Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Tolterodyna / Tolterodyna i zonisamid

Tolterodyna i zonisamid

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, jeśli pacjent unika przegrzania i dba o nawodnienie.

Pij dużo płynów, unikaj przegrzania i dużego wysiłku w upale, a jeśli prawie się nie pocisz albo masz wysoką temperaturę ciała, od razu skontaktuj się z lekarzem.

Niekorzystna interakcjaTolterodyna+ ZonisamidPołączenie można stosować, jeśli pacjent unika przegrzania i dba o nawodnienie.Pij dużo płynów, unikaj przegrzania i dużego wysiłku w upale, a jeśli prawie się nie pocisz albo masz wysoką temperaturę ciała, od razu skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Pij dużo płynów, unikaj przegrzania i dużego wysiłku w upale, a jeśli prawie się nie pocisz albo masz wysoką temperaturę ciała, od razu skontaktuj się z lekarzem.

Oba leki mogą zmniejszać pocenie się. Organizm słabiej się wtedy chłodzi i łatwiej o przegrzanie, zwłaszcza w upale lub przy wysiłku. Oba leki mogą też powodować zawroty głowy i senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • brak lub wyraźnie mniejsze pocenie się
  • uczucie gorąca, wysoka temperatura ciała
  • ból głowy, osłabienie, splątanie w upale
  • silne zawroty głowy lub senność
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, jeśli pacjent unika przegrzania i dba o nawodnienie. Poinformuj go o objawach skąpego pocenia i przegrzania. W okresie upałów lub przy pracy w wysokiej temperaturze rozważ lek na pęcherz nadreaktywny bez działania przeciwmuskarynowego. U dzieci tego połączenia lepiej unikać.

Skutek kliniczny

Zmniejszone pocenie, wzrost temperatury ciała, a przy upale lub dużym wysiłku udar cieplny. Możliwe nasilenie zawrotów głowy i senności. Ryzyko przegrzania jest największe u dzieci, u osób starszych, w czasie upałów i przy odwodnieniu.

Mechanizm

Oba leki ograniczają oddawanie ciepła przez skórę, ale różnymi drogami. Tolterodyna blokuje receptory muskarynowe, w tym te, które pobudzają gruczoły potowe, i w ten sposób zmniejsza pocenie. Zonisamid sam wywołuje skąpe pocenie się i podwyższenie temperatury ciała. Gdy oba działania się sumują, rośnie ryzyko przegrzania. Dochodzi też sumowanie działania na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba leki mogą wywoływać zawroty głowy i senność. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo tolterodyna nie hamuje CYP3A4, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 ani CYP1A2[1], a zonisamid nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450[2].

Metabolizm i transportery

  • Tolterodyna: wrażliwy substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[4]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • temperatura ciała w czasie upałów i wysiłku
  • pocenie się (skąpe lub brak potu)
  • objawy odwodnienia
  • zawroty głowy i senność

Bezpieczniejsze alternatywy

mirabegron

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 17 latpacjentryzyko rośnieU dzieci skąpe pocenie i hipertermia po zonisamidzie występują częściej i mogą prowadzić do udaru cieplnego. Dołożenie leku przeciwmuskarynowego dodatkowo zwiększa to ryzyko, więc połączenia lepiej unikać.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych łatwiej o odwodnienie i zaburzenia termoregulacji. Częściej występują też zawroty głowy i upadki.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuTolterodynaa alkoholNie ma podstaw do bezwzględnego zakazu.Jeśli pijesz alkohol, to w małych ilościach, a gdy poczujesz senność lub zawroty głowy, odstaw go i nie prowadź pojazdów.szybki (godziny)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Jeśli pijesz alkohol, to w małych ilościach, a gdy poczujesz senność lub zawroty głowy, odstaw go i nie prowadź pojazdów.

Ulotka tego leku nie zabrania picia alkoholu, ale dokładniejszych badań na ten temat nie ma. Tolterodyna u niektórych osób powoduje senność lub zawroty głowy, a alkohol może te objawy wzmocnić. Alkohol może też nasilać parcie na mocz i częste oddawanie moczu, czyli to, co lek ma zmniejszać.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • senność lub trudność w skupieniu uwagi
  • zawroty głowy albo uczucie niepewności przy chodzeniu
  • zamazane widzenie
  • nasilone parcie na mocz i częstsze wizyty w toalecie
  • upadek lub bliskie upadku
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie ma podstaw do bezwzględnego zakazu. Poinformuj pacjenta o możliwych objawach i zaleć ograniczenie alkoholu do małych ilości, bez prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w razie senności lub zawrotów głowy. Jeśli alkohol wyraźnie nasila parcia, można go ograniczyć jako element leczenia nieleczniczego pęcherza nadreaktywnego.

Skutek kliniczny

U części pacjentów możliwe jest nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji po alkoholu, a także słabszy efekt leku na objawy pęcherza nadreaktywnego. Poważne skutki nie zostały opisane. Największe znaczenie praktyczne ma ryzyko upadku u osób starszych i prowadzenia pojazdów.

Mechanizm

ChPL tolterodyny nie wspomina o alkoholu i nie ma dla tego połączenia badań interakcji[1] Alkohol nie wpływa istotnie na metabolizm tolterodyny, bo nie jest silnym inhibitorem CYP3A4 ani CYP2D6, które w ChPL opisano jako istotne dla stężenia leku[1] Możliwa interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Tolterodyna jest lekiem przeciwmuskarynowym, który u części osób może powodować senność, zawroty głowy i zaburzenia widzenia, a alkohol hamuje ośrodkowy układ nerwowy, więc oba działania mogą się sumować. Alkohol działa też moczopędnie i drażni pęcherz, co może nasilać parcia i częstomocz, czyli objawy, które tolterodyna ma łagodzić. Ten drugi mechanizm jest teoretyczny i nie ma dla niego danych z badań.

Metabolizm i transportery

  • Tolterodyna: wrażliwy substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • senność i zawroty głowy po alkoholu
  • nasilenie parć naglących i częstomoczu
  • ryzyko upadków u osób starszych
  • zaburzenia widzenia i koncentracji przy prowadzeniu pojazdów

Kiedy ocena się zmienia

Podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych senność i zawroty głowy łatwiej prowadzą do upadków, a wrażliwość na działanie ośrodkowe alkoholu i leków przeciwmuskarynowych jest większa. Zalecaj szczególną ostrożność i unikanie alkoholu.
Duża jednorazowa ilośćilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększa ilość alkoholu nasila addycję działań ośrodkowych i drażniące działanie na pęcherz. W takiej sytuacji należy pouczyć pacjenta o większym ryzyku senności, zawrotów głowy i zaburzeń widzenia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.

Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność
  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z równowagą
  • trudności z koncentracją lub mową
  • częstsze napady padaczkowe
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].

Metabolizm i transportery

  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • senność i nadmierne uspokojenie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • zaburzenia koncentracji i pamięci
  • częstość napadów padaczkowych
  • ilość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePicie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów.
Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholryzyko rośnieNa początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 213

Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w pęcherzu nadreaktywnym (np. solifenacyna, oksybutynina, tolterodyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych.Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.

Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol czy flukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na pęcherz nadreaktywny, na przykład solifenacyny, daryfenacyny, fezoterodyny, tolterodyny i oksybutyniny. Lek na pęcherz zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości, co nasila jego działania niepożądane. Mirabegron i wibegron działają inaczej i to połączenie zwykle nie sprawia z nimi problemu. Pojedyncza tabletka flukonazolu na grzybicę pochwy zwykle nie jest groźna, ale dłuższe leczenie przeciwgrzybicze wymaga ostrożności.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna suchość w ustach
  • uporczywe zaparcia
  • trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
  • nieostre widzenie
  • kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub silne zawroty głowy
  • senność, splątanie, kłopoty z pamięcią
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych. Daryfenacyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Solifenacynę i fezoterodynę stosuj z tymi triazolami tylko w zmniejszonej, maksymalnej dawce dopuszczonej w ChPL[1]. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek albo umiarkowaną niewydolnością wątroby to połączenie jest przeciwwskazane. Tolterodyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Oksybutyninę stosuj ostrożnie i rozważ zmniejszenie dawki. Przy flukonazolu i izawukonazolu zwykle wystarczy obserwacja kliniczna. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach flukonazolu rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest długie, rozważ zamianę leku urologicznego na mirabegron, wibegron albo chlorek trospiowy. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego nie wracaj do pełnej dawki od razu.

Skutek kliniczny

Wyższe stężenie leku przeciwmuskarynowego nasila działania antycholinergiczne. Należą do nich suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność oraz zaburzenia poznawcze i splątanie, szczególnie u osób starszych. Solifenacyna i tolterodyna w dużych stężeniach mogą wydłużać odstęp QT. Worykonazol, pozakonazol, itrakonazol i flukonazol również mają taki potencjał, dlatego u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rośnie ryzyko arytmii. Interakcja jest najsilniejsza przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Przy flukonazolu i izawukonazolu jest słabsza, ale istotna klinicznie, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu i wyższych dawkach[2].

Mechanizm

Triazole hamują izoenzym CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania przez flukonazol rośnie z dawką. Leki przeciwmuskarynowe stosowane w pęcherzu nadreaktywnym są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to solifenacyny, oksybutyniny, daryfenacyny oraz aktywnego metabolitu fezoterodyny[2]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, ale u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4. Zahamowanie tego szlaku zmniejsza klirens leku urologicznego, zwiększa jego stężenie w osoczu i wydłuża okres półtrwania[3]. Wpływ na triazol nie występuje. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu agonistów receptora beta-3, czyli mirabegronu i wibegronu.

Monitorować

  • suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu
  • zaburzenia widzenia (akomodacji)
  • senność, zawroty głowy, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
  • częstość akcji serca
  • EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii, zwłaszcza przy solifenacynie lub tolterodynie z worykonazolem, pozakonazolem albo itrakonazolem
  • czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjentinterakcja nie dotyczyPrzy ciężkiej niewydolności nerek jednoczesne stosowanie solifenacyny lub fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem, jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby.
Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazoleryzyko malejePojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótkotrwałe i umiarkowane hamowanie CYP3A4. Nie wymaga to zwykle modyfikacji leczenia urologicznego, wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach.
Duże dawki flukonazolu stosowane długotrwaledawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki. Przy dużych dawkach i dłuższym leczeniu interakcja zbliża się nasileniem do tej obserwowanej przy silnych inhibitorach. Rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego.
Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po zakończeniu terapii. Powrót do pełnej dawki leku przeciwmuskarynowego lub ponowne włączenie daryfenacyny odłóż na pewien czas po odstawieniu triazolu.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych zwiększona ekspozycja na lek przeciwmuskarynowy częściej powoduje splątanie, zaburzenia poznawcze, upadki i zatrzymanie moczu. Częściej występują też czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT. Preferuj mirabegron lub wibegron albo wstrzymaj lek przeciwmuskarynowy na czas leczenia triazolem.

Źródła

  1. Doroshyenko O, Fuhr U. Clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics of solifenacin. Clin Pharmacokinet. 2009;48(5):281-302. doi: 10.2165/00003088-200948050-00001. PMID: 19566112.
  2. Skerjanec A. The clinical pharmacokinetics of darifenacin. Clin Pharmacokinet. 2006;45(4):325-50. doi: 10.2165/00003088-200645040-00001. PMID: 16584282.
  3. Swart PJ, Krauwinkel WJ, Smulders RA, Smith NN. Pharmacokinetic effect of ketoconazole on solifenacin in healthy volunteers. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2006;99(1):33-6. doi: 10.1111/j.1742-7843.2006.pto_285.x. PMID: 16867168.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ ZonisamidNie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.

Metoklopramid to lek na nudności i wymioty, którego nie wolno stosować przy padaczce. Może on zwiększać liczbę i siłę napadów, a zonisamid przyjmujesz właśnie po to, żeby im zapobiegać. Oba leki mogą też powodować senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nietypowe drgania lub skurcze mięśni
  • mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi
  • silna senność lub zawroty głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.[1][2] W razie potrzeby leczenia nudności lub wymiotów wybierz lek przeciwwymiotny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.

Skutek kliniczny

Metoklopramid może nasilić i uczęścić napady padaczkowe u pacjenta leczonego zonisamidem, co oznacza utratę kontroli choroby. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.

Mechanizm

Metoklopramid jest antagonistą receptorów dopaminowych przenikającym do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa częstość oraz nasilenie napadów drgawkowych u chorych na padaczkę, przez co działa przeciwnie do zonisamidu stosowanego w leczeniu padaczki. Metoklopramid nie może być stosowany u chorych na padaczkę ani u chorych na chorobę Parkinsona.[1][2] Oba leki mogą działać uspokajająco, więc senność i spowolnienie mogą się sumować. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6 metabolizującego metoklopramid, więc interakcja farmakokinetyczna przez ten szlak jest mało prawdopodobna.[3]

Metabolizm i transportery

  • Metoklopramid: substrat CYP2D6[4]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • częstość i nasilenie napadów padaczkowych
  • nadmierna senność i zawroty głowy
  • objawy pozapiramidowe przy przypadkowym podaniu metoklopramidu

Bezpieczniejsze alternatywy

domperidonondansetron

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSotalol+ TolterodynaSotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie zaczynaj przyjmować tolterodyny razem z sotalolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na pęcherz, a sotalolu nie odstawiaj samodzielnie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować tolterodyny razem z sotalolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na pęcherz, a sotalolu nie odstawiaj samodzielnie.

Sotalol to lek na zaburzenia rytmu serca, a tolterodyna to lek na nadreaktywny pęcherz. Oba leki mogą zaburzać przewodzenie prądu w sercu, a razem nasilają to działanie. Może to wywołać groźne, nieregularne bicie serca. Tych leków nie należy przyjmować razem bez decyzji lekarza.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • nagłe osłabienie
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Sotalolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Zamiast tolterodyny należy wybrać lek na pęcherz nadreaktywny bez wpływu na odstęp QT. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, przed włączeniem tolterodyny trzeba wykonać EKG z oceną QTc, wyrównać hipokaliemię i kontrolować zapis EKG w trakcie leczenia[2].

Skutek kliniczny

Grozi dalsze wydłużenie odstępu QT i zwiększone ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, szczególnie torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdleń lub nagłego zgonu sercowego[2].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Sotalol jako lek przeciwarytmiczny klasy III sam w sobie może wywołać torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii i bradykardii[2]. Tolterodynę należy stosować ostrożnie u osób przyjmujących leki wydłużające QT, w tym sotalol[3]. Interakcji farmakokinetycznej się nie oczekuje, ponieważ tolterodyna nie hamuje głównych izoenzymów cytochromu P450[3].

Metabolizm i transportery

  • Tolterodyna: wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca
  • czynność nerek (eliminacja sotalolu)
  • objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

trospiumdarifenacyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotahexal 160 160 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotahexal-160-100062357/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sotalol Aurovitas 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sotalol-aurovitas-100375412/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.

Buspiron nie jest zalecany u osób chorujących na padaczkę, a zonisamid to lek przeciwpadaczkowy. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
  • nasilona senność
  • zawroty głowy
  • trudności z koncentracją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy. Jeśli zonisamid stosowany jest poza wskazaniem u osoby bez padaczki, połączenie można rozważyć z zachowaniem ostrożności i kontrolą senności oraz zawrotów głowy.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie kontroli napadów padaczkowych oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.

Mechanizm

Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę[1] – a padaczka jest podstawowym wskazaniem zonisamidu, więc u większości pacjentów przyjmujących zonisamid buspiron jest przeciwwskazany ze względu na chorobę, a nie na sam lek. Przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami serotoninergicznymi opisywano rzadkie przypadki drgawek po buspironie[1]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron łączy się ostrożnie z innymi lekami o takim działaniu[1], co oznacza możliwość sumowania senności i zawrotów głowy. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP3A4, więc nie zwiększa stężenia buspironu[2].

Metabolizm i transportery

  • Buspiron: wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • częstość i charakter napadów padaczkowych
  • senność i zawroty głowy
  • sprawność psychoruchowa, zwłaszcza u kierowców

Bezpieczniejsze alternatywy

pregabalinasertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDifenhydramina+ TolterodynaUnikaj łączenia difenhydraminy z tolterodyną, zwłaszcza u osób starszych i przy dłuższym stosowaniu.Nie przyjmuj difenhydraminy (także w tabletkach na sen) razem z tolterodyną, zanim nie zapytasz lekarza lub farmaceuty o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj difenhydraminy (także w tabletkach na sen) razem z tolterodyną, zanim nie zapytasz lekarza lub farmaceuty o bezpieczniejszy lek.

Oba leki działają podobnie, więc ich działania niepożądane się sumują. Razem mogą silniej wysuszać usta, powodować zaparcia, niewyraźne widzenie, senność i splątanie. Mogą też utrudnić oddawanie moczu, aż do jego całkowitego zatrzymania. Ryzyko jest większe u osób starszych.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • trudność z oddaniem moczu albo brak moczu mimo parcia
  • silne zaparcie lub ból brzucha
  • splątanie, dezorientacja lub nadmierna senność
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • ból oka z zaczerwienieniem i nagłym pogorszeniem widzenia
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia difenhydraminy z tolterodyną, zwłaszcza u osób starszych i przy dłuższym stosowaniu. Przed zastosowaniem difenhydraminy z lekiem przeciwcholinergicznym pacjent powinien uzyskać poradę medyczną[1]. W leczeniu alergii wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji o słabym działaniu przeciwcholinergicznym, a w bezsenności omów z lekarzem inne postępowanie. Jeśli połączenie jest konieczne doraźnie, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę difenhydraminy przez najkrótszy czas i obserwuj objawy przeciwcholinergiczne. U pacjenta z wydłużeniem odstępu QT lub jego czynnikami ryzyka difenhydramina jest przeciwwskazana[1].

Skutek kliniczny

Nasilenie objawów przeciwcholinergicznych, takich jak suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność, splątanie i zaburzenia poznawcze, szczególnie u osób starszych. Możliwe jest zatrzymanie moczu, które jest przeciwwskazaniem do stosowania tolterodyny[2]. U osób predysponowanych wzrasta ryzyko ostrego napadu jaskry z wąskim kątem przesączania oraz upadków.

Mechanizm

Działania przeciwcholinergiczne obu leków się sumują, co jest głównym mechanizmem tej interakcji. Difenhydramina ma działanie przeciwmuskarynowe i nasila działanie innych leków przeciwcholinergicznych[1]. Jednoczesne stosowanie tolterodyny z innymi lekami przeciwmuskarynowymi nasila zarówno działanie terapeutyczne, jak i działania niepożądane[2]. Difenhydramina hamuje CYP2D6, dlatego należy unikać łączenia jej z lekami metabolizowanymi głównie przez ten izoenzym[1]. Tolterodyna jest przekształcana przez CYP2D6 w 5-hydroksymetylotolterodynę o równoważnej sile działania, więc samo zahamowanie CYP2D6 nie powoduje klinicznie istotnej zmiany jej działania[2]. Znaczenie ma to dopiero przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, gdy obniżona aktywność CYP2D6 zwiększa stężenie tolterodyny i ryzyko przedawkowania[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[3], tolterodyna – wrażliwy substrat CYP2D6[4]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2D6[3]
  • Tolterodyna: wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • oddawanie moczu i objawy zatrzymania moczu
  • zaparcia
  • stan poznawczy, senność i splątanie (szczególnie u osób starszych)
  • zaburzenia widzenia i objawy jaskry z wąskim kątem przesączania
  • częstość rytmu serca
  • EKG u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QT

Bezpieczniejsze alternatywy

loratadynadesloratadynafeksofenadynabilastynamirabegron

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego częściej prowadzi do splątania, zaburzeń poznawczych, upadków i zatrzymania moczu. Difenhydraminy w tej grupie nie należy łączyć z tolterodyną.
Miejscowa (na skórę, na niewielką powierzchnię)droga podania · difenhydraminaryzyko malejeDifenhydramina stosowana miejscowo na niewielką powierzchnię skóry wchłania się w małym stopniu, więc sumowanie działania przeciwcholinergicznego jest mało prawdopodobne. Ryzyko rośnie przy stosowaniu na duże lub uszkodzone powierzchnie.
Pojedyncza dawka doraźnieczas leczenia · difenhydraminaryzyko malejePojedyncza dawka difenhydraminy niesie mniejsze ryzyko niż regularne stosowanie, ale u osób starszych i z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego nadal może wywołać zatrzymanie moczu lub splątanie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ TolterodynaNie łączy się tolterodyny z erytromycyną podawaną ogólnoustrojowo.Nie łącz tych leków na własną rękę – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na czas kuracji antybiotykiem wstrzymać lek na pęcherz albo zmienić antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie łącz tych leków na własną rękę – zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na czas kuracji antybiotykiem wstrzymać lek na pęcherz albo zmienić antybiotyk.

Erytromycyna to antybiotyk, który może spowalniać usuwanie tolterodyny z organizmu. Wtedy lek na pęcherz działa mocniej, niż powinien. Może to nasilić suchość w ustach, zaparcie, niewyraźne widzenie, a nawet spowodować trudności z oddaniem moczu lub szybkie bicie serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • trudności z oddaniem moczu lub brak oddawania moczu
  • bardzo silna suchość w ustach
  • niewyraźne widzenie
  • kołatanie lub szybkie bicie serca
  • splątanie lub silna senność
  • uporczywe zaparcie
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łączy się tolterodyny z erytromycyną podawaną ogólnoustrojowo[1]. Na czas krótkiej antybiotykoterapii najprościej wstrzymać tolterodynę albo wybrać antybiotyk, który nie hamuje silnie CYP3A4, np. azytromycynę. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, należy obserwować pacjenta pod kątem objawów przeciwmuskarynowych i zatrzymania moczu, a u osób z czynnikami ryzyka wydłużenia QT rozważyć kontrolę EKG i elektrolitów.

Skutek kliniczny

Nasilenie działań przeciwmuskarynowych tolterodyny, takich jak suchość w ustach, zaparcie, zaburzenia widzenia, przyspieszona czynność serca, splątanie i zatrzymanie moczu. Ryzyko dotyczy zwłaszcza osób wolno metabolizujących przez CYP2D6, których zwykle nie da się rozpoznać w praktyce[2]. Erytromycyna wydłuża odstęp QT, dlatego u osób z dodatkowymi czynnikami ryzyka zaburzeń rytmu wzrost stężenia tolterodyny wymaga szczególnej ostrożności[3].

Mechanizm

Erytromycyna hamuje CYP3A4 i zwiększa stężenie leków metabolizowanych przez cytochrom P-450[3]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, a u osób z obniżoną aktywnością CYP2D6 jej eliminacja zależy w dużej mierze od CYP3A4. W tej grupie jednoczesne stosowanie silnego inhibitora CYP3A4, takiego jak erytromycyna, zwiększa stężenie tolterodyny w surowicy i grozi przedawkowaniem[1]. U osób z prawidłową aktywnością CYP2D6 wzrost ekspozycji jest mniejszy, ponieważ aktywny metabolit 5-hydroksymetylotolterodyna działa równie silnie jak lek macierzysty[1].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Erytromycyna – umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], tolterodyna – substrat CYP3A4[5]
  • Erytromycyna: umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4]
  • Tolterodyna: wrażliwy substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • suchość w ustach i zaparcie
  • trudności w oddawaniu moczu lub zatrzymanie moczu
  • zaburzenia widzenia
  • częstość akcji serca
  • EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu u pacjentów z czynnikami ryzyka

Bezpieczniejsze alternatywy

azytromycynachlorek trospiowy

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (na skórę)droga podania · erytromycynainterakcja nie dotyczyErytromycyna stosowana miejscowo na skórę daje znikome stężenie ogólnoustrojowe i nie hamuje istotnie CYP3A4, więc interakcja z tolterodyną nie ma znaczenia klinicznego.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują przeciwwskazania do leków przeciwmuskarynowych, takie jak rozrost prostaty z ryzykiem zatrzymania moczu, a także zaburzenia elektrolitowe i choroby serca zwiększające ryzyko wydłużenia QT, dlatego wzrost stężenia tolterodyny jest dla nich groźniejszy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Uroflow 1 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uroflow-1-100194410/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaKlemastyna+ ZonisamidU pacjenta leczonego zonisamidem lepiej unikać klemastyny i wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy II generacji.Zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który nie powoduje senności, a jeśli musisz przyjmować oba leki, nie prowadź samochodu, nie pij alkoholu i unikaj przegrzania.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Zapytaj farmaceutę lub lekarza o lek przeciwalergiczny, który nie powoduje senności, a jeśli musisz przyjmować oba leki, nie prowadź samochodu, nie pij alkoholu i unikaj przegrzania.

Oba leki mogą powodować senność i zawroty głowy, a razem działają silniej. Możesz czuć się otępiały, gorzej się koncentrować i łatwiej się przewrócić. Lek na padaczkę może też zmniejszać pocenie się, a lek przeciwalergiczny dodatkowo to nasila, przez co łatwiej o przegrzanie organizmu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy, chwiejny chód, upadki
  • brak pocenia się mimo upału lub wysiłku
  • gorączka, uczucie przegrzania, zaczerwieniona i sucha skóra
  • splątanie lub dezorientacja
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

U pacjenta leczonego zonisamidem lepiej unikać klemastyny i wybrać niesedatywny lek przeciwhistaminowy II generacji. Klemastyny nie łączy się z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy[1]. Jeśli połączenie jest konieczne, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę klemastyny przez możliwie krótki czas, ostrzec pacjenta przed prowadzeniem pojazdów i piciem alkoholu oraz kontrolować objawy nadmiernej sedacji i przegrzania. Alkohol dodatkowo nasila działanie klemastyny na ośrodkowy układ nerwowy[1].

Skutek kliniczny

Nasilona senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej, większe ryzyko upadków i wypadków komunikacyjnych. Możliwe zmniejszone pocenie się i przegrzanie organizmu, zwłaszcza u dzieci, w upale i podczas wysiłku.

Mechanizm

Klemastyna jest lekiem przeciwhistaminowym I generacji o działaniu uspokajającym i przeciwcholinergicznym. Zonisamid jako lek przeciwpadaczkowy często wywołuje senność, zawroty głowy i spowolnienie psychoruchowe, więc oba leki sumują hamujący wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Klemastyna nasila hamujące działanie innych leków działających depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i takiego łączenia należy unikać[1]. Dodatkowo zonisamid może zmniejszać pocenie się i sprzyjać przegrzaniu, a działanie przeciwcholinergiczne klemastyny również ogranicza wydzielanie potu, co teoretycznie zwiększa ryzyko zaburzeń termoregulacji. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo zonisamid nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450[2].

Metabolizm i transportery

  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • nasilenie senności i zawrotów głowy
  • koordynacja ruchowa i ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych
  • pocenie się i temperatura ciała, zwłaszcza u dzieci, w upale i przy wysiłku
  • objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaparcie, zatrzymanie moczu)

Bezpieczniejsze alternatywy

loratadynadesloratadynacetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynabilastyna

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 17pacjentryzyko rośnieU dzieci ryzyko oligohydrozy i hipertermii związanej z zonisamidem jest największe, a działanie przeciwcholinergiczne klemastyny może je nasilać. U dzieci połączenia należy unikać i zastosować lek przeciwhistaminowy II generacji.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji i działania przeciwcholinergicznego zwiększa ryzyko upadków, splątania i zatrzymania moczu. Zaleca się lek przeciwhistaminowy II generacji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Clemastinum Hasco 1 mg/10 ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clemastinum-hasco-100130923/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaTolterodyna+ KetokonazolNie łącz tolterodyny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo.Jeśli dostałeś ketokonazol w tabletkach, zanim zaczniesz go brać, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na ten czas przerwać lek na pęcherz albo go zmienić.szybki (godziny)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli dostałeś ketokonazol w tabletkach, zanim zaczniesz go brać, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy na ten czas przerwać lek na pęcherz albo go zmienić.

Ketokonazol w tabletkach może sprawić, że lek na pęcherz będzie się gromadził w organizmie. Wtedy łatwiej o działania niepożądane, takie jak suchość w ustach, zaparcie, niewyraźne widzenie czy kłopot z oddaniem moczu. Ketokonazol w kremie lub szamponie nie stwarza takiego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nie możesz oddać moczu albo oddajesz go z dużym trudem
  • silna suchość w ustach
  • uporczywe zaparcie
  • niewyraźne widzenie
  • kołatanie serca
  • splątanie lub nietypowa senność
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – wchłanianie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Nie łącz tolterodyny z ketokonazolem podawanym ogólnoustrojowo[1]. Na czas leczenia ketokonazolem rozważ przerwę w stosowaniu tolterodyny albo zmianę leku na nadreaktywny pęcherz na taki, który nie zależy od CYP3A4. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, obserwuj pacjenta pod kątem objawów przeciwmuskarynowych, szczególnie zatrzymania moczu.

Skutek kliniczny

Wzrost stężenia tolterodyny niesie ryzyko przedawkowania z nasileniem działań przeciwmuskarynowych[2]. Może to się objawiać suchością w ustach, zaparciem, zatrzymaniem moczu, zaburzeniami widzenia, przyspieszeniem czynności serca oraz splątaniem, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Ketokonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i hamuje metabolizm tolterodyny, co zwiększa jej stężenie w surowicy[2]. Efekt jest największy u osób z wolnym metabolizmem przez CYP2D6, u których CYP3A4 staje się główną drogą eliminacji tolterodyny[3]. U pozostałych osób tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 do 5-hydroksymetylotolterodyny o równoważnej sile działania, więc wpływ ketokonazolu jest mniejszy[1]. Leki przeciwcholinergiczne mogą dodatkowo zmniejszać wchłanianie ketokonazolu[4]. Znaczenie kliniczne tego mechanizmu dla tolterodyny jest prawdopodobnie niewielkie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Ketokonazol – silny inhibitor CYP3A4[5], tolterodyna – substrat CYP3A4[6]
  • Tolterodyna: wrażliwy substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[6]
  • Ketokonazol: silny inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5]

Monitorować

  • objawy przeciwmuskarynowe (suchość w ustach, zaparcie, zaburzenia widzenia)
  • zatrzymanie moczu i trudności w oddawaniu moczu
  • splątanie i zaburzenia poznawcze u osób starszych
  • częstość akcji serca

Bezpieczniejsze alternatywy

trospiumterbinafina

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa (krem, szampon, żel)droga podania · ketokonazolinterakcja nie dotyczyNiezalecenie łączenia dotyczy ogólnoustrojowego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4. Ketokonazol stosowany na skórę lub skórę głowy nie osiąga stężeń hamujących metabolizm tolterodyny.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine 2 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/titlodine-100017084/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Uroflow 1 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uroflow-1-100194410/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ranolteril 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ranolteril-100224015/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketokonazol 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketokonazol-100121427/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Titlodine. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/titlodine-100017084/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.