Interakcje / Sargramostym / Sargramostym i winorelbina
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Sargramostymu nie podaje się jednocześnie z winorelbiną – czynnik wzrostu włącza się dopiero po zakończeniu podania cytostatyku i odstawia przed kolejnym cyklem, zgodnie ze schematem ustalonym przez onkologa.
Przyjmuj oba leki dokładnie w dniach wyznaczonych przez onkologa i nie zmieniaj tego planu bez rozmowy z lekarzem.
Niekorzystna interakcjaSargramostym+ WinorelbinaSargramostymu nie podaje się jednocześnie z winorelbiną – czynnik wzrostu włącza się dopiero po zakończeniu podania cytostatyku i odstawia przed kolejnym cyklem, zgodnie ze schematem ustalonym przez onkologa.Przyjmuj oba leki dokładnie w dniach wyznaczonych przez onkologa i nie zmieniaj tego planu bez rozmowy z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki dokładnie w dniach wyznaczonych przez onkologa i nie zmieniaj tego planu bez rozmowy z lekarzem.
Jeden z tych leków to chemioterapia, która osłabia szpik, a drugi pobudza szpik do produkcji białych krwinek. Dobrze działają razem tylko wtedy, gdy przyjmujesz je w odpowiednich dniach, a nie w tym samym czasie. Przyjęte jednocześnie mogą bardziej obniżyć odporność i zwiększyć ryzyko zakażeń.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- kaszel lub duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- silne osłabienie
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Sargramostymu nie podaje się jednocześnie z winorelbiną – czynnik wzrostu włącza się dopiero po zakończeniu podania cytostatyku i odstawia przed kolejnym cyklem, zgodnie ze schematem ustalonym przez onkologa. Przed każdym podaniem winorelbiny kontroluj morfologię z rozmazem, ponieważ leku nie podaje się przy liczbie neutrofilów poniżej 1500/mm³ ani przy ciężkim zakażeniu w ostatnich dwóch tygodniach[1]. Wzrost neutrofilów pod wpływem sargramostymu nie powinien być jedyną podstawą decyzji o podaniu kolejnej dawki winorelbiny bez oceny całego obrazu klinicznego.
Skutek kliniczny
Przy podawaniu jednoczesnym możliwa jest głębsza lub dłuższa neutropenia i większe ryzyko zakażeń, a przy właściwym odstępie czasowym sargramostym może skracać okres neutropenii po chemioterapii. Sargramostym może też powodować leukocytozę, szczególnie z innymi lekami ją wywołującymi[2].
Mechanizm
Sargramostym pobudza namnażanie komórek prekursorowych szpiku, a dzielące się komórki są szczególnie wrażliwe na działanie cytotoksyczne winorelbiny. Podanie obu leków w tym samym czasie może więc nasilić uszkodzenie szpiku przez winorelbinę i osłabić efekt sargramostymu. Winorelbina sama silnie hamuje czynność szpiku, a połączenie z innymi lekami działającymi toksycznie na szpik nasila mielosupresję[1]. Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ sargramostym jako białko rekombinowane nie wpływa na metabolizm winorelbiny.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed każdym podaniem winorelbiny
- bezwzględna liczba neutrofilów i liczba płytek krwi
- liczba leukocytów w trakcie stosowania sargramostymu (ryzyko leukocytozy)
- objawy zakażenia, gorączka
Kiedy ocena się zmienia
| Podanie w tym samym czasie co winorelbinaodstep · sargramostym | ryzyko rośnie | Jednoczesne podanie zwiększa ryzyko nasilonej mielosupresji – sargramostym podaje się po zakończeniu podania cytostatyku i odstawia przed kolejnym cyklem. |
| Sargramostym włączony po cyklu winorelbinykolejność włączenia · pacjent | ryzyko maleje | Włączenie sargramostymu po zakończeniu podania winorelbiny może skrócić okres neutropenii i jest zgodne z celowym stosowaniem czynników wzrostu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imreplys 250 mcg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imreplys-100525844/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Alkohol przy tych lekach
Sargramostym a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja o niejasnym znaczeniuWinorelbinaa alkoholNależy ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości i nie pić go w dniu przyjęcia dawki.Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to tylko okazjonalnie, w małej ilości i nigdy w dniu przyjęcia kapsułek ani wtedy, gdy masz nudności lub słabe wyniki krwi.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Najlepiej nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli już, to tylko okazjonalnie, w małej ilości i nigdy w dniu przyjęcia kapsułek ani wtedy, gdy masz nudności lub słabe wyniki krwi.
Alkohol nie wchodzi w bezpośrednią reakcję z winorelbiną, ale może nasilać jej działania niepożądane. Może pogarszać nudności, wymioty, zaparcia oraz mrowienie i drętwienie rąk lub stóp. Regularne picie osłabia też odporność i wątrobę, co w czasie chemioterapii zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Niewielka ilość alkoholu zawarta w niektórych kapsułkach nie ma znaczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub inne objawy zakażenia
- nasilone mrowienie, drętwienie lub osłabienie rąk i stóp
- uporczywe zaparcie, ból lub wzdęcie brzucha
- wymioty po przyjęciu kapsułek
- nietypowe siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł, czarne stolce
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy ograniczyć alkohol do okazjonalnych, małych ilości i nie pić go w dniu przyjęcia dawki. Nie należy go też pić w okresie nudności, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej ani spadku liczby krwinek. Pacjentowi nadużywającemu alkoholu, z neuropatią lub chorobą wątroby należy zalecić abstynencję i poinformować o tym onkologa. Jeśli po przyjęciu kapsułek wystąpią wymioty, pacjent nie powinien sam powtarzać dawki, tylko skontaktować się z lekarzem.
Skutek kliniczny
Najbardziej prawdopodobne skutki to nasilenie nudności, wymiotów, zaparć i objawów neuropatii obwodowej. Przy regularnym lub nadmiernym piciu dochodzi do tego większa podatność na zakażenia i krwawienia w okresie spadku liczby krwinek. Okazjonalna mała ilość alkoholu poza okresem nasilonych działań niepożądanych zwykle nie powoduje istotnych skutków.
Mechanizm
Bezpośrednia interakcja winorelbiny z alkoholem nie jest opisana, ale alkohol może nasilać część jej działań niepożądanych. ChPL winorelbiny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Etanol działa neurotoksycznie, więc regularne picie może addytywnie nasilać neuropatię obwodową i zaparcia wywołane winorelbiną. Alkohol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego i nasila nudności oraz wymioty. Przy postaci doustnej może to utrudnić przyjęcie i wchłonięcie dawki, a przy małopłytkowości zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Winorelbina jest metabolizowana głównie w wątrobie z udziałem CYP3A4[1]. Przewlekłe nadużywanie alkoholu pogarsza czynność wątroby i odporność, co może zwiększać toksyczność leczenia i ryzyko zakażeń w okresie neutropenii. Produkty różnią się tylko informacją o etanolu jako substancji pomocniczej. Część kapsułek zawiera jego niewielką ilość, na przykład 5 mg albo 2,89 mg w kapsułce 20 mg, która według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków[1]. ChPL innego produktu w ogóle nie wspomina o etanolu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy neuropatii obwodowej – mrowienie, drętwienie, osłabienie siły mięśni
- nudności, wymioty i zaparcia
- morfologia krwi z rozmazem
- aktywność aminotransferaz i stężenie bilirubiny u osób pijących regularnie
- objawy zakażenia i krwawienia
Kiedy ocena się zmienia
| Picie regularne, nadmierne lub uzależnienie od alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu zwiększa ryzyko neuropatii, uszkodzenia wątroby, zakażeń i krwawień z przewodu pokarmowego w trakcie leczenia winorelbiną. Należy zalecić abstynencję, poinformować onkologa i rozważyć częstszą kontrolę morfologii oraz parametrów wątrobowych. |
| Dzień przyjęcia dawki lub okres nudności, zapalenia jamy ustnej albo niskich wyników krwiodstep · pacjent | inne zalecenie | W dniu przyjęcia dawki i w okresie nasilonych działań niepożądanych alkohol może wywołać wymioty, co utrudnia przyjęcie kapsułek, a przy małopłytkowości i neutropenii zwiększa ryzyko krwawień i zakażeń. W tym czasie należy zalecić całkowite unikanie alkoholu. |
| Kapsułki miękkie z etanolem jako substancją pomocnicząpostać · alkohol | inne zalecenie | Niektóre kapsułki winorelbiny zawierają niewielką ilość etanolu, na przykład 5 mg albo 2,89 mg w kapsułce 20 mg, która według ChPL nie powoduje zauważalnych skutków. Mogą je stosować także osoby utrzymujące abstynencję. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Inne interakcje tych leków 341
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ WinorelbinaNie stosuje się jeżówki purpurowej w trakcie leczenia winorelbiną ani w okresie immunosupresji po chemioterapii.Nie przyjmuj jeżówki w trakcie leczenia winorelbiną, a jeśli już ją stosujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj jeżówki w trakcie leczenia winorelbiną, a jeśli już ją stosujesz, odstaw ją i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie.
Jeżówka purpurowa pobudza układ odpornościowy i nie wolno jej stosować w czasie leczenia winorelbiną ani innymi lekami przeciwnowotworowymi. Winorelbina osłabia odporność, a jeżówka nie chroni wtedy przed zakażeniami i może zaszkodzić. Może też zmieniać działanie leku przeciwnowotworowego.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy zakażenia
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- drętwienie lub mrowienie dłoni i stóp
- nasilone zaparcia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuje się jeżówki purpurowej w trakcie leczenia winorelbiną ani w okresie immunosupresji po chemioterapii[1][2]. Pacjentowi, który już przyjmuje preparat z jeżówką, należy zalecić jego odstawienie i poinformowanie lekarza prowadzącego leczenie onkologiczne. Profilaktykę zakażeń w trakcie chemioterapii ustala onkolog.
Skutek kliniczny
Stymulacja układu odpornościowego w stanie immunosupresji polekowej ma nieprzewidywalne skutki, a jeżówka nie chroni przed zakażeniami w neutropenii po cytostatyku. Możliwa jest też zmiana ekspozycji na winorelbinę, która mogłaby osłabić jej skuteczność albo nasilić toksyczność, w tym neutropenię i neurotoksyczność.
Mechanizm
Jeżówka purpurowa działa immunostimulująco, a winorelbina jako lek cytostatyczny wywołuje mielosupresję i immunosupresję. Jeżówki nie stosuje się u osób z immunosupresją po leczeniu onkologicznym[1], u chorych z niedoborami immunologicznymi, w immunosupresji i w chorobach układu białokrwinkowego[3] ani w trakcie terapii cytostatykami[2]. Winorelbina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i jest substratem glikoproteiny P, dlatego należy zachować ostrożność przy łączeniu z silnymi modulatorami tych szlaków[4]. Wpływ jeżówki na te szlaki nie jest jednoznacznie ustalony, co dodatkowo przemawia przeciw samodzielnemu dołączaniu preparatów roślinnych do chemioterapii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy neurotoksyczności winorelbiny
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneKlozapina+ WinorelbinaNie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego winorelbiną ani łączyć obu leków.Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale zanim zaczniesz chemioterapię, powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj samodzielnie klozapiny, ale zanim zaczniesz chemioterapię, powiedz onkologowi i psychiatrze, że przyjmujesz oba leki.
Klozapiny nie łączy się z winorelbiną, bo oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki chroniące przed zakażeniami. Razem mogą doprowadzić do bardzo niskiej liczby białych krwinek i groźnych infekcji. Oba leki mogą też powodować silne zaparcia, które mogą przejść w niedrożność jelit. O dalszym leczeniu musi zdecydować wspólnie twój psychiatra i onkolog.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- częste infekcje lub nagłe osłabienie
- brak wypróżnienia przez kilka dni, wzdęty i bolesny brzuch, wymioty
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy rozpoczynać klozapiny u pacjenta leczonego winorelbiną ani łączyć obu leków[1]. Jeśli pacjent przyjmujący klozapinę ma rozpocząć chemioterapię winorelbiną, decyzję o odstawieniu lub zamianie klozapiny powinien podjąć psychiatra wspólnie z onkologiem, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu psychozy przy odstawieniu. Przebyta granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1]. Jeśli zespół leczący wyjątkowo zdecyduje o kontynuacji obu leków, konieczna jest ścisła kontrola morfologii z rozmazem oraz profilaktyka i obserwacja zaparć.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjna neutropenia z ryzykiem agranulocytozy i ciężkich, potencjalnie śmiertelnych zakażeń. W razie neutropenii nie da się ustalić, który lek ją wywołał, co utrudnia decyzję o odstawieniu klozapiny. Winorelbina jest przeciwwskazana przy liczbie neutrofilów poniżej 1500/mm³ lub płytek poniżej 100 000/mm³[2][3], więc neutropenia wywołana klozapiną może uniemożliwić kontynuację chemioterapii. Sumowanie działania zapierającego zwiększa ryzyko niedrożności porażennej, która sama jest przeciwwskazaniem do klozapiny[1].
Mechanizm
Klozapiny nie wolno łączyć z winorelbiną, ponieważ oba leki hamują czynność szpiku kostnego i ich działania sumują się. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. Przeciwwskazania klozapiny obejmują rozpoczynanie leczenia u pacjentów przyjmujących substancje o znacznym ryzyku agranulocytozy oraz zaburzenia czynności szpiku kostnego[4][5]. ChPL winorelbiny ostrzega, że łączenie jej z innymi lekami toksycznymi dla szpiku może nasilać działania niepożądane, zwłaszcza mielosupresję[6]. Dodatkowo oba leki zwalniają perystaltykę jelit – klozapina działaniem przeciwcholinergicznym, winorelbina neurotoksycznością autonomiczną – co sumuje ryzyko ciężkich zaparć i niedrożności porażennej. Istotna interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, bo klozapina jest metabolizowana głównie przez CYP1A2, a żaden z leków nie jest silnym inhibitorem ani induktorem enzymów metabolizujących drugi.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – bezwzględna liczba neutrofilów
- liczba płytek krwi
- objawy zakażenia – gorączka, ból gardła, owrzodzenia jamy ustnej
- częstość wypróżnień, wzdęcia i ból brzucha
- stan psychiczny przy odstawianiu lub zmianie klozapiny
Bezpieczniejsze alternatywy
arypiprazolkwetiapinaolanzapinarisperidon
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana po zakończeniu chemioterapii winorelbiną i odbudowie szpikukolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do włączenia klozapiny. Po zakończeniu leczenia winorelbiną i normalizacji morfologii klozapinę można rozważyć na zwykłych zasadach monitorowania hematologicznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Accord 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-accord-100451060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Alkaloidy barwinka (np. winorelbina, winkrystyna, winflunina) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i alkaloidu barwinka należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, decyzję powinien podjąć onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne przy ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i masz rozpocząć chemioterapię alkaloidem barwinka, powiedz o obu lekach onkologowi i lekarzowi, który przepisał lek na odporność, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z nich na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność i masz rozpocząć chemioterapię alkaloidem barwinka, powiedz o obu lekach onkologowi i lekarzowi, który przepisał lek na odporność, i nie odstawiaj ani nie zaczynaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki obniżające odporność, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, natalizumab czy tofacytynib, oraz chemioterapia winorelbiną, winkrystyną lub winfluniną osłabiają obronę organizmu przed zakażeniami. Gdy działają razem, łatwiej o ciężkie infekcje, a w badaniach krwi może spaść liczba białych krwinek. Dlatego lekarze zwykle wstrzymują albo zmieniają lek na odporność na czas chemioterapii. Wyjątkiem są apremilast i nerandomilast, które nie osłabiają odporności w ten sposób.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność albo ból przy oddychaniu
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi albo osłabienie jednej strony ciała
- silne zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i alkaloidu barwinka należy unikać, a jeśli jest ono konieczne, decyzję powinien podjąć onkolog wspólnie z lekarzem prowadzącym leczenie immunosupresyjne przy ścisłej kontroli morfologii krwi i objawów zakażenia. W przypadku fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu i natalizumabu rozpoznanie czynnego nowotworu i konieczność chemioterapii zwykle oznaczają przerwanie leczenia modyfikującego przebieg stwardnienia rozsianego zgodnie z przeciwwskazaniami w charakterystyce produktu. Tofacytynib zwykle się odstawia na czas chemioterapii. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie długo, dlatego przed chemioterapią warto rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji cholestyraminą lub węglem aktywowanym. W transplantologii, gdzie mykofenolanów, belataceptu czy immunoglobuliny przeciw limfocytom T nie można po prostu odstawić, zwykle redukuje się intensywność immunosupresji, na przykład zmniejszając dawkę mykofenolanu lub czasowo go odstawiając. Należy rozważyć profilaktykę przeciwinfekcyjną, w tym przeciwwirusową i przeciw pneumocystozie, ocenę nosicielstwa wirusa zapalenia wątroby typu B i półpaśca oraz unikać szczepionek żywych. Przy rawulizumabie trzeba pamiętać o aktualnym szczepieniu przeciw meningokokom albo profilaktyce antybiotykowej.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ciężkie zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze, w tym zakażenia oportunistyczne, reaktywacja wirusów opryszczki, półpaśca, cytomegalii i zapalenia wątroby typu B, a przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P także postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Możliwa jest pogłębiona i dłużej trwająca neutropenia, limfopenia albo pancytopenia, zwłaszcza przy leflunomidzie, teriflunomidzie, mykofenolanach i immunoglobulinie przeciw limfocytom T. Może to wymusić opóźnienie lub redukcję dawek chemioterapii. W charakterystykach fingolimodu, ozanimodu, ponesimodu i natalizumabu stan obniżonej odporności, w tym wywołany leczeniem przeciwnowotworowym, oraz czynna choroba nowotworowa należą do przeciwwskazań, a tofacytynibu nie zaleca się łączyć z silnymi lekami immunosupresyjnymi.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania hamującego układ odpornościowy. Alkaloidy barwinka (winorelbina, winkrystyna, winflunina) wiążą tubulinę i hamują podziały komórek, co uszkadza szpik kostny i powoduje neutropenię, a także zaburza odpowiedź immunologiczną. Selektywne leki immunosupresyjne obniżają liczbę albo aktywność limfocytów różnymi drogami: modulatory receptora S1P (fingolimod, ozanimod, ponesimod) zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, natalizumab blokuje ich migrację do tkanek, leflunomid i teriflunomid hamują syntezę pirymidyn w dzielących się limfocytach i mogą działać mielotoksycznie, tofacytynib hamuje kinazy JAK, a mykofenolany, abatacept, belatacept, immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab i tolebrutynib hamują limfocyty T lub B. Rawulizumab, efgartigimod alfa i imlifidaza osłabiają odporność humoralną albo układ dopełniacza, co zwiększa podatność na określone zakażenia. Połączenie neutropenii po chemioterapii z niedoborem limfocytów lub przeciwciał zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Istotnej interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ leki grupy A nie hamują w znaczącym stopniu CYP3A4 ani glikoproteiny P, które odpowiadają za eliminację alkaloidów barwinka. Interakcja dotyczy w podobnym stopniu wszystkich alkaloidów barwinka, a w grupie A wszystkich leków poza apremilastem i nerandomilastem, choć jej nasilenie zależy od siły działania immunosupresyjnego danego leku.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów, przed każdym cyklem chemioterapii i w okresie spodziewanego nadiru
- objawy zakażenia, w tym gorączka, dreszcze, kaszel, duszność i zmiany skórne
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię u chorych leczonych natalizumabem lub modulatorem receptora S1P
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie i tofacytynibie
- markery zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B i reaktywacja cytomegalii u chorych z grupy ryzyka
- objawy neuropatii obwodowej przy winkrystynie i winorelbinie, które mogą maskować lub nakładać się na objawy choroby podstawowej
Kiedy ocena się zmienia
| Okres eliminacji leku i powrotu liczby limfocytów określony w ChPLodstep · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko maleje | Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie przez wiele miesięcy, natalizumab działa jeszcze przez kilka tygodni po ostatnim wlewie, a po modulatorach receptora S1P liczba limfocytów wraca do normy stopniowo. Rozpoczęcie chemioterapii po zakończeniu okresu eliminacji, w razie potrzeby przyspieszonego cholestyraminą lub węglem aktywowanym przy leflunomidzie i teriflunomidzie, i po potwierdzeniu normalizacji morfologii zmniejsza ryzyko interakcji. |
| Włączenie leku immunosupresyjnego po zakończeniu chemioterapiikolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Włączenie lub wznowienie selektywnego leku immunosupresyjnego po chemioterapii alkaloidem barwinka wymaga potwierdzenia powrotu liczby neutrofili i limfocytów oraz decyzji onkologa co do stanu choroby nowotworowej, zwłaszcza przy lekach przeciwwskazanych w czynnym nowotworze. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań neutropenii jest większe, dlatego połączenie wymaga szczególnie ostrożnej oceny i częstszej kontroli morfologii. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gilenya 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gilenya-100244377/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Teva 0,25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-teva-100421945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Fingolimod Accord 0,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/fingolimod-accord-100439170/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Teriflunomide Accord 14 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/teriflunomide-accord-100476696/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego AUBAGIO 7 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/aubagio-100304493/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine medac 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-medac-100442692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Accord 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-accord-100451060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vincristine Teva 1 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vincristine-teva-100200960/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ Szczepionka BCGSzczepionki BCG nie podaje się dopęcherzowo pacjentom leczonym cytostatykami, w tym winorelbiną.Nie przyjmuj szczepionki BCG w trakcie leczenia winorelbiną i przed kolejnym podaniem BCG porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj szczepionki BCG w trakcie leczenia winorelbiną i przed kolejnym podaniem BCG porozmawiaj z lekarzem prowadzącym.
Winorelbina to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione bakterie i u osoby z osłabioną odpornością może wywołać groźne zakażenie całego organizmu. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dwa dni po podaniu BCG
- duże osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepionki BCG nie podaje się dopęcherzowo pacjentom leczonym cytostatykami, w tym winorelbiną[1][2][3]. Żywych szczepionek nie łączy się z winorelbiną, a jeśli to możliwe, stosuje się szczepionkę inaktywowaną[4]. O kolejności i odstępie między chemioterapią a leczeniem BCG decyduje lekarz prowadzący leczenie onkologiczne lub urologiczne po ocenie stanu odporności pacjenta.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ogólnoustrojowe zakażenie prątkami BCG (BCG-oza), które może być śmiertelne[4]. Ryzyko jest większe, gdy immunosupresję nasila sama choroba nowotworowa[4]. Dodatkowo można oczekiwać osłabienia skuteczności leczenia dopęcherzowego BCG.
Mechanizm
Winorelbina jest lekiem cytostatycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność komórkową. Szczepionka BCG zawiera żywe, osłabione prątki, których namnażanie u osoby z prawidłową odpornością pozostaje ograniczone. Przy immunosupresji wywołanej winorelbiną prątki BCG mogą się rozsiać poza miejsce podania, a jednocześnie słabnie odpowiedź immunologiczna, od której zależy działanie przeciwnowotworowe BCG.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem przed planowanym podaniem BCG
- objawy zakażenia ogólnoustrojowego – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc lub wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórnie (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Śródskórna szczepionka BCG również zawiera żywe prątki. W trakcie leczenia winorelbiną żywe szczepionki nie są zalecane z powodu ryzyka ogólnoustrojowej choroby poszczepiennej. Szczepienie należy odroczyć i zaplanować w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia winorelbiną.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia winorelbiną i zapytaj onkologa o bezpieczną szczepionkę w zastrzyku oraz jej termin.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia winorelbiną i zapytaj onkologa o bezpieczną szczepionkę w zastrzyku oraz jej termin.
Winorelbina, lek stosowany w leczeniu nowotworów, osłabia odporność. Szczepionka doustna przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które przy słabej odporności mogą wywołać groźne zakażenie. Dlatego w czasie leczenia winorelbiną nie wolno przyjmować tej szczepionki. Jeśli wyjeżdżasz w rejon, gdzie występuje dur brzuszny, lekarz może dobrać szczepionkę w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- biegunka lub wymioty
- bóle brzucha
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia winorelbiną.[1] Jeśli szczepienie jest potrzebne, zastosuj szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań.[2] Szczepienie żywą szczepionką można rozważyć dopiero po zakończeniu chemioterapii i odbudowie odporności, a termin ustala onkolog. Gdy żywą szczepionkę przyjęto omyłkowo, obserwuj pacjenta pod kątem objawów zakażenia i skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
U chorego leczonego winorelbiną żywa szczepionka może wywołać uogólnioną chorobę poszczepienną, która może być śmiertelna. Ryzyko jest większe, gdy immunosupresję nasila sama choroba nowotworowa.[2] Ponadto ochrona po szczepieniu może być niepełna.
Mechanizm
Winorelbina jest lekiem antymitotycznym i cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i osłabia odporność komórkową. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione pałeczki duru brzusznego, które u osoby z obniżoną odpornością mogą się namnażać w sposób niekontrolowany. Szczepionki żywej doustnej nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.[1] Szczepionek zawierających żywe, osłabione drobnoustroje nie łączy się z winorelbiną ze względu na ryzyko uogólnionej choroby poszczepiennej.[2] Immunosupresja zmniejsza też odpowiedź odpornościową na szczepienie.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia po omyłkowym podaniu żywej szczepionki (gorączka, biegunka, bóle brzucha)
- liczba neutrofilów przed kolejnym cyklem winorelbiny
- termin szczepienia względem cykli chemioterapii
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana do wstrzykiwań
Kiedy ocena się zmienia
| Zawiesina do wstrzykiwań (szczepionka inaktywowana)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Inaktywowana szczepionka do wstrzykiwań nie zawiera żywych drobnoustrojów i jest zalecaną opcją u pacjentów leczonych winorelbiną. W trakcie chemioterapii odpowiedź poszczepienna może być słabsza, dlatego termin szczepienia względem cykli leczenia ustala się z onkologiem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze choremu leczonemu winorelbiną.Przed szczepieniem przeciw cholerze, np. przed wyjazdem, powiedz lekarzowi i farmaceucie, że przyjmujesz winorelbinę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze, np. przed wyjazdem, powiedz lekarzowi i farmaceucie, że przyjmujesz winorelbinę, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Winorelbina to lek przeciwnowotworowy, który osłabia odporność. Jedna ze szczepionek przeciw cholerze zawiera żywe, osłabione bakterie, które u osoby z osłabioną odpornością mogą wywołać groźne zakażenie. Dlatego tej szczepionki nie wolno ci przyjmować w trakcie leczenia. Istnieje szczepionka z zabitymi bakteriami, która jest bezpieczniejsza, ale może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- uporczywa biegunka
- dreszcze lub wyraźne osłabienie po szczepieniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej szczepionki przeciw cholerze choremu leczonemu winorelbiną[1]. Jeśli szczepienie jest konieczne, zastosuj szczepionkę inaktywowaną[2]. Doustną szczepionkę inaktywowaną podaje się co najmniej 1 godzinę przed lub 1 godzinę po przyjęciu kapsułki winorelbiny, a przez godzinę przed i po szczepieniu chory nie je i nie pije[3]. Szczepienia nie podaje się w czasie ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych ani choroby z gorączką[3]. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu chemioterapii ustala onkolog po ocenie powrotu odporności.
Skutek kliniczny
Szczepionka przeciw cholerze zawierająca żywe, atenuowane drobnoustroje jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną, w tym chemioterapię winorelbiną[1]. Grozi ogólnoustrojowe zakażenie szczepem szczepionkowym, a ryzyko jest większe, gdy immunosupresję nasila sama choroba nowotworowa[2]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale jej skuteczność u chorego w trakcie chemioterapii może być mniejsza.
Mechanizm
Winorelbina jest lekiem cytotoksycznym, który hamuje czynność szpiku i powoduje neutropenię, a przez to osłabia odporność. U chorego w immunosupresji żywy, atenuowany szczep przecinkowca cholery może się niekontrolowanie namnażać i wywołać ogólnoustrojową chorobę poszczepienną, która może być śmiertelna[2]. Jednocześnie osłabiona odporność może zmniejszać odpowiedź immunologiczną na szczepienie, także szczepionką inaktywowaną.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- liczba neutrofilów przed szczepieniem
- gorączka i biegunka po szczepieniu
- objawy zakażenia ogólnoustrojowego
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw cholerze inaktywowana (doustna)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym i jest preferowana u chorych w immunosupresji. Wymaga odstępu co najmniej 1 godziny przed i po podaniu od innych leków doustnych, a odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. |
| Dożylnadroga podania · winorelbina | inne zalecenie | Przy dożylnym podaniu winorelbiny odstęp od doustnej szczepionki inaktywowanej nie dotyczy leku przeciwnowotworowego, ale przeciwwskazanie do żywej szczepionki pozostaje bez zmian. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ SomapacitanNie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego winorelbiną.Nie stosuj tych leków razem i niezwłocznie powiedz lekarzowi prowadzącemu oraz onkologowi, że masz przepisane oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj tych leków razem i niezwłocznie powiedz lekarzowi prowadzącemu oraz onkologowi, że masz przepisane oba leki.
Winorelbina to lek stosowany w leczeniu nowotworu. Somapacitan to hormon wzrostu, którego nie stosuje się, gdy nowotwór jest aktywny lub trwa jego leczenie. Hormon wzrostu mógłby sprzyjać rozwojowi guza i osłabiać działanie leczenia przeciwnowotworowym.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowe guzki lub zgrubienia
- nasilone lub nowe bóle głowy
- zaburzenia widzenia
- niezamierzona utrata masy ciała
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj somapacitanu u pacjenta leczonego winorelbiną. Leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed rozpoczęciem terapii somapacitanem, a guzy wewnątrzczaszkowe powinny być nieaktywne[1]. Jeśli w trakcie stosowania somapacitanu rozpoznano nowotwór wymagający chemioterapii, somapacitan należy odstawić, a dalszą decyzję o jego ewentualnym ponownym włączeniu podejmuje onkolog razem z endokrynologiem po zakończeniu leczenia. Inne preparaty hormonu wzrostu nie są alternatywą, ponieważ dotyczy ich to samo ograniczenie.
Skutek kliniczny
Hormon wzrostu podany w trakcie aktywnego leczenia przeciwnowotworowego może sprzyjać progresji nowotworu i osłabiać efekt chemioterapii. Teoretycznie możliwe jest też obniżenie stężenia winorelbiny w wyniku przyspieszonego metabolizmu, ale skala tego efektu nie jest znana.
Mechanizm
Somapacitanu nie stosuje się w czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego włączeniem, ponieważ hormon wzrostu może sprzyjać wzrostowi guza[1]. Winorelbina jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jej stosowanie oznacza trwające leczenie nowotworu. Dodatkowo hormon wzrostu może zwiększać klirens substancji metabolizowanych przez cytochrom P450, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Winorelbina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a induktory tego izoenzymu mogą zmniejszać jej stężenie we krwi[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy progresji lub wzrostu guza
- status onkologiczny przed ewentualnym włączeniem hormonu wzrostu po zakończeniu chemioterapii
Kiedy ocena się zmienia
| Somapacitan włączany po zakończeniu leczenia winorelbiną i przy nieaktywnej chorobie nowotworowejkolejność włączenia · somapacitan | inne zalecenie | Po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i potwierdzeniu nieaktywnej choroby nowotworowej (w tym nieaktywnych guzów wewnątrzczaszkowych) somapacitan może być rozważony przez lekarza specjalistę, z obserwacją w kierunku objawów wzrostu guza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Połączenie przeciwwskazaneWinorelbina+ LonafarnibNie łącz winorelbiny z lonafarnibem.Nie przyjmuj winorelbiny razem z lonafarnibem i zanim zaczniesz leczenie, powiedz o tym onkologowi oraz lekarzowi, który przepisał lonafarnib.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj winorelbiny razem z lonafarnibem i zanim zaczniesz leczenie, powiedz o tym onkologowi oraz lekarzowi, który przepisał lonafarnib.
Lonafarnib spowalnia rozkładanie winorelbiny w organizmie. Przez to winorelbina może gromadzić się we krwi i silniej uszkadzać nerwy oraz szpik, który wytwarza krwinki. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ból gardła
- drętwienie, mrowienie lub osłabienie dłoni i stóp
- łatwe siniaczenie się lub krwawienia
- silne zmęczenie i bladość
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz winorelbiny z lonafarnibem. Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ lonafarnibu nie stosuje się jednocześnie z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[1]. Decyzję o wyborze leczenia przeciwnowotworowego niezależnego od CYP3A4 albo o przerwaniu lonafarnibu podejmują wspólnie onkolog i lekarz prowadzący leczenie lonafarnibem. Ze względu na mechanizmowe hamowanie enzymu działanie lonafarnibu może utrzymywać się przez pewien czas po jego odstawieniu, dlatego winorelbinę włącza się ostrożnie także po zakończeniu terapii lonafarnibem.
Skutek kliniczny
Spodziewany jest wzrost stężenia winorelbiny we krwi i nasilenie jej toksyczności. Zmniejszenie metabolizmu winorelbiny w wątrobie pod wpływem silnego inhibitora CYP3A4 zwiększa ryzyko neurotoksyczności[2]. Możliwe jest także nasilenie mielosupresji, w tym neutropenii z ryzykiem ciężkich zakażeń, jako działania zależnego od stężenia winorelbiny.
Mechanizm
Lonafarnib hamuje CYP3A4 i in vivo działa jako silny inhibitor tego enzymu oparty na mechanizmie działania[1]. Po wielokrotnym podaniu lonafarnibu AUC midazolamu, modelowego substratu CYP3A4, wzrosło 7,4-krotnie[1]. Winorelbina jest metabolizowana głównie z udziałem CYP3A4, a silne inhibitory tego izoenzymu mogą zwiększać jej stężenie we krwi[2]. Lonafarnibu nie łączy się z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofilów i płytek krwi
- objawy neuropatii obwodowej i neurotoksyczności
- objawy zakażenia, w tym gorączka
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva 20 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vinorelbine Zentiva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 02.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vinorelbine-zentiva-100396638/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.