Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Rysperydon / Rysperydon i sunitynib

Rysperydon i sunitynib

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować pod kontrolą EKG i elektrolitów.

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, rób zlecone EKG i badania krwi, a przy kołataniu serca, omdleniu lub uporczywej biegunce czy wymiotach od razu skontaktuj się z lekarzem.

Niekorzystna interakcjaRysperydon+ SunitynibPołączenie można stosować pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, rób zlecone EKG i badania krwi, a przy kołataniu serca, omdleniu lub uporczywej biegunce czy wymiotach od razu skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, rób zlecone EKG i badania krwi, a przy kołataniu serca, omdleniu lub uporczywej biegunce czy wymiotach od razu skontaktuj się z lekarzem.

Te dwa leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien regularnie sprawdzać pracę twojego serca. Oba leki mogą w rzadkich przypadkach zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko się zwiększa. Biegunka i wymioty, które mogą wystąpić podczas leczenia przeciwnowotworowego, obniżają poziom potasu i magnezu, co dodatkowo obciąża serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • omdlenie
  • uporczywa biegunka lub wymioty
  • skurcze mięśni lub duże osłabienie
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem drugiego leku wykonaj EKG z oceną QTc oraz oznacz potas, magnez i wapń, a kontrolę powtarzaj w trakcie leczenia sunitynibem. Wyrównuj niedobory elektrolitów, zwłaszcza przy biegunce lub wymiotach. Unikaj dokładania kolejnych leków wydłużających odstęp QT. Przy istotnym wydłużeniu QTc lub objawach arytmii rozważ zmianę leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym wpływie na QT.

Skutek kliniczny

Możliwe addytywne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, szczególnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca.

Mechanizm

Rysperydon i sunitynib mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór się sumują. Rysperydon stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz z lekami powodującymi hipokaliemię, hipomagnezemię lub bradykardię[1]. Sunitynib często wywołuje biegunkę i wymioty, które mogą prowadzić do zaburzeń elektrolitowych i dodatkowo zwiększać ryzyko arytmii. Sunitynib nie jest silnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, a rysperydon nie wpływa na metabolizm sunitynibu, dlatego istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.

Metabolizm i transportery

  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]
  • Sunitynib: substrat BCRP[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem skojarzonym i okresowo w trakcie
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • częstość akcji serca (bradykardia)
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy, omdleń
  • biegunka i wymioty jako przyczyna zaburzeń elektrolitowych

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Wstrzyknięcie o przedłużonym uwalnianiupostać · rysperydoninne zalecenieRysperydonu w postaci o przedłużonym uwalnianiu nie da się szybko wycofać, dlatego przed włączeniem sunitynibu trzeba szczególnie starannie ocenić QTc i elektrolity, a przy wydłużeniu QTc bardziej rozważyć zmianę leczenia przeciwnowotworowego lub ścisłe monitorowanie niż odstawienie leku przeciwpsychotycznego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaRysperydona alkoholZalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem.Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem, a jeśli go wypijesz, nie prowadź pojazdów i wstawaj powoli.

Alkohol może nasilać senność i zawroty głowy podczas leczenia rysperydonem. Może też pogarszać koncentrację i koordynację ruchów, a u części osób powodować spadki ciśnienia przy wstawaniu. Dodatkowo alkohol może utrudniać leczenie choroby, na którą przyjmujesz ten lek. Lepiej go unikać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z utrzymaniem przytomności
  • zawroty głowy albo uczucie omdlenia przy wstawaniu
  • zaburzenia równowagi i koordynacji
  • dezorientacja lub wyraźne pogorszenie samopoczucia psychicznego
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj unikanie alkoholu w trakcie leczenia rysperydonem. Jeśli pacjent mimo to pije, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie łączyć alkoholu z innymi lekami działającymi uspokajająco i nie prowadzić pojazdów ani nie obsługiwać maszyn. ChPL wymaga w tym skojarzeniu ostrożności z powodu zwiększonego ryzyka sedacji[1].

Skutek kliniczny

Nasilona senność, spowolnienie, zaburzenia koordynacji i uwagi, pogorszenie sprawności psychomotorycznej, zawroty głowy oraz możliwe spadki ciśnienia przy wstawaniu. Alkohol może też pogarszać stabilność psychiczną i utrudniać przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Mechanizm

Rysperydon i etanol działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc ich efekty sedacyjne się sumują. ChPL wskazuje na zwiększone ryzyko sedacji przy łącznym stosowaniu z alkoholem[1]. Rysperydon blokuje też receptory alfa-adrenergiczne, a alkohol rozszerza naczynia, co może nasilać spadki ciśnienia przy wstawaniu. Etanol jest dodatkowo czynnikiem destabilizującym przebieg choroby psychicznej, w której stosuje się rysperydon.

Metabolizm i transportery

  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i spowolnienia psychoruchowego
  • zawroty głowy i ortostatyczne spadki ciśnienia
  • stan psychiczny i przestrzeganie zaleceń dotyczących leku
  • jednoczesne przyjmowanie innych leków działających ośrodkowo (opioidy, benzodiazepiny, leki przeciwhistaminowe)

Kiedy ocena się zmienia

Duża ilość alkoholu (upijanie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa ilość etanolu nasila sedację i ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia, a epizody upijania się zwiększają ryzyko zaburzeń świadomości i upadków. Należy stanowczo odradzać takie picie.
Podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych zwykle silniej występują sedacja i spadki ciśnienia, co zwiększa ryzyko upadków. Zalecaj bezwzględne unikanie alkoholu i zwróć uwagę na inne leki działające ośrodkowo.
Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjentryzyko rośnieNa początku leczenia i po zmianie dawki skłonność do sedacji i spadków ciśnienia jest największa, dlatego w tym okresie alkoholu należy unikać bezwzględnie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuSunityniba alkoholNie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale w trakcie leczenia rozsądnie jest alkohol ograniczyć lub go unikać, zwłaszcza przy podwyższonych enzymach wątrobowych, chorobie wątroby, nasilonych objawach ze strony przewodu pokarmowego lub jamy ustnej oraz przy zmęczeniu.Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz chorobę wątroby albo nasilone dolegliwości trawienne, omów z lekarzem, czy w ogóle możesz go pić.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ogranicz alkohol do minimum, a jeśli masz chorobę wątroby albo nasilone dolegliwości trawienne, omów z lekarzem, czy w ogóle możesz go pić.

Ulotka tego leku nie zabrania alkoholu, ale też nie ma badań, które by potwierdzały, że jest on w czasie leczenia bezpieczny. Alkohol może nasilać działania niepożądane, takie jak nudności, biegunka, zmęczenie czy zawroty głowy, i dodatkowo obciąża wątrobę. Dlatego najlepiej pić go jak najmniej albo wcale.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • żółte zabarwienie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
  • silne lub nasilające się nudności, wymioty albo biegunka
  • bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
  • nasilone zmęczenie, senność lub zawroty głowy
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma przeciwwskazania do okazjonalnego spożycia małej ilości alkoholu, ale w trakcie leczenia rozsądnie jest alkohol ograniczyć lub go unikać, zwłaszcza przy podwyższonych enzymach wątrobowych, chorobie wątroby, nasilonych objawach ze strony przewodu pokarmowego lub jamy ustnej oraz przy zmęczeniu. Decyzję o dopuszczalnej ilości alkoholu warto omówić z lekarzem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Nie ma potwierdzonej, klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej. Przy regularnym piciu można się spodziewać dodatkowego obciążenia wątroby oraz nasilenia nudności, biegunki, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, zmęczenia i zawrotów głowy, które i tak są częste w trakcie leczenia sunitynibem.

Mechanizm

Charakterystyka produktu leczniczego sunitynibu nie zawiera żadnej wzmianki o alkoholu[1]. Nie opisano badań nad tym połączeniem, a interakcja ma charakter teoretyczny. Alkohol i sunitynib mogą się nakładać w działaniu na wątrobę i przewód pokarmowy, a sunitynib może powodować zmęczenie i zawroty głowy, które alkohol dodatkowo nasila. Sunitynib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, więc przewlekłe, intensywne picie mogłoby teoretycznie zmieniać jego stężenie, ale nie ma na to danych klinicznych.

Metabolizm i transportery

  • Sunitynib: substrat BCRP[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny zgodnie z planem monitorowania leczenia sunitynibem
  • nasilenie nudności, biegunki, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej
  • zmęczenie, zawroty głowy i senność
  • ilość i regularność spożywanego alkoholu (wywiad)

Kiedy ocena się zmienia

Regularne lub duże ilości alkoholuilość alkoholu · alkoholinne zaleceniePrzy regularnym lub nadmiernym piciu rośnie ryzyko addycyjnego uszkodzenia wątroby i nasilenia objawów z przewodu pokarmowego, dlatego zalecaj unikanie alkoholu i kontroluj próby wątrobowe.
Przewlekłe picie alkoholu w wywiadzieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i teoretycznie może zmieniać metabolizm sunitynibu, więc wymaga ściślejszego monitorowania wątroby.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 67

Połączenie przeciwwskazaneRysperydon+ EscytalopramEscytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, dlatego tego połączenia należy unikać.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i zapytaj, czy możesz przyjmować je razem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i zapytaj, czy możesz przyjmować je razem.

Rysperydon i escytalopram przyjmowane razem mogą wpływać na pracę serca i zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń jego rytmu. Escytalopram może też podnosić ilość rysperydonu we krwi, przez co łatwiej o jego działania niepożądane, na przykład senność czy drżenie mięśni. Tych leków zwykle się ze sobą nie łączy, a o dalszym leczeniu decyduje lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
  • nasilona senność
  • sztywność lub drżenie mięśni, mimowolne ruchy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi, dlatego tego połączenia należy unikać.[1][2][3] U pacjenta, który już przyjmuje oba leki, nie przerywa się leczenia nagle, tylko kieruje się go do lekarza prowadzącego w celu ponownej oceny terapii. Gdy escytalopram jest włączany lub odstawiany u pacjenta leczonego rysperydonem, należy ponownie ocenić dawkę rysperydonu.[3][4] Przed i w trakcie leczenia trzeba wyrównać ewentualną hipokaliemię i hipomagnezemię.[1]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i złośliwych komorowych zaburzeń rytmu serca.[1] Wyższe stężenie rysperydonu może nasilać jego działania niepożądane i wymagać zmiany dawki.[3]

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację serca może się sumować.[1][4] Escytalopram hamuje CYP2D6, czyli główny szlak metabolizmu rysperydonu, co może zwiększać stężenie rysperydonu w osoczu.[3][4]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], rysperydon – wrażliwy substrat CYP2D6[6]
  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • działania niepożądane rysperydonu, zwłaszcza sedacja i objawy pozapiramidowe
  • kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinamirtazapina

Kiedy ocena się zmienia

Włączenie lub odstawienie escytalopramu u pacjenta leczonego rysperydonemkolejność włączenia · escytalopraminne zaleceniePrzy rozpoczynaniu lub kończeniu podawania escytalopramu należy ponownie ocenić dawkę rysperydonu ze względu na hamowanie CYP2D6.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSunitynib+ EscytalopramNależy unikać łączenia sunitynibu z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy i zlecić badanie EKG.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który może zamienić lek przeciwdepresyjny na bezpieczniejszy i zlecić badanie EKG.

Sunitynib i escytalopram mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób, a razem ten wpływ może się nasilać. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Oba leki mogą też zwiększać skłonność do krwawień. Zwykle tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, zasłabnięcie lub omdlenie
  • silne lub długotrwałe wymioty albo biegunka
  • nietypowe siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
  • czarne stolce lub krew w moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia sunitynibu z escytalopramem, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. U pacjenta, który rozpoczyna leczenie sunitynibem, należy wspólnie z lekarzem prowadzącym rozważyć zamianę escytalopramu na lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeżeli lekarz uzna kontynuację za konieczną, decyzja wymaga udokumentowania, kontroli EKG przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia oraz wyrównania stężeń potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Możliwe jest również nasilenie skłonności do krwawień.

Mechanizm

Sunitynib i escytalopram mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT i wskazuje, że nie można wykluczyć działania addytywnego, choć nie przeprowadzono badań takich skojarzeń[1]. ChPL sunitynibu nie wymienia escytalopramu, a opisane w nim interakcje farmakokinetyczne dotyczą inhibitorów i induktorów CYP3A4 oraz inhibitorów BCRP[4]. Escytalopram nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4, więc nie należy oczekiwać zmiany stężenia sunitynibu. Dodatkowo oba leki mogą zwiększać skłonność do krwawień, a wymioty i biegunka wywołane przez sunitynib mogą prowadzić do hipokaliemii i hipomagnezemii, przy których ChPL escytalopramu zaleca ostrożność ze względu na ryzyko złośliwych arytmii[1].

Metabolizm i transportery

  • Sunitynib: substrat BCRP[5], substrat CYP3A4[5]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • morfologia krwi z liczbą płytek
  • objawy krwawienia
  • kołatania serca, zasłabnięcia i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDeksametazon+ SunitynibNależy unikać przewlekłego łączenia deksametazonu z sunitynibem albo rozważyć inny lek o minimalnym działaniu indukującym CYP3A4.Powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z tych leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz onkologowi, że przyjmujesz deksametazon, i nie zmieniaj samodzielnie dawek żadnego z tych leków.

Deksametazon może sprawić, że organizm szybciej usuwa sunitynib, przez co lek przeciwnowotworowy działa słabiej. Ma to znaczenie głównie przy dłuższym przyjmowaniu deksametazonu. Gdy deksametazon zostanie odstawiony, ilość sunitynibu w organizmie może znów wzrosnąć i nasilić jego działania niepożądane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie działań niepożądanych sunitynibu po odstawieniu deksametazonu, np. silniejsza biegunka, zmęczenie, zmiany na skórze dłoni i stóp
  • pogorszenie objawów choroby nowotworowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać przewlekłego łączenia deksametazonu z sunitynibem albo rozważyć inny lek o minimalnym działaniu indukującym CYP3A4.[1] Jeżeli nie jest to możliwe, dawkę sunitynibu można stopniowo zwiększać o 12,5 mg, do 87,5 mg na dobę w GIST i MRCC lub do 62,5 mg na dobę w pNET, na podstawie dokładnie monitorowanej tolerancji.[2] Po odstawieniu deksametazonu dawkę sunitynibu trzeba ponownie ocenić.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia sunitynibu i jego aktywnego metabolitu może osłabić skuteczność przeciwnowotworową. Po odstawieniu deksametazonu indukcja stopniowo ustępuje, więc u pacjenta, któremu wcześniej zwiększono dawkę sunitynibu, stężenie może wzrosnąć i nasilić działania niepożądane.

Mechanizm

Deksametazon indukuje CYP3A4, czyli główny enzym metabolizujący sunitynib i jego aktywny metabolit, co przyspiesza ich eliminację i obniża stężenie w osoczu. ChPL sunitynibu wymienia deksametazon wśród silnych induktorów CYP3A4, które mogą zmniejszać stężenie sunitynibu.[1] Dla porównania ryfampicyna, inny induktor CYP3A4, zmniejszała u zdrowych ochotników Cmax i AUC kompleksu sunitynibu z głównym metabolitem odpowiednio o 23% i 46%.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deksametazon – umiarkowany induktor CYP3A4[4], sunitynib – substrat CYP3A4[5]
  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]
  • Sunitynib: substrat BCRP[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • skuteczność leczenia sunitynibem (ocena odpowiedzi nowotworu)
  • tolerancja sunitynibu przy każdym zwiększeniu dawki
  • działania niepożądane sunitynibu po odstawieniu deksametazonu, zwłaszcza gdy wcześniej zwiększono jego dawkę

Bezpieczniejsze alternatywy

prednizolonmetyloprednizolon

Kiedy ocena się zmienia

Krótki kurs (kilka dni, np. profilaktyka przeciwwymiotna)czas leczenia · deksametazonryzyko malejeIndukcja CYP3A4 rozwija się z opóźnieniem, dlatego krótkotrwałe podanie deksametazonu prawdopodobnie w niewielkim stopniu obniża ekspozycję na sunitynib. Ocena oparta na mechanizmie, wymaga weryfikacji.
Odstawienie deksametazonu po wcześniejszym zwiększeniu dawki sunitynibukolejność włączenia · deksametazoninne zaleceniePo ustąpieniu indukcji stężenie sunitynibu może wzrosnąć, dlatego zwiększoną wcześniej dawkę sunitynibu należy ponownie ocenić i ewentualnie zmniejszyć pod kontrolą tolerancji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sutent 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sutent-100114829/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Sandoz 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunitinib-sandoz-100399140/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaFlukonazol+ SunitynibNajlepiej unikać łączenia sunitynibu z flukonazolem i wybrać lek przeciwgrzybiczy bez działania hamującego CYP3A4.Nie zaczynaj flukonazolu na własną rękę i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przepisano ci ten lek, żeby mógł dobrać inny lek przeciwgrzybiczy albo zmienić dawkę sunitynibu.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie zaczynaj flukonazolu na własną rękę i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne, że przepisano ci ten lek, żeby mógł dobrać inny lek przeciwgrzybiczy albo zmienić dawkę sunitynibu.

Lek przeciwgrzybiczy flukonazol może zwiększać ilość sunitynibu we krwi. Przez to mogą nasilić się działania niepożądane leku przeciwnowotworowego, na przykład biegunka, zmęczenie czy podwyższone ciśnienie. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca. Działanie flukonazolu utrzymuje się jeszcze kilka dni po jego odstawieniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • nasilona biegunka
  • silne zmęczenie lub osłabienie
  • ból, zaczerwienienie lub pęcherze na dłoniach i stopach
  • silny ból głowy, który może oznaczać wysokie ciśnienie
  • zażółcenie skóry lub oczu
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Najlepiej unikać łączenia sunitynibu z flukonazolem i wybrać lek przeciwgrzybiczy bez działania hamującego CYP3A4. ChPL sunitynibu zaleca unikanie inhibitorów CYP3A4 albo wybór alternatywnego leku o minimalnym działaniu hamującym ten izoenzym, a gdy to niemożliwe – rozważenie zmniejszenia dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg na dobę w GIST i MRCC lub 25 mg na dobę w pNET na podstawie monitorowanej tolerancji.[1] ChPL flukonazolu zaleca ostrożność i dokładną kontrolę pacjentów przyjmujących leki metabolizowane przez CYP3A4, przy czym hamowanie utrzymuje się 4 do 5 dni po odstawieniu flukonazolu.[2] Przy konieczności skojarzenia warto wykonać EKG z oceną QTc i wyrównać potas oraz magnez.

Skutek kliniczny

Nasilenie działań niepożądanych sunitynibu, takich jak zmęczenie, biegunka, nadciśnienie tętnicze, zmiany skórne na dłoniach i stopach, mielosupresja i hepatotoksyczność, oraz zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.

Mechanizm

Flukonazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a sunitynib i jego główny aktywny metabolit są metabolizowane przez ten izoenzym, więc flukonazol może zwiększać ekspozycję na sunitynib.[2] Silny inhibitor CYP3A4 ketokonazol zwiększał Cmax sumy sunitynibu i jego głównego metabolitu o 49%, a AUC o 51%, dla flukonazolu jako inhibitora umiarkowanego należy oczekiwać efektu mniejszego, ale ukierunkowanego tak samo.[1] Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, co daje addycję działania proarytmicznego.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Flukonazol – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], sunitynib – substrat CYP3A4[4]
  • Flukonazol: silny inhibitor CYP2C19[3], umiarkowany inhibitor CYP2C9[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor P-gp[5]
  • Sunitynib: substrat BCRP[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed skojarzeniem i w trakcie
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze
  • morfologia krwi
  • aktywność aminotransferaz i bilirubina
  • tolerancja kliniczna sunitynibu – biegunka, zmęczenie, zmiany skórne na dłoniach i stopach, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej

Bezpieczniejsze alternatywy

mykafunginakaspofunginaanidulafunginanystatyna (miejscowo w kandydozie jamy ustnej)

Kiedy ocena się zmienia

Dawka jednorazowaczas leczenia · flukonazolryzyko malejePojedyncza dawka flukonazolu daje krótszą ekspozycję na inhibitor niż leczenie wielodniowe, ale ze względu na długi okres półtrwania hamowanie utrzymuje się kilka dni, więc wskazana jest obserwacja tolerancji sunitynibu.
odstep ≤ 5 dni od odstawienia flukonazoluflukonazolinne zalecenieHamowanie enzymów przez flukonazol utrzymuje się przez 4 do 5 dni po odstawieniu, więc ewentualny powrót do pełnej dawki sunitynibu należy planować po tym czasie.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko klinicznie istotnego wydłużenia QT.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex 50 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fluconazole Polfarmex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fluconazole-polfarmex-100100023/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlarytromycyna+ SunitynibPołączenia należy unikać i wybrać antybiotyk bez silnego działania hamującego CYP3A4, dobrany do rodzaju zakażenia.Zanim zaczniesz brać klarytromycynę, powiedz lekarzowi albo farmaceucie, że przyjmujesz sunitynib, i nie zmieniaj sam dawki żadnego z tych leków.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Zanim zaczniesz brać klarytromycynę, powiedz lekarzowi albo farmaceucie, że przyjmujesz sunitynib, i nie zmieniaj sam dawki żadnego z tych leków.

Klarytromycyna to antybiotyk, który spowalnia usuwanie sunitynibu z organizmu. Przez to sunitynibu może być we krwi więcej niż zwykle, a jego działania niepożądane mogą się nasilić. Oba leki mogą też wpływać na rytm serca. Lekarz zwykle wybiera wtedy inny antybiotyk albo zmienia dawkę sunitynibu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca, nierówne bicie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • nasilona biegunka
  • bolesne owrzodzenia w jamie ustnej
  • zaczerwienienie, ból lub pęcherze na dłoniach i stopach
  • silne zmęczenie i osłabienie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • gorączka, siniaki lub krwawienia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Połączenia należy unikać i wybrać antybiotyk bez silnego działania hamującego CYP3A4, dobrany do rodzaju zakażenia[1]. Jeżeli klarytromycyna jest niezbędna, lekarz prowadzący leczenie onkologiczne może rozważyć zmniejszenie dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg na dobę w GIST i MRCC lub 25 mg na dobę w pNET, na podstawie dokładnie monitorowanej tolerancji[1]. Przed włączeniem klarytromycyny warto sprawdzić EKG oraz stężenie potasu i magnezu, ponieważ klarytromycyna jest przeciwwskazana przy wydłużonym QT i zaburzeniach elektrolitowych[2]. Po zakończeniu antybiotykoterapii dawkę sunitynibu przywraca się według decyzji onkologa.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia sunitynibu może nasilać jego działania niepożądane zależne od dawki, takie jak zmęczenie, biegunka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zespół ręka–stopa, nadciśnienie, cytopenie i hepatotoksyczność. Sumowanie wpływu obu leków na repolaryzację zwiększa ryzyko wydłużenia QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes.

Mechanizm

Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4, a sunitynib i jego główny czynny metabolit są metabolizowane przez ten enzym, więc klarytromycyna zwiększa ekspozycję na sunitynib. Charakterystyka sunitynibu wymienia klarytromycynę wśród silnych inhibitorów CYP3A4, które mogą zwiększać stężenie sunitynibu[1]. W badaniu u zdrowych ochotników inny silny inhibitor CYP3A4 – ketokonazol – zwiększył Cmax sumy sunitynibu i jego głównego metabolitu o 49%, a AUC o 51%[1]. Dodatkowo oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a klarytromycyna jest przeciwwskazana u pacjentów z wydłużeniem QT, komorowymi zaburzeniami rytmu oraz z hipokaliemią lub hipomagnezemią[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Klarytromycyna – silny inhibitor CYP3A4[3], sunitynib – substrat CYP3A4[4]
  • Klarytromycyna: silny inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[5]
  • Sunitynib: substrat BCRP[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i w jego trakcie
  • stężenie potasu i magnezu
  • ciśnienie tętnicze
  • morfologia krwi
  • aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny
  • tolerancja sunitynibu – biegunka, zapalenie jamy ustnej, zespół ręka–stopa, zmęczenie

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycyna

Kiedy ocena się zmienia

Kilka dni jednoczesnego stosowaniaczas leczenia · pacjentryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez klarytromycynę i kumulacja sunitynibu narastają w czasie, dlatego ryzyko działań niepożądanych rośnie wraz z długością wspólnego stosowania, a efekt może utrzymywać się jeszcze kilka dni po odstawieniu antybiotyku.
Wydłużony QT, komorowe zaburzenia rytmu, hipokaliemia lub hipomagnezemiakolejność włączenia · pacjentinterakcja nie dotyczyU pacjentów z wydłużonym odstępem QT, komorowymi zaburzeniami rytmu w wywiadzie albo z hipokaliemią lub hipomagnezemią klarytromycyna jest przeciwwskazana niezależnie od sunitynibu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord 12,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fromilid-100140169/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sunitinib Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sunitinib-accord-100448795/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Fromilid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fromilid-100140169/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaRysperydon+ IwabradynaNależy unikać łączenia iwabradyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z przeciwpsychotycznymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o kontrolne EKG.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zapytaj o kontrolne EKG.

Oba leki mogą wpływać na rytm serca. Iwabradyna zwalnia bicie serca, a rysperydon może zaburzać przewodzenie w sercu. Razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Lekarz może zlecić EKG i badania krwi, żeby leczenie było bezpieczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • bardzo wolne tętno
  • silne zawroty głowy
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – synergizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać łączenia iwabradyny z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z przeciwpsychotycznymi, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba ściśle monitorować czynność serca[1]. Rysperydon łączy się ostrożnie z lekami powodującymi bradykardię lub zaburzenia elektrolitowe[2]. Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia warto wykonać EKG z oceną QTc, skontrolować stężenie potasu i magnezu oraz ograniczyć inne leki wydłużające QT i diuretyki zwiększające wydalanie potasu.

Skutek kliniczny

Nasilone wydłużenie odstępu QT na tle bradykardii zwiększa ryzyko ciężkich komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie dodatkowo przy hipokaliemii, zwłaszcza u pacjentów z wrodzonym lub polekowym zespołem długiego QT[1].

Mechanizm

Rysperydon, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wydłuża odstęp QT, a ryzyko to rośnie przy jednoczesnym stosowaniu leków wywołujących bradykardię[2]. Iwabradyna zwalnia częstość pracy serca, a zwolnienie rytmu może nasilać wydłużenie odstępu QT wywołane przez inne leki[1]. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, ponieważ iwabradyna jest bardzo słabym inhibitorem CYP3A4 i nie zmienia stężeń innych substratów tego izoenzymu[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Iwabradyna – słaby inhibitor CYP3A4[3], rysperydon – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Iwabradyna: słaby inhibitor CYP3A4[3], wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed skojarzeniem i po jego rozpoczęciu
  • częstość pracy serca w spoczynku
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazollurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Disocor. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/disocor-100359229/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaRysperydon+ RopinirolNależy unikać łączenia rysperydonu z ropinirolem.Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza, który zna oba twoje leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)rozległe badania

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków bez wiedzy lekarza, który zna oba twoje leki, i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Rysperydon i ropinirol działają w mózgu w przeciwnych kierunkach, więc mogą nawzajem osłabiać swoje działanie. Objawy choroby Parkinsona lub niespokojnych nóg mogą się nasilić, a rysperydon może słabiej kontrolować objawy, na które go dostajesz. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie i powodować senność, co zwiększa ryzyko zawrotów głowy i upadków.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nasilenie sztywności, spowolnienia lub drżenia
  • powrót niespokojnych nóg
  • widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma, niepokój, pobudzenie
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • nagłe zasypianie w ciągu dnia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Należy unikać łączenia rysperydonu z ropinirolem.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, szczególnie w schyłkowej fazie choroby Parkinsona, stosuje się najmniejsze skuteczne dawki obu leków.[2] U pacjenta z chorobą Parkinsona wymagającego leku przeciwpsychotycznego rozważa się lek o słabszej blokadzie receptorów D2. Przy włączaniu jednego z leków do leczenia drugim należy monitorować objawy ruchowe, stan psychiczny i ciśnienie tętnicze.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie objawów choroby Parkinsona lub zespołu niespokojnych nóg mimo leczenia ropinirolem. Możliwe osłabienie kontroli objawów psychotycznych, w tym pojawienie się lub nasilenie omamów i pobudzenia. Dodatkowo większe ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy, senności i upadków.

Mechanizm

Rysperydon blokuje receptory dopaminowe D2, a ropinirol je pobudza, więc oba leki działają na tym samym receptorze w przeciwnych kierunkach. Rysperydon może osłabiać działanie lewodopy i innych agonistów dopaminy.[2] Neuroleptyki i inne ośrodkowo działające antagonisty dopaminy mogą zmniejszać skuteczność ropinirolu.[1] Agonista dopaminy może z kolei osłabiać działanie przeciwpsychotyczne rysperydonu. Oba leki mogą też obniżać ciśnienie tętnicze i nasilać senność. Ropinirol jest metabolizowany głównie przez CYP1A2, a rysperydon przez CYP2D6 i CYP3A4, dlatego nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej.[1][2]

Metabolizm i transportery

  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Ropinirol: wrażliwy substrat CYP1A2[4]

Monitorować

  • nasilenie objawów ruchowych (sztywność, spowolnienie, drżenie) lub objawów zespołu niespokojnych nóg
  • nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych (omamy, urojenia, pobudzenie)
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • senność w ciągu dnia i nagłe zasypianie
  • upadki, szczególnie u osób starszych

Bezpieczniejsze alternatywy

kwetiapinaklozapina

Kiedy ocena się zmienia

Rysperydon dołączony do leczenia ropinirolemkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieDołączenie rysperydonu u pacjenta z chorobą Parkinsona może pogorszyć objawy ruchowe. Należy rozważyć lek przeciwpsychotyczny o słabszej blokadzie D2 i monitorować funkcje ruchowe.
Ropinirol dołączony do leczenia rysperydonemkolejność włączenia · pacjentinne zalecenieDołączenie ropinirolu może osłabić działanie przeciwpsychotyczne rysperydonu i sprzyjać nawrotowi objawów psychotycznych. Należy monitorować stan psychiczny.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie niedociśnienia ortostatycznego i senności istotnie zwiększa ryzyko upadków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Requip 2 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/requip-100130969/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Requip. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/requip-100130969/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaRysperydon+ PaliperydonNie łącz doustnego rysperydonu z paliperydonem i prowadź leczenie jednym z tych leków w odpowiednio dobranej dawce.Nie przyjmuj rysperydonu razem z paliperydonem, chyba że lekarz zaplanował krótkie łączenie przy zmianie leku, a jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj rysperydonu razem z paliperydonem, chyba że lekarz zaplanował krótkie łączenie przy zmianie leku, a jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich zostawić.

Rysperydon i paliperydon to w praktyce ten sam lek, bo organizm sam zamienia rysperydon w paliperydon. Przyjmowanie obu naraz działa jak zbyt duża dawka leku przeciwpsychotycznego. Może to nasilić senność, zawroty głowy, drżenie i sztywność mięśni oraz wpłynąć na pracę serca. Krótkie łączenie obu leków bywa celowe tylko przy zmianie tabletek na zastrzyki, gdy lekarz tak zaplanował.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drżenie, sztywność mięśni, spowolnienie ruchów
  • wewnętrzny niepokój i trudność z usiedzeniem w miejscu
  • silna senność
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • kołatanie serca
  • wysoka gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem – pilnie wezwij pomoc
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz doustnego rysperydonu z paliperydonem i prowadź leczenie jednym z tych leków w odpowiednio dobranej dawce.[1][2][3] Przy przestawianiu z doustnego rysperydonu na paliperydon w iniekcji o przedłużonym uwalnianiu doustny lek można odstawić w dniu rozpoczęcia iniekcji albo wycofywać go stopniowo.[4][5][6] Dłuższe jednoczesne stosowanie rysperydonu z paliperydonem w iniekcji wymaga ostrożności i uzasadnienia przez lekarza prowadzącego.[4]

Skutek kliniczny

Łączne stosowanie zwiększa ryzyko działań niepożądanych zależnych od dawki, takich jak sedacja, objawy pozapiramidowe, hipotonia ortostatyczna i wydłużenie odstępu QT.[4] Zwiększenie dawki czynnej frakcji może też nasilać hiperprolaktynemię i ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego, a nie przynosi dodatkowej skuteczności w porównaniu z odpowiednio dobraną dawką jednego leku.

Mechanizm

Paliperydon (9-hydroksyrysperydon) jest głównym czynnym metabolitem rysperydonu, więc oba leki tworzą tę samą czynną frakcję przeciwpsychotyczną.[1][4] Jednoczesne podawanie sumuje ekspozycję na tę frakcję i odpowiada w praktyce podaniu większej dawki jednego leku przeciwpsychotycznego.[3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Paliperydon – słaby inhibitor P-gp[7], rysperydon – substrat P-gp[8]
  • Rysperydon: wrażliwy substrat CYP2D6[8], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[8], substrat P-gp[8]
  • Paliperydon: słaby inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]

Monitorować

  • objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, akatyzja)
  • nasilenie sedacji
  • ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
  • EKG z oceną QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka lub przyjmujących inne leki wydłużające QT
  • objawy hiperprolaktynemii (mlekotok, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia seksualne)

Bezpieczniejsze alternatywy

rysperydon w monoterapiipaliperydon w monoterapii

Kiedy ocena się zmienia

Przestawianie z doustnego rysperydonu na paliperydon w iniekcji o przedłużonym uwalnianiukolejność włączenia · paliperydoninne zalecenieW dniu rozpoczęcia iniekcji paliperydonu doustny rysperydon można odstawić albo wycofywać stopniowo, więc krótkie nakładanie się leków jest elementem planowanej zmiany.
Długotrwałe łączenie z paliperydonem w iniekcjiczas leczenia · paliperydonryzyko rośniePrzedłużone jednoczesne stosowanie rysperydonu lub doustnego paliperydonu z paliperydonem w iniekcji wymaga ostrożności, a danych o bezpieczeństwie takiego skojarzenia jest niewiele.
Iniekcja o przedłużonym działaniupostać · rysperydoninne zaleceniePrzy zmianie rysperydonu w iniekcji o przedłużonym działaniu na paliperydon w iniekcji pierwszą dawkę paliperydonu podaje się zamiast następnego zaplanowanego wstrzyknięcia rysperydonu, bez tygodniowego schematu rozpoczynającego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon 1 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/orizon-100207086/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Risperidone Grindeks 0,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/risperidone-grindeks-100462254/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ryspolit 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ryspolit-100158850/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Palifren Long 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/palifren-long-100435025/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Psylipax 25 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/psylipax-100475760/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xeplion. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xeplion-100245661/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Orizon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/orizon-100207086/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.