Interakcje / Sekukinumab / Sekukinumab i tokoferol
Jaki opis pokazać?
Interakcja nieistotna klinicznie
Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez zachowywania odstępu.
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, bez żadnych zmian.
Interakcja nieistotna klinicznieSekukinumab+ TokoferolOba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez zachowywania odstępu.Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, bez żadnych zmian.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Stosuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, bez żadnych zmian.
Witamina E i sekukinumab nie wpływają na siebie nawzajem. Możesz je stosować razem tak jak dotąd. Żaden z tych leków nie osłabia ani nie nasila działania drugiego.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Oba leki można stosować razem bez zmiany dawek i bez zachowywania odstępu. Nie jest potrzebne dodatkowe monitorowanie z powodu tego połączenia.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków jednoczesnego stosowania. Skuteczność i bezpieczeństwo obu leków pozostają bez zmian.
Mechanizm
Żaden znany mechanizm nie wskazuje na interakcję tokoferolu z sekukinumabem. Sekukinumab jest przeciwciałem monoklonalnym usuwanym z organizmu tak jak inne białka, a nie przez enzymy wątrobowe czy transportery leków, więc tokoferol nie wpływa na jego stężenie. Sekukinumab nie zmienia też metabolizmu substratu CYP3A4 midazolamu[1], co nie wskazuje na wpływ na leki przekształcane w wątrobie. Leki nie mają wspólnych działań niepożądanych, które mogłyby się sumować.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/
Alkohol przy tych lekach
Sekukinumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Interakcja nieistotna klinicznieTokoferola alkoholNie trzeba zmieniać stosowania witaminy E ani unikać alkoholu z tego powodu.Jeśli pijesz alkohol regularnie i dużo, albo przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem kuracji witaminą E.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Jeśli pijesz alkohol regularnie i dużo, albo przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą przed rozpoczęciem kuracji witaminą E.
Witaminę E można przyjmować, gdy od czasu do czasu wypijasz alkohol. Nie ma dowodów, że takie połączenie szkodzi. Inaczej jest, gdy pijesz dużo i długo albo masz chorobę wątroby. Wtedy organizm gorzej radzi sobie z witaminami, a sama kuracja witaminą E może wymagać konsultacji z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częste siniaki lub krwawienia z nosa albo dziąseł
- ciemne lub smoliste stolce
- żółtaczka lub ból w prawym górnym brzuchu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać stosowania witaminy E ani unikać alkoholu z tego powodu. U osoby z przewlekłym nadużywaniem alkoholu lub chorobą wątroby warto zwrócić uwagę na objawy zaburzeń krzepnięcia, ponieważ niedobór witaminy K jest przeciwwskazaniem do stosowania witaminy E.[1]
Skutek kliniczny
Przy okazjonalnym i umiarkowanym piciu nie oczekuje się istotnych skutków klinicznych tego połączenia. Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwy jest gorszy status witaminy E, a uszkodzenie wątroby może dodatkowo sprzyjać niedoborowi witaminy K i skłonności do krwawień.
Mechanizm
Charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera żadnej wzmianki o alkoholu ani etanolu.[1] Witamina E jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach i działa jako przeciwutleniacz, a alkohol w razie przewlekłego nadużywania może pogarszać wchłanianie tłuszczów i witamin lipofilnych oraz uszkadzać wątrobę, w której witamina E jest magazynowana. Są to zależności teoretyczne, dotyczące głównie długotrwałego, dużego spożycia. Nie opisano ich jako interakcji o znaczeniu klinicznym przy okazjonalnym piciu.
Monitorować
- objawy skłonności do krwawień (siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł) u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- wskaźniki krzepnięcia (INR) u osób z chorobą wątroby lub przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu lub chorobie wątroby możliwe są zaburzenia wchłaniania witamin lipofilnych i niedobór witaminy K, który jest przeciwwskazaniem do stosowania witaminy E. Warto zebrać wywiad w kierunku krwawień i leków przeciwzakrzepowych oraz skierować pacjenta do lekarza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitaminum E Medana 400 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitaminum-e-medana-100247909/
Inne interakcje tych leków 160
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory interleukin (np. ustekinumab, tocilizumab, ryzankizumab) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i lek blokujący interleukiny, upewnij się, że lekarz prowadzący wie o obu, i szybko zgłaszaj każdą infekcję.
Oba leki osłabiają układ odporności, a przyjmowane razem robią to mocniej. Zakażenia mogą być wtedy częstsze i cięższe, a czasem rozwijają się bez wysokiej gorączki. Dotyczy to na przykład natalizumabu, fingolimodu lub tofacytynibu łączonych z ustekinumabem, sekukinumabem albo tocilizumabem. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy zaleci je lekarz specjalista, i wymaga ono regularnych badań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne rozbicie
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu
- nocne poty i chudnięcie bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora interleukin należy unikać łączenia, chyba że uzasadnia je specjalista prowadzący, a połączenie stosowane ściśle monitorować pod kątem zakażeń. Natalizumabu nie należy łączyć z innymi lekami immunosupresyjnymi, co ujmuje ChPL. Tofacytynibu nie zaleca się łączyć z lekami biologicznymi. Fingolimod, ozanimod i ponesimod wymagają szczególnej ostrożności ze względu na limfopenię i ryzyko leukoencefalopatii. Przed rozpoczęciem leczenia należy wykluczyć gruźlicę oraz zakażenie WZW B i WZW C i uzupełnić szczepienia, a szczepionki żywe podać odpowiednio wcześniej[1]. Przy zmianie leku trzeba uwzględnić długi czas działania poprzednika. Dotyczy to zwłaszcza leflunomidu i teriflunomidu, które mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji, a także natalizumabu, modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu i przeciwciał monoklonalnych.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym gruźlicy, półpaśca, zakażeń grzybiczych i reaktywacji WZW B. Przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Zakażenie może przebiegać skąpoobjawowo i być rozpoznane późno. Szczepionki żywe są przeciwwskazane, a odpowiedź na szczepionki inaktywowane bywa osłabiona[1]. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, z wyjątkami opisanymi osobno. Jest najsilniejsza przy natalizumabie, modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu, tofacytynibie, leflunomidzie i teriflunomidzie, których ChPL odradzają lub wykluczają łączenie z innymi lekami immunosupresyjnymi.
Mechanizm
Selektywne leki immunosupresyjne działają na różne elementy odporności. Hamują proliferację lub kostymulację limfocytów, zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych, blokują migrację limfocytów do tkanek albo hamują kinazy JAK lub BTK. Inhibitory interleukin wyłączają kluczowe cytokiny obrony przeciwzakaźnej, takie jak IL‑1, IL‑6, IL‑12/23, IL‑17, IL‑2 i IL‑36. Połączenie obu mechanizmów sumuje osłabienie odporności. Nie ma istotnej interakcji farmakokinetycznej, poza wyjątkami efgartigimodu alfa i imlifidazy. Inhibitory IL‑6, czyli tocilizumab, sarilumab, siltuksymab i satralizumab, mogą dodatkowo maskować gorączkę i wzrost CRP w przebiegu zakażenia.
Monitorować
- objawy zakażenia przy każdej wizycie, z pamięcią, że gorączka i CRP mogą być stłumione przy inhibitorach IL‑6
- morfologia z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofili
- badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz WZW B i WZW C przed leczeniem i w razie narażenia
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze, które mogą wskazywać na leukoencefalopatię przy natalizumabie i modulatorach receptora sfingozyno‑1‑fosforanu
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie, teriflunomidzie, tofacytynibie, tocilizumabie i sarilumabie
- status szczepień i unikanie szczepionek żywych
Kiedy ocena się zmienia
| Okres wypłukania zależny od lekuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Interakcja może trwać po odstawieniu leku z grupy A. Leflunomid i teriflunomid utrzymują się w organizmie bardzo długo i mogą wymagać procedury przyspieszonej eliminacji. Po fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie liczba limfocytów wraca do normy stopniowo, a natalizumab działa jeszcze przez kilka miesięcy. Przed włączeniem inhibitora interleukin należy uwzględnić ten czas. |
| Kilka okresów półtrwania przeciwciałaodstep · inhibitory interleukin | inne zalecenie | Inhibitory interleukin będące przeciwciałami monoklonalnymi działają tygodniami lub miesiącami po ostatniej dawce. Przy zamianie na lek z grupy A, zwłaszcza na natalizumab, należy zachować odpowiedni odstęp. Anakinra działa krótko, więc odstęp po niej może być krótki. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i powikłań jest większe. Częściej występują też choroby współistniejące i przewlekłe stosowanie glikokortykosteroidów, co nasila skutki połączenia. |
| Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Długie łączenie leków, zwłaszcza natalizumabu lub modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu z innymi lekami immunosupresyjnymi, zwiększa ryzyko leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych. Wymaga to okresowej oceny, czy połączenie jest nadal potrzebne. |
Źródła
- Schraad M, Mäurer M, Salmen A, Ruck T, Uphaus T, Fleischer V, et al. Cellular and humoral vaccination response under immunotherapies-German consensus on vaccination strategies in neurological autoimmune diseases. Ther Adv Neurol Disord. 2025;18:17562864251396006. doi: 10.1177/17562864251396006. PMID: 41394285.
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ SekukinumabDopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi, w tym sekukinumabem.Zanim zaczniesz wlewy BCG, powiedz urologowi, że przyjmujesz sekukinumab, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez decyzji lekarza.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaczniesz wlewy BCG, powiedz urologowi, że przyjmujesz sekukinumab, i nie przerywaj ani nie zaczynaj żadnego z tych leków bez decyzji lekarza.
Wlewy BCG do pęcherza zawierają żywe, osłabione bakterie, z którymi organizm musi sobie poradzić. Sekukinumab osłabia część układu odpornościowego, więc bakterie z wlewu mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać ciężkie zakażenie. Tych dwóch leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
- silne osłabienie i objawy grypopodobne
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilony ból, pieczenie lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dopęcherzowej immunoterapii BCG nie stosuje się u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi, w tym sekukinumabem.[1][2][3] Żywych szczepionek nie podaje się jednocześnie z sekukinumabem.[4] Decyzję, czy przerwać sekukinumab, czy wybrać inną metodę leczenia raka pęcherza, podejmują wspólnie urolog i lekarz prowadzący leczenie biologiczne. Przed leczeniem BCG należy wykluczyć czynną gruźlicę.[2][3]
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ciężkiego, uogólnionego zakażenia prątkami BCG, łącznie z posocznicą, oraz możliwe osłabienie przeciwnowotworowego działania BCG.
Mechanizm
Sekukinumab blokuje interleukinę 17A, która uczestniczy w obronie przed zakażeniami, w tym przed prątkami. Dopęcherzowa immunoterapia BCG polega na podaniu żywych, atenuowanych prątków i wymaga sprawnej odpowiedzi immunologicznej, zarówno do kontroli samych prątków, jak i do uzyskania działania przeciwnowotworowego. Osłabienie odporności przez sekukinumab może sprzyjać rozsiewowi prątków BCG i teoretycznie osłabiać skuteczność leczenia.
Monitorować
- wykluczenie czynnej gruźlicy przed leczeniem
- temperatura ciała i dreszcze po każdym wlewie
- objawy uogólnionego zakażenia BCG (utrzymująca się gorączka, osłabienie, kaszel, duszność, żółtaczka)
- objawy ze strony dróg moczowych
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Szczepionka przeciwgruźlicza podawana śródskórnie również zawiera żywe prątki i nie podaje się jej jednocześnie z sekukinumabem. Termin szczepienia ustala lekarz prowadzący leczenie biologiczne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ SekukinumabU pacjenta leczonego sekukinumabem nie podaje się żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach i zapytaj lekarza o szczepionkę w zastrzyku.
Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie. Sekukinumab osłabia odporność, więc taka szczepionka może słabiej chronić, a nawet wywołać zakażenie. Jeśli przyjmujesz sekukinumab, nie stosuj szczepionki w kapsułkach. Bezpieczniejsza jest szczepionka podawana w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- bóle brzucha
- wymioty
- osłabienie po przyjęciu kapsułek szczepionki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego sekukinumabem nie podaje się żywej, doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu[1]. Żywych szczepionek nie stosuje się jednocześnie z sekukinumabem[2]. Przed wyjazdem do rejonu endemicznego należy wybrać szczepionkę inaktywowaną podawaną we wstrzyknięciu, a o ewentualnym szczepieniu żywą szczepionką po przerwaniu leczenia decyduje lekarz prowadzący. Jeśli szczepienie planuje się przed rozpoczęciem terapii sekukinumabem, warto zakończyć je przed pierwszą dawką leku.
Skutek kliniczny
Możliwe zakażenie wywołane żywym szczepem szczepionkowym oraz słabsza lub niewystarczająca ochrona przed durem brzusznym. Dla szczepionki inaktywowanej możliwa jest jedynie słabsza odpowiedź poszczepienna.
Mechanizm
Sekukinumab jest przeciwciałem monoklonalnym hamującym interleukinę 17A, czyli lekiem immunosupresyjnym. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki szczepu Ty 21a, a jej stosowanie u osób przyjmujących leki immunosupresyjne jest przeciwwskazane[1]. Żywych szczepionek nie podaje się jednocześnie z sekukinumabem[2]. Osłabienie odpowiedzi immunologicznej może zmniejszyć skuteczność szczepienia i teoretycznie sprzyjać niekontrolowanemu namnażaniu szczepu szczepionkowego. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie zawiera żywych bakterii, więc ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym jej nie dotyczy.
Monitorować
- upewnienie się, czy planowana szczepionka jest żywa (doustne kapsułki), czy inaktywowana (wstrzyknięcie)
- objawy żołądkowo-jelitowe i gorączka po przypadkowym podaniu żywej szczepionki
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana (wstrzykiwana)szczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana, zawiesina do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | inne zalecenie | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc ograniczenie dotyczące żywych szczepionek jej nie obejmuje. Można ją podać pacjentowi leczonemu sekukinumabem, pamiętając, że przy leczeniu immunosupresyjnym odpowiedź poszczepienna bywa słabsza. |
| Szczepienie żywą szczepionką zakończone przed pierwszą dawką sekukinumabukolejność włączenia · sekukinumab | inne zalecenie | Jeśli szczepienie żywą szczepionką jest konieczne, najlepiej zakończyć je przed rozpoczęciem leczenia sekukinumabem. O odstępie decyduje lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Inhibitory interleukin (np. ustekinumab, tocilizumab, ryzankizumab) klasaPrzy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie.Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek hamujący interleukiny, nie szczep się przeciw żółtej febrze i przed planowaną podróżą porozmawiaj z lekarzem prowadzącym oraz lekarzem medycyny podróży.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywego, osłabionego wirusa. Leki hamujące interleukiny, takie jak ustekinumab, sekukinumab, tocilizumab czy anakinra, osłabiają odporność. Przy takim leczeniu wirus ze szczepionki może wywołać ciężką chorobę, a szczepienie może też słabiej chronić. Dlatego w trakcie tego leczenia nie wolno się szczepić przeciw żółtej febrze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka w ciągu kilku dni lub tygodni po szczepieniu
- silny ból głowy lub sztywność karku
- splątanie, senność, drgawki
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- uporczywe wymioty, silny ból brzucha
- duże osłabienie, bóle mięśni
- krwawienia lub siniaki bez wyraźnej przyczyny
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy stosowaniu inhibitora interleukiny nie należy podawać szczepionki przeciw żółtej febrze, ponieważ jest to żywa szczepionka przeciwwskazana u osób leczonych immunosupresyjnie. Jeśli planowane jest leczenie biologiczne, a pacjent może podróżować do rejonu endemicznego, szczepienie najlepiej wykonać co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku. Po odstawieniu leku szczepić można dopiero po okresie wymywania. Okres ten wynika z ChPL danej substancji i dla przeciwciał monoklonalnych (np. ustekinumab, sekukinumab, guselkumab, tocilizumab) wynosi zwykle kilka miesięcy. Przy anakinrze jest krótszy ze względu na krótki okres półtrwania. Przed wznowieniem leczenia też trzeba zachować odstęp od szczepienia zgodny z ChPL. Odstawienie leku tylko po to, aby zaszczepić się przed podróżą, wymaga decyzji lekarza prowadzącego. Pod uwagę trzeba wziąć ryzyko zaostrzenia choroby podstawowej. U pacjentów po przeszczepieniu leczonych bazyliksymabem, a także u osób z innymi lekami immunosupresyjnymi, szczepienie jest wykluczone na czas leczenia. Gdy szczepienie jest przeciwwskazane, lekarz medycyny podróży może wydać zwolnienie z obowiązku szczepienia, wpisywane do Międzynarodowego Świadectwa Szczepień. Pacjenta trzeba wtedy poinformować, że pozostaje bez ochrony. Należy mu zalecić rezygnację z podróży do rejonu endemicznego albo ścisłą ochronę przed komarami. Jeśli szczepionkę podano przypadkowo w trakcie leczenia, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i obserwować pacjenta w kierunku objawów ogólnoustrojowych i neurologicznych.
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ciężka choroba wywołana wirusem szczepionkowym. Może to być choroba trzewna przypominająca żółtą febrę, z niewydolnością wielonarządową, albo choroba neurotropowa, czyli zapalenie mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych. Oba powikłania mogą zakończyć się zgonem. Dodatkowo odpowiedź na szczepienie może być słabsza, co daje fałszywe poczucie ochrony w czasie podróży do rejonu endemicznego. Leczenie immunosupresyjne znajduje się w przeciwwskazaniach ChPL szczepionki przeciw żółtej febrze. ChPL inhibitorów interleukin zalecają, aby nie podawać szczepionek żywych w trakcie leczenia.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się namnożyć w organizmie, aby wywołać odporność. Kontrolę nad tym namnażaniem przejmuje prawidłowo działający układ odpornościowy. Inhibitory interleukin blokują cytokiny (IL-1, IL-2, IL-6, IL-12/23, IL-17, IL-36) albo ich receptory. Te cytokiny uczestniczą w odpowiedzi zapalnej, w aktywacji limfocytów T i w wytwarzaniu przeciwciał. Osłabienie tych szlaków może pozwolić na niekontrolowane namnażanie wirusa szczepionkowego i jednocześnie zmniejszyć wytwarzanie przeciwciał ochronnych. Efekt jest wspólny dla całej klasy, bo wynika z samego działania immunomodulującego, a nie z metabolizmu. Siła immunosupresji różni się między lekami i zależy od leczenia skojarzonego (np. bazyliksymab podaje się zawsze z innymi lekami immunosupresyjnymi). Nie zmienia to jednak zalecenia dla żadnego leku z grupy.
Monitorować
- przed szczepieniem: wywiad w kierunku leczenia biologicznego i innej immunosupresji, z datą ostatniej dawki
- po przypadkowym podaniu: temperatura ciała, objawy ogólne i neurologiczne przez kilka tygodni
- po przypadkowym podaniu: próby wątrobowe, morfologia, parametry nerkowe przy objawach ogólnoustrojowych
- zachowanie odstępu między szczepieniem a wznowieniem leczenia zgodnie z ChPL leku
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką inhibitora interleukinykolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | interakcja nie dotyczy | Szczepienie wykonane co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia biologicznego jest akceptowalne. Daje czas na wytworzenie odporności i wygaszenie namnażania wirusa szczepionkowego, zanim zostanie włączona immunosupresja. |
| Okres wymywania leku zgodny z ChPLodstep · inhibitory interleukin | ryzyko maleje | Po odstawieniu inhibitora interleukiny szczepienie można rozważyć dopiero po okresie wymywania. Dla przeciwciał monoklonalnych trwa on zwykle kilka miesięcy, dla anakinry jest krótszy. Odstawienie leku przed podróżą to decyzja lekarza prowadzącego, który musi ocenić ryzyko zaostrzenia choroby. Przed wznowieniem leczenia trzeba zachować odstęp od szczepienia zgodny z ChPL. |
| Niemowlę narażone na lek biologiczny w okresie ciążywiek · pacjent | ryzyko rośnie | Przeciwciała monoklonalne przechodzą przez łożysko i mogą utrzymywać się u niemowlęcia przez wiele miesięcy po porodzie. Szczepionek żywych, w tym przeciw żółtej febrze, nie należy podawać takiemu dziecku przed upływem okresu zalecanego w ChPL leku stosowanego przez matkę w ciąży. |
Niekorzystna interakcjaRoflumilast+ SekukinumabPołączenia należy unikać, a gdy oba leki są potrzebne, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz prowadzący po ocenie korzyści i ryzyka.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś mu szybko każdą gorączkę lub nasilenie kaszlu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś mu szybko każdą gorączkę lub nasilenie kaszlu.
Oba leki osłabiają stan zapalny, ale razem mogą osłabić odporność organizmu na zakażenia. Może to sprzyjać infekcjom dróg oddechowych lub grzybicy, a u osób z POChP także zaostrzeniom choroby. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że korzyść przeważa nad ryzykiem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- nasilony kaszel albo żółta lub zielona plwocina
- większa duszność niż zwykle
- białe naloty w jamie ustnej
- długotrwały kaszel, nocne poty lub niezamierzona utrata wagi
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a gdy oba leki są potrzebne, decyzję o leczeniu podejmuje lekarz prowadzący po ocenie korzyści i ryzyka. Przed włączeniem drugiego leku należy wykluczyć czynne zakażenie, w tym gruźlicę. W trakcie leczenia trzeba obserwować pacjenta pod kątem zakażeń i zaostrzeń POChP. Przy ciężkim ostrym zakażeniu należy ponownie ocenić stosowanie roflumilastu, a sekukinumabu nie podaje się do czasu ustąpienia czynnego zakażenia[1].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to częstsze lub cięższe zakażenia, w tym zakażenia dróg oddechowych i kandydoza, które u chorego na POChP mogą wywołać zaostrzenie choroby. Roflumilastu nie zaleca się u pacjentów leczonych lekami immunosupresyjnymi, np. infliksymabem lub etanerceptem, z wyjątkiem krótkotrwałej kortykoterapii ogólnoustrojowej, ani u osób z ciężką ostrą chorobą zakaźną[2]. Sekukinumab jest przeciwwskazany przy klinicznie istotnym czynnym zakażeniu, np. czynnej gruźlicy[1]. Badań klinicznych tego połączenia brak, a ocena opiera się na klasie leków i mechanizmie.
Mechanizm
Połączenie sumuje działanie immunomodulujące obu leków i może zwiększać podatność na zakażenia. Roflumilast hamuje fosfodiesterazę 4 w komórkach zapalnych, a sekukinumab blokuje interleukinę 17A, która odpowiada za obronę przed bakteriami i grzybami, zwłaszcza na błonach śluzowych i skórze. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa. Roflumilast jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i CYP1A2[2], a sekukinumab nie zmieniał farmakokinetyki midazolamu, który jest substratem CYP3A4[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia dróg oddechowych (gorączka, nasilony kaszel, ropna plwocina)
- częstość i ciężkość zaostrzeń POChP
- kandydoza jamy ustnej i skóry
- objawy sugerujące gruźlicę (przewlekły kaszel, poty nocne, utrata masy ciała)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cosentyx 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cosentyx-100333193/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Daxas 500 mcg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/daxas-100227338/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Daxas. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/daxas-100227338/
Niekorzystna interakcjaTokoferol+ SelumetynibPacjent leczony selumetynibem nie powinien przyjmować suplementów witaminy E.Nie przyjmuj suplementów z witaminą E (także wielowitaminowych) w czasie leczenia selumetynibem, a jeśli już je stosujesz, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj suplementów z witaminą E (także wielowitaminowych) w czasie leczenia selumetynibem, a jeśli już je stosujesz, porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.
Lek z selumetynibem sam zawiera witaminę E. Jeśli dodatkowo przyjmujesz witaminę E w tabletkach lub kapsułkach, możesz przyjąć jej za dużo. Zbyt duża ilość witaminy E może utrudniać krzepnięcie krwi i sprzyjać krwawieniom, zwłaszcza gdy bierzesz też leki rozrzedzające krew.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub czarny, smolisty stolec
- przedłużające się krwawienie z drobnych ran
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pacjent leczony selumetynibem nie powinien przyjmować suplementów witaminy E.[1] Jeśli pacjent stosuje jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe, parametry krzepnięcia należy oznaczać częściej.[1]
Skutek kliniczny
Nadmiar witaminy E może zaburzać krzepnięcie krwi i zwiększać ryzyko krwawień, szczególnie u pacjentów przyjmujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe.[1]
Mechanizm
Kapsułki selumetynibu zawierają witaminę E w postaci substancji pomocniczej TPGS, więc dodatkowa suplementacja tokoferolu zwiększa łączną podaż witaminy E.[1] Witamina E może działać antagonistycznie do witaminy K, zwłaszcza u osób przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- parametry krzepnięcia (np. INR, czas protrombinowy) – częściej u pacjentów na lekach przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z nosa i dziąseł, krew w moczu lub stolcu)
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · tokoferol | ryzyko maleje | Tokoferol stosowany miejscowo na skórę w kremach lub maściach nie zwiększa istotnie ogólnoustrojowej podaży witaminy E, więc nie sumuje się z witaminą E zawartą w kapsułkach selumetynibu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitaminum E Medana 400 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitaminum-e-medana-100247909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Koselugo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/koselugo-100455271/
Niekorzystna interakcjaEnoksaparyna+ TokoferolJeśli tokoferol nie jest wyraźnie wskazany, zaleć jego odstawienie na czas leczenia enoksaparyną.Zrób przerwę w przyjmowaniu witaminy E na czas zastrzyków z enoksaparyną, chyba że lekarz zalecił inaczej, i zapytaj farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Zrób przerwę w przyjmowaniu witaminy E na czas zastrzyków z enoksaparyną, chyba że lekarz zalecił inaczej, i zapytaj farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.
Enoksaparyna w zastrzykach rozrzedza krew, a witamina E w dużych dawkach też może osłabiać krzepnięcie. Razem mogą zwiększać ryzyko krwawień i powstawania siniaków. Zwykle nie ma potrzeby przyjmowania dużych dawek witaminy E w czasie leczenia zastrzykami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- siniaki pojawiające się bez uderzenia
- krwawienie z nosa lub dziąseł
- duży siniak lub długie krwawienie w miejscu zastrzyku
- różowy lub czerwony mocz
- czarny, smolisty stolec lub wymioty z krwią
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Jeśli tokoferol nie jest wyraźnie wskazany, zaleć jego odstawienie na czas leczenia enoksaparyną. Leki zaburzające hemostazę odstawia się przed rozpoczęciem leczenia enoksaparyną, chyba że ich stosowanie jest wyraźnie wskazane[1]. Gdy suplementacja musi być kontynuowana, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę i obserwuj pacjenta pod kątem krwawień. U pacjenta z niedoborem witaminy K tokoferolu nie stosuje się wcale[2][3].
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka krwawień, głównie łagodnych (siniaki, krwawienia z nosa i dziąseł, przedłużone krwawienie z miejsca wkłucia), a rzadziej krwawień z przewodu pokarmowego lub dróg moczowych. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach tokoferolu, niedoborze witaminy K oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na krzepnięcie. Brak badań klinicznych oceniających to połączenie wprost, a ocena opiera się na mechanizmie działania.
Mechanizm
Na czas leczenia enoksaparyną najlepiej przerwać suplementację dużymi dawkami tokoferolu, bo oba leki osłabiają krzepnięcie innymi drogami i ich działanie się sumuje. Enoksaparyna hamuje czynnik Xa i trombinę za pośrednictwem antytrombiny. Witamina E może działać antagonistycznie do witaminy K, co dotyczy zwłaszcza osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe[2]. W dużych dawkach tokoferol osłabia też agregację płytek krwi. Enoksaparynę z innymi lekami wpływającymi na hemostazę stosuje się z zachowaniem ostrożności[1].
Monitorować
- objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z nosa i dziąseł, krwiomocz, smoliste stolce)
- morfologia krwi z hemoglobiną i liczbą płytek przy dłuższym leczeniu enoksaparyną
Kiedy ocena się zmienia
| Mała dawka w preparacie wielowitaminowymdawka · tokoferol | ryzyko maleje | Małe dawki tokoferolu zawarte w preparatach wielowitaminowych mają mniejszy wpływ na krzepnięcie niż duże dawki w preparatach jednoskładnikowych. Wystarczy poinformować pacjenta o objawach krwawienia. |
| Krótka profilaktyka okołozabiegowaczas leczenia · enoksaparyna | inne zalecenie | Przy krótkiej profilaktyce zakrzepicy po zabiegu najprostsze jest wstrzymanie suplementacji tokoferolem do zakończenia podawania enoksaparyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Inhixa 2000 j.m. (20 mg), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/inhixa-100377581/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitaminum E Medana 400 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitaminum-e-medana-100247909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitaminum E Hasco 300 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitaminum-e-hasco-100112121/
Niekorzystna interakcjaTokoferol+ ApiksabanNie zaleca się rutynowego przyjmowania wysokodawkowych preparatów witaminy E u pacjentów leczonych apiksabanem bez wyraźnego wskazania.Nie przyjmuj preparatów z dużą dawką witaminy E razem z apiksabanem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj preparatów z dużą dawką witaminy E razem z apiksabanem bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Witamina E w dużych dawkach może nieco osłabiać krzepnięcie krwi. Apiksaban też zmniejsza krzepliwość krwi, więc razem mogą zwiększać ryzyko krwawień. Dotyczy to głównie preparatów z dużą dawką witaminy E przyjmowanych przez dłuższy czas.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- krwawienie z dziąseł lub nosa trudne do zatrzymania
- nowe, duże siniaki bez wyraźnego powodu
- czarny, smolisty stolec albo krew w stolcu
- różowy, czerwony lub brązowy mocz
- wymioty z krwią lub fusowatą treścią
- silny ból głowy, zawroty głowy, nagłe osłabienie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie zaleca się rutynowego przyjmowania wysokodawkowych preparatów witaminy E u pacjentów leczonych apiksabanem bez wyraźnego wskazania. Jeśli suplementacja jest uzasadniona, należy użyć najmniejszej skutecznej dawki i poinformować pacjenta o objawach krwawienia. U pacjenta z niedoborem witaminy K witamina E jest przeciwwskazana[1].
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka krwawień, od drobnych krwawień z dziąseł i nosa oraz siniaków po krwawienia z przewodu pokarmowego. Ryzyko rośnie przy wysokich dawkach witaminy E, długim stosowaniu i u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka krwawienia.
Mechanizm
Witamina E może działać antagonistycznie do witaminy K, zwłaszcza u osób przyjmujących doustne leki przeciwzakrzepowe[1]. W dużych dawkach tokoferol osłabia też agregację płytek krwi. Oba efekty sumują się z hamowaniem czynnika Xa przez apiksaban. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo tokoferol nie jest istotnym inhibitorem ani induktorem CYP3A4 ani P-gp.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy krwawienia (dziąsła, nos, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
- hemoglobina w morfologii krwi przy podejrzeniu utajonego krwawienia
- wskazanie do dalszej suplementacji witaminy E
Kiedy ocena się zmienia
| Dawki zawarte w typowych preparatach wielowitaminowychdawka · tokoferol | ryzyko maleje | Przy niskich dawkach witaminy E, typowych dla preparatów wielowitaminowych, wpływ na krzepnięcie jest mało prawdopodobny. Wystarczy poinformować pacjenta o objawach krwawienia. |
| Długotrwałe stosowanie wysokich dawekczas leczenia · tokoferol | ryzyko rośnie | Antagonizm wobec witaminy K narasta stopniowo, więc ryzyko krwawienia rośnie przy wielotygodniowym stosowaniu wysokich dawek witaminy E. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitaminum E Medana 400 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitaminum-e-medana-100247909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.