Interakcje / Roksytromycyna / Roksytromycyna i sotalol
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
U pacjenta przyjmującego sotalol nie należy stosować roksytromycyny i trzeba wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT.
Nie zaczynaj roksytromycyny, dopóki lekarz lub farmaceuta nie potwierdzi, że możesz ją przyjmować z sotalolem, i nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.
Połączenie przeciwwskazaneRoksytromycyna+ SotalolU pacjenta przyjmującego sotalol nie należy stosować roksytromycyny i trzeba wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT.Nie zaczynaj roksytromycyny, dopóki lekarz lub farmaceuta nie potwierdzi, że możesz ją przyjmować z sotalolem, i nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj roksytromycyny, dopóki lekarz lub farmaceuta nie potwierdzi, że możesz ją przyjmować z sotalolem, i nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.
Sotalol i roksytromycyna mogą razem zaburzać rytm serca. Oba leki wpływają na pracę serca w podobny sposób, więc ich działania się sumują. Może to prowadzić do groźnych, nierównych uderzeń serca i omdleń. Zwykle lekarz może zamienić antybiotyk na inny, bezpieczny przy sotalolu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta przyjmującego sotalol nie należy stosować roksytromycyny i trzeba wybrać antybiotyk, który nie wydłuża odstępu QT. Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli leczenie makrolidem jest bezwzględnie konieczne, przed jego włączeniem należy określić długość odstępu QT i monitorować zapis EKG w trakcie leczenia[2]. Konieczne jest też kontrolowanie stanu klinicznego pacjenta i stężenia elektrolitów oraz wyrównanie hipokaliemii przed podaniem leku[3][2]. Roksytromycynę u pacjentów leczonych lekami przeciwarytmicznymi klasy III stosuje się ostrożnie[4].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w szczególności częstoskurczu torsade de pointes[2][3]. Skutkiem mogą być kołatania serca, omdlenia, a w skrajnym przypadku migotanie komór i nagły zgon sercowy.
Mechanizm
Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża odstęp QT i może wywołać częstoskurcz torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[2]. Roksytromycyna, podobnie jak inne makrolidy, również wydłuża repolaryzację komór, więc oba leki sumują działanie na odstęp QT[2]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, bo sotalol nie jest metabolizowany przez CYP3A, a roksytromycyna słabo hamuje ten izoenzym[4].
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem antybiotyku i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- czynność nerek
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Bezpieczniejsze alternatywy
amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymdoksycyklina
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony (niewydolność nerek)eGFR · sotalol | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, więc przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie, co zwiększa wydłużenie odstępu QT i ryzyko torsade de pointes w połączeniu z makrolidem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biosotal 40 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biosotal-40-100010596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja nieistotna klinicznieRoksytromycynaa alkoholNie trzeba zmieniać dawkowania roksytromycyny ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu.Najlepiej nie pij alkoholu do końca leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do niewielkiej ilości i zapytaj farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Najlepiej nie pij alkoholu do końca leczenia, a jeśli już pijesz, ogranicz się do niewielkiej ilości i zapytaj farmaceutę, jeśli masz chorobę wątroby.
Ten antybiotyk nie wchodzi w znane, groźne reakcje z alkoholem. Niewielka ilość alkoholu raczej nie zmieni działania leku. Alkohol może jednak nasilić nudności, ból brzucha czy zawroty głowy, a w czasie infekcji osłabia organizm i może opóźnić powrót do zdrowia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne nudności lub wymioty
- nasilony ból brzucha
- zawroty głowy
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawkowania roksytromycyny ani schematu leczenia z powodu okazjonalnego, umiarkowanego spożycia alkoholu. Warto przypomnieć pacjentowi, że w czasie ostrej infekcji alkohol może pogarszać samopoczucie i utrudniać powrót do zdrowia. U osób nadużywających alkoholu lub z chorobą wątroby należy ocenić czynność wątroby i rozważyć ograniczenie alkoholu na czas leczenia.
Skutek kliniczny
Nie należy spodziewać się klinicznie istotnej interakcji przy umiarkowanym spożyciu alkoholu. U części osób mogą nasilić się nudności, dolegliwości brzuszne lub zawroty głowy, które występują zarówno po roksytromycynie, jak i po alkoholu. Przy dużym lub przewlekłym spożyciu alkoholu i współistniejącej chorobie wątroby rośnie teoretyczne ryzyko działań niepożądanych ze strony wątroby.
Mechanizm
Nie jest znany mechanizm, przez który roksytromycyna i etanol wpływałyby wzajemnie na swoje stężenia albo działanie. ChPL roksytromycyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1] Roksytromycyna nie wiąże wcale albo tylko w ograniczonym stopniu izoenzymu CYP3A i nie hamuje istotnie metabolizmu innych leków przetwarzanych przez ten izoenzym[1] Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową i CYP2E1, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Teoretycznie możliwe jest jedynie sumowanie się działań niepożądanych obu substancji, takich jak dolegliwości żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy i obciążenie wątroby.
Monitorować
- nasilenie dolegliwości żołądkowo-jelitowych
- zawroty głowy
- objawy uszkodzenia wątroby u osób nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | U osób nadużywających alkoholu lub z alkoholową chorobą wątroby rośnie teoretyczne ryzyko działań niepożądanych roksytromycyny ze strony wątroby i przewodu pokarmowego. Warto ocenić czynność wątroby i zalecić abstynencję na czas leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
Niekorzystna interakcjaSotalola alkoholPacjentowi leczonemu sotalolem należy zalecić unikanie alkoholu albo ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości oraz bezwzględne unikanie upijania się.Unikaj alkoholu, a jeśli pijesz, to rzadko, mało i nigdy przed jazdą samochodem, ale nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu, a jeśli pijesz, to rzadko, mało i nigdy przed jazdą samochodem, ale nie odstawiaj sotalolu na własną rękę.
Alkohol razem z sotalolem może mocniej obniżać ciśnienie i powodować zawroty głowy, osłabienie, a nawet omdlenie, zwłaszcza gdy szybko wstajesz. Picie większej ilości alkoholu, szczególnie gdy potem wymiotujesz lub masz biegunkę, może zaburzyć poziom potasu i magnezu we krwi i wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Najbezpieczniej jest nie pić alkoholu albo pić go rzadko i w małej ilości, a po alkoholu nie prowadź samochodu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- silne zawroty głowy przy wstawaniu
- bardzo wolne tętno
- narastająca duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjentowi leczonemu sotalolem należy zalecić unikanie alkoholu albo ograniczenie go do okazjonalnych, małych ilości oraz bezwzględne unikanie upijania się. W początkowej fazie leczenia, w okresie zwiększania dawki lub zmiany preparatu nie należy łączyć leku z alkoholem przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn[1]. U osób nadużywających alkoholu należy rozważyć z lekarzem kontrolę EKG z oceną QTc, stężenia potasu i magnezu oraz objawów niewydolności serca, a po epizodzie wymiotów lub biegunki skontrolować elektrolity. Pacjent nie powinien pomijać ani odstawiać dawek sotalolu z powodu planowanego picia alkoholu, ponieważ leczenia nie wolno przerywać nagle[1].
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest nasilenie spadku ciśnienia z zawrotami głowy, osłabieniem i ryzykiem omdlenia, zwłaszcza przy wstawaniu, oraz pogorszenie zdolności prowadzenia pojazdów, szczególnie na początku leczenia i przy zmianie dawki[1]. Po spożyciu dużej ilości alkoholu, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, mogą wystąpić zaburzenia elektrolitowe i groźne komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes. U osób przewlekle nadużywających alkoholu beta-adrenolityk może wywołać lub nasilić niewydolność serca[1].
Mechanizm
Sotalol i alkohol sumują działanie obniżające ciśnienie tętnicze, co nasila zawroty głowy, spowolnienie reakcji i niedociśnienie ortostatyczne. Sotalol jest beta-adrenolitykiem i lekiem przeciwarytmicznym klasy III wydłużającym odstęp QT, a ChPL podkreśla, że ryzyko torsade de pointes rośnie zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[1]. Nadużywanie alkoholu, wymioty i biegunka po alkoholu oraz niedożywienie sprzyjają hipokaliemii i hipomagnezemii, a ostre upojenie i zespół odstawienia alkoholu same mogą wywoływać zaburzenia rytmu, co pośrednio zwiększa ryzyko proarytmii sotalolu. Sotalol nie jest metabolizowany w wątrobie i jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego istotna interakcja farmakokinetyczna z etanolem nie jest oczekiwana. Charakterystyki produktów sotalolu różnią się zapisami o alkoholu. ChPL jednego produktu w punkcie 4.7 wymienia łączenie leku z alkoholem jako czynnik upośledzający zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn[1]. ChPL innego produktu w punkcie 4.4 ostrzega, że u pacjentów z alkoholizmem leki beta-adrenolityczne mogą spowodować niewydolność serca[1]. ChPL trzeciego produktu nie wspomina o alkoholu, a żadna z charakterystyk nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach[1].
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
- częstość akcji serca
- EKG z oceną odstępu QTc u osób nadużywających alkoholu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy niewydolności serca u osób z alkoholizmem
Kiedy ocena się zmienia
| Upicie się lub jednorazowo duża ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upojenie alkoholowe, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, zwiększa ryzyko hipokaliemii, hipomagnezemii i torsade de pointes oraz ciężkiego niedociśnienia i omdleń. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z alkoholizmem leki beta-adrenolityczne mogą spowodować niewydolność serca. Wskazana jest ocena lekarska z kontrolą EKG, elektrolitów i objawów niewydolności serca. |
| Początek leczenia, zwiększanie dawki lub zmiana preparatuczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | ChPL wskazuje, że wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów dotyczy szczególnie początkowej fazy leczenia, zwiększania dawki, zmiany preparatu oraz łączenia leku z alkoholem. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i bradykardia po alkoholu częściej prowadzą do omdleń i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
Inne interakcje tych leków 401
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ RoksytromycynaNie stosuj cyzaprydu razem z roksytromycyną.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić jeden z nich.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić jeden z nich.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Antybiotyk może zwiększyć ilość leku na żołądek we krwi. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, które bywają zagrożeniem dla życia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- nagłe zawroty głowy
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj cyzaprydu razem z roksytromycyną[1]. Jeśli pacjent wymaga antybiotyku, rozważ lek spoza makrolidów, który nie hamuje CYP3A4 i nie wydłuża odstępu QT, albo przerwij cyzapryd na czas leczenia roksytromycyną. Cyzapryd jest też przeciwwskazany w hipokaliemii i hipomagnezemii[2]. Jeśli pacjent przyjął oba leki, wykonaj EKG z oceną QTc i oznacz stężenie potasu i magnezu.
Skutek kliniczny
Grozi wydłużenie odstępu QT i ciężkie komorowe zaburzenia rytmu serca. Zwiększone stężenie cyzaprydu może wywołać częstoskurcz komorowy, migotanie komór i częstoskurcz typu torsade de pointes[2]. Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na możliwość wystąpienia arytmii komorowych[1].
Mechanizm
Cyzaprydu nie łączy się z antybiotykami makrolidowymi. Cyzapryd jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a leki hamujące ten izoenzym zwiększają jego stężenie w surowicy[2]. Roksytromycyna nie wiąże CYP3A albo wiąże go w ograniczonym stopniu, dlatego klinicznie istotnej interakcji z cyzaprydem nie można ani potwierdzić, ani wykluczyć[1].
Metabolizm i transportery
- Cyzapryd: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc, gdy oba leki zostały już przyjęte
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ SotalolNie łącz difenhydraminy z sotalolem.Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na sen lub alergię.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczny lek na sen lub alergię.
Difenhydramina, popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, oraz sotalol, lek na zaburzenia rytmu serca, wpływają na przewodzenie elektryczne w sercu w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne, nieregularne bicie serca. Tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- bardzo wolne tętno
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z sotalolem[1]. Sotalolu nie stosuje się z lekami wydłużającymi odstęp QT[2]. Jeśli pacjent potrzebuje leku przeciwhistaminowego, wybierz preparat niesedatywny o małym potencjale wydłużania QT, a w bezsenności zastosuj postępowanie niefarmakologiczne lub skonsultuj z lekarzem leczenie bez wpływu na QT. Jeśli difenhydramina została już przyjęta, oceń objawy kołatania serca, zawrotów głowy lub omdlenia i w razie ich wystąpienia skieruj pacjenta pilnie do lekarza z wykonaniem EKG.
Skutek kliniczny
Znaczne wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[3]. Leczenie sotalolem oznacza zwykle rozpoznaną chorobę serca, a ta sama w sobie jest przeciwwskazaniem do difenhydraminy[4].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT i ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Sotalol jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, który sam może wywołać częstoskurcz torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii lub bradykardii[3]. Difenhydraminy nie łączy się z lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III ani z innymi lekami wydłużającymi QT[5]. Sotalol jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej, dlatego hamowanie CYP2D6 przez difenhydraminę nie zmienia jego stężenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- odstęp QTc w EKG
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- objawy omdlenia lub kołatania serca
Bezpieczniejsze alternatywy
feksofenadynalewocetyryzynacetyryzynadesloratadynaloratadyna
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · sotalol | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie i ryzyko wydłużenia QT w połączeniu z difenhydraminą jest jeszcze większe. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry daje małe narażenie ogólnoustrojowe, więc ryzyko wydłużenia QT jest mniejsze. Należy unikać stosowania na duże lub uszkodzone powierzchnie skóry. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
Połączenie przeciwwskazaneDihydroergotamina+ RoksytromycynaPołączenie jest przeciwwskazane.Nie zaczynaj przyjmować antybiotyku, dopóki lekarz nie zmieni go na inny albo nie zdecyduje o przerwie w przyjmowaniu dihydroergotaminy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować antybiotyku, dopóki lekarz nie zmieni go na inny albo nie zdecyduje o przerwie w przyjmowaniu dihydroergotaminy.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Antybiotyk spowalnia usuwanie leku na migrenę lub niskie ciśnienie z organizmu, przez co jego ilość we krwi może niebezpiecznie wzrosnąć. Może to wywołać silny skurcz naczyń krwionośnych i niedokrwienie dłoni, stóp, serca lub mózgu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce dłoni lub stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból kończyn
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- nagłe zaburzenia widzenia lub mowy, splątanie
- silny ból głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane.[1] Na czas antybiotykoterapii odstaw dihydroergotaminę albo wybierz antybiotyk spoza grupy makrolidów, dobrany do rodzaju zakażenia. Jeśli pacjent przyjął oba leki jednocześnie, oceń go pod kątem objawów niedokrwienia i skieruj do lekarza.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia dihydroergotaminy może wywołać zatrucie sporyszem z silnym skurczem naczyń. Grozi to niedokrwieniem kończyn z martwicą palców, niedokrwieniem mięśnia sercowego oraz niedokrwieniem ośrodkowego układu nerwowego.
Mechanizm
Roksytromycyny nie łączy się z alkaloidami sporyszu zwężającymi naczynia, do których należy dihydroergotamina.[1] Antybiotyki makrolidowe, w tym roksytromycyna, hamują cytochrom P-450 i mogą zaburzać metabolizm dihydroergotaminy, co nasila toksyczność alkaloidu.[2] Roksytromycyna hamuje CYP3A słabiej niż inne makrolidy, ale klinicznie istotnej interakcji nie da się z pewnością wykluczyć.[1]
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – zimne, blade lub sine palce, drętwienie, ból
- ból w klatce piersiowej
- ciśnienie tętnicze
- objawy neurologiczne – zaburzenia widzenia, mowy, splątanie
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dihydroergotaminum Filofarm 2 mg/g, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dihydroergotaminum-filofarm-100019108/
Połączenie przeciwwskazaneDimenhydramina+ SotalolSotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie przyjmuj dimenhydrynatu, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób zapobiegania chorobie lokomocyjnej.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dimenhydrynatu, jeśli leczysz się sotalolem, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny sposób zapobiegania chorobie lokomocyjnej.
Sotalol to lek na zaburzenia rytmu serca, który wpływa na przewodzenie elektryczne w sercu. Dimenhydrynat, lek na chorobę lokomocyjną, działa podobnie, więc razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Ryzyko rośnie, gdy wymiotujesz, bo tracisz wtedy potas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Difenhydraminę należy podawać z sotalolem wyłącznie z najwyższą ostrożnością, a jeśli leczenie skojarzone jest konieczne, trzeba wcześniej oznaczyć odstęp QT i monitorować zapis EKG[2]. W chorobie lokomocyjnej u pacjenta przyjmującego sotalol należy zrezygnować z dimenhydrynatu i dobrać inne postępowanie po konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego[2]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i bradykardii[2], a wymioty w chorobie lokomocyjnej mogą powodować utratę potasu.
Mechanizm
Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, a dodatkowo zwalnia czynność serca przez blokadę receptorów beta. Dimenhydrynat jest solą difenhydraminy, która należy do leków przeciwhistaminowych wydłużających odstęp QT[2]. Efekty obu leków na repolaryzację sumują się, a bradykardia wywołana sotalolem dodatkowo sprzyja arytmii typu torsade de pointes.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed i w trakcie leczenia skojarzonego
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- objawy omdlenia, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki większe niż zalecanedawka · dimenhydramina | ryzyko rośnie | Wpływ difenhydraminy na odstęp QT zależy od dawki, więc przekraczanie zalecanych dawek dimenhydrynatu dodatkowo zwiększa ryzyko arytmii. |
| ObniżonyeGFR · sotalol | ryzyko rośnie | Sotalol jest wydalany przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie i wpływ na odstęp QT rosną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
Połączenie przeciwwskazaneErgotamina+ RoksytromycynaErgotaminy nie łączy się z roksytromycyną ani z innymi antybiotykami makrolidowymi.Nie bierz ergotaminy w czasie leczenia tym antybiotykiem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz bezpiecznie przerwać ból głowy albo czy można zmienić antybiotyk.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz ergotaminy w czasie leczenia tym antybiotykiem i zapytaj lekarza lub farmaceutę, czym możesz bezpiecznie przerwać ból głowy albo czy można zmienić antybiotyk.
Tych dwóch leków nie wolno brać razem. Antybiotyk sprawia, że lek na migrenę dłużej utrzymuje się w organizmie i może silnie zwężać naczynia krwionośne. Grozi to niedokrwieniem rąk i nóg, a nawet zawałem serca lub udarem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade lub sine palce rąk albo stóp
- drętwienie, mrowienie lub ból w rękach albo nogach
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból brzucha
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia albo osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Ergotaminy nie łączy się z roksytromycyną ani z innymi antybiotykami makrolidowymi.[1][2] Na czas antybiotykoterapii odstaw ergotaminę i lecz napady migreny lekiem z innej grupy albo zastosuj antybiotyk spoza makrolidów, jeśli pozwala na to wskazanie. Sumatryptanu nie podaje się przez 24 godziny po ostatniej dawce ergotaminy.[1]
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie ergotaminy grozi zatruciem sporyszem, czyli silnym skurczem naczyń obwodowych z niedokrwieniem kończyn, bólem, sinicą, a w skrajnych przypadkach martwicą palców. Skurcz może też objąć naczynia wieńcowe, mózgowe i trzewne, co grozi zawałem, udarem lub niedokrwieniem jelit.
Mechanizm
Roksytromycyna, jak inne antybiotyki makrolidowe, hamuje cytochrom P-450 i przez to zwalnia metabolizm ergotaminy, co zwiększa jej stężenie i nasila toksyczność alkaloidu.[1] Roksytromycyna hamuje CYP3A słabiej niż erytromycyna czy klarytromycyna, ale nie da się z całą pewnością wykluczyć klinicznie istotnych interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten izoenzym.[2]
Monitorować
- objawy niedokrwienia kończyn – ból, drętwienie, mrowienie, bladość lub sinica palców
- ból w klatce piersiowej
- ciśnienie tętnicze
- silny ból brzucha
- objawy neurologiczne – zaburzenia mowy, widzenia, niedowład
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ergotaminum Filofarm 1 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ergotaminum-filofarm-100022547/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Rolicyn 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rolicyn-100098929/
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ SotalolNie stosuj doustnej fenylefryny u osoby przyjmującej sotalol.Nie przyjmuj tabletek, kapsułek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną i przed zakupem leku na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tabletek, kapsułek ani saszetek na przeziębienie z fenylefryną i przed zakupem leku na katar zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Fenylefryna to składnik wielu leków na przeziębienie i katar, który obkurcza naczynia krwionośne. Gdy przyjmujesz sotalol, fenylefryna może bardzo mocno podnieść ciśnienie krwi i jednocześnie zbyt mocno zwolnić pracę serca. Takie połączenie może być niebezpieczne dla życia, a leki na przeziębienie z fenylefryną nie są przeznaczone dla osób z zaburzeniami rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silny ból głowy
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy lub omdlenie
- ból w klatce piersiowej
- zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – synergizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj doustnej fenylefryny u osoby przyjmującej sotalol. Zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie tętnicze i choroba wieńcowa wykluczają doustną fenylefrynę[1][2]. Fenylefryny nie łączy się z antagonistami receptorów beta-adrenergicznych ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego[1]. Na objawy przeziębienia wybierz leczenie bez sympatykomimetyków doustnych, a przy niedrożności nosa preferuj sól fizjologiczną lub krótkotrwały lek obkurczający donosowo w najmniejszej skutecznej dawce.
Skutek kliniczny
Doustna fenylefryna przyjmowana z beta-adrenolitykiem może wywołać przełom nadciśnieniowy[1]. Możliwa jest także nasilona bradykardia z ryzykiem zaburzeń przewodzenia i omdleń. U chorego leczonego sotalolem z powodu zaburzeń rytmu fenylefryna doustna jest przeciwwskazana ze względu na samą chorobę[1][2].
Mechanizm
Fenylefryna pobudza receptory alfa-1 i obkurcza naczynia, a sotalol jako nieselektywny beta-adrenolityk blokuje rozszerzające naczynia receptory beta-2, więc skurcz naczyń pozostaje niezrównoważony i ciśnienie może gwałtownie wzrosnąć. Wzrost ciśnienia wywołuje odruchowe zwolnienie rytmu serca, które sumuje się z bradykardią i spowolnieniem przewodzenia wywołanymi przez sotalol. Fenylefryna osłabia też przeciwnadciśnieniowe działanie sotalolu.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- częstość akcji serca
- EKG przy objawach zaburzeń rytmu lub omdleniu
Bezpieczniejsze alternatywy
chlorek sodu donosowo (roztwór izotoniczny lub hipertoniczny)ksylometazolina donosowo – krótko, najmniejsza skuteczna dawkaoksymetazolina donosowo – krótko, najmniejsza skuteczna dawka
Kiedy ocena się zmienia
| Donosowodroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Fenylefryna podana donosowo działa głównie miejscowo, ale przy częstym lub długim stosowaniu może wchłaniać się do krwi. U pacjenta na sotalolu stosuj ją tylko krótko, w najmniejszej skutecznej dawce i kontroluj ciśnienie oraz tętno. |
| Do okadroga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Krople do oczu z fenylefryną, zwłaszcza w większym stężeniu stosowane do rozszerzenia źrenicy, mogą wchłaniać się ogólnoustrojowo i podnosić ciśnienie. U pacjenta na sotalolu poinformuj okulistę o leczeniu i kontroluj ciśnienie oraz tętno po badaniu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
Połączenie przeciwwskazaneInne leki nasercowe (np. iwabradyna, ranolazyna, mawakamten)+ Makrolidy (np. azytromycyna, klarytromycyna, roksytromycyna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG.Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na serce i lekarz przepisuje ci antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz mu o swoim leku na serce i zapytaj farmaceutę, czy te leki możesz bezpiecznie brać razem.
Niektóre antybiotyki z grupy makrolidów, zwłaszcza klarytromycyna, mogą zwiększać ilość w organizmie leków na serce takich jak iwabradyna, ranolazyna czy mawakamten. Może to nadmiernie zwolnić pracę serca, zaburzyć jego rytm albo osłabić siłę skurczu serca. Azytromycyna działa na te leki słabiej, ale też może zaburzać rytm serca. Ta interakcja nie dotyczy trimetazydyny, preparatów z głogu ani koenzymu Q10, czyli ubidekarenonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Bardzo wolne bicie serca albo uczucie, że serce bije nierówno
- Kołatanie serca
- Zawroty głowy, uczucie zbliżającego się omdlenia lub omdlenie
- Narastająca duszność, obrzęki nóg albo szybkie męczenie się
- Silne nudności lub zaburzenia widzenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i leku nasercowego zależnego od CYP3A4 lub wpływającego na rytm serca należy unikać tego połączenia, a gdy antybiotyk jest konieczny, wybrać makrolid o najmniejszym ryzyku i kontrolować tętno oraz EKG. Klarytromycyny nie należy łączyć z iwabradyną ani z ranolazyną, ponieważ jest to przeciwwskazane w ChPL, i zwykle najprościej zastąpić ją antybiotykiem z innej grupy. Jeśli klarytromycyna jest niezbędna, iwabradynę lub ranolazynę trzeba odstawić na czas leczenia i wznowić dopiero kilka dni po jego zakończeniu. U pacjenta przyjmującego mawakamten włączenie klarytromycyny wymaga decyzji kardiologa o zmniejszeniu dawki lub przerwie w leczeniu, zależnie od fenotypu CYP2C19, a azytromycyna nie wymaga zmiany dawki mawakamtenu. Azytromycynę, roksytromycynę i spiramycynę z iwabradyną lub ranolazyną stosuje się tylko po ocenie ryzyka wydłużenia QT, z wyrównaniem potasu i magnezu oraz z kontrolą EKG na początku leczenia.
Skutek kliniczny
Najgroźniejsze skutki to ciężka bradykardia, wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, zwłaszcza przy połączeniu klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną. Wzrost stężenia ranolazyny zwiększa też ryzyko zawrotów głowy, nudności i omdleń. Wzrost stężenia mawakamtenu może nadmiernie obniżyć frakcję wyrzutową lewej komory i wywołać objawy niewydolności serca. Połączenie klarytromycyny z iwabradyną lub ranolazyną jest ujęte w przeciwwskazaniach ChPL tych leków nasercowych, a przy azytromycynie i spiramycynie ryzyko dotyczy głównie sumowania wpływu na odstęp QT i rytm serca.
Mechanizm
Interakcja dotyczy leków nasercowych metabolizowanych przez CYP3A4, czyli iwabradyny, ranolazyny i mawakamtenu, a nie całej grupy. Klarytromycyna jest silnym, zależnym od mechanizmu inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, przez co znacznie zwiększa stężenie iwabradyny i ranolazyny oraz mawakamtenu. Roksytromycyna hamuje CYP3A4 słabiej, a azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują tego enzymu. Drugim, wspólnym dla wszystkich makrolidów mechanizmem jest wydłużanie odstępu QT, które sumuje się z wydłużeniem QT wywoływanym przez ranolazynę oraz z bradykardią wywoływaną przez iwabradynę, ponieważ zwolnienie rytmu sprzyja arytmii typu torsade de pointes[1]. Mawakamten nie wydłuża odstępu QT, więc u niego znaczenie ma wyłącznie składowa farmakokinetyczna.
Monitorować
- Częstość akcji serca, ze szczególną uwagą na bradykardię u osób przyjmujących iwabradynę
- EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia makrolidem
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Zawroty głowy, kołatania serca i omdlenia
- Objawy niewydolności serca i frakcja wyrzutowa lewej komory u osób przyjmujących mawakamten
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka dni po ostatniej dawce klarytromycynyodstep · makrolidy | inne zalecenie | Hamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę jest zależne od mechanizmu i utrzymuje się kilka dni po jej odstawieniu, dlatego iwabradynę lub ranolazynę wznawia się dopiero po tym czasie, a nie od razu po ostatniej dawce antybiotyku. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują bradykardia, zaburzenia elektrolitowe, choroba strukturalna serca i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i arytmii przy łączeniu makrolidu z iwabradyną lub ranolazyną. |
Źródła
- Yu Y, Zhang M, Chen R, Liu F, Zhou P, Bu L, et al. Action potential response of human induced-pluripotent stem cell derived cardiomyocytes to the 28 CiPA compounds: A non-core site data report of the CiPA study. J Pharmacol Toxicol Methods. 2019;98:106577. doi: 10.1016/j.vascn.2019.04.003. PMID: 31022455.
Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.
Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy przy wstawaniu
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.
Mechanizm
Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
- nasilenie sedacji i stan świadomości
- stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu. |
| Dożylnadroga podania · makrolidy | ryzyko rośnie | Dożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną. |
| Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidy | inne zalecenie | Gdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu. |
Źródła
- Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.