Interakcje / Roksytromycyna / Roksytromycyna a alkohol
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie trzeba zmieniać dawkowania roksytromycyny ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.
Najlepiej nie pij alkoholu do końca leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do niewielkiej ilości i zapytaj farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.
Interakcja nieistotna klinicznieRoksytromycynaa alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania roksytromycyny ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Najlepiej nie pij alkoholu do końca leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do niewielkiej ilości i zapytaj farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Najlepiej nie pij alkoholu do końca leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do niewielkiej ilości i zapytaj farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.
Ten antybiotyk nie wchodzi w znane, groźne reakcje z alkoholem. Niewielka ilość alkoholu raczej nie zmieni działania leku. Alkohol może jednak nasilić nudności, ból brzucha czy zawroty głowy, a w czasie infekcji osłabia organizm i może opóźnić powrót do zdrowia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne nudności lub wymioty
- nasilony ból brzucha
- zawroty głowy
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania roksytromycyny ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Warto przypomnieć pacjentowi, że w czasie ostrej infekcji alkohol może pogarszać samopoczucie i utrudniać powrót do zdrowia. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby należy ocenić czynność wątroby i rozważyć ograniczenie alkoholu na czas leczenia.
Skutek kliniczny
Nie należy spodziewać się klinicznie istotnej interakcji przy umiarkowanym spożyciu alkoholu. U części osób mogą nasilić się nudności, dolegliwości brzuszne lub zawroty głowy, które występują zarówno po roksytromycynie, jak i po alkoholu. Przy dużym lub przewlekłym spożyciu alkoholu i współistniejącej chorobie wątroby rośnie teoretyczne ryzyko działań niepożądanych ze strony wątroby.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który roksytromycyna i etanol wpływałyby wzajemnie na swoje stężenia albo działanie. ChPL roksytromycyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1] Roksytromycyna nie wiąże wcale albo tylko w ograniczonym stopniu izoenzymu CYP3A i nie hamuje istotnie metabolizmu innych leków przetwarzanych przez ten izoenzym[1] Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Teoretycznie możliwe jest jedynie sumowanie się działań niepożądanych obu substancji, takich jak dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy i obciążenie wątroby.
Monitorować
- nasilenie dolegliwości żołądkowo-jelitowych
- zawroty głowy
- objawy uszkodzenia wątroby u osób nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby rośnie teoretyczne ryzyko działań niepożądanych roksytromycyny ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. Warto ocenić czynność wątroby i zalecić abstynencję na czas leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
Inne interakcje tych leków 81
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ RoksytromycynaNie stosuj cyzaprydu razem z roksytromycyną.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić jeden z nich.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić jeden z nich.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Antybiotyk może zwiększyć ilość leku na żołądek we krwi. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które bywają zagrożeniem dla życia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- nagłe zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cyzaprydu razem z roksytromycyną[1]. Jeśli pacjent wymaga antybiotyku, rozważ lek spoza makrolidów, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT, albo przerwij cyzapryd na czas leczenia roksytromycyną. Cyzapryd jest też przeciwwskazany w hipokaliemii i hipomagnezemii[2]. Jeśli pacjent przyjął oba leki, wykonaj EKG z oceną QTc i oznacz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie komorowe zaburzenia rytmu serca. Zwiększone stężenie cyzaprydu może wywołać częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[2]. Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia arytmii komorowych[1].
Mechanizm
Cyzaprydu nie łączy się z antybiotykami makrolidowymi. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a leki hamujące ten izoenzym zwiększają jego stężenie w surowicy[2]. Roksytromycyna nie wiąże CYP3A albo wiąże go w ograniczonym stopniu, dlatego klinicznie istotnej interakcji z cyzaprydem nie można ani potwierdzić, ani wykluczyć[1].
Metabolizm i transportery
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, gdy oba leki zostały już przyjęte
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Połączenie przeciwwskazaneDihydroergotamina+ RoksytromycynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować antybiotyku, dopóki lekarz nie zmieni go na inny albo nie zdecyduje o przerwie w przyjmowaniu dihydroergotaminy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować antybiotyku, dopóki lekarz nie zmieni go na inny albo nie zdecyduje o przerwie w przyjmowaniu dihydroergotaminy.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Antybiotyk spowalnia usuwanie leku na migrenę lub niskie ciśnienie z organizmu, przez co jego ilość we krwi może niebezpiecznie wzrosnąć. Może to wywołać silny skurcz naczyń krwionośnych i niedokrwienie dłoni, stóp, serca lub mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce dłoni lub stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból kończyn
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia lub mowy, splątanie
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Na czas antybiotykoterapii odstaw dihydroergotaminę albo wybierz antybiotyk spoza grupy makrolidów, dobrany do rodzaju zakażenia. Jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie, oceń go pod kątem objawów niedokrwienia i skieruj do lekarza.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia dihydroergotaminy może wywołać zatrucie sporyszem z silnym skurczem naczyń. Grozi to niedokrwieniem kończyn z martwicą palców, niedokrwieniem mięśnia sercowego oraz niedokrwieniem ośrodkowego układu nerwowego.
Mechanizm
Roksytromycyny nie łączy się z alkaloidami sporyszu zwężającymi naczynia, do których należy dihydroergotamina.[1] Antybiotyki makrolidowe, w tym roksytromycyna, hamują cytochrom P-450 i mogą zaburzać metabolizm dihydroergotaminy, co nasila toksyczność alkaloidu.[2] Roksytromycyna hamuje CYP3A słabiej niż inne makrolidy, ale klinicznie istotnej interakcji nie da się z pewnością wykluczyć.[1]
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – zimne, blade lub sine palce, drętwienie, ból
- ból w klatce piersiowej
- ciśnienie tętnicze
- objawy neurologiczne – zaburzenia widzenia, mowy, splątanie
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ RoksytromycynaErgotaminy nie łączy się z roksytromycyną ani z innymi antybiotykami makrolidowymi.Nie bierz ergotaminy w czasie leczenia tym antybiotykiem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz bezpiecznie przerwać ból głowy albo czy można zmienić antybiotyk.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ergotaminy w czasie leczenia tym antybiotykiem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz bezpiecznie przerwać ból głowy albo czy można zmienić antybiotyk.
Tych dwóch leków nie wolno brać razem. Antybiotyk sprawia, że lek na migrenę dłużej utrzymuje się w organizmie i może silnie zwężać naczynia krwionośne. Grozi to niedokrwieniem rąk i nóg, a nawet zawałem serca lub udarem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból w rękach albo nogach
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból brzucha
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia albo osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Ergotaminy nie łączy się z roksytromycyną ani z innymi antybiotykami makrolidowymi.[1][2] Na czas antybiotykoterapii odstaw ergotaminę i lecz napady migreny lekiem z innej grupy albo zastosuj antybiotyk spoza makrolidów, jeśli pozwala na to wskazanie. Sumatryptanu nie podaje się przez 24 godziny po ostatniej dawce ergotaminy.[1]
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie ergotaminy grozi zatruciem sporyszem, czyli silnym skurczem naczyń obwodowych z niedokrwieniem kończyn, bólem, sinicą, a w skrajnych przypadkach martwicą palców. Skurcz może też objąć naczynia wieńcowe, mózgowe i trzewne, co grozi zawałem, udarem lub niedokrwieniem jelit.
Mechanizm
Roksytromycyna, jak inne antybiotyki makrolidowe, hamuje cytochrom P-450 i przez to zwalnia metabolizm ergotaminy, co zwiększa jej stężenie i nasila toksyczność alkaloidu.[1] Roksytromycyna hamuje CYP3A słabiej niż erytromycyna czy klarytromycyna, ale nie da się z całą pewnością wykluczyć klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten izoenzym.[2]
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – ból, drętwienie, mrowienie, bladość lub sinica palców
- ból w klatce piersiowej
- ciśnienie tętnicze
- silny ból brzucha
- objawy neurologiczne – zaburzenia mowy, widzenia, niedowład
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
- Kołatanie serca
- Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
- Silne nudności lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.
Skutek kliniczny
Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.
Mechanizm
Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.
Monitorować
- Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
- Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną. |
Źródła
- Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.
Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.
Mechanizm
Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
- nasilenie sedacji i stan świadomości
- stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu. |
| Dożylnadroga podania · makrolidy | ryzyko rośnie | Dożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną. |
| Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidy | inne zalecenie | Gdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu. |
Źródła
- Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ RoksytromycynaU pacjenta przyjmującego sotalol nie należy stosować roksytromycyny i trzeba wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT.Nie zaczynaj roksytromycyny, dopóki lekarz lub farmaceuta nie potwierdzi, że możesz ją przyjmować z sotalolem, i nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj roksytromycyny, dopóki lekarz lub farmaceuta nie potwierdzi, że możesz ją przyjmować z sotalolem, i nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.
Sotalol i roksytromycyna mogą razem zaburzać rytm serca. Oba leki wpływają na pracę serca w podobny sposób, więc ich działania się sumują. Może to prowadzić do groźnych, nierównych uderzeń serca i omdleń. Zwykle lekarz może zamienić antybiotyk na inny, bezpieczny przy sotalolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta przyjmującego sotalol nie należy stosować roksytromycyny i trzeba wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT. Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli leczenie makrolidem jest bezwzględnie konieczne, przed jego włączeniem należy określić długość odstępu QT i monitorować zapis EKG w trakcie leczenia[2]. Konieczne jest też kontrolowanie stanu klinicznego pacjenta i stężenia elektrolitów oraz wyrównanie hipokaliemii przed podaniem leku[3][2]. Roksytromycynę u pacjentów leczonych lekami przeciwarytmicznymi klasy III stosuje się ostrożnie[4].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w szczególności częstoskurczu torsade de pointes[2][3]. Skutkiem mogą być kołatania serca, omdlenia, a w skrajnym przypadku migotanie komór i nagły zgon sercowy.
Mechanizm
Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[2]. Roksytromycyna, podobnie jak inne makrolidy, również wydłuża repolaryzację komór, więc oba leki sumują działanie na odstęp QT[2]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo sotalol nie jest metabolizowany przez CYP3A, a roksytromycyna słabo hamuje ten izoenzym[4].
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem antybiotyku i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- czynność nerek
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony (niewydolność nerek)eGFR · sotalol | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie, co zwiększa wydłużenie odstępu QT i ryzyko torsade de pointes w połączeniu z makrolidem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
Połączenie przeciwwskazaneAlkaloidy sporyszu (np. dihydroergotamina)+ Makrolidy (np. klarytromycyna, roksytromycyna) klasaAlkaloidu sporyszu nie należy stosować jednocześnie z makrolidem – połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leku ze sporyszu razem z antybiotykiem z grupy makrolidów i przed rozpoczęciem antybiotyku powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz dihydroergotaminę.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku ze sporyszu razem z antybiotykiem z grupy makrolidów i przed rozpoczęciem antybiotyku powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że stosujesz dihydroergotaminę.
Dihydroergotamina to lek na migrenę, który obkurcza naczynia krwionośne. Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład klarytromycyna i roksytromycyna, spowalniają jej usuwanie z organizmu, przez co lek może się nagromadzić i zbyt mocno zwęzić naczynia. Może to doprowadzić do niedokrwienia palców, rąk, nóg, serca lub mózgu. Azytromycyna i spiramycyna działają tak w niewielkim stopniu, ale ich także lepiej nie łączyć z dihydroergotaminą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade, sine lub bolesne palce dłoni albo stóp
- drętwienie lub mrowienie rąk i nóg
- ból nóg przy chodzeniu
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie jednej strony ciała
- silny ból brzucha
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Alkaloidu sporyszu nie należy stosować jednocześnie z makrolidem – połączenie jest przeciwwskazane. Dotyczy to dihydroergotaminy z klarytromycyną i roksytromycyną. Jeśli potrzebny jest antybiotyk, wybiera się lek spoza makrolidów, a gdy wskazany jest makrolid, dihydroergotaminę odstawia się na czas leczenia i jeszcze przez kilka dni po jego zakończeniu, bo hamowanie enzymu przez klarytromycynę utrzymuje się po odstawieniu. Azytromycyny i spiramycyny również nie zaleca się łączyć z dihydroergotaminą, ale gdy jest to konieczne, wystarczy ścisła obserwacja objawów niedokrwienia. Przy podejrzeniu zatrucia sporyszem należy natychmiast odstawić oba leki i skierować pacjenta do szpitala.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi ostrym zatruciem sporyszem, czyli uogólnionym, silnym skurczem naczyń. Może dojść do niedokrwienia i martwicy palców oraz kończyn, niedokrwienia mięśnia sercowego, jelit i nerek, a także udaru mózgu. Opisano przypadki zakończone amputacją i zgonem. Interakcja jest wspólna dla dihydroergotaminy i makrolidów hamujących CYP3A4 (klarytromycyna, roksytromycyna), natomiast przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko jest niewielkie.
Mechanizm
Dihydroergotamina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i ma małą biodostępność wynikającą z silnego efektu pierwszego przejścia. Makrolidy 14-członowe, zwłaszcza klarytromycyna, są mechanizmowo zależnymi inhibitorami CYP3A4, które tworzą z enzymem trwałe kompleksy i blokują jego aktywność do czasu syntezy nowego enzymu. W efekcie stężenie dihydroergotaminy wielokrotnie rośnie, a jej działanie obkurczające naczynia nasila się aż do ostrego zatrucia sporyszem. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, ale opisano przy niej przypadki zatrucia sporyszem i jest traktowana tak samo jak klarytromycyna. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4.
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – bladość, oziębienie, drętwienie, ból palców
- ból w klatce piersiowej i zmiany w EKG
- ciśnienie tętnicze
- objawy neurologiczne – zaburzenia widzenia, mowy, niedowłady
- ból brzucha jako możliwy objaw niedokrwienia jelit
Połączenie przeciwwskazaneLeki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, dronedaron)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i makrolidu, a przy potrzebie antybiotykoterapii wybrać antybiotyk z innej grupy, który nie wydłuża odstępu QT.Nie przyjmuj tego antybiotyku razem z lekiem na rytm serca bez wyraźnej decyzji lekarza i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz albo niedawno brałeś amiodaron lub dronedaron.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tego antybiotyku razem z lekiem na rytm serca bez wyraźnej decyzji lekarza i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie, że bierzesz albo niedawno brałeś amiodaron lub dronedaron.
Leki na zaburzenia rytmu serca takie jak amiodaron i dronedaron oraz antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna i klarytromycyna, mogą razem groźnie zaburzyć pracę serca. Takie połączenie może wywołać bardzo szybkie i nieregularne bicie serca, omdlenie, a nawet zatrzymanie krążenia. Klarytromycyna dodatkowo zwiększa ilość leku na serce w organizmie. Amiodaron działa jeszcze długo po odstawieniu, więc ryzyko dotyczy też osób, które niedawno go przestały brać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub bardzo szybkie, nieregularne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie lub utrata przytomności
- bardzo wolne bicie serca i duże osłabienie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania leku przeciwarytmicznego klasy III i makrolidu, a przy potrzebie antybiotykoterapii wybrać antybiotyk z innej grupy, który nie wydłuża odstępu QT. Połączenie dronedaronu z klarytromycyną jest przeciwwskazane w ChPL dronedaronu ze względu na silne hamowanie CYP3A4, a ChPL dronedaronu przeciwwskazuje też leki wywołujące torsade de pointes, w tym niektóre makrolidy. ChPL amiodaronu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie leków mogących wywoływać torsade de pointes, w tym spiramycyny podawanej dożylnie. Jeśli makrolid jest jedyną rozsądną opcją, na przykład azytromycyna u pacjenta leczonego amiodaronem, decyzję podejmuje lekarz po ocenie ryzyka, a leczenie prowadzi się przy wykonanym wcześniej EKG, wyrównanych elektrolitach i kontroli EKG w trakcie terapii. Należy pamiętać, że amiodaron ma bardzo długi okres półtrwania, więc interakcja może wystąpić także wiele tygodni po jego odstawieniu.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Przy skojarzeniu z klarytromycyną dochodzi do wzrostu stężenia leku przeciwarytmicznego, co nasila bradykardię, zaburzenia przewodzenia i działania niepożądane dronedaronu oraz amiodaronu. Ryzyko jest większe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, niewydolności serca, wrodzonym zespole długiego QT, u kobiet i u osób starszych.
Mechanizm
Amiodaron i dronedaron blokują kanały potasowe w sercu i wydłużają repolaryzację komór, czyli odstęp QT. Makrolidy również wydłużają odstęp QT, więc ich działanie sumuje się z działaniem leku przeciwarytmicznego. Dotyczy to wszystkich makrolidów z listy, choć siła tego efektu jest różna. Klarytromycyna jest dodatkowo silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie dronedaronu i podnosi stężenie amiodaronu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4, więc u nich dominuje składowa farmakodynamiczna. Dronedaron i amiodaron hamują glikoproteinę P, co może nieznacznie zwiększać ekspozycję na niektóre makrolidy.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
- czynność nerek i wątroby u pacjentów z ich niewydolnością
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · leki przeciwarytmiczne klasy III | inne zalecenie | Ze względu na bardzo długi okres półtrwania amiodaronu i jego metabolitu interakcja z makrolidem może wystąpić jeszcze przez wiele tygodni po odstawieniu leku, dlatego zalecenia stosuje się także u pacjentów, którzy niedawno zakończyli leczenie amiodaronem. |
| Dożylnadroga podania · makrolidy | ryzyko rośnie | Dożylne podanie makrolidu wiąże się z szybkim osiągnięciem wysokich stężeń i większym ryzykiem wydłużenia QT oraz torsade de pointes, dlatego przy tej drodze podania skojarzenia należy bezwzględnie unikać. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko arytmii przy tym połączeniu. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.