na taki o mniejszym wpływie na odstęp QT albo wybór innego leku pobudzającego. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia trzeba wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu[2].
Skutek kliniczny
Addycyjne wydłużenie odstępu QT ze wzrostem ryzyka komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, bradykardii lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT[1].
Mechanizm
Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT, ze względu na ryzyko torsade de pointes[1]. Pitolisant należy do leków wpływających na repolaryzację serca, a jego łączenie z substancjami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, wymaga dokładnego monitorowania[2]. Oba leki mogą więc sumować wpływ na odstęp QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amisulpryd nie jest metabolizowany z udziałem CYP2D6 ani CYP3A4, które odpowiadają za przemiany pitolisantu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- inne przyjmowane leki wydłużające QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PitolisantNie łącz cytalopramu z pitolisantem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.
Cytalopram i pitolisant mogą zmieniać rytm pracy serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz cytalopramu z pitolisantem. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego i pitolisantu, wybierz lek przeciwdepresyjny bez istotnego wpływu na QT i bez silnego hamowania CYP2D6. Jeżeli lekarz mimo to utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównaj potas i magnez.[4]
Skutek kliniczny
Addytywne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Brak badań oceniających to konkretne skojarzenie.
Mechanizm
Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a pitolisant również może wydłużać QT i jest zaliczany do leków wymagających ostrożności przy skojarzeniu z innymi substancjami zaburzającymi repolaryzację.[4] Działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopram jest dodatkowo słabym inhibitorem CYP2D6 – głównego szlaku metabolizmu pitolisantu – więc teoretycznie może nieznacznie zwiększać jego ekspozycję, co dodatkowo nasila ryzyko.[4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
- Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
- Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
- Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ RysperydonPołączenia należy unikać.Nie przerywaj leczenia, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zapytaj o badanie EKG.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj leczenia, ale jak najszybciej powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zapytaj o badanie EKG.
Te dwa leki razem mogą zaburzać rytm serca, bo każdy z nich osobno wpływa na pracę serca, a razem ten wpływ się sumuje. Zwykle się ich nie łączy. Czasem lekarz świadomie przepisuje oba leki, ale wtedy potrzebne są badania EKG i kontrola poziomu potasu i magnezu we krwi. Nie odstawiaj żadnego z leków sam, bo to może pogorszyć twój stan psychiczny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać.[1] Gdy jedno z leczeń można zmienić, preferowany jest lek przeciwdepresyjny lub przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT. Jeśli psychiatra uzna kontynuację za konieczną, decyzję trzeba udokumentować, wykonać EKG przed i w trakcie leczenia, wyrównać potas i magnez oraz unikać kolejnych leków wydłużających QT.[2] Przy zmianach dawki cytalopramu warto ponownie ocenić dawkowanie rysperydonu.[3]
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to addytywne wydłużenie odstępu QT z możliwością groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Ryzyko złośliwych arytmii rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii.[2] Drugorzędnie możliwe jest zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza przy dodatkowych lekach przeciwpłytkowych lub przeciwzakrzepowych.[2]
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie może się sumować. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi.[2] Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami wydłużającymi QT i z lekami hamującymi jego metabolizm wątrobowy.[4] Cytalopram słabo hamuje CYP2D6, główny szlak metabolizmu rysperydonu, ale przy jednoczesnym podawaniu nie obserwowano zmian farmakokinetyki rysperydonu lub były one niewielkie i bez znaczenia klinicznego.[1] Dodatkowo atypowe leki przeciwpsychotyczne mogą wraz z cytalopramem zwiększać ryzyko krwawień.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianach dawek
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- objawy krwawienia
- sedacja i objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ RysperydonNie łącz difenhydraminy z rysperydonem, ponieważ difenhydramina jest przeciwwskazana z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz rysperydon – zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na alergię albo na sen.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli bierzesz rysperydon – zapytaj farmaceutę lub lekarza o inny lek na alergię albo na sen.
Difenhydramina i rysperydon mogą razem zaburzać rytm serca. Oba leki powodują też senność, więc razem mogą mocno spowolnić i zwiększyć ryzyko upadku. Difenhydramina może dodatkowo podnieść ilość rysperydonu we krwi i nasilić jego działania niepożądane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- sztywność mięśni, drżenie lub mimowolne ruchy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z rysperydonem, ponieważ difenhydramina jest przeciwwskazana z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli pacjent potrzebuje leku przeciwalergicznego, wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji o małym wpływie na QT i bez hamowania CYP2D6. Jeśli difenhydramina miała służyć jako lek nasenny, skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie rysperydonem w celu oceny bezsenności. Gdy pacjent przyjął już oba leki, oceń obecność czynników ryzyka QT, takich jak choroba serca, hipokaliemia, hipomagnezemia czy bradykardia, i w razie kołatania serca lub omdlenia zaleć pilny kontakt z lekarzem.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes. Nasila się senność, spowolnienie psychoruchowe i zawroty głowy, co zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych. Wyższe stężenie rysperydonu może nasilać jego działania niepożądane, w tym niedociśnienie ortostatyczne i objawy pozapiramidowe.
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca się sumuje. Difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes[1]. Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga ostrożności z lekami wydłużającymi QT, w tym z niektórymi lekami przeciwhistaminowymi[2]. Difenhydramina hamuje CYP2D6 i należy unikać łączenia jej z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym[1]. Rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a hamowanie tego enzymu zwiększa stężenie rysperydonu w osoczu, w mniejszym stopniu stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej[2]. Dodatkowo oba leki działają hamująco na OUN, co nasila sedację[1][2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- nasilenie sedacji i ryzyko upadków
- ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Osoba w podeszłym wiekuwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko nadmiernej sedacji, upadków, niedociśnienia ortostatycznego i działań przeciwcholinergicznych difenhydraminy jest większe, co dodatkowo przemawia przeciw temu połączeniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PitolisantNie należy łączyć escytalopramu z pitolisantem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a razem ten wpływ może się nasilać. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy, a lekarz może zamienić jeden z nich na bezpieczniejszy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- nagłe zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z pitolisantem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Należy wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, który nie hamuje silnie CYP2D6 i nie blokuje ośrodkowych receptorów H1. Jeśli lekarz prowadzący uzna połączenie za niezbędne, wymaga ono EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, kontroli potasu i magnezu oraz obserwacji tolerancji pitolisantu.
Skutek kliniczny
Możliwe wydłużenie odstępu QT ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Ryzyko złośliwych arytmii zwiększają leki wywołujące hipokaliemię lub hipomagnezemię[1].
Mechanizm
Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT z powodu możliwego addytywnego działania[1][2][3]. Jednoczesne przyjmowanie pitolisantu z substancjami wydłużającymi odstęp QT lub zwiększającymi ryzyko zaburzeń repolaryzacji wymaga dokładnego monitorowania[4]. Dodatkowo pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a escytalopram słabo hamuje ten enzym, co teoretycznie może umiarkowanie zwiększyć ekspozycję na pitolisant.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
- Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
- Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
- Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
- objawy nadmiernego działania pitolisantu (bezsenność, bóle głowy, nudności, niepokój)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ RysperydonHaloperydolu nie łączy się z rysperydonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT.Nie przyjmuj obu leków razem bez potwierdzenia u lekarza, który je przepisał, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj obu leków razem bez potwierdzenia u lekarza, który je przepisał, ale nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Haloperydol i rysperydon to leki przeciwpsychotyczne. Przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne. Mogą też nasilać działania niepożądane, takie jak senność, drżenie, sztywność mięśni czy spadki ciśnienia. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem
- nasilone drżenie, sztywność lub niepokój ruchowy
- nadmierna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Haloperydolu nie łączy się z rysperydonem, ponieważ oba leki wydłużają odstęp QT[1][2]. Leczenie prowadzi się jednym lekiem przeciwpsychotycznym, a przy zamianie jednego na drugi należy uzgodnić z psychiatrą schemat przejścia ograniczający okres jednoczesnego stosowania. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za konieczne, wymaga ono EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia, kontroli potasu i magnezu oraz obserwacji objawów pozapiramidowych i sedacji. Dawkowanie rysperydonu należy ponownie ocenić przy rozpoczynaniu lub kończeniu podawania leku zmieniającego aktywność CYP2D6[3].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QTc, komorowych zaburzeń rytmu i torsade de pointes. Możliwy jest wzrost stężenia rysperydonu w wyniku hamowania CYP2D6 przez haloperydol. Sumują się objawy pozapiramidowe, sedacja i niedociśnienie, rośnie ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca sumuje się. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z innymi lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Rysperydon wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi i lekami wydłużającymi odstęp QT[3]. Dodatkowo haloperydol hamuje CYP2D6[1], a rysperydon jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, więc modyfikacja aktywności tego enzymu może zmieniać farmakokinetykę rysperydonu[3]. Oba leki blokują receptory dopaminowe D2, co sumuje działania pozapiramidowe, a rysperydon nasila też sedację i niedociśnienie przy łączeniu z lekami działającymi ośrodkowo[3].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, akatyzja)
- ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
- nasilenie sedacji
- objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego (gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PitolisantNie łącz hydroksyzyny z pitolisantem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pitolisantem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pitolisantem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.
Hydroksyzyna działa uspokajająco i usypiająco, a pitolisant ma cię pobudzać w ciągu dnia. Hydroksyzyna może więc zablokować działanie pitolisantu i nasilić senność. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem ryzyko jest większe.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilona senność w ciągu dnia lub nagłe zasypianie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy, uczucie omdlewania lub utrata przytomności
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz hydroksyzyny z pitolisantem. U pacjenta leczonego pitolisantem zastosuj inny lek zamiast przeciwhistaminowego leku przenikającego do mózgu[1]. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Gdy hydroksyzyna była przepisana na świąd lub objawy alergii, wybierz lek przeciwhistaminowy słabo przenikający do mózgu i o małym wpływie na QT. Gdy była przepisana jako lek przeciwlękowy lub nasenny, lekarz powinien dobrać lek spoza grupy przeciwhistaminowej, pamiętając, że leki nasenne podważają cel leczenia narkolepsji.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobny skutek to utrata skuteczności pitolisantu i nawrót nadmiernej senności dziennej lub napadów snu, nasilonych dodatkowo działaniem uspokajającym hydroksyzyny. Sumowanie wpływu na odstęp QT zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u osób z chorobą serca, bradykardią lub zaburzeniami elektrolitowymi.
Mechanizm
Pitolisant blokuje receptory H3 w mózgu i zwiększa uwalnianie histaminy, co odpowiada za jego działanie pobudzające. Hydroksyzyna jest antagonistą receptora H1 przenikającym przez barierę krew–mózg, dlatego znosi działanie histaminy uwolnionej przez pitolisant. Leki przeciwhistaminowe przenikające do ośrodkowego układu nerwowego mogą zmniejszać skuteczność pitolisantu[1]. Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT[2]. Hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6[2], który jest głównym enzymem metabolizującym pitolisant, a inhibitory CYP2D6 mogą zwiększać ekspozycję na pitolisant[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, jeśli połączenia nie da się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu
- nasilenie senności dziennej i napadów snu
- tętno i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, omdlenia)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | W dużych dawkach hydroksyzyna hamuje CYP2D6, co może zwiększać ekspozycję na pitolisant i ryzyko wydłużenia QT. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które zwiększają ryzyko arytmii przy sumowaniu wpływu na QT. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ RysperydonHydroksyzyny nie łączy się z rysperydonem, ponieważ rysperydon należy do leków wydłużających odstęp QT.Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz rysperydon, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać hydroksyzyny, jeśli przyjmujesz rysperydon, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.
Hydroksyzyna i rysperydon mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się nasila i może stać się groźne. Oba leki powodują też senność, więc razem mogą mocno spowalniać reakcje i zwiększać ryzyko upadku. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy
- bardzo silna senność i trudność z wybudzeniem
- upadki lub chwiejny chód
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Hydroksyzyny nie łączy się z rysperydonem, ponieważ rysperydon należy do leków wydłużających odstęp QT. U pacjenta leczonego rysperydonem należy wybrać lek przeciwświądowy lub przeciwlękowy bez wpływu na QT. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka mimo to utrzyma oba leki, potrzebne jest EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównanie potasu i magnezu oraz najmniejsze skuteczne dawki obu leków.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Nasilona senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe i zwiększone ryzyko upadków.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Oba działają też depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, co nasila sedację. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6 i w dużych dawkach może zwiększać stężenie rysperydonu, który jest metabolizowany głównie przez ten enzym, przy czym stężenie czynnej frakcji przeciwpsychotycznej rośnie w mniejszym stopniu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia)
- nasilenie sedacji i ryzyko upadków
- omdlenia, kołatania serca, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki hydroksyzynydawka · hydroksyzyna | ryzyko rośnie | Duże dawki hydroksyzyny silniej hamują CYP2D6 i mogą zwiększać stężenie rysperydonu, co dodatkowo nasila ryzyko wydłużenia QT i sedacji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.