Interakcje / Tolterodyna / Tolterodyna i werapamil
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o możliwych objawach przeciwmuskarynowych i zaparciach.
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, pij wystarczająco dużo wody i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się uporczywe zaparcia albo inne niepokojące objawy.
Interakcja o niejasnym znaczeniuTolterodyna+ WerapamilPołączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o możliwych objawach przeciwmuskarynowych i zaparciach.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, pij wystarczająco dużo wody i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się uporczywe zaparcia albo inne niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, pij wystarczająco dużo wody i powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli pojawią się uporczywe zaparcia albo inne niepokojące objawy.
Te dwa leki zwykle można przyjmować razem. Oba mogą powodować zaparcia, więc razem nasilają ten problem. U niektórych osób lek na serce może też zwiększać ilość leku na pęcherz w organizmie, przez co częściej pojawia się suchość w ustach, niewyraźne widzenie lub trudności z oddawaniem moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak wypróżnienia przez kilka dni lub silne zaparcia
- nasilona suchość w ustach
- niewyraźne widzenie
- trudności z oddawaniem moczu lub uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- splątanie lub nadmierna senność
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek, ale warto poinformować pacjenta o możliwych objawach przeciwmuskarynowych i zaparciach. Przy nasilonych działaniach niepożądanych tolterodyny należy rozważyć zmniejszenie jej dawki. U osób starszych i z przewlekłymi zaparciami trzeba zapytać o rytm wypróżnień i w razie potrzeby wdrożyć profilaktykę zaparć.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie działań przeciwmuskarynowych tolterodyny – suchości w ustach, zaparć, zaburzeń widzenia, trudności w oddawaniu moczu, a u osób starszych także splątania. Najczęstszym praktycznym problemem jest addycyjne zaparcie, które u osób starszych może prowadzić do zalegania stolca.
Mechanizm
Połączenie zwykle można stosować, ale u części chorych werapamil może zwiększać stężenie tolterodyny, a oba leki nasilają zaparcia. Werapamil hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P[1]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, a u osób o obniżonej aktywności CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4 i silne inhibitory tego enzymu nie są z nią zalecane ze względu na ryzyko przedawkowania[2]. Werapamil jest inhibitorem umiarkowanym, więc wzrost stężenia tolterodyny jest możliwy, ale mniejszy i dotyczy głównie wolnych metabolizerów CYP2D6. Tolterodyna nie hamuje CYP3A4 ani innych głównych izoenzymów, dlatego nie zwiększa stężenia werapamilu[2]. Niezależnie od farmakokinetyki oba leki spowalniają perystaltykę jelit – werapamil przez blokadę kanałów wapniowych w mięśniówce gładkiej, tolterodyna przez działanie przeciwmuskarynowe.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- częstość i konsystencja wypróżnień
- suchość w ustach i zaburzenia widzenia
- trudności w oddawaniu moczu i zaleganie moczu
- objawy ośrodkowe u osób starszych (splątanie, senność)
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych addycyjne zaparcia oraz działania przeciwmuskarynowe, w tym ośrodkowe, są częstsze i groźniejsze. Należy aktywnie monitorować wypróżnienia i stan poznawczy oraz rozważyć najmniejszą skuteczną dawkę tolterodyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuTolterodynaa alkoholNie ma podstaw do bezwzględnego zakazu.Jeśli pijesz alkohol, to w małych ilościach, a gdy poczujesz senność lub zawroty głowy, odstaw go i nie prowadź pojazdów.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, to w małych ilościach, a gdy poczujesz senność lub zawroty głowy, odstaw go i nie prowadź pojazdów.
Ulotka tego leku nie zabrania picia alkoholu, ale dokładniejszych badań na ten temat nie ma. Tolterodyna u niektórych osób powoduje senność lub zawroty głowy, a alkohol może te objawy wzmocnić. Alkohol może też nasilać parcie na mocz i częste oddawanie moczu, czyli to, co lek ma zmniejszać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- senność lub trudność w skupieniu uwagi
- zawroty głowy albo uczucie niepewności przy chodzeniu
- zamazane widzenie
- nasilone parcie na mocz i częstsze wizyty w toalecie
- upadek lub bliskie upadku
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma podstaw do bezwzględnego zakazu. Poinformuj pacjenta o możliwych objawach i zaleć ograniczenie alkoholu do małych ilości, bez prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w razie senności lub zawrotów głowy. Jeśli alkohol wyraźnie nasila parcia, można go ograniczyć jako element leczenia nieleczniczego pęcherza nadreaktywnego.
Skutek kliniczny
U części pacjentów możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji po alkoholu, a także słabszy efekt leku na objawy pęcherza nadreaktywnego. Poważne skutki nie zostały opisane. Największe znaczenie praktyczne ma ryzyko upadku u osób starszych i prowadzenia pojazdów.
Mechanizm
ChPL tolterodyny nie wspomina o alkoholu i nie ma dla tego połączenia badań interakcji[1] Alkohol nie wpływa istotnie na metabolizm tolterodyny, bo nie jest silnym inhibitorem CYP3A4 ani CYP2D6, które w ChPL opisano jako istotne dla stężenia leku[1] Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Tolterodyna jest lekiem przeciwmuskarynowym, który u części osób może powodować senność, zawroty głowy i zaburzenia widzenia, a alkohol hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc oba działania mogą się sumować. Alkohol działa też moczopędnie i drażni pęcherz, co może nasilać parcia i częstomocz, czyli objawy, które tolterodyna ma łagodzić. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i nie ma dla niego danych z badań.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i zawroty głowy po alkoholu
- nasilenie parć naglących i częstomoczu
- ryzyko upadków u osób starszych
- zaburzenia widzenia i koncentracji przy prowadzeniu pojazdów
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych senność i zawroty głowy łatwiej prowadzą do upadków, a wrażliwość na działanie ośrodkowe alkoholu i leków przeciwmuskarynowych jest większa. Zalecaj szczególną ostrożność i unikanie alkoholu. |
| Duża jednorazowa ilośćilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu nasila addycję działań ośrodkowych i drażniące działanie na pęcherz. W takiej sytuacji należy pouczyć pacjenta o większym ryzyku senności, zawrotów głowy i zaburzeń widzenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
Niekorzystna interakcjaWerapamila alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a jeśli go spożywa, to w mniejszych ilościach niż dotąd i z ostrożnością, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli się go pije, to w mniejszej ilości niż dotąd i nie przed jazdą samochodem ani obsługą maszyn.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli się go pije, to w mniejszej ilości niż dotąd i nie przed jazdą samochodem ani obsługą maszyn.
Werapamil sprawia, że alkohol utrzymuje się we krwi dłużej i działa mocniej niż zwykle. Jedna lampka wina czy piwo mogą więc dać silniejsze skutki niż przed rozpoczęciem leczenia. Alkohol sam obniża też ciśnienie, podobnie jak werapamil, więc mogą pojawić się zawroty głowy lub uczucie omdlewania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie omdlewania po wstaniu
- omdlenie
- wyraźnie szybsze lub mocniejsze upicie się niż zwykle
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
- duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a jeśli go spożywa, to w mniejszych ilościach niż dotąd i z ostrożnością, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Przed prowadzeniem pojazdu lub obsługą maszyn pacjent powinien odczekać dłużej niż zwykle. Zmiana dawki werapamilu nie jest potrzebna.
Skutek kliniczny
Po tej samej ilości alkoholu pacjent może być bardziej pijany i dłużej odczuwać jego działanie niż bez werapamilu.[1] Możliwe są też zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia. Pogarsza się zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, zwłaszcza na początku leczenia, przy zwiększaniu dawki i przy zmianie leku.[1]
Mechanizm
Werapamil zwiększa stężenie alkoholu we krwi i opóźnia jego wydalanie, więc działanie etanolu jest silniejsze i trwa dłużej.[1] Prawdopodobną przyczyną jest hamowanie metabolizmu etanolu przez werapamil, ale ChPL nie podaje mechanizmu. Do tego dochodzi addycja farmakodynamiczna, bo zarówno werapamil, jak i alkohol obniżają ciśnienie tętnicze i mogą powodować zawroty głowy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie po zwiększeniu dawki werapamilu
- zawroty głowy, uczucie omdlewania i senność po alkoholu
- zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu nasilenie działania etanolu i ryzyko niedociśnienia rosną. Zaleć całkowite unikanie alkoholu. |
| Początek leczenia lub zwiększanie dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL wskazuje, że zaburzenie zdolności reagowania występuje zwłaszcza na początku leczenia, w okresie zwiększania dawki i przy zmianie leku, także przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwiększona jest skłonność do niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc ryzyko związane z alkoholem jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
Inne interakcje tych leków 295
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w pęcherzu nadreaktywnym (np. solifenacyna, oksybutynina, tolterodyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych.Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol czy flukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na pęcherz nadreaktywny, na przykład solifenacyny, daryfenacyny, fezoterodyny, tolterodyny i oksybutyniny. Lek na pęcherz zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości, co nasila jego działania niepożądane. Mirabegron i wibegron działają inaczej i to połączenie zwykle nie sprawia z nimi problemu. Pojedyncza tabletka flukonazolu na grzybicę pochwy zwykle nie jest groźna, ale dłuższe leczenie przeciwgrzybicze wymaga ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- nieostre widzenie
- kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- senność, splątanie, kłopoty z pamięcią
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych. Daryfenacyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Solifenacynę i fezoterodynę stosuj z tymi triazolami tylko w zmniejszonej, maksymalnej dawce dopuszczonej w ChPL[1]. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek albo umiarkowaną niewydolnością wątroby to połączenie jest przeciwwskazane. Tolterodyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Oksybutyninę stosuj ostrożnie i rozważ zmniejszenie dawki. Przy flukonazolu i izawukonazolu zwykle wystarczy obserwacja kliniczna. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach flukonazolu rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest długie, rozważ zamianę leku urologicznego na mirabegron, wibegron albo chlorek trospiowy. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego nie wracaj do pełnej dawki od razu.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie leku przeciwmuskarynowego nasila działania antycholinergiczne. Należą do nich suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność oraz zaburzenia poznawcze i splątanie, szczególnie u osób starszych. Solifenacyna i tolterodyna w dużych stężeniach mogą wydłużać odstęp QT. Worykonazol, pozakonazol, itrakonazol i flukonazol również mają taki potencjał, dlatego u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rośnie ryzyko arytmii. Interakcja jest najsilniejsza przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Przy flukonazolu i izawukonazolu jest słabsza, ale istotna klinicznie, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu i wyższych dawkach[2].
Mechanizm
Triazole hamują izoenzym CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania przez flukonazol rośnie z dawką. Leki przeciwmuskarynowe stosowane w pęcherzu nadreaktywnym są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to solifenacyny, oksybutyniny, daryfenacyny oraz aktywnego metabolitu fezoterodyny[2]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, ale u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4. Zahamowanie tego szlaku zmniejsza klirens leku urologicznego, zwiększa jego stężenie w osoczu i wydłuża okres półtrwania[3]. Wpływ na triazol nie występuje. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu agonistów receptora beta-3, czyli mirabegronu i wibegronu.
Monitorować
- suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu
- zaburzenia widzenia (akomodacji)
- senność, zawroty głowy, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
- częstość akcji serca
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii, zwłaszcza przy solifenacynie lub tolterodynie z worykonazolem, pozakonazolem albo itrakonazolem
- czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkiej niewydolności nerek jednoczesne stosowanie solifenacyny lub fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem, jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótkotrwałe i umiarkowane hamowanie CYP3A4. Nie wymaga to zwykle modyfikacji leczenia urologicznego, wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach. |
| Duże dawki flukonazolu stosowane długotrwaledawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki. Przy dużych dawkach i dłuższym leczeniu interakcja zbliża się nasileniem do tej obserwowanej przy silnych inhibitorach. Rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po zakończeniu terapii. Powrót do pełnej dawki leku przeciwmuskarynowego lub ponowne włączenie daryfenacyny odłóż na pewien czas po odstawieniu triazolu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwiększona ekspozycja na lek przeciwmuskarynowy częściej powoduje splątanie, zaburzenia poznawcze, upadki i zatrzymanie moczu. Częściej występują też czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT. Preferuj mirabegron lub wibegron albo wstrzymaj lek przeciwmuskarynowy na czas leczenia triazolem. |
Źródła
- Doroshyenko O, Fuhr U. Clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics of solifenacin. Clin Pharmacokinet. 2009;48(5):281-302. doi: 10.2165/00003088-200948050-00001. PMID: 19566112.
- Skerjanec A. The clinical pharmacokinetics of darifenacin. Clin Pharmacokinet. 2006;45(4):325-50. doi: 10.2165/00003088-200645040-00001. PMID: 16584282.
- Swart PJ, Krauwinkel WJ, Smulders RA, Smith NN. Pharmacokinetic effect of ketoconazole on solifenacin in healthy volunteers. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2006;99(1):33-6. doi: 10.1111/j.1742-7843.2006.pto_285.x. PMID: 16867168.
Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ TolterodynaSotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tolterodyny razem z sotalolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na pęcherz, a sotalolu nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować tolterodyny razem z sotalolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na pęcherz, a sotalolu nie odstawiaj samodzielnie.
Sotalol to lek na zaburzenia rytmu serca, a tolterodyna to lek na nadreaktywny pęcherz. Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem nasilają to działanie. Może to wywołać groźne, nieregularne bicie serca. Tych leków nie należy przyjmować razem bez decyzji lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagłe osłabienie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Zamiast tolterodyny należy wybrać lek na pęcherz nadreaktywny bez wpływu na odstęp QT. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, przed włączeniem tolterodyny trzeba wykonać EKG z oceną QTc, wyrównać hipokaliemię i kontrolować zapis EKG w trakcie leczenia[2].
Skutek kliniczny
Grozi dalsze wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdleń lub nagłego zgonu sercowego[2].
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III sam w sobie może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[2]. Tolterodynę należy stosować ostrożnie u osób przyjmujących leki wydłużające QT, w tym sotalol[3]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ tolterodyna nie hamuje głównych izoenzymów cytochromu P450[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- częstość akcji serca
- czynność nerek (eliminacja sotalolu)
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
trospiumdarifenacyna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
Połączenie przeciwwskazaneWerapamil+ SakwinawirNie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.
Werapamil i sakwinawir razem mogą zbyt mocno spowolnić pracę serca i zaburzyć jego rytm. Każdy z tych leków dodatkowo zwiększa ilość drugiego w organizmie, więc działania niepożądane mogą być silniejsze niż zwykle. Takie połączenie może być groźne dla życia i nie powinno być stosowane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- kołatanie serca
- duszność
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR[1]. Jeśli pacjent wymaga leku kontrolującego ciśnienie lub częstość rytmu, lekarz powinien dobrać lek niewpływający na przewodzenie przedsionkowo-komorowe albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy. Po odstawieniu jednego z leków należy pamiętać, że hamowanie CYP3A4 przez rytonawir może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas, dlatego leczenie nowym lekiem warto rozpoczynać ostrożnie i pod kontrolą EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi blokiem przedsionkowo-komorowym, znaczną bradykardią, niedociśnieniem i potencjalnie zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca. Wzrost stężenia werapamilu nasila jego działanie hipotensyjne i bradykardyzujące, a wzrost ekspozycji na sakwinawir zwiększa ryzyko wydłużenia QT i PR. Znacząca klinicznie bradykardia oraz zaburzenia rytmu w wywiadzie same w sobie są przeciwwskazaniem do stosowania sakwinawiru[1].
Mechanizm
Nie należy łączyć werapamilu z sakwinawirem, bo oba leki spowalniają przewodzenie w sercu, a do tego wzajemnie zwiększają swoje stężenia. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępów QT i PR, dlatego jego jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT i (lub) PR jest przeciwwskazane[1]. Werapamil hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe, czyli wydłuża odstęp PR, więc oba działania się sumują. Sakwinawir jest w około 90% metabolizowany przez CYP3A4 oraz jest substratem i inhibitorem glikoproteiny P[1]. Werapamil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i sam hamuje CYP3A4 oraz glikoproteinę P[2]. Ponadto rytonawir, z którym podaje się sakwinawir, jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P[1], co dodatkowo zwiększa ekspozycję na werapamil.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępów PR i QT
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
Połączenie przeciwwskazaneWerapamil+ KwetiapinaPołączenie jest przeciwwskazane – werapamil hamuje CYP3A4, a kwetiapiny nie stosuje się jednocześnie z inhibitorami tego enzymu.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i powiedz mu, że bierzesz jednocześnie werapamil i kwetiapinę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i powiedz mu, że bierzesz jednocześnie werapamil i kwetiapinę.
Werapamil, lek na serce i ciśnienie, spowalnia usuwanie kwetiapiny z organizmu. Kwetiapina może wtedy działać za silnie i powodować dużą senność, zawroty głowy oraz nagłe spadki ciśnienia, zwłaszcza przy wstawaniu. Oba leki obniżają też ciśnienie, więc ich działanie się sumuje. Tych leków nie powinno się przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- kołatanie serca, nierówne albo bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – werapamil hamuje CYP3A4, a kwetiapiny nie stosuje się jednocześnie z inhibitorami tego enzymu[1][2][3]. Należy zamienić werapamil na lek bez wpływu na CYP3A4 (np. amlodypinę w nadciśnieniu tętniczym albo beta-adrenolityk w kontroli częstości rytmu) lub kwetiapinę na lek przeciwpsychotyczny niemetabolizowany przez CYP3A4. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za konieczne, kwetiapinę włącza się od najmniejszej dawki i zwiększa powoli, kontrolując ciśnienie w pozycji stojącej, tętno, stopień sedacji i EKG.
Skutek kliniczny
Większe stężenie kwetiapiny nasila senność, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem omdleń i upadków oraz zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania hipotensyjnego obu leków dodatkowo zwiększa ryzyko spadków ciśnienia, zwłaszcza na początku leczenia i u osób starszych.
Mechanizm
Werapamil hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P[4]. CYP3A4 jest głównym enzymem metabolizującym kwetiapinę, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał AUC kwetiapiny od 5 do 8 razy[1]. Werapamil hamuje CYP3A4 umiarkowanie, więc należy się spodziewać mniejszego, ale klinicznie istotnego wzrostu stężenia kwetiapiny. Dodatkowo oba leki obniżają ciśnienie tętnicze – kwetiapina przez blokadę receptorów alfa1, werapamil przez rozszerzenie naczyń.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Werapamil – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[6], werapamil – substrat CYP1A2[7]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C9[6], werapamil – substrat CYP2C9[7]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[6], werapamil – substrat CYP3A4[7]
- Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP1A2[7], substrat CYP2C8[7], substrat CYP2C9[7], substrat CYP3A4[7]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- tętno i rytm serca
- EKG z oceną odstępu QTc
- stopień senności i sedacji
- zawroty głowy, omdlenia i upadki
Bezpieczniejsze alternatywy
amlodypinalerkanidypinametoprololbisoprolololanzapinaamisulprydpaliperydon
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i sedacja po kwetiapinie częściej prowadzą do upadków i złamań, a sumowanie z działaniem hipotensyjnym werapamilu dodatkowo zwiększa to ryzyko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
Połączenie przeciwwskazaneNiedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy (np. werapamil)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu werapamilu i prokinetyku metabolizowanego przez CYP3A4 i wydłużającego odstęp QT połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj werapamilu razem z cyzaprydem i jeśli masz przepisane oba leki, zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę o zamianę jednego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj werapamilu razem z cyzaprydem i jeśli masz przepisane oba leki, zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę o zamianę jednego z nich.
Werapamil, lek na nadciśnienie i zaburzenia rytmu serca, spowalnia usuwanie z organizmu cyzaprydu, leku przyspieszającego pracę żołądka. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a werapamil dodatkowo zwalnia pracę serca. Ta interakcja nie dotyczy innych leków z tej grupy, takich jak metoklopramid czy itopryd.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo uczucie nierównej pracy serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne tętno
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu werapamilu i prokinetyku metabolizowanego przez CYP3A4 i wydłużającego odstęp QT połączenie jest przeciwwskazane. Cyzaprydu nie łączy się z werapamilem. Jeśli pacjent wymaga leczenia prokinetycznego, należy wybrać lek bez tej interakcji, na przykład itopryd albo krótkotrwale metoklopramid. Jeśli konieczny jest cyzapryd, werapamil należy zastąpić lekiem niehamującym CYP3A4, a po odstawieniu werapamilu odczekać kilka dni do ustąpienia hamowania enzymu. Gdy oba leki zostały już podane razem, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia cyzaprydu grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, wrodzonym zespole długiego QT, niewydolności serca i u osób starszych.
Mechanizm
Werapamil hamuje CYP3A4 w wątrobie i jelicie, a hamowanie narasta w ciągu kilku dni, bo werapamil i jego metabolit inaktywują enzym w sposób nieodwracalny. Cyzapryd jest eliminowany prawie wyłącznie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie. Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG i w sposób zależny od stężenia wydłuża odstęp QT. Werapamil zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a bradykardia dodatkowo sprzyja zaburzeniom rytmu typu torsade de pointes. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy prokinetyków – dotyczy cyzaprydu, a nie metoklopramidu i itoprydu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy omdleń i kołatania serca
Niekorzystna interakcjaDifenhydramina+ TolterodynaUnikaj łączenia difenhydraminy z tolterodyną, zwłaszcza u osób starszych i przy dłuższym stosowaniu.Nie przyjmuj difenhydraminy (także w tabletkach na sen) razem z tolterodyną, zanim nie zapytasz lekarza lub farmaceuty o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj difenhydraminy (także w tabletkach na sen) razem z tolterodyną, zanim nie zapytasz lekarza lub farmaceuty o bezpieczniejszy lek.
Oba leki działają podobnie, więc ich działania niepożądane się sumują. Razem mogą silniej wysuszać usta, powodować zaparcia, niewyraźne widzenie, senność i splątanie. Mogą też utrudnić oddawanie moczu, aż do jego całkowitego zatrzymania. Ryzyko jest większe u osób starszych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- trudność z oddaniem moczu albo brak moczu mimo parcia
- silne zaparcie lub ból brzucha
- splątanie, dezorientacja lub nadmierna senność
- kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
- ból oka z zaczerwienieniem i nagłym pogorszeniem widzenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia difenhydraminy z tolterodyną, zwłaszcza u osób starszych i przy dłuższym stosowaniu. Przed zastosowaniem difenhydraminy z lekiem przeciwcholinergicznym pacjent powinien uzyskać poradę medyczną[1]. W leczeniu alergii wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji o słabym działaniu przeciwcholinergicznym, a w bezsenności omów z lekarzem inne postępowanie. Jeśli połączenie jest konieczne doraźnie, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę difenhydraminy przez najkrótszy czas i obserwuj objawy przeciwcholinergiczne. U pacjenta z wydłużeniem odstępu QT lub jego czynnikami ryzyka difenhydramina jest przeciwwskazana[1].
Skutek kliniczny
Nasilenie objawów przeciwcholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność, splątanie i zaburzenia poznawcze, szczególnie u osób starszych. Możliwe jest zatrzymanie moczu, które jest przeciwwskazaniem do stosowania tolterodyny[2]. U osób predysponowanych wzrasta ryzyko ostrego napadu jaskry z wąskim kątem przesączania oraz upadków.
Mechanizm
Działania przeciwcholinergiczne obu leków się sumują, co jest głównym mechanizmem tej interakcji. Difenhydramina ma działanie przeciwmuskarynowe i nasila działanie innych leków przeciwcholinergicznych[1]. Jednoczesne stosowanie tolterodyny z innymi lekami przeciwmuskarynowymi nasila zarówno działanie terapeutyczne, jak i działania niepożądane[2]. Difenhydramina hamuje CYP2D6, dlatego należy unikać łączenia jej z lekami metabolizowanymi głównie przez ten izoenzym[1]. Tolterodyna jest przekształcana przez CYP2D6 w 5-hydroksymetylotolterodynę o równoważnej sile działania, więc samo zahamowanie CYP2D6 nie powoduje klinicznie istotnej zmiany jej działania[2]. Znaczenie ma to dopiero przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, gdy obniżona aktywność CYP2D6 zwiększa stężenie tolterodyny i ryzyko przedawkowania[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- oddawanie moczu i objawy zatrzymania moczu
- zaparcia
- stan poznawczy, senność i splątanie (szczególnie u osób starszych)
- zaburzenia widzenia i objawy jaskry z wąskim kątem przesączania
- częstość rytmu serca
- EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego częściej prowadzi do splątania, zaburzeń poznawczych, upadków i zatrzymania moczu. Difenhydraminy w tej grupie nie należy łączyć z tolterodyną. |
| Miejscowa (na skórę, na niewielką powierzchnię)droga podania · difenhydramina | ryzyko maleje | Difenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię skóry wchłania się w małym stopniu, więc sumowanie działania przeciwcholinergicznego jest mało prawdopodobne. Ryzyko rośnie przy stosowaniu na duże lub uszkodzone powierzchnie. |
| Pojedyncza dawka doraźnieczas leczenia · difenhydramina | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka difenhydraminy niesie mniejsze ryzyko niż regularne stosowanie, ale u osób starszych i z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego nadal może wywołać zatrzymanie moczu lub splątanie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ TolterodynaNie łączy się tolterodyny z erytromycyną podawaną ogólnoustrojowo.Nie łącz tych leków na własną rękę – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na czas kuracji antybiotykiem wstrzymać lek na pęcherz albo zmienić antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na czas kuracji antybiotykiem wstrzymać lek na pęcherz albo zmienić antybiotyk.
Erytromycyna to antybiotyk, który może spowalniać usuwanie tolterodyny z organizmu. Wtedy lek na pęcherz działa mocniej, niż powinien. Może to nasilić suchość w ustach, zaparcie, niewyraźne widzenie, a nawet spowodować trudności z oddaniem moczu lub szybkie bicie serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- trudności z oddaniem moczu lub brak oddawania moczu
- bardzo silna suchość w ustach
- niewyraźne widzenie
- kołatanie lub szybkie bicie serca
- splątanie lub silna senność
- uporczywe zaparcie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się tolterodyny z erytromycyną podawaną ogólnoustrojowo[1]. Na czas krótkiej antybiotykoterapii najprościej wstrzymać tolterodynę albo wybrać antybiotyk, który nie hamuje silnie CYP3A4, np. azytromycynę. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, należy obserwować pacjenta pod kątem objawów przeciwmuskarynowych i zatrzymania moczu, a u osób z czynnikami ryzyka wydłużenia QT rozważyć kontrolę EKG i elektrolitów.
Skutek kliniczny
Nasilenie działań przeciwmuskarynowych tolterodyny, takich jak suchość w ustach, zaparcie, zaburzenia widzenia, przyspieszona czynność serca, splątanie i zatrzymanie moczu. Ryzyko dotyczy zwłaszcza osób wolno metabolizujących przez CYP2D6, których zwykle nie da się rozpoznać w praktyce[2]. Erytromycyna wydłuża odstęp QT, dlatego u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu wzrost stężenia tolterodyny wymaga szczególnej ostrożności[3].
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4 i zwiększa stężenie leków metabolizowanych przez cytochrom P-450[3]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, a u osób z obniżoną aktywnością CYP2D6 jej eliminacja zależy w dużej mierze od CYP3A4. W tej grupie jednoczesne stosowanie silnego inhibitora CYP3A4, takiego jak erytromycyna, zwiększa stężenie tolterodyny w surowicy i grozi przedawkowaniem[1]. U osób z prawidłową aktywnością CYP2D6 wzrost ekspozycji jest mniejszy, ponieważ aktywny metabolit 5-hydroksymetylotolterodyna działa równie silnie jak lek macierzysty[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- suchość w ustach i zaparcie
- trudności w oddawaniu moczu lub zatrzymanie moczu
- zaburzenia widzenia
- częstość akcji serca
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu i magnezu u pacjentów z czynnikami ryzyka
Bezpieczniejsze alternatywy
azytromycynachlorek trospiowy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (na skórę)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana miejscowo na skórę daje znikome stężenie ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie CYP3A4, więc interakcja z tolterodyną nie ma znaczenia klinicznego. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują przeciwwskazania do leków przeciwmuskarynowych, takie jak rozrost prostaty z ryzykiem zatrzymania moczu, a także zaburzenia elektrolitowe i choroby serca zwiększające ryzyko wydłużenia QT, dlatego wzrost stężenia tolterodyny jest dla nich groźniejszy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Uroflow 1 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uroflow-1-100194410/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
Niekorzystna interakcjaKardioselektywne beta-blokery (np. bisoprolol, metoprolol, betaksolol)+ Niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy (np. werapamil) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kardioselektywnego beta-blokera i werapamilu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować je tylko u chorych bez bradykardii, zaburzeń przewodzenia i niewydolności serca, pod ścisłą kontrolą tętna, ciśnienia tętniczego i EKG.Jeśli bierzesz beta-bloker razem z werapamilem, upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, regularnie mierz tętno i ciśnienie i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz beta-bloker razem z werapamilem, upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, regularnie mierz tętno i ciśnienie i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki na serce i nadciśnienie z grupy beta-blokerów, takie jak bisoprolol, metoprolol czy nebiwolol, oraz werapamil zwalniają pracę serca. Gdy bierzesz je razem, ich działanie się sumuje i serce może bić zbyt wolno albo z przerwami, a ciśnienie może za bardzo spaść. Lekarz czasem celowo łączy te leki, ale wtedy trzeba uważnie obserwować tętno i samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne lub nierówne tętno
- zawroty głowy albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- duszność, zwłaszcza przy wysiłku lub w pozycji leżącej
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- silne osłabienie i zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kardioselektywnego beta-blokera i werapamilu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować je tylko u chorych bez bradykardii, zaburzeń przewodzenia i niewydolności serca, pod ścisłą kontrolą tętna, ciśnienia tętniczego i EKG[1]. Dożylne podanie werapamilu choremu leczonemu beta-blokerem lub dożylne podanie beta-blokera, takiego jak esmolol, landiolol czy metoprolol, choremu otrzymującemu werapamil jest przeciwwskazane. Esmolol i landiolol, stosowane wyłącznie dożylnie, nie powinny być podawane razem z werapamilem ani wkrótce po jego podaniu. Jeśli leczenie doustne jest uzasadnione, nowy lek należy włączać w małej dawce i zwiększać ją stopniowo. Przed rozpoczęciem leczenia warto rozważyć zastąpienie werapamilu dihydropirydynowym antagonistą wapnia[1]. Żadnego z leków nie należy odstawiać nagle, a beta-bloker szczególnie wymaga stopniowego zmniejszania dawki.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nasiloną bradykardię, blok przedsionkowo-komorowy różnego stopnia, niedociśnienie, zaostrzenie niewydolności serca, a w skrajnych przypadkach zahamowanie zatokowe lub asystolię[1]. Ryzyko jest największe przy podaniu dożylnym jednego z leków, u osób starszych oraz u chorych z dysfunkcją węzła zatokowego, zaburzeniami przewodzenia lub obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory[2]. Interakcja jest wspólna dla wszystkich kardioselektywnych beta-blokerów, także tych o wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej.
Mechanizm
Kardioselektywne beta-blokery i werapamil hamują czynność serca w ten sam sposób, choć różnymi drogami. Obie grupy zwalniają rytm zatokowy, wydłużają przewodzenie w węźle przedsionkowo-komorowym i osłabiają kurczliwość mięśnia sercowego, więc ich działania się sumują. Beta-bloker zmniejsza pobudzenie współczulne, a werapamil blokuje wolne kanały wapniowe w węźle zatokowym, węźle przedsionkowo-komorowym i w kardiomiocytach. Dodatkowo werapamil hamuje metabolizm wątrobowy i transport P-glikoproteiny, co może zwiększać stężenie niektórych beta-blokerów, zwłaszcza metoprololu i bisoprololu. Składowa farmakokinetyczna ma jednak mniejsze znaczenie niż sumowanie działania na serce, które dotyczy wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- EKG z oceną odstępu PQ i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i przyrost masy ciała
- zawroty głowy, omdlenia i nadmierne zmęczenie
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy | ryzyko rośnie | Dożylne podanie werapamilu choremu leczonemu beta-blokerem grozi ciężką bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym, niedociśnieniem i asystolią, dlatego jest przeciwwskazane. |
| Dożylnadroga podania · kardioselektywne beta-blokery | ryzyko rośnie | Dożylne podanie beta-blokera, w tym esmololu, landiololu lub metoprololu, choremu otrzymującemu werapamil albo niedawno leczonemu werapamilem dożylnie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkich zaburzeń przewodzenia i depresji mięśnia sercowego. |
| Krople do oczupostać · kardioselektywne beta-blokery | ryzyko maleje | Betaksolol w kroplach do oczu wchłania się do krążenia w mniejszym stopniu, ale opisywano bradykardię przy łączeniu okulistycznych beta-blokerów z werapamilem, dlatego u chorych z zaburzeniami przewodzenia należy zachować ostrożność. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje dysfunkcja węzła zatokowego i zaburzenia przewodzenia, co zwiększa ryzyko ciężkiej bradykardii i bloku przy tym połączeniu. |
| Dołączenie drugiego leku do już stosowanegokolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Dołączając werapamil do beta-blokera lub beta-bloker do werapamilu, należy zacząć od małej dawki, stopniowo ją zwiększać i ocenić tętno oraz EKG w pierwszych dniach leczenia. |
Źródła
- Richards TR, Tobe SW. Combining other antihypertensive drugs with β-blockers in hypertension: a focus on safety and tolerability. Can J Cardiol. 2014;30(5 Suppl):S42-6. doi: 10.1016/j.cjca.2013.08.012. PMID: 24518661.
- Krikler DM. [Verapamil in the study and treatment of supraventricular tachycardias, with special reference to pre-excitation]. Minerva Med. 1975;66(39):1914-22. PMID: 236526.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.