Interakcje / Sargramostym / Sargramostym i talidomid
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto kontrolować obraz krwi z rozmazem, masę ciała, obrzęki i tętno.
Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i zgłoś mu niepokojące objawy, zwłaszcza obrzęki, duszność lub nietypowe bicie serca.
Interakcja o niejasnym znaczeniuSargramostym+ TalidomidPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto kontrolować obraz krwi z rozmazem, masę ciała, obrzęki i tętno.Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i zgłoś mu niepokojące objawy, zwłaszcza obrzęki, duszność lub nietypowe bicie serca.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Stosuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i zgłoś mu niepokojące objawy, zwłaszcza obrzęki, duszność lub nietypowe bicie serca.
Te dwa leki zwykle można stosować razem i nie trzeba zmieniać ich dawek. Oba mogą jednak powodować obrzęki, zatrzymywanie wody w organizmie oraz zaburzenia pracy serca, więc te objawy mogą się nasilać. Lekarz będzie zlecał badania krwi, aby sprawdzić, czy liczba białych krwinek nie jest za wysoka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- duszność
- kołatanie serca, bardzo wolne tętno lub zawroty głowy
- gorączka lub dreszcze
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto kontrolować obraz krwi z rozmazem, masę ciała, obrzęki i tętno. Talidomid często wywołuje neutropenię. Jeśli sargramostym włączono z powodu neutropenii po talidomidzie, oceń, czy nie jest to kaskada przepisywania i czy wystarczy modyfikacja dawki talidomidu. U pacjentów otrzymujących jednocześnie kortykosteroid zachowaj czujność w kierunku leukocytozy[1].
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać zmiany stężeń żadnego z leków. Możliwe jest nasilenie obrzęków, zatrzymania płynów i zaburzeń rytmu serca, a przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidu nadmierny wzrost liczby leukocytów. Dane kliniczne dotyczące tego połączenia są ograniczone.
Mechanizm
Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Talidomid jest usuwany głównie na drodze hydrolizy nieenzymatycznej i jest słabym substratem izoenzymów CYP, dlatego ryzyko interakcji z innymi lekami jest niewielkie[2]. Sargramostym jest białkiem rekombinowanym i nie wpływa na metabolizm talidomidu. Teoretycznie możliwe jest sumowanie działań niepożądanych, zwłaszcza obrzęków i zatrzymania płynów oraz zaburzeń rytmu serca, gdyż talidomid może wywoływać bradykardię[2]. Sargramostym zwiększa ryzyko leukocytozy, gdy jest podawany z lekami, które same ją wywołują, np. z kortykosteroidami[1]. Ma to znaczenie, bo talidomid często stosuje się razem z deksametazonem lub prednizonem.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem
- masa ciała i obrzęki
- tętno i rytm serca
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imreplys 250 mcg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imreplys-100525844/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Thalidomide Lipomed 100 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/thalidomide-lipomed-100475056/
Alkohol przy tych lekach
Sargramostym a alkohol: brak opisu w bazie.
Niekorzystna interakcjaTalidomida alkoholW trakcie stosowania talidomidu nie należy pić alkoholu, ponieważ alkohol ma działanie nasenne, a talidomid może ten wpływ nasilić.Nie pij alkoholu w trakcie przyjmowania talidomidu i nie siadaj za kierownicą, jeśli czujesz się senny.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij alkoholu w trakcie przyjmowania talidomidu i nie siadaj za kierownicą, jeśli czujesz się senny.
Talidomid sam powoduje senność i spowolnienie. Alkohol działa podobnie, więc razem mogą dać znacznie silniejsze otępienie, niż gdyby zażyć je osobno. Dlatego w trakcie leczenia nie powinno się pić alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z utrzymaniem uwagi
- zawroty głowy, chwiejność, upadki
- niewyraźna mowa lub splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
W trakcie stosowania talidomidu nie należy pić alkoholu, ponieważ alkohol ma działanie nasenne, a talidomid może ten wpływ nasilić.[1] Jeśli pacjent przyjmuje także inne leki uspokajające lub wywołujące senność, zachowaj szczególną ostrożność.[1]
Skutek kliniczny
Alkohol w trakcie leczenia talidomidem nasila senność, spowolnienie i zaburzenia koordynacji. Rośnie ryzyko upadków, urazów oraz niebezpiecznych sytuacji podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Połączenie nie jest wymienione w przeciwwskazaniach ChPL.
Mechanizm
Talidomid działa uspokajająco i ośrodkowo dodaje się do hamującego wpływu alkoholu na układ nerwowy. Wzmocnienie sedacji jest wspólnym efektem farmakodynamicznym obu substancji, a nie zmianą stężeń leku. ChPL wymienia alkohol wśród substancji, których działanie uspokajające talidomid może nasilać.[1]
Monitorować
- nasilenie senności i spowolnienia w ciągu dnia
- zaburzenia równowagi i koordynacji, upadki
- jednoczesne przyjmowanie innych leków uspokajających, nasennych, przeciwhistaminowych lub opioidowych
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu silniej nasila sedację, więc ryzyko upadków i urazów rośnie. Nie ma w kontekście danych liczbowych, które pozwalałyby wskazać bezpieczną ilość, dlatego zalecenie pozostaje: unikać alkoholu. |
| Równoczesne stosowanie innych leków uspokajających, nasennych, przeciwhistaminowych H1 lub opioidówpostać · pacjent | ryzyko rośnie | Talidomid wzmacnia działanie tych leków, a alkohol dodaje kolejny składnik hamujący ośrodkowy układ nerwowy. Sedacja może się sumować, co wymaga szczególnej ostrożności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Thalidomide Lipomed 100 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/thalidomide-lipomed-100475056/
Inne interakcje tych leków 511
Połączenie przeciwwskazaneKladrybina+ TalidomidNie rozpoczyna się leczenia kladrybiną u pacjenta przyjmującego talidomid ani inne leki immunosupresyjne lub mielosupresyjne.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarzy prowadzących i od razu poinformuj neurologa oraz hematologa, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarzy prowadzących i od razu poinformuj neurologa oraz hematologa, że masz przepisane oba leki.
Oba leki osłabiają odporność i mogą obniżać liczbę krwinek. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko ciężkich zakażeń, krwawień i siniaków. Leczenia kladrybiną nie zaczyna się u osoby, która przyjmuje talidomid.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami (półpasiec)
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z nosa lub dziąseł
- nasilone osłabienie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wchłanianie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczyna się leczenia kladrybiną u pacjenta przyjmującego talidomid ani inne leki immunosupresyjne lub mielosupresyjne[1]. Aktywna choroba nowotworowa, będąca zwykle wskazaniem do talidomidu, sama w sobie wyklucza leczenie kladrybiną[1]. Jeśli talidomid ma być włączony po zakończonym kursie kladrybiny, konieczna jest ścisła obserwacja parametrów hematologicznych[1]. W dniach przyjmowania kladrybiny talidomid podaje się w odstępie co najmniej 3 godzin od kladrybiny[1]. Decyzję o ewentualnym leczeniu sekwencyjnym podejmują wspólnie neurolog i hematolog.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko głębokiej limfopenii, neutropenii i małopłytkowości, a w efekcie ciężkich zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i reaktywacji półpaśca. Przyjęcie obu leków jednocześnie może dodatkowo zwiększyć ekspozycję na talidomid i nasilić jego działania niepożądane.
Mechanizm
Kladrybina wywołuje długotrwałe zmniejszenie liczby limfocytów i działa immunosupresyjnie, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na układ odpornościowy lub krwiotwórczy jej działania sumują się z działaniem tych leków[1]. Talidomid działa immunomodulująco i może zmniejszać liczbę neutrofilów oraz płytek krwi, co nakłada się na hematotoksyczność kladrybiny. Hydroksypropylobetadeks zawarty w tabletkach kladrybiny może tworzyć kompleksy z innymi lekami doustnymi i zwiększać ich dostępność biologiczną, zwłaszcza leków słabo rozpuszczalnych[1]. Talidomid słabo rozpuszcza się w wodzie, więc ten mechanizm może zwiększać jego wchłanianie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed włączeniem drugiego leku i regularnie w trakcie leczenia
- bezwzględna liczba limfocytów
- liczba neutrofilów i płytek krwi
- objawy zakażeń, w tym półpaśca
Kiedy ocena się zmienia
| Talidomid włączany po zakończonym kursie kladrybinykolejność włączenia · talidomid | inne zalecenie | Włączenie talidomidu po zakończonym kursie kladrybiny nie jest objęte przeciwwskazaniem, ale wymaga ścisłej obserwacji parametrów hematologicznych z powodu addytywnej hematotoksyczności. Najlepiej odczekać do powrotu liczby limfocytów do normy. |
| odstep ≥ 3 godzinykladrybina | ryzyko maleje | W dniach przyjmowania kladrybiny inne leki doustne podaje się w odstępie co najmniej 3 godzin, aby ograniczyć tworzenie kompleksów z hydroksypropylobetadeksem i zwiększenie wchłaniania drugiego leku. Odstęp nie usuwa ryzyka sumowania działania na odporność i krew. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mavenclad. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mavenclad-100393522/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ TalidomidNie stosuj dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego talidomidem.Przed kolejnym wlewem BCG powiedz urologowi, że przyjmujesz talidomid, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leczeń bez decyzji lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed kolejnym wlewem BCG powiedz urologowi, że przyjmujesz talidomid, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leczeń bez decyzji lekarza.
Talidomid zmienia działanie układu odpornościowego. Wlewy BCG do pęcherza zawierają żywe, osłabione prątki, które przy zmienionej odporności mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka utrzymująca się dłużej niż dobę lub bardzo wysoka
- dreszcze i poty nocne
- kaszel lub duszność
- silne osłabienie
- bóle stawów
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj dopęcherzowego BCG u pacjenta leczonego talidomidem. Leczenie BCG jest przeciwwskazane u osób z zaburzoną odpowiedzią immunologiczną wywołaną lekami[1] oraz u osób leczonych przeciwnowotworowo lub immunosupresyjnie[2][3]. BCG nie łączy się też z cytostatykami i kortykosteroidami podawanymi układowo, które często towarzyszą talidomidowi w schematach leczenia szpiczaka[3]. O innej metodzie leczenia raka pęcherza albo o zmianie leczenia hematologicznego decyduje urolog wspólnie z hematologiem lub onkologiem.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko uogólnionego zakażenia prątkami BCG, łącznie z posocznicą prątkową, oraz możliwe osłabienie przeciwnowotworowego działania wlewów BCG.
Mechanizm
Talidomid działa immunomodulująco i przeciwnowotworowo, a jego hamujący wpływ na czynnik martwicy nowotworów (TNF-alfa) osłabia obronę przed zakażeniami prątkami. Dopęcherzowe BCG to żywe, atenuowane prątki, których skuteczność i bezpieczeństwo zależą od sprawnej odpowiedzi immunologicznej. Przy odporności zmienionej lekiem prątki mogą szerzyć się poza pęcherz, a miejscowa odpowiedź przeciwnowotworowa może być słabsza.
Monitorować
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (przedłużająca się gorączka, dreszcze, poty nocne, osłabienie)
- objawy płucne (kaszel, duszność)
- czynność wątroby przy podejrzeniu zakażenia prątkami
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka BCG podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i nie powinna być podawana osobie z odpornością zmienioną talidomidem ze względu na ryzyko rozsianego zakażenia BCG. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ TalidomidNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu talidomidem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz talidomid, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletek przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi, że przyjmujesz talidomid, a jeśli dostaniesz szczepionkę z zabitymi bakteriami, nie jedz, nie pij i nie łykaj tabletek przez godzinę przed i godzinę po jej wypiciu.
Talidomid osłabia działanie układu odpornościowego. Szczepionka przeciw cholerze z żywymi, osłabionymi bakteriami nie jest wtedy bezpieczna i może wywołać zakażenie. Istnieje też szczepionka z bakteriami zabitymi, którą można przyjąć, ale nie razem z tabletką talidomidu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- gorączka
- silne osłabienie lub objawy odwodnienia, np. suchość w ustach i rzadkie oddawanie moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu talidomidem[1]. Jeśli szczepienie jest potrzebne, wybierz szczepionkę inaktywowaną i zachowaj co najmniej godzinny odstęp między nią a dawką talidomidu, a przez godzinę przed i po szczepieniu pacjent nie powinien jeść ani pić[2]. O terminie szczepienia względem cykli leczenia decyduje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe.
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym z biegunką oraz słabsza ochrona przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej możliwa jest jedynie słabsza odpowiedź na szczepienie.
Mechanizm
Talidomid działa immunomodulująco i u chorych na szpiczaka zwykle jest podawany razem z kortykosteroidem lub cytostatykiem, dlatego jego stosowanie traktuje się jak terapię immunosupresyjną. Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie stosuje się u osób otrzymujących terapię immunosupresyjną[1]. Osłabiona odporność może zmniejszać odpowiedź na szczepienie i zwiększać ryzyko namnażania się szczepu szczepionkowego. Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, a jej skuteczność może osłabiać przyjęcie innego leku doustnego w ciągu godziny od szczepienia[2].
Monitorować
- biegunka, gorączka i odwodnienie w ciągu kilku dni po przypadkowym podaniu szczepionki żywej
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionki inaktywowanej nie przeciwwskazuje się przy terapii immunosupresyjnej, ale nie podaje się innych leków doustnych przez 1 godzinę przed i 1 godzinę po szczepieniu. Odpowiedź na szczepienie może być słabsza. |
| odstep ≥ 1 godzinatalidomid | inne zalecenie | Godzinny odstęp między dawką talidomidu a szczepionką inaktywowaną chroni skuteczność szczepienia. Odstęp nie dotyczy szczepionki żywej, której w tym połączeniu się nie stosuje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ TalidomidŻywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym talidomidem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia talidomidem i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia talidomidem i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.
Talidomid osłabia działanie układu odpornościowego. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie i przy obniżonej odporności może nie zadziałać albo, rzadko, wywołać zakażenie. Dlatego nie wolno łączyć tej szczepionki z talidomidem. Istnieje szczepionka podawana w zastrzyku, która jest dla ciebie bezpieczna.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka lub wymioty
- silny ból brzucha
- dreszcze i ogólne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się pacjentom leczonym talidomidem[1]. Jeśli pacjent wymaga ochrony przed durem brzusznym, należy zastosować szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu i liczyć się ze słabszą odpowiedzią. O terminie ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia decyduje lekarz prowadzący z uwzględnieniem stanu odporności pacjenta.
Skutek kliniczny
Możliwy brak ochrony przed durem brzusznym mimo szczepienia oraz teoretyczne ryzyko zakażenia wywołanego szczepem szczepionkowym u pacjenta z obniżoną odpornością. W przypadku szczepionki inaktywowanej podawanej we wstrzyknięciu nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź odpornościowa może być słabsza.
Mechanizm
Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane bakterie szczepu Ty 21a, które muszą namnożyć się w jelicie, aby wywołać odpowiedź odpornościową. Talidomid jest lekiem immunomodulującym zaliczanym do leków immunosupresyjnych, a choroby, w których się go stosuje (zwłaszcza szpiczak mnogi), same powodują nabyty niedobór odporności. Żywej doustnej szczepionki nie podaje się osobom z niedoborem odporności, w tym otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne[1]. Upośledzona odporność może osłabić odpowiedź na szczepienie, a teoretycznie także sprzyjać niekontrolowanemu namnażaniu szczepu szczepionkowego.
Monitorować
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym przyjęciu żywej szczepionki
- stan odporności przed planowanym szczepieniem
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu (inaktywowana, we wstrzyknięciu)inaktywowana całokomórkowa szczepionka durowa (we wstrzyknięciu)
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie (szczepionka inaktywowana)droga podania · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Odpowiedź odpornościowa u pacjenta leczonego talidomidem może być jednak słabsza, dlatego warto zaplanować szczepienie z lekarzem prowadzącym. |
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem talidomidukolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Jeśli leczenie talidomidem jest planowane, a pacjent potrzebuje ochrony przed durem brzusznym, decyzję o rodzaju i terminie szczepienia przed rozpoczęciem terapii podejmuje lekarz prowadzący z uwzględnieniem stanu odporności wynikającego z choroby podstawowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw żółtej febrze+ TalidomidNie szczep przeciw żółtej febrze osoby przyjmującej talidomid.Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia talidomidem i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie szczep się przeciw żółtej febrze w trakcie leczenia talidomidem i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.
Talidomid osłabia układ odpornościowy, a szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Przy obniżonej odporności ten wirus może wywołać ciężką, groźną dla życia chorobę. Dlatego w czasie leczenia talidomidem nie możesz się zaszczepić przeciw żółtej febrze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka w dniach po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub oczu
- krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie szczep przeciw żółtej febrze osoby przyjmującej talidomid. W przypadku braku pewności co do stopnia immunosupresji należy wstrzymać szczepienie i zwrócić się o poradę do specjalisty[1]. Termin ewentualnego szczepienia po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący razem ze specjalistą medycyny podróży. Gdy wyjazd do rejonu występowania żółtej febry jest konieczny, rozważ wystawienie zaświadczenia o przeciwwskazaniu do szczepienia i zaleć ścisłą ochronę przed komarami albo odradź podróż.
Skutek kliniczny
U osoby z obniżoną odpornością żywy wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany i wywołać ciężkie, zagrażające życiu powikłania poszczepienne o charakterze uogólnionego zakażenia narządowego lub zajęcia układu nerwowego. Odpowiedź ochronna na szczepienie może być przy tym osłabiona.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, atenuowanego wirusa, którego bezpieczne namnażanie i eliminacja wymagają sprawnej odpowiedzi immunologicznej. Talidomid jest lekiem immunomodulującym o właściwościach immunosupresyjnych, a stosuje się go zwykle w chorobach nowotworowych, które same obniżają odporność, często razem z kortykosteroidami i lekami cytostatycznymi. Szczepionki nie podaje się osobom leczonym lekami o znanym działaniu immunosupresyjnym, lekami cytostatycznymi ani w innych sytuacjach mogących obniżać odporność[1].
Monitorować
- gorączka, bóle mięśni i złe samopoczucie w dniach po przypadkowym szczepieniu
- objawy uszkodzenia wątroby i niewydolności wielonarządowej (żółtaczka, krwawienia, skąpomocz)
- objawy neurologiczne (silny ból głowy, sztywność karku, splątanie, drgawki)
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończenie leczenia talidomidem i ustąpienie immunosupresji potwierdzone przez specjalistęodstep · talidomid | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia talidomidem szczepienie można rozważyć dopiero po ocenie stanu odporności przez specjalistę, z uwzględnieniem choroby podstawowej i innych leków immunosupresyjnych. W razie wątpliwości co do stopnia immunosupresji szczepienie należy wstrzymać. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stamaril nie mniej niż 1000 j.m. żywego atenuowanego wirusa żółtej febry, szczep 17 D-204/0,5 ml; szczepionka 1-dawkowa, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stamaril-100063807/
Połączenie przeciwwskazaneTalidomid+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu talidomidem.Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz talidomid, i upewnij się, że dostajesz szczepionkę, która nie zawiera żywego wirusa.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim się zaszczepisz przeciw półpaścowi, powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz talidomid, i upewnij się, że dostajesz szczepionkę, która nie zawiera żywego wirusa.
Talidomid osłabia działanie układu odpornościowego. Jedna z dostępnych szczepionek przeciw półpaścowi zawiera żywego, osłabionego wirusa i u osób z osłabioną odpornością może wywołać ciężkie zakażenie, dlatego nie wolno jej stosować w trakcie leczenia talidomidem. Druga szczepionka nie zawiera żywego wirusa i jest dla ciebie bezpieczna, choć może chronić nieco słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza rozległa lub w wielu miejscach ciała
- gorączka po szczepieniu
- silne osłabienie
- ból głowy ze sztywnością karku lub splątaniem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu talidomidem[1]. U tych pacjentów stosuje się szczepionkę rekombinowaną z adiuwantem, którą można podać w trakcie leczenia talidomidem. Termin szczepienia warto uzgodnić z lekarzem prowadzącym, bo odpowiedź na szczepienie może być słabsza w okresach intensywnego leczenia.
Skutek kliniczny
Po podaniu żywej szczepionki pacjentowi leczonemu talidomidem istnieje ryzyko rozsianego, ciężkiego zakażenia wirusem szczepionkowym oraz słabszej ochrony przed półpaścem. Przy szczepionce rekombinowanej skutkiem może być co najwyżej słabsza odpowiedź odpornościowa bez zagrożenia zakażeniem.
Mechanizm
Talidomid jest lekiem immunomodulującym zaliczanym do leków immunosupresyjnych i osłabia odpowiedź komórkową układu odpornościowego. Żywa, atenuowana szczepionka przeciw półpaścowi zawiera namnażający się wirus ospy wietrznej i półpaśca, którego kontrola zależy od sprawnej odporności komórkowej. Żywej szczepionki przeciw półpaścowi nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego ani przy chorobach szpiku kostnego i układu limfatycznego[1]. Szczepionka rekombinowana z adiuwantem nie zawiera żywego wirusa, więc nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, a talidomid może jedynie osłabić odpowiedź na szczepienie.
Monitorować
- rodzaj szczepionki przed podaniem (żywa czy rekombinowana)
- objawy zakażenia wirusem ospy wietrznej i półpaśca po szczepieniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym u pacjenta leczonego talidomidem. Można ją podać w trakcie leczenia, a jedynym ograniczeniem jest możliwa słabsza odpowiedź odpornościowa. |
| Szczepionka żywa, atenuowanapostać · szczepionka przeciw półpaścowi | ryzyko rośnie | Żywej szczepionki nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnego ani w chorobach szpiku kostnego i układu limfatycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
Połączenie przeciwwskazaneTalidomid+ FingolimodNie łącz fingolimodu z talidomidem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalił dalsze leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym, aby ustalił dalsze leczenie.
Talidomid i fingolimod osłabiają układ odpornościowy, więc przyjmowane razem mocno zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Oba leki mogą też spowalniać pracę serca. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- bardzo wolne tętno, zawroty głowy lub omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi albo osłabienie kończyn
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz fingolimodu z talidomidem. Fingolimodu nie stosuje się u osób przyjmujących leki immunosupresyjne ani u chorych z aktywną chorobą nowotworową[1][2][3]. Leków przeciwnowotworowych i immunomodulujących nie podaje się razem z fingolimodem z powodu addycyjnego wpływu na układ odpornościowy[1]. Leczenia fingolimodem nie rozpoczyna się u pacjentów przyjmujących leki zwalniające czynność serca[1]. Gdy chory na stwardnienie rozsiane wymaga talidomidu, neurolog i hematolog powinni wspólnie ustalić odstawienie fingolimodu i dalsze leczenie stwardnienia rozsianego. Szczepienia mogą być mniej skuteczne jeszcze do dwóch miesięcy po odstawieniu fingolimodu[1].
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Zwiększa też ryzyko nasilonej bradykardii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, szczególnie po pierwszej dawce fingolimodu.
Mechanizm
Talidomid i fingolimod sumują swój wpływ na układ odpornościowy, ponieważ talidomid działa immunomodulująco i przeciwnowotworowo, a fingolimod zatrzymuje limfocyty w węzłach chłonnych i zmniejsza ich liczbę we krwi. Leki przeciwnowotworowe, immunomodulujące i immunosupresyjne nasilają działanie fingolimodu na układ immunologiczny[1]. Oba leki zwalniają też czynność serca – talidomid może wywoływać bradykardię[4], a fingolimod zmniejsza częstość akcji serca, zwłaszcza na początku leczenia[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ talidomid jest słabym substratem CYP i jest usuwany głównie przez hydrolizę nieenzymatyczną[4].
Metabolizm i transportery
- Fingolimod: substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- częstość akcji serca i EKG (bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy)
- morfologia krwi z liczbą limfocytów
- objawy zakażeń, w tym nowe objawy neurologiczne mogące wskazywać na postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Thalidomide Lipomed 100 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/thalidomide-lipomed-100475056/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
Połączenie przeciwwskazaneTalidomid+ DeferypronNie łącz deferypronu z talidomidem.Nie zaczynaj przyjmować obu leków jednocześnie i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o zmianie leczenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować obu leków jednocześnie i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o zmianie leczenia.
Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą obniżać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Razem zwiększają ryzyko groźnego spadku odporności, który może prowadzić do ciężkiej infekcji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- częste lub nietypowo ciężkie infekcje
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz deferypronu z talidomidem[1]. U pacjenta wymagającego talidomidu i leczenia chelatującego żelazo należy zastąpić deferypron innym lekiem chelatującym, najlepiej deferoksaminą, po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy pilnie oznaczyć bezwzględną liczbę neutrofili i odstawić deferypron.
Skutek kliniczny
Ryzyko ciężkiej neutropenii i agranulocytozy z zagrażającymi życiu zakażeniami, w tym posocznicą.
Mechanizm
Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ oba leki mogą uszkadzać układ krwiotwórczy i obniżać liczbę neutrofili. Deferypron wywołuje neutropenię i agranulocytozę o nieznanym mechanizmie, dlatego nie łączy się go z innymi lekami, o których wiadomo, że mogą wywołać neutropenię lub agranulocytozę[1][2]. Talidomid często powoduje neutropenię, zwłaszcza w schematach skojarzonych stosowanych w szpiczaku plazmocytowym. Działania mielotoksyczne obu leków sumują się.
Monitorować
- bezwzględna liczba neutrofili
- morfologia krwi z rozmazem
- objawy zakażenia (gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej)
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Deferiprone Lipomed 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/deferiprone-lipomed-100411214/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ferriprox 100 mg/ml, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ferriprox-100309697/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.