Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Pitolisant / Pitolisant i winorelbina

Pitolisant i winorelbina

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Należy unikać łączenia pitolisantu z winorelbiną.

Powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu leczenie narkolepsji, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Niekorzystna interakcjaPitolisant+ WinorelbinaNależy unikać łączenia pitolisantu z winorelbiną.Powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu leczenie narkolepsji, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz onkologowi i lekarzowi prowadzącemu leczenie narkolepsji, że przyjmujesz oba leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Lek na senność i narkolepsję może przyspieszać rozkład leku przeciwnowotworowego w organizmie. W efekcie chemioterapia może działać słabiej. Gdy przestaniesz brać lek na senność, lek przeciwnowotworowy może z kolei działać silniej i dawać więcej działań niepożądanych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • mrowienie lub drętwienie dłoni i stóp
  • uporczywe zaparcia
  • nietypowe osłabienie lub łatwe powstawanie siniaków
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia pitolisantu z winorelbiną[1]. Jeśli leczenie narkolepsji jest niezbędne, warto rozważyć lek pobudzający bez działania indukującego enzymy wątrobowe po uzgodnieniu z onkologiem i neurologiem. Gdy połączenie jest konieczne, trzeba ściśle monitorować skuteczność leczenia przeciwnowotworowego, a po odstawieniu pitolisantu kontrolować objawy toksyczności winorelbiny.

Skutek kliniczny

Możliwe zmniejszenie stężenia winorelbiny we krwi i osłabienie skuteczności chemioterapii. Po odstawieniu pitolisantu w trakcie leczenia ekspozycja na winorelbinę może wzrosnąć, co niesie ryzyko nasilenia mielosupresji i neurotoksyczności.

Mechanizm

Pitolisant jest słabym induktorem CYP3A – w badaniu klinicznym spowodował 0,2-krotne zmniejszenie ekspozycji na midazolam[1]. Winorelbina jest metabolizowana głównie z udziałem CYP3A4, a induktory tego izoenzymu mogą zmniejszać jej stężenie we krwi[2]. Winorelbina jest także substratem glikoproteiny P, a przy jednoczesnym stosowaniu pitolisantu z substratami P-gp należy zachować ostrożność[2][1]. Pitolisantu nie należy łączyć z substratami CYP3A4 o wąskim marginesie terapeutycznym, w tym z cytostatykami takimi jak docetaksel[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[3], winorelbina – wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Pitolisant – induktor P-gp[3], winorelbina – substrat P-gp[4]
  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Winorelbina: wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe
  • morfologia krwi z rozmazem, szczególnie liczba neutrofilów, zwłaszcza po odstawieniu pitolisantu
  • objawy neurotoksyczności (parestezje, zaparcia, osłabienie odruchów) po odstawieniu pitolisantu

Bezpieczniejsze alternatywy

solriamfetoloksybinian sodu

Kiedy ocena się zmienia

Odstawienie pitolisantu w trakcie leczenia winorelbinąkolejność włączenia · pitolisantinne zaleceniePo odstawieniu induktora aktywność CYP3A4 stopniowo wraca do wyjściowej, więc ekspozycja na winorelbinę może wzrosnąć. Należy wtedy częściej kontrolować morfologię i objawy neurotoksyczności.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuPitolisanta alkoholNie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów.Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ograniczaj alkohol, nie pij go przed snem ani przed prowadzeniem samochodu, a jeśli po alkoholu senność wraca, powiedz o tym lekarzowi.

Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, bo może on osłabiać działanie leku na senność w ciągu dnia. Ten lek pomaga ci nie zasypiać, a alkohol działa odwrotnie – usypia i pogarsza koncentrację. Alkohol wypity wieczorem pogarsza też sen w nocy oraz nasila chrapanie i przerwy w oddychaniu podczas snu. Po alkoholu nie prowadź samochodu, bo senność może wrócić niespodziewanie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nagła senność lub zasypianie w ciągu dnia
  • nasilone chrapanie lub przerwy w oddychaniu podczas snu
  • bezsenność, niepokój lub obniżony nastrój
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawki pitolisantu, ale warto zalecić pacjentowi ograniczenie alkoholu, zwłaszcza wieczorem i przed prowadzeniem pojazdów. U pacjentów z obturacyjnym bezdechem sennym należy szczególnie zniechęcać do picia alkoholu przed snem, ponieważ nasila on bezdechy i osłabia efekt leczenia. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobnym skutkiem jest słabsza kontrola nadmiernej senności w ciągu dnia i większe ryzyko zaśnięcia w niebezpiecznych sytuacjach, na przykład podczas prowadzenia pojazdu. Alkohol może też nasilać bezsenność, niepokój, nudności i bóle głowy, które są typowymi działaniami niepożądanymi pitolisantu. U osób przewlekle nadużywających alkoholu dochodzi ryzyko uszkodzenia wątroby, a ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania pitolisantu[1].

Mechanizm

Interakcja ma charakter czynnościowy i opiera się na przesłankach teoretycznych. Pitolisant pobudza ośrodkowy układ histaminergiczny i zwiększa czuwanie, a alkohol hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc może osłabiać efekt leczenia nadmiernej senności. ChPL pitolisantu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, i w tym zakresie produkty stosowane w narkolepsji oraz w obturacyjnym bezdechu sennym się nie różnią[1]. Ulotka produktu stosowanego w obturacyjnym bezdechu sennym wymienia nietolerancję alkoholu wśród możliwych działań niepożądanych[1]. Alkohol zmniejsza napięcie mięśni gardła, nasila bezdechy i pogarsza jakość snu nocnego, co dodatkowo zwiększa senność w ciągu dnia. Pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A[1]. Etanol nie jest istotnym inhibitorem tych enzymów, dlatego klinicznie ważna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Wpływ przewlekłego picia alkoholu na farmakokinetykę pitolisantu nie został zbadany.

Metabolizm i transportery

  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[2], słaby induktor CYP3A4[2], induktor P-gp[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nasilenie senności w ciągu dnia, na przykład skalą Epworth
  • czynność wątroby u osób nadużywających alkoholu
  • stan psychiczny – nastrój, lęk, bezsenność

Kiedy ocena się zmienia

Duża jednorazowa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePo spożyciu dużej ilości alkoholu działanie hamujące ośrodkowy układ nerwowy przeważa nad działaniem pitolisantu, co zwiększa ryzyko nagłej senności, wypadków i nasilenia bezdechów w nocy. Należy zalecić unikanie takich sytuacji.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, które wymaga oceny przed rozpoczęciem leczenia pitolisantem. Ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do jego stosowania. Należy kontrolować czynność wątroby i rozważyć skierowanie pacjenta do leczenia uzależnienia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuWinorelbinaa alkoholNależy ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości i nie pić go w dniu przyjęcia dawki.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to tylko okazjonalnie, w małej ilości i nigdy w dniu przyjęcia kapsułek ani wtedy, gdy masz nudności lub słabe wyniki krwi.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to tylko okazjonalnie, w małej ilości i nigdy w dniu przyjęcia kapsułek ani wtedy, gdy masz nudności lub słabe wyniki krwi.

Alkohol nie wchodzi w bezpośrednią reakcję z winorelbiną, ale może nasilać jej działania niepożądane. Może pogarszać nudności, wymioty, zaparcia oraz mrowienie i drętwienie rąk lub stóp. Regularne picie osłabia też odporność i wątrobę, co w czasie chemioterapii zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Niewielka ilość alkoholu zawarta w niektórych kapsułkach nie ma znaczenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
  • nasilone mrowienie, drętwienie lub osłabienie rąk i stóp
  • uporczywe zaparcie, ból lub wzdęcie brzucha
  • wymioty po przyjęciu kapsułek
  • nietypowe siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł, czarne stolce
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości i nie pić go w dniu przyjęcia dawki. Nie należy go też pić w okresie nudności, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej ani spadku liczby krwinek. Pacjentowi nadużywającemu alkoholu, z neuropatią lub chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i poinformować o tym onkologa. Jeśli po przyjęciu kapsułek wystąpią wymioty, pacjent nie powinien sam powtarzać dawki, tylko skontaktować się z lekarzem.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobne skutki to nasilenie nudności, wymiotów, zaparć i objawów neuropatii obwodowej. Przy regularnym lub nadmiernym piciu dochodzi do tego większa podatność na zakażenia i krwawienia w okresie spadku liczby krwinek. Okazjonalna mała ilość alkoholu poza okresem nasilonych działań niepożądanych zwykle nie powoduje istotnych skutków.

Mechanizm

Bezpośrednia interakcja winorelbiny z alkoholem nie jest opisana, ale alkohol może nasilać część jej działań niepożądanych. ChPL winorelbiny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol działa neurotoksycznie, więc regularne picie może addytywnie nasilać neuropatię obwodową i zaparcia wywołane winorelbiną. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego i nasila nudności oraz wymioty. Przy postaci doustnej może to utrudnić przyjęcie i wchłonięcie dawki, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Winorelbina jest metabolizowana głównie w wątrobie z udziałem CYP3A4[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza czynność wątroby i odporność, co może zwiększać toksyczność leczenia i ryzyko zakażeń w okresie neutropenii. Produkty różnią się tylko informacją o etanolu jako substancji pomocniczej. Część kapsułek zawiera jego niewielką ilość, na przykład 5 mg albo 2,89 mg w kapsułce 20 mg, która według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków[1]. ChPL innego produktu w ogóle nie wspomina o etanolu[1].

Metabolizm i transportery

  • Winorelbina: wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • objawy neuropatii obwodowej – mrowienie, drętwienie, osłabienie siły mięśni
  • nudności, wymioty i zaparcia
  • morfologia krwi z rozmazem
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób pijących regularnie
  • objawy zakażenia i krwawienia

Kiedy ocena się zmienia

Picie regularne, nadmierne lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko neuropatii, uszkodzenia wątroby, zakażeń i krwawień z przewodu pokarmowego w trakcie leczenia winorelbiną. Należy zalecić abstynencję, poinformować onkologa i rozważyć częstszą kontrolę morfologii oraz parametrów wątrobowych.
Dzień przyjęcia dawki lub okres nudności, zapalenia jamy ustnej albo niskich wyników krwiodstep · pacjentinne zalecenieW dniu przyjęcia dawki i w okresie nasilonych działań niepożądanych alkohol może wywołać wymioty, co utrudnia przyjęcie kapsułek, a przy małopłytkowości i neutropenii zwiększa ryzyko krwawień i zakażeń. W tym czasie należy zalecić całkowite unikanie alkoholu.
Kapsułki miękkie z etanolem jako substancją pomocnicząpostać · alkoholinne zalecenieNiektóre kapsułki winorelbiny zawierają niewielką ilość etanolu, na przykład 5 mg albo 2,89 mg w kapsułce 20 mg, która według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków. Mogą je stosować także osoby utrzymujące abstynencję.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 325

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ PitolisantPołączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać.Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować obu leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Takiego połączenia zwykle się nie stosuje. Ryzyko jest większe, gdy masz niski poziom potasu, wolne tętno albo bierzesz inne leki działające na serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nagłe zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • napad drgawek z utratą przytomności
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenia amisulprydu z pitolisantem należy unikać[1]. Gdy pacjent wymaga leczenia nadmiernej senności, warto rozważyć zmianę leku przeciwpsychotycznego na taki o mniejszym wpływie na odstęp QT albo wybór innego leku pobudzającego. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie za niezbędne, przed włączeniem i w trakcie leczenia trzeba wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu[2].

Skutek kliniczny

Addycyjne wydłużenie odstępu QT ze wzrostem ryzyka komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, bradykardii lub jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT[1].

Mechanizm

Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT, ze względu na ryzyko torsade de pointes[1]. Pitolisant należy do leków wpływających na repolaryzację serca, a jego łączenie z substancjami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, wymaga dokładnego monitorowania[2]. Oba leki mogą więc sumować wpływ na odstęp QT. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amisulpryd nie jest metabolizowany z udziałem CYP2D6 ani CYP3A4, które odpowiadają za przemiany pitolisantu.

Metabolizm i transportery

  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[3], słaby induktor CYP3A4[3], induktor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed skojarzeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca (bradykardia)
  • inne przyjmowane leki wydłużające QT

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynasolriamfetolmodafinil

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ PitolisantNie łącz cytalopramu z pitolisantem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.

Cytalopram i pitolisant mogą zmieniać rytm pracy serca, a przyjmowane razem nasilają to działanie. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z pitolisantem. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga leczenia przeciwdepresyjnego i pitolisantu, wybierz lek przeciwdepresyjny bez istotnego wpływu na QT i bez silnego hamowania CYP2D6. Jeżeli lekarz mimo to utrzymuje skojarzenie, wykonaj EKG z oceną QTc przed włączeniem i po osiągnięciu stanu stacjonarnego oraz wyrównaj potas i magnez.[4]

Skutek kliniczny

Addytywne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Brak badań oceniających to konkretne skojarzenie.

Mechanizm

Cytalopram wydłuża odstęp QT w sposób zależny od dawki, a pitolisant również może wydłużać QT i jest zaliczany do leków wymagających ostrożności przy skojarzeniu z innymi substancjami zaburzającymi repolaryzację.[4] Działanie obu leków na repolaryzację komór może się sumować. Cytalopram jest dodatkowo słabym inhibitorem CYP2D6 – głównego szlaku metabolizmu pitolisantu – więc teoretycznie może nieznacznie zwiększać jego ekspozycję, co dodatkowo nasila ryzyko.[4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
  • Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i po osiągnięciu stanu stacjonarnego
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinawortioksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ PitolisantNie należy łączyć escytalopramu z pitolisantem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tych leków razem bez rozmowy z lekarzem, a jeśli już je bierzesz, nie odstawiaj ich sam i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a razem ten wpływ może się nasilać. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Tych leków zwykle się nie łączy, a lekarz może zamienić jeden z nich na bezpieczniejszy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • nagłe zawroty głowy
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z pitolisantem, ponieważ escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Należy wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT, który nie hamuje silnie CYP2D6 i nie blokuje ośrodkowych receptorów H1. Jeśli lekarz prowadzący uzna połączenie za niezbędne, wymaga ono EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, kontroli potasu i magnezu oraz obserwacji tolerancji pitolisantu.

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Ryzyko złośliwych arytmii zwiększają leki wywołujące hipokaliemię lub hipomagnezemię[1].

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT z powodu możliwego addytywnego działania[1][2][3]. Jednoczesne przyjmowanie pitolisantu z substancjami wydłużającymi odstęp QT lub zwiększającymi ryzyko zaburzeń repolaryzacji wymaga dokładnego monitorowania[4]. Dodatkowo pitolisant jest metabolizowany głównie przez CYP2D6, a escytalopram słabo hamuje ten enzym, co teoretycznie może umiarkowanie zwiększyć ekspozycję na pitolisant.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6]
  • Pitolisant – umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[6], słaby induktor CYP3A4[6], induktor P-gp[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
  • objawy nadmiernego działania pitolisantu (bezsenność, bóle głowy, nudności, niepokój)

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinawortioksetyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ PitolisantNie łącz hydroksyzyny z pitolisantem.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pitolisantem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z pitolisantem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek.

Hydroksyzyna działa uspokajająco i usypiająco, a pitolisant ma cię pobudzać w ciągu dnia. Hydroksyzyna może więc zablokować działanie pitolisantu i nasilić senność. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca, a razem ryzyko jest większe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilona senność w ciągu dnia lub nagłe zasypianie
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, uczucie omdlewania lub utrata przytomności
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz hydroksyzyny z pitolisantem. U pacjenta leczonego pitolisantem zastosuj inny lek zamiast przeciwhistaminowego leku przenikającego do mózgu[1]. Hydroksyzyny nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Gdy hydroksyzyna była przepisana na świąd lub objawy alergii, wybierz lek przeciwhistaminowy słabo przenikający do mózgu i o małym wpływie na QT. Gdy była przepisana jako lek przeciwlękowy lub nasenny, lekarz powinien dobrać lek spoza grupy przeciwhistaminowej, pamiętając, że leki nasenne podważają cel leczenia narkolepsji.

Skutek kliniczny

Najbardziej prawdopodobny skutek to utrata skuteczności pitolisantu i nawrót nadmiernej senności dziennej lub napadów snu, nasilonych dodatkowo działaniem uspokajającym hydroksyzyny. Sumowanie wpływu na odstęp QT zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u osób z chorobą serca, bradykardią lub zaburzeniami elektrolitowymi.

Mechanizm

Pitolisant blokuje receptory H3 w mózgu i zwiększa uwalnianie histaminy, co odpowiada za jego działanie pobudzające. Hydroksyzyna jest antagonistą receptora H1 przenikającym przez barierę krew–mózg, dlatego znosi działanie histaminy uwolnionej przez pitolisant. Leki przeciwhistaminowe przenikające do ośrodkowego układu nerwowego mogą zmniejszać skuteczność pitolisantu[1]. Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi QT[2]. Hydroksyzyna w dużych dawkach hamuje CYP2D6[2], który jest głównym enzymem metabolizującym pitolisant, a inhibitory CYP2D6 mogą zwiększać ekspozycję na pitolisant[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[3], pitolisant – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[3], pitolisant – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Pitolisant – słaby induktor CYP3A4[4], hydroksyzyna – substrat CYP3A4[3]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[3], inhibitor CYP2C9[3], inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli połączenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu
  • nasilenie senności dziennej i napadów snu
  • tętno i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · hydroksyzynaryzyko rośnieW dużych dawkach hydroksyzyna hamuje CYP2D6, co może zwiększać ekspozycję na pitolisant i ryzyko wydłużenia QT.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia i zaburzenia elektrolitowe, które zwiększają ryzyko arytmii przy sumowaniu wpływu na QT.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ WinorelbinaNie stosuje się jeżówki purpurowej w trakcie leczenia winorelbiną ani w okresie immunosupresji po chemioterapii.Nie przyjmuj jeżówki w trakcie leczenia winorelbiną, a jeśli już ją stosujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj jeżówki w trakcie leczenia winorelbiną, a jeśli już ją stosujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.

Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy i nie wolno jej stosować w czasie leczenia winorelbiną ani innymi lekami przeciwnowotworowymi. Winorelbina osłabia odporność, a jeżówka nie chroni wtedy przed zakażeniami i może zaszkodzić. Może też zmieniać działanie leku przeciwnowotworowego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, kaszel lub inne objawy zakażenia
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
  • nasilone zaparcia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuje się jeżówki purpurowej w trakcie leczenia winorelbiną ani w okresie immunosupresji po chemioterapii[1][2]. Pacjentowi, który już przyjmuje preparat z jeżówką, należy zalecić jego odstawienie i poinformowanie lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne. Profilaktykę zakażeń w trakcie chemioterapii ustala onkolog.

Skutek kliniczny

Stymulacja układu odpornościowego w stanie immunosupresji polekowej ma nieprzewidywalne skutki, a jeżówka nie chroni przed zakażeniami w neutropenii po cytostatyku. Możliwa jest też zmiana ekspozycji na winorelbinę, która mogłaby osłabić jej skuteczność albo nasilić toksyczność, w tym neutropenię i neurotoksyczność.

Mechanizm

Jeżówka purpurowa działa immunostimulująco, a winorelbina jako lek cytostatyczny wywołuje mielosupresję i immunosupresję. Jeżówki nie stosuje się u osób z immunosupresją po leczeniu onkologicznym[1], u chorych z niedoborami immunologicznymi, w immunosupresji i w chorobach układu białokrwinkowego[3] ani w trakcie terapii cytostatykami[2]. Winorelbina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, dlatego należy zachować ostrożność przy łączeniu z silnymi modulatorami tych szlaków[4]. Wpływ jeżówki na te szlaki nie jest jednoznacznie ustalony, co dodatkowo przemawia przeciw samodzielnemu dołączaniu preparatów roślinnych do chemioterapii.

Metabolizm i transportery

  • Winorelbina: wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia, w tym gorączka
  • objawy neurotoksyczności winorelbiny

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ WinorelbinaNie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego winorelbiną ani łączyć obu leków.Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale zanim zaczniesz chemioterapię, powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale zanim zaczniesz chemioterapię, powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.

Klozapiny nie łączy się z winorelbiną, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo niskiej liczby białych krwinek i groźnych infekcji. Oba leki mogą też powodować silne zaparcia, które mogą przejść w niedrożność jelit. O dalszym leczeniu musi zdecydować wspólnie twój psychiatra i onkolog.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • częste infekcje lub nagłe osłabienie
  • brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęty i bolesny brzuch, wymioty
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego winorelbiną ani łączyć obu leków[1]. Jeśli pacjent przyjmujący klozapinę ma rozpocząć chemioterapię winorelbiną, decyzję o odstawieniu lub zamianie klozapiny powinien podjąć psychiatra wspólnie z onkologiem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy przy odstawieniu. Przebyta granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1]. Jeśli zespół leczący wyjątkowo zdecyduje o kontynuacji obu leków, konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem oraz profilaktyka i obserwacja zaparć.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addycyjna neutropenia z ryzykiem agranulocytozy i ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń. W razie neutropenii nie da się ustalić, który lek ją wywołał, co utrudnia decyzję o odstawieniu klozapiny. Winorelbina jest przeciwwskazana przy liczbie neutrofilów poniżej 1500/mm³ lub płytek poniżej 100 000/mm³[2][3], więc neutropenia wywołana klozapiną może uniemożliwić kontynuację chemioterapii. Sumowanie działania zapierającego zwiększa ryzyko niedrożności porażennej, która sama jest przeciwwskazaniem do klozapiny[1].

Mechanizm

Klozapiny nie wolno łączyć z winorelbiną, ponieważ oba leki hamują czynność szpiku kostnego i ich działania sumują się. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Przeciwwskazania klozapiny obejmują rozpoczynanie leczenia u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zaburzenia czynności szpiku kostnego[4][5]. ChPL winorelbiny ostrzega, że łączenie jej z innymi lekami toksycznymi dla szpiku może nasilać działania niepożądane, zwłaszcza mielosupresję[6]. Dodatkowo oba leki zwalniają perystaltykę jelit – klozapina działaniem przeciwcholinergicznym, winorelbina neurotoksycznością autonomiczną – co sumuje ryzyko ciężkich zaparć i niedrożności porażennej. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, bo klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a żaden z leków nie jest silnym inhibitorem ani induktorem enzymów metabolizujących drugi.

Metabolizm i transportery

  • Klozapina: umiarkowanie wrażliwy substrat CYP1A2[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[8], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[8], substrat CYP3A4[8]
  • Winorelbina: wrażliwy substrat CYP3A4[9], substrat P-gp[9]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
  • częstość wypróżnień, wzdęcia i ból brzucha
  • stan psychiczny przy odstawianiu lub zmianie klozapiny

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkwetiapinaolanzapinarisperidon

Kiedy ocena się zmienia

Klozapina włączana po zakończeniu chemioterapii winorelbiną i odbudowie szpikukolejność włączenia · pacjentinne zalecenieGranulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do włączenia klozapiny. Po zakończeniu leczenia winorelbiną i normalizacji morfologii klozapinę można rozważyć na zwykłych zasadach monitorowania hematologicznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Accord 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-accord-100451060/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Alkaloidy barwinka (np. winorelbina, winkrystyna, winflunina) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i alkaloidu barwinka należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, decyzję powinien podjąć onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne przy ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i masz rozpocząć chemioterapię alkaloidem barwinka, powiedz o obu lekach onkologowi i lekarzowi, który przepisał lek na odporność, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i masz rozpocząć chemioterapię alkaloidem barwinka, powiedz o obu lekach onkologowi i lekarzowi, który przepisał lek na odporność, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z nich na własną rękę.

Leki obniżające odporność, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, natalizumab czy tofacytynib, oraz chemioterapia winorelbiną, winkrystyną lub winfluniną osłabiają obronę organizmu przed zakażeniami. Gdy działają razem, łatwiej o ciężkie infekcje, a w badaniach krwi może spaść liczba białych krwinek. Dlatego lekarze zwykle wstrzymują albo zmieniają lek na odporność na czas chemioterapii. Wyjątkiem są apremilast i nerandomilast, które nie osłabiają odporności w ten sposób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
  • ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
  • nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi albo osłabienie jednej strony ciała
  • silne zmęczenie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i alkaloidu barwinka należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, decyzję powinien podjąć onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne przy ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W przypadku fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu i natalizumabu rozpoznanie czynnego nowotworu i konieczność chemioterapii zwykle oznaczają przerwanie leczenia modyfikującego przebieg stwardnienia rozsianego zgodnie z przeciwwskazaniami w charakterystyce produktu. Tofacytynib zwykle się odstawia na czas chemioterapii. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie długo, dlatego przed chemioterapią warto rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji cholestyraminą lub węglem aktywowanym. W transplantologii, gdzie mykofenolanów, belataceptu czy immunoglobuliny przeciw limfocytom T nie można po prostu odstawić, zwykle redukuje się intensywność immunosupresji, na przykład zmniejszając dawkę mykofenolanu lub czasowo go odstawiając. Należy rozważyć profilaktykę przeciwinfekcyjną, w tym przeciwwirusową i przeciw pneumocystozie, ocenę nosicielstwa wirusa zapalenia wątroby typu B i półpaśca oraz unikać szczepionek żywych. Przy rawulizumabie trzeba pamiętać o aktualnym szczepieniu przeciw meningokokom albo profilaktyce antybiotykowej.

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to ciężkie zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze, w tym zakażenia oportunistyczne, reaktywacja wirusów opryszczki, półpaśca, cytomegalii i zapalenia wątroby typu B, a przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P także postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Możliwa jest pogłębiona i dłużej trwająca neutropenia, limfopenia albo pancytopenia, zwłaszcza przy leflunomidzie, teriflunomidzie, mykofenolanach i immunoglobulinie przeciw limfocytom T. Może to wymusić opóźnienie lub redukcję dawek chemioterapii. W charakterystykach fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu i natalizumabu stan obniżonej odporności, w tym wywołany leczeniem przeciwnowotworowym, oraz czynna choroba nowotworowa należą do przeciwwskazań, a tofacytynibu nie zaleca się łączyć z silnymi lekami immunosupresyjnymi.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego układ odpornościowy. Alkaloidy barwinka (winorelbina, winkrystyna, winflunina) wiążą tubulinę i hamują podziały komórek, co uszkadza szpik kostny i powoduje neutropenię, a także zaburza odpowiedź immunologiczną. Selektywne leki immunosupresyjne obniżają liczbę albo aktywność limfocytów różnymi drogami: modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, natalizumab blokuje ich migrację do tkanek, leflunomid i teriflunomid hamują syntezę pirymidyn w dzielących się limfocytach i mogą działać mielotoksycznie, tofacytynib hamuje kinazy JAK, a mykofenolany, abatacept, belatacept, immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab i tolebrutynib hamują limfocyty T lub B. Rawulizumab, efgartigimod alfa i imlifidaza osłabiają odporność humoralną albo układ dopełniacza, co zwiększa podatność na określone zakażenia. Połączenie neutropenii po chemioterapii z niedoborem limfocytów lub przeciwciał zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ leki grupy A nie hamują w znaczącym stopniu CYP3A4 ani glikoproteiny P, które odpowiadają za eliminację alkaloidów barwinka. Interakcja dotyczy w podobnym stopniu wszystkich alkaloidów barwinka, a w grupie A wszystkich leków poza apremilastem i nerandomilastem, choć jej nasilenie zależy od siły działania immunosupresyjnego danego leku.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii i w okresie spodziewanego nadiru
  • objawy zakażenia, w tym gorączka, dreszcze, kaszel, duszność i zmiany skórne
  • nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię u chorych leczonych natalizumabem lub modulatorem receptora S1P
  • aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
  • markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i reaktywacja cytomegalii u chorych z grupy ryzyka
  • objawy neuropatii obwodowej przy winkrystynie i winorelbinie, które mogą maskować lub nakładać się na objawy choroby podstawowej

Kiedy ocena się zmienia

Okres eliminacji leku i powrotu liczby limfocytów określony w ChPLodstep · selektywne leki immunosupresyjneryzyko malejeLeflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie przez wiele miesięcy, natalizumab działa jeszcze przez kilka tygodni po ostatnim wlewie, a po modulatorach receptora S1P liczba limfocytów wraca do normy stopniowo. Rozpoczęcie chemioterapii po zakończeniu okresu eliminacji, w razie potrzeby przyspieszonego cholestyraminą lub węglem aktywowanym przy leflunomidzie i teriflunomidzie, i po potwierdzeniu normalizacji morfologii zmniejsza ryzyko interakcji.
Włączenie leku immunosupresyjnego po zakończeniu chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieWłączenie lub wznowienie selektywnego leku immunosupresyjnego po chemioterapii alkaloidem barwinka wymaga potwierdzenia powrotu liczby neutrofili i limfocytów oraz decyzji onkologa co do stanu choroby nowotworowej, zwłaszcza przy lekach przeciwwskazanych w czynnym nowotworze.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań neutropenii jest większe, dlatego połączenie wymaga szczególnie ostrożnej oceny i częstszej kontroli morfologii.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Teriflunomide Accord 14 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/teriflunomide-accord-100476696/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego AUBAGIO 7 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aubagio-100304493/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Accord 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-accord-100451060/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vincristine Teva 1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vincristine-teva-100200960/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ PitolisantSotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z pitolisantem.Nie zaczynaj brać pitolisantu, jeśli przyjmujesz sotalol, i powiedz o obu lekach lekarzowi, który zdecyduje o zmianie leczenia – nie odstawiaj sotalolu samodzielnie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać pitolisantu, jeśli przyjmujesz sotalol, i powiedz o obu lekach lekarzowi, który zdecyduje o zmianie leczenia – nie odstawiaj sotalolu samodzielnie.

Sotalol i pitolisant mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Takiego połączenia się nie stosuje, a lekarz zwykle dobiera inny lek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • bardzo wolne tętno
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z pitolisantem.[1] U pacjenta leczonego sotalolem należy wybrać inny lek na nadmierną senność albo, w porozumieniu z kardiologiem, inny lek kontrolujący rytm serca. Jeśli lekarz po ocenie korzyści uzna leczenie skojarzone za niezbędne, przed jego rozpoczęciem należy oznaczyć odstęp QT i monitorować zapis EKG.[2] Przed podaniem trzeba wyrównać hipokaliemię i kontrolować stężenie elektrolitów.[2]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego.[2]

Mechanizm

Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub bradykardii.[2] Pitolisant należy do substancji wydłużających odstęp QT lub zwiększających ryzyko zaburzeń repolaryzacji.[3] Działania obu leków na repolaryzację komór sumują się. Sotalol nie jest metabolizowany przez enzymy wątrobowe, dlatego interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana.

Metabolizm i transportery

  • Pitolisant: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], słaby induktor CYP3A4[4], induktor P-gp[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca
  • czynność nerek
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

modafinilsolriamfetolbisoprololmetoprolol

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · sotalolryzyko rośnieSotalol jest wydalany przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie, a ryzyko wydłużenia QT przy dołączeniu pitolisantu jest większe.
Dawka maksymalnadawka · pitolisantryzyko rośnieWpływ pitolisantu na repolaryzację zależy od ekspozycji, dlatego wysokie dawki i czynniki zwiększające jego stężenie nasilają ryzyko.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade 4,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ozawade-100459920/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozawade. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ozawade-100459920/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.