Interakcje / Tolwaptan / Tolwaptan i werapamil
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Zmniejsz dawkę tolwaptanu, jeśli pacjent przyjmuje werapamil, i prowadź leczenie z ostrożnością, zwłaszcza gdy werapamil jest dawkowany częściej niż raz na dobę.
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie tolwaptanem, że przyjmujesz werapamil, pij wodę, gdy czujesz pragnienie, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Niekorzystna interakcjaTolwaptan+ WerapamilZmniejsz dawkę tolwaptanu, jeśli pacjent przyjmuje werapamil, i prowadź leczenie z ostrożnością, zwłaszcza gdy werapamil jest dawkowany częściej niż raz na dobę.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie tolwaptanem, że przyjmujesz werapamil, pij wodę, gdy czujesz pragnienie, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie tolwaptanem, że przyjmujesz werapamil, pij wodę, gdy czujesz pragnienie, i nie zmieniaj dawek samodzielnie.
Werapamil sprawia, że tolwaptan dłużej i silniej działa w organizmie. Może to prowadzić do nadmiernej utraty wody, odwodnienia i zbyt dużego stężenia sodu we krwi. Lekarz zwykle zmniejsza wtedy dawkę tolwaptanu i częściej zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silne pragnienie lub suchość w ustach
- zawroty głowy, osłabienie, omdlenie przy wstawaniu
- splątanie, senność, trudności z mówieniem
- znacznie zmniejszona ilość oddawanego moczu
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zmniejsz dawkę tolwaptanu, jeśli pacjent przyjmuje werapamil, i prowadź leczenie z ostrożnością, zwłaszcza gdy werapamil jest dawkowany częściej niż raz na dobę[1][2]. Po włączeniu lub odstawieniu werapamilu u pacjenta leczonego tolwaptanem oceń stężenie sodu, stan nawodnienia i ciśnienie tętnicze, a po odstawieniu werapamilu rozważ powrót do wcześniejszej dawki tolwaptanu. Jeśli to możliwe, rozważ lek przeciwnadciśnieniowy niehamujący CYP3A4.
Skutek kliniczny
Większe stężenie tolwaptanu nasila wodny moczopędny efekt leku, co grozi odwodnieniem, hipernatremią, a przy leczeniu hiponatremii zbyt szybkim wzrostem stężenia sodu. Większe narażenie może też zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby, które jest znanym działaniem niepożądanym tolwaptanu. Odwodnienie łącznie z działaniem hipotensyjnym werapamilu sprzyja niedociśnieniu i pogorszeniu czynności nerek.
Mechanizm
Werapamil jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i inhibitorem glikoproteiny P, a tolwaptan jest substratem obu tych szlaków, więc werapamil zwiększa narażenie na tolwaptan[1][3]. Inny umiarkowany inhibitor CYP3A – flukonazol – zwiększał AUC tolwaptanu o 200%, a Cmax o 80%[1]. Dodatkowo werapamil obniża ciśnienie tętnicze, a tolwaptan zwiększa utratę wolnej wody, co może sumować się w kierunku hipotonii przy odwodnieniu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Tolwaptan – inhibitor CYP3A4[4], werapamil – substrat CYP3A4[5]
- Werapamil – umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], tolwaptan – wrażliwy substrat CYP3A4[6]
- Werapamil – inhibitor P-gp[6], tolwaptan – substrat P-gp[4]
- Tolwaptan: słaby inhibitor BCRP[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor OAT3[4], inhibitor OATP1B1[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[4]
- Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4[6], inhibitor P-gp[6], substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C8[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- stężenie sodu w surowicy
- bilans płynów, masa ciała, objawy odwodnienia
- ciśnienie tętnicze, w tym ortostatyczne
- kreatynina i eGFR
- aktywność aminotransferaz i bilirubina
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Tabletki o natychmiastowym uwalnianiu przyjmowane częściej niż raz na dobępostać · werapamil | ryzyko rośnie | Przy inhibitorze CYP3A przyjmowanym częściej niż raz na dobę wymagana jest szczególna ostrożność. |
| Włączenie werapamilu u pacjenta na stałej dawce tolwaptanukolejność włączenia · werapamil | inne zalecenie | Zmniejsz dawkę tolwaptanu i skontroluj sód, nawodnienie oraz ciśnienie tętnicze w pierwszych dniach skojarzenia. |
| Odstawienie werapamilu u pacjenta na zmniejszonej dawce tolwaptanukolejność włączenia · werapamil | inne zalecenie | Po odstawieniu werapamilu narażenie na tolwaptan maleje, dlatego oceń skuteczność leczenia i rozważ powrót do wcześniejszej dawki tolwaptanu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tolvaptan Sandoz 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tolvaptan-sandoz-100523104/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaTolwaptana alkoholNależy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości i bezwzględne unikanie upijania się w trakcie leczenia tolwaptanem.Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, nie upijaj się i zawsze pij wodę, gdy czujesz pragnienie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Pij alkohol rzadko i w małych ilościach, nie upijaj się i zawsze pij wodę, gdy czujesz pragnienie.
Ten lek powoduje oddawanie dużych ilości moczu, a alkohol dodatkowo odwadnia organizm. Razem mogą prowadzić do odwodnienia, zawrotów głowy i zbyt wysokiego poziomu sodu we krwi. Po alkoholu łatwiej nie zauważyć pragnienia, a przy tym leku regularne picie wody jest bardzo ważne. Alkohol obciąża też wątrobę, na którą ten lek może źle działać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- splątanie, nadmierna senność
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
- ból pod prawym łukiem żebrowym, nudności, uporczywe zmęczenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy zalecić ograniczenie alkoholu do okazjonalnych, niewielkich ilości i bezwzględne unikanie upijania się w trakcie leczenia tolwaptanem. Pacjent powinien przy każdym spożyciu alkoholu mieć dostęp do wody i pić według pragnienia, także przed snem i w nocy. Przy wymiotach, biegunce lub braku możliwości przyjmowania płynów po alkoholu należy skontaktować się z lekarzem w sprawie wstrzymania dawki. U chorych z hiponatremią i alkoholizmem stężenie sodu należy korygować wolniej i prowadzić leczenie bardzo ostrożnie[1]. U osób przewlekle nadużywających alkoholu warto omówić z lekarzem częstsze kontrole parametrów wątrobowych.
Skutek kliniczny
Najważniejszym zagrożeniem jest odwodnienie z hipernatremią, objawiające się silnym pragnieniem, zawrotami głowy, spadkiem ciśnienia przy wstawaniu i splątaniem, a przy znacznym odwodnieniu pogorszeniem czynności nerek. Zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej, hipernatremia oraz niezdolność do odczuwania pragnienia lub reagowania na nie są przeciwwskazaniami do stosowania tolwaptanu[1]. U osób z alkoholizmem leczonych z powodu hiponatremii zbyt szybkie wyrównanie stężenia sodu grozi zespołem osmotycznej demielinizacji[1]. Przewlekłe picie może zwiększać ryzyko uszkodzenia wątroby i utrudniać ocenę, czy wzrost aktywności aminotransferaz wynika z działania tolwaptanu.
Mechanizm
Tolwaptan i alkohol zwiększają utratę wody przez nerki różnymi drogami, przez co sumuje się ryzyko odwodnienia i hipernatremii. Tolwaptan blokuje receptory V2 wazopresyny w kanalikach zbiorczych i wywołuje akwarezę, czyli wydalanie wolnej wody. Etanol hamuje wydzielanie wazopresyny z tylnego płata przysadki i w ten sposób również zwiększa wydalanie wolnej wody. Upojenie alkoholowe osłabia też odczuwanie pragnienia i reagowanie na nie, a bezpieczeństwo leczenia tolwaptanem zależy od swobodnego uzupełniania płynów. Tolwaptan może powodować idiosynkratyczne uszkodzenie wątroby, więc przewlekłe picie dokłada drugi czynnik obciążający wątrobę, choć połączenia tego nie oceniono w badaniach. ChPL tolwaptanu stosowanego w ADPKD podaje, że dane o spożywaniu alkoholu są zbyt ograniczone, aby ocenić jego wpływ na bezpieczeństwo i skuteczność leczenia[1]. ChPL tolwaptanu stosowanego w hiponatremii wymienia alkoholizm jako czynnik zwiększający ryzyko zespołów demielinizacyjnych i zaleca u takich chorych wolniejsze korygowanie stężenia sodu oraz bardzo ostrożne leczenie[1]. Produkty różnią się więc zapisem – w ADPKD charakterystyka nie formułuje zalecenia, a w hiponatremii wymaga ostrożności u osób nadużywających alkoholu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie sodu w surowicy
- objawy odwodnienia i masa ciała
- kreatynina w surowicy
- aminotransferazy i bilirubina
- ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Upojenie alkoholowe silnie hamuje wydzielanie wazopresyny i osłabia reakcję na pragnienie, co przy akwarezie wywołanej tolwaptanem znacząco zwiększa ryzyko ciężkiego odwodnienia i hipernatremii. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Alkoholizm zwiększa ryzyko zespołu osmotycznej demielinizacji przy korygowaniu hiponatremii, dlatego tempo wyrównywania sodu powinno być wolniejsze. Przewlekłe picie dodatkowo obciąża wątrobę u pacjentów narażonych na hepatotoksyczność tolwaptanu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaWerapamila alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a jeśli go spożywa, to w mniejszych ilościach niż dotąd i z ostrożnością, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli się go pije, to w mniejszej ilości niż dotąd i nie przed jazdą samochodem ani obsługą maszyn.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej unikać alkoholu, a jeśli się go pije, to w mniejszej ilości niż dotąd i nie przed jazdą samochodem ani obsługą maszyn.
Werapamil sprawia, że alkohol utrzymuje się we krwi dłużej i działa mocniej niż zwykle. Jedna lampka wina czy piwo mogą więc dać silniejsze skutki niż przed rozpoczęciem leczenia. Alkohol sam obniża też ciśnienie, podobnie jak werapamil, więc mogą pojawić się zawroty głowy lub uczucie omdlewania.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub uczucie omdlewania po wstaniu
- omdlenie
- wyraźnie szybsze lub mocniejsze upicie się niż zwykle
- bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
- duszność lub obrzęki nóg
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a jeśli go spożywa, to w mniejszych ilościach niż dotąd i z ostrożnością, zwłaszcza na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Przed prowadzeniem pojazdu lub obsługą maszyn pacjent powinien odczekać dłużej niż zwykle. Zmiana dawki werapamilu nie jest potrzebna.
Skutek kliniczny
Po tej samej ilości alkoholu pacjent może być bardziej pijany i dłużej odczuwać jego działanie niż bez werapamilu.[1] Możliwe są też zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne i omdlenia. Pogarsza się zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, zwłaszcza na początku leczenia, przy zwiększaniu dawki i przy zmianie leku.[1]
Mechanizm
Werapamil zwiększa stężenie alkoholu we krwi i opóźnia jego wydalanie, więc działanie etanolu jest silniejsze i trwa dłużej.[1] Prawdopodobną przyczyną jest hamowanie metabolizmu etanolu przez werapamil, ale ChPL nie podaje mechanizmu. Do tego dochodzi addycja farmakodynamiczna, bo zarówno werapamil, jak i alkohol obniżają ciśnienie tętnicze i mogą powodować zawroty głowy.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze i tętno, szczególnie po zwiększeniu dawki werapamilu
- zawroty głowy, uczucie omdlewania i senność po alkoholu
- zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Kiedy ocena się zmienia
| Większe ilości alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Przy większych ilościach alkoholu nasilenie działania etanolu i ryzyko niedociśnienia rosną. Zaleć całkowite unikanie alkoholu. |
| Początek leczenia lub zwiększanie dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | ChPL wskazuje, że zaburzenie zdolności reagowania występuje zwłaszcza na początku leczenia, w okresie zwiększania dawki i przy zmianie leku, także przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwiększona jest skłonność do niedociśnienia ortostatycznego i upadków, więc ryzyko związane z alkoholem jest większe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
Inne interakcje tych leków 243
Połączenie przeciwwskazaneTolwaptan+ KolchicynaPołączenie można stosować tylko przy zachowanej czynności nerek i wątroby, w najmniejszej skutecznej dawce kolchicyny i z monitorowaniem objawów jej toksyczności.Upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, pij wodę zawsze, gdy czujesz pragnienie, a przy biegunce, wymiotach lub bólu mięśni przerwij kolchicynę i od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, pij wodę zawsze, gdy czujesz pragnienie, a przy biegunce, wymiotach lub bólu mięśni przerwij kolchicynę i od razu skontaktuj się z lekarzem.
Tolwaptan może zwiększać ilość kolchicyny we krwi, a to nasila jej działania niepożądane, zwłaszcza gdy nerki pracują słabiej. Oba leki mogą też prowadzić do odwodnienia – tolwaptan przez obfite oddawanie moczu, a kolchicyna przez biegunkę i wymioty. Odwodnienie obciąża nerki i jeszcze bardziej zwiększa ryzyko zatrucia kolchicyną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka
- nudności lub wymioty
- ból, osłabienie lub tkliwość mięśni
- ciemny mocz
- silne pragnienie lub suchość w ustach
- zawroty głowy
- mniejsza ilość oddawanego moczu
- mrowienie lub drętwienie rąk i stóp
- gorączka, ból gardła lub łatwe powstawanie siniaków
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm, PK – wydalanie, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować tylko przy zachowanej czynności nerek i wątroby, w najmniejszej skutecznej dawce kolchicyny i z monitorowaniem objawów jej toksyczności. U pacjentów z zaburzeniem czynności nerek lub wątroby kolchicyny nie łączy się z inhibitorami glikoproteiny P, w tym z tolwaptanem[1]. Przy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana niezależnie od tolwaptanu[2]. Substraty glikoproteiny P o wąskim zakresie terapeutycznym łączy się z tolwaptanem ostrożnie i ocenia pacjenta pod kątem nasilenia ich działania[3]. Przy biegunce lub wymiotach z cechami odwodnienia należy wstrzymać kolchicynę i ocenić potrzebę przerwania tolwaptanu, ponieważ zmniejszenie objętości wewnątrznaczyniowej wyklucza jego stosowanie[3].
Skutek kliniczny
Możliwy wzrost stężenia kolchicyny i nasilenie jej toksyczności – biegunka, wymioty, miopatia, rabdomioliza, toksyczność nerwowo-mięśniowa i zaburzenia hematologiczne – szczególnie przy upośledzonej czynności nerek lub wątroby. Odwodnienie wywołane sumą działań obu leków może prowadzić do pogorszenia czynności nerek i hipernatremii.
Mechanizm
Tolwaptan jest konkurencyjnym inhibitorem glikoproteiny P i przy dawce 60 mg raz na dobę zwiększał AUC digoksyny 1,2-krotnie, a jej Cmax 1,3-krotnie[3]. Kolchicyna jest substratem glikoproteiny P i CYP3A4, a hamowanie glikoproteiny P z dużym prawdopodobieństwem zwiększa jej stężenie[2]. Tolwaptan zwiększał też 1,3–1,5-krotnie stężenie lowastatyny, co wskazuje na możliwy słaby wpływ na inne substraty CYP3A4[3]. Dodatkowo silna akwareza wywołana tolwaptanem oraz biegunka i wymioty wywołane kolchicyną sumują ryzyko odwodnienia, które pogarsza czynność nerek i zmniejsza wydalanie kolchicyny.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- objawy toksyczności kolchicyny – biegunka, nudności, wymioty
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, CK przy objawach
- morfologia krwi
- kreatynina i eGFR
- stężenie sodu w surowicy
- stan nawodnienia i masa ciała
- aktywność enzymów wątrobowych
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 49pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy eGFR poniżej 50 ml/min kolchicyna jest przeciwwskazana, a u pacjentów z zaburzeniem czynności nerek nie łączy się jej z inhibitorami glikoproteiny P, w tym z tolwaptanem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine RPH 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-rph-100331923/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma 0,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Colchicine AGEPHA Pharma. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/colchicine-agepha-pharma-100543360/
Połączenie przeciwwskazaneWerapamil+ SakwinawirNie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie leków na HIV.
Werapamil i sakwinawir razem mogą zbyt mocno spowolnić pracę serca i zaburzyć jego rytm. Każdy z tych leków dodatkowo zwiększa ilość drugiego w organizmie, więc działania niepożądane mogą być silniejsze niż zwykle. Takie połączenie może być groźne dla życia i nie powinno być stosowane.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- kołatanie serca
- duszność
- nagłe osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosować werapamilu u pacjenta leczonego sakwinawirem z rytonawirem, ponieważ charakterystyka sakwinawiru przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp PR[1]. Jeśli pacjent wymaga leku kontrolującego ciśnienie lub częstość rytmu, lekarz powinien dobrać lek niewpływający na przewodzenie przedsionkowo-komorowe albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy. Po odstawieniu jednego z leków należy pamiętać, że hamowanie CYP3A4 przez rytonawir może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas, dlatego leczenie nowym lekiem warto rozpoczynać ostrożnie i pod kontrolą EKG.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi blokiem przedsionkowo-komorowym, znaczną bradykardią, niedociśnieniem i potencjalnie zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca. Wzrost stężenia werapamilu nasila jego działanie hipotensyjne i bradykardyzujące, a wzrost ekspozycji na sakwinawir zwiększa ryzyko wydłużenia QT i PR. Znacząca klinicznie bradykardia oraz zaburzenia rytmu w wywiadzie same w sobie są przeciwwskazaniem do stosowania sakwinawiru[1].
Mechanizm
Nie należy łączyć werapamilu z sakwinawirem, bo oba leki spowalniają przewodzenie w sercu, a do tego wzajemnie zwiększają swoje stężenia. Sakwinawir wzmocniony rytonawirem powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępów QT i PR, dlatego jego jednoczesne stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT i (lub) PR jest przeciwwskazane[1]. Werapamil hamuje przewodzenie przedsionkowo-komorowe, czyli wydłuża odstęp PR, więc oba działania się sumują. Sakwinawir jest w około 90% metabolizowany przez CYP3A4 oraz jest substratem i inhibitorem glikoproteiny P[1]. Werapamil jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i sam hamuje CYP3A4 oraz glikoproteinę P[2]. Ponadto rytonawir, z którym podaje się sakwinawir, jest silnym inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P[1], co dodatkowo zwiększa ekspozycję na werapamil.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną odstępów PR i QT
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
Połączenie przeciwwskazaneWerapamil+ KwetiapinaPołączenie jest przeciwwskazane – werapamil hamuje CYP3A4, a kwetiapiny nie stosuje się jednocześnie z inhibitorami tego enzymu.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i powiedz mu, że bierzesz jednocześnie werapamil i kwetiapinę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem i powiedz mu, że bierzesz jednocześnie werapamil i kwetiapinę.
Werapamil, lek na serce i ciśnienie, spowalnia usuwanie kwetiapiny z organizmu. Kwetiapina może wtedy działać za silnie i powodować dużą senność, zawroty głowy oraz nagłe spadki ciśnienia, zwłaszcza przy wstawaniu. Oba leki obniżają też ciśnienie, więc ich działanie się sumuje. Tych leków nie powinno się przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo ciemnienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- kołatanie serca, nierówne albo bardzo wolne bicie serca
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – werapamil hamuje CYP3A4, a kwetiapiny nie stosuje się jednocześnie z inhibitorami tego enzymu[1][2][3]. Należy zamienić werapamil na lek bez wpływu na CYP3A4 (np. amlodypinę w nadciśnieniu tętniczym albo beta-adrenolityk w kontroli częstości rytmu) lub kwetiapinę na lek przeciwpsychotyczny niemetabolizowany przez CYP3A4. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna połączenie za konieczne, kwetiapinę włącza się od najmniejszej dawki i zwiększa powoli, kontrolując ciśnienie w pozycji stojącej, tętno, stopień sedacji i EKG.
Skutek kliniczny
Większe stężenie kwetiapiny nasila senność, zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem omdleń i upadków oraz zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT. Sumowanie działania hipotensyjnego obu leków dodatkowo zwiększa ryzyko spadków ciśnienia, zwłaszcza na początku leczenia i u osób starszych.
Mechanizm
Werapamil hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P[4]. CYP3A4 jest głównym enzymem metabolizującym kwetiapinę, a silny inhibitor tego enzymu (ketokonazol) zwiększał AUC kwetiapiny od 5 do 8 razy[1]. Werapamil hamuje CYP3A4 umiarkowanie, więc należy się spodziewać mniejszego, ale klinicznie istotnego wzrostu stężenia kwetiapiny. Dodatkowo oba leki obniżają ciśnienie tętnicze – kwetiapina przez blokadę receptorów alfa1, werapamil przez rozszerzenie naczyń.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Werapamil – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], kwetiapina – wrażliwy substrat CYP3A4[5]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP1A2[6], werapamil – substrat CYP1A2[7]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP2C9[6], werapamil – substrat CYP2C9[7]
- Kwetiapina – słaby inhibitor CYP3A4[6], werapamil – substrat CYP3A4[7]
- Werapamil: umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor P-gp[5], substrat CYP1A2[7], substrat CYP2C8[7], substrat CYP2C9[7], substrat CYP3A4[7]
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2C9[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], wrażliwy substrat CYP3A4[5]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- tętno i rytm serca
- EKG z oceną odstępu QTc
- stopień senności i sedacji
- zawroty głowy, omdlenia i upadki
Bezpieczniejsze alternatywy
amlodypinalerkanidypinametoprololbisoprolololanzapinaamisulprydpaliperydon
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i sedacja po kwetiapinie częściej prowadzą do upadków i złamań, a sumowanie z działaniem hipotensyjnym werapamilu dodatkowo zwiększa to ryzyko. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pinexet SR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pinexet-sr-100506470/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-100206537/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
Połączenie przeciwwskazaneNiedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy (np. werapamil)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu werapamilu i prokinetyku metabolizowanego przez CYP3A4 i wydłużającego odstęp QT połączenie jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj werapamilu razem z cyzaprydem i jeśli masz przepisane oba leki, zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę o zamianę jednego z nich.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj werapamilu razem z cyzaprydem i jeśli masz przepisane oba leki, zanim weźmiesz kolejną dawkę, skontaktuj się z lekarzem albo zapytaj farmaceutę o zamianę jednego z nich.
Werapamil, lek na nadciśnienie i zaburzenia rytmu serca, spowalnia usuwanie z organizmu cyzaprydu, leku przyspieszającego pracę żołądka. Cyzapryd gromadzi się wtedy we krwi i może wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a werapamil dodatkowo zwalnia pracę serca. Ta interakcja nie dotyczy innych leków z tej grupy, takich jak metoklopramid czy itopryd.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca albo uczucie nierównej pracy serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- bardzo wolne tętno
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu werapamilu i prokinetyku metabolizowanego przez CYP3A4 i wydłużającego odstęp QT połączenie jest przeciwwskazane. Cyzaprydu nie łączy się z werapamilem. Jeśli pacjent wymaga leczenia prokinetycznego, należy wybrać lek bez tej interakcji, na przykład itopryd albo krótkotrwale metoklopramid. Jeśli konieczny jest cyzapryd, werapamil należy zastąpić lekiem niehamującym CYP3A4, a po odstawieniu werapamilu odczekać kilka dni do ustąpienia hamowania enzymu. Gdy oba leki zostały już podane razem, należy wykonać EKG z oceną QTc oraz oznaczyć potas i magnez.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia cyzaprydu grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, migotaniem komór i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy bradykardii, hipokaliemii, hipomagnezemii, wrodzonym zespole długiego QT, niewydolności serca i u osób starszych.
Mechanizm
Werapamil hamuje CYP3A4 w wątrobie i jelicie, a hamowanie narasta w ciągu kilku dni, bo werapamil i jego metabolit inaktywują enzym w sposób nieodwracalny. Cyzapryd jest eliminowany prawie wyłącznie przez CYP3A4, więc jego stężenie we krwi rośnie. Cyzapryd blokuje kanały potasowe hERG i w sposób zależny od stężenia wydłuża odstęp QT. Werapamil zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, a bradykardia dodatkowo sprzyja zaburzeniom rytmu typu torsade de pointes. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy prokinetyków – dotyczy cyzaprydu, a nie metoklopramidu i itoprydu.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- częstość rytmu serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy omdleń i kołatania serca
Niekorzystna interakcjaDesmopresyna+ TolwaptanNie łącz tolwaptanu z desmopresyną ani innymi analogami wazopresyny.Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz tolwaptan, zanim zaczniesz brać desmopresynę lub przed planowanym zabiegiem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i powiedz lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz tolwaptan, zanim zaczniesz brać desmopresynę lub przed planowanym zabiegiem.
Desmopresyna i tolwaptan działają w organizmie przeciwnie – jeden lek zatrzymuje wodę, a drugi zwiększa jej wydalanie z moczem. Przyjmowane razem słabiej działają oba, a desmopresyna podawana przed zabiegiem może gorzej chronić przed krwawieniem. Gdy przestaniesz brać tolwaptan, a nadal przyjmujesz desmopresynę, organizm może zatrzymać za dużo wody i obniżyć się poziom sodu we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przedłużające się krwawienie lub łatwe powstawanie siniaków
- nawrót częstego oddawania moczu, moczenia nocnego albo nasilone pragnienie
- ból głowy, nudności lub wymioty
- splątanie, nadmierna senność albo drgawki
- obrzęki lub szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz tolwaptanu z desmopresyną ani innymi analogami wazopresyny[1][2]. Gdy u pacjenta leczonego tolwaptanem potrzebna jest desmopresyna w celu hemostazy, np. przed zabiegiem, lekarz prowadzący razem z hematologiem powinien uwzględnić osłabioną skuteczność desmopresyny i rozważyć inne metody zabezpieczenia hemostatycznego albo czasowe wstrzymanie tolwaptanu. Gdy desmopresyna jest stosowana w moczówce prostej, moczeniu nocnym lub nokturii, połączenie nie ma sensu terapeutycznego i należy wybrać jeden z leków po ponownej ocenie wskazania.
Skutek kliniczny
Działanie desmopresyny stosowanej w zapobieganiu lub ograniczaniu krwawienia może być osłabione u pacjentów przyjmujących jednocześnie tolwaptan[1][2][3]. Wzajemne znoszenie się działania w nerkach zmniejsza skuteczność obu leków – desmopresyna słabiej ogranicza diurezę, a tolwaptan słabiej zwiększa wydalanie wolnej wody. Po odstawieniu tolwaptanu przy kontynuowanej desmopresynie działanie przeciwdiuretyczne może się nagle nasilić, co grozi zatrzymaniem wody i hiponatremią.
Mechanizm
Desmopresyna pobudza receptory V2 wazopresyny, a tolwaptan je wybiórczo blokuje, więc oba leki działają przeciwstawnie na ten sam receptor. Tolwaptan blokuje receptory V2 w nerkach, przez co powoduje utratę wody, a także naczyniowe receptory V2 uczestniczące w uwalnianiu czynników krzepnięcia, np. czynnika von Willebranda, z komórek śródbłonka[1][2]. W ten sposób znosi zarówno działanie przeciwdiuretyczne, jak i hemostatyczne desmopresyny, a desmopresyna przeciwdziała działaniu akwaretycznemu tolwaptanu.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie sodu w surowicy, szczególnie po odstawieniu lub zmianie dawki tolwaptanu
- bilans płynów, diureza i masa ciała
- skuteczność hemostatyczna desmopresyny (aktywność czynnika VIII i czynnika von Willebranda, objawy krwawienia)
- objawy hiponatremii i hipernatremii
- kontrola objawów, dla których stosowana jest desmopresyna (diureza, moczenie nocne, nokturia)
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnie, podskórnie lub donosowo w celu hemostazydroga podania · desmopresyna | ryzyko rośnie | Gdy desmopresyna ma zapobiegać krwawieniu lub je ograniczać, osłabienie jej działania przez tolwaptan może mieć poważne skutki kliniczne. Należy zaplanować inne metody zabezpieczenia hemostatycznego. |
| eGFR ≤ 49 ml/min (klirens kreatyniny)pacjent | interakcja nie dotyczy | Desmopresyna jest przeciwwskazana przy klirensie kreatyniny poniżej 50 ml/min, co dotyczy części chorych z wielotorbielowatością nerek leczonych tolwaptanem. |
| Odstawienie tolwaptanu przy kontynuowanej desmopresyniekolejność włączenia · tolwaptan | inne zalecenie | Po odstawieniu tolwaptanu ustępuje blokada receptorów V2 i działanie przeciwdiuretyczne desmopresyny może się nagle nasilić. W tym okresie należy kontrolować stężenie sodu, bilans płynów i masę ciała oraz ograniczyć podaż płynów zgodnie z zaleceniami dla desmopresyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tolvaptan Sandoz 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tolvaptan-sandoz-100523104/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Samsca 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/samsca-100316415/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaDziurawiec+ TolwaptanNależy unikać jednoczesnego stosowania tolwaptanu z zielem dziurawca.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci podczas leczenia tolwaptanem, a jeśli już go przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi przed odstawieniem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci podczas leczenia tolwaptanem, a jeśli już go przyjmujesz, powiedz o tym lekarzowi przed odstawieniem.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie tolwaptanu z organizmu, przez co lek może działać słabiej. Dotyczy to herbatek, kropli i tabletek z dziurawcem przyjmowanych regularnie. Nagłe odstawienie dziurawca w trakcie leczenia również może zmienić działanie tolwaptanu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy lub osłabienie
- splątanie lub nietypowa senność
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania tolwaptanu z zielem dziurawca.[1] Pacjent przyjmujący dziurawiec powinien go odstawić przed rozpoczęciem leczenia tolwaptanem. Jeśli dziurawiec odstawiono w trakcie leczenia tolwaptanem, trzeba liczyć się ze stopniowym wzrostem narażenia na tolwaptan i kontrolować natremię, nawodnienie oraz tolerancję leku.
Skutek kliniczny
Zmniejszone narażenie na tolwaptan obniża jego skuteczność.[1] W leczeniu autosomalnie dominującej wielotorbielowatości nerek grozi to słabszym hamowaniem postępu choroby, a w leczeniu hiponatremii – niewystarczającym wyrównaniem stężenia sodu. Po odstawieniu dziurawca w trakcie leczenia indukcja stopniowo wygasa, a narażenie na tolwaptan rośnie, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, w tym zbyt szybkiego wzrostu natremii i odwodnienia.
Mechanizm
Tolwaptanu nie łączy się z dzirawcem. Ziele dziurawca jest silnym induktorem CYP3A, a tolwaptan jest metabolizowany przez CYP3A, więc dziurawiec przyspiesza jego rozkład i zmniejsza narażenie na lek.[1] Systematyczne przyjmowanie dziurawca aktywuje cytochrom P450 i może osłabiać działanie innych leków.[2] Inny silny induktor CYP3A, ryfampicyna, zmniejsza Cmax i AUC tolwaptanu o około 85%.[1]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- stężenie sodu w surowicy
- objawy odwodnienia i bilans płynów
- czynność nerek
- aktywność enzymów wątrobowych
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie systematyczne (codzienne)czas leczenia · dziurawiec | ryzyko rośnie | Indukcja CYP3A rozwija się przy systematycznym przyjmowaniu dziurawca, więc ryzyko osłabienia działania tolwaptanu dotyczy głównie stosowania regularnego. |
| Odstawienie dziurawca w trakcie leczenia tolwaptanemkolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Po odstawieniu dziurawca indukcja stopniowo wygasa i narażenie na tolwaptan rośnie, dlatego należy kontrolować natremię, nawodnienie i tolerancję leku. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc 15 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Jinarc. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/jinarc-100347380/
Niekorzystna interakcjaKardioselektywne beta-blokery (np. bisoprolol, metoprolol, betaksolol)+ Niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy (np. werapamil) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu kardioselektywnego beta-blokera i werapamilu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować je tylko u chorych bez bradykardii, zaburzeń przewodzenia i niewydolności serca, pod ścisłą kontrolą tętna, ciśnienia tętniczego i EKG.Jeśli bierzesz beta-bloker razem z werapamilem, upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, regularnie mierz tętno i ciśnienie i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.szybki (godziny)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Jeśli bierzesz beta-bloker razem z werapamilem, upewnij się, że lekarz wie o obu lekach, regularnie mierz tętno i ciśnienie i nie odstawiaj żadnego z nich na własną rękę.
Leki na serce i nadciśnienie z grupy beta-blokerów, takie jak bisoprolol, metoprolol czy nebiwolol, oraz werapamil zwalniają pracę serca. Gdy bierzesz je razem, ich działanie się sumuje i serce może bić zbyt wolno albo z przerwami, a ciśnienie może za bardzo spaść. Lekarz czasem celowo łączy te leki, ale wtedy trzeba uważnie obserwować tętno i samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne lub nierówne tętno
- zawroty głowy albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
- omdlenie
- duszność, zwłaszcza przy wysiłku lub w pozycji leżącej
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- silne osłabienie i zmęczenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kardioselektywnego beta-blokera i werapamilu należy unikać tego połączenia, a jeśli jest konieczne, stosować je tylko u chorych bez bradykardii, zaburzeń przewodzenia i niewydolności serca, pod ścisłą kontrolą tętna, ciśnienia tętniczego i EKG[1]. Dożylne podanie werapamilu choremu leczonemu beta-blokerem lub dożylne podanie beta-blokera, takiego jak esmolol, landiolol czy metoprolol, choremu otrzymującemu werapamil jest przeciwwskazane. Esmolol i landiolol, stosowane wyłącznie dożylnie, nie powinny być podawane razem z werapamilem ani wkrótce po jego podaniu. Jeśli leczenie doustne jest uzasadnione, nowy lek należy włączać w małej dawce i zwiększać ją stopniowo. Przed rozpoczęciem leczenia warto rozważyć zastąpienie werapamilu dihydropirydynowym antagonistą wapnia[1]. Żadnego z leków nie należy odstawiać nagle, a beta-bloker szczególnie wymaga stopniowego zmniejszania dawki.
Skutek kliniczny
Połączenie może wywołać nasiloną bradykardię, blok przedsionkowo-komorowy różnego stopnia, niedociśnienie, zaostrzenie niewydolności serca, a w skrajnych przypadkach zahamowanie zatokowe lub asystolię[1]. Ryzyko jest największe przy podaniu dożylnym jednego z leków, u osób starszych oraz u chorych z dysfunkcją węzła zatokowego, zaburzeniami przewodzenia lub obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory[2]. Interakcja jest wspólna dla wszystkich kardioselektywnych beta-blokerów, także tych o wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej.
Mechanizm
Kardioselektywne beta-blokery i werapamil hamują czynność serca w ten sam sposób, choć różnymi drogami. Obie grupy zwalniają rytm zatokowy, wydłużają przewodzenie w węźle przedsionkowo-komorowym i osłabiają kurczliwość mięśnia sercowego, więc ich działania się sumują. Beta-bloker zmniejsza pobudzenie współczulne, a werapamil blokuje wolne kanały wapniowe w węźle zatokowym, węźle przedsionkowo-komorowym i w kardiomiocytach. Dodatkowo werapamil hamuje metabolizm wątrobowy i transport P-glikoproteiny, co może zwiększać stężenie niektórych beta-blokerów, zwłaszcza metoprololu i bisoprololu. Składowa farmakokinetyczna ma jednak mniejsze znaczenie niż sumowanie działania na serce, które dotyczy wszystkich leków obu grup.
Monitorować
- częstość akcji serca
- ciśnienie tętnicze
- EKG z oceną odstępu PQ i przewodzenia przedsionkowo-komorowego
- objawy niewydolności serca, takie jak duszność, obrzęki i przyrost masy ciała
- zawroty głowy, omdlenia i nadmierne zmęczenie
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · niedihydropirydynowe blokery kanału wapniowego – fenyloalkiloaminy | ryzyko rośnie | Dożylne podanie werapamilu choremu leczonemu beta-blokerem grozi ciężką bradykardią, blokiem przedsionkowo-komorowym, niedociśnieniem i asystolią, dlatego jest przeciwwskazane. |
| Dożylnadroga podania · kardioselektywne beta-blokery | ryzyko rośnie | Dożylne podanie beta-blokera, w tym esmololu, landiololu lub metoprololu, choremu otrzymującemu werapamil albo niedawno leczonemu werapamilem dożylnie jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkich zaburzeń przewodzenia i depresji mięśnia sercowego. |
| Krople do oczupostać · kardioselektywne beta-blokery | ryzyko maleje | Betaksolol w kroplach do oczu wchłania się do krążenia w mniejszym stopniu, ale opisywano bradykardię przy łączeniu okulistycznych beta-blokerów z werapamilem, dlatego u chorych z zaburzeniami przewodzenia należy zachować ostrożność. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje dysfunkcja węzła zatokowego i zaburzenia przewodzenia, co zwiększa ryzyko ciężkiej bradykardii i bloku przy tym połączeniu. |
| Dołączenie drugiego leku do już stosowanegokolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Dołączając werapamil do beta-blokera lub beta-bloker do werapamilu, należy zacząć od małej dawki, stopniowo ją zwiększać i ocenić tętno oraz EKG w pierwszych dniach leczenia. |
Źródła
- Richards TR, Tobe SW. Combining other antihypertensive drugs with β-blockers in hypertension: a focus on safety and tolerability. Can J Cardiol. 2014;30(5 Suppl):S42-6. doi: 10.1016/j.cjca.2013.08.012. PMID: 24518661.
- Krikler DM. [Verapamil in the study and treatment of supraventricular tachycardias, with special reference to pre-excitation]. Minerva Med. 1975;66(39):1914-22. PMID: 236526.
Niekorzystna interakcjaPrednizolon+ WerapamilPołączenie można stosować, ale przy ogólnoustrojowym leczeniu prednizolonem dłuższym niż krótki kurs trzeba kontrolować ciśnienie tętnicze, masę ciała, obrzęki, glikemię i stężenie potasu.Mierz regularnie ciśnienie, a jeśli wyraźnie wzrośnie albo pojawią się obrzęki, powiedz o tym lekarzowi i nie odstawiaj leków na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Mierz regularnie ciśnienie, a jeśli wyraźnie wzrośnie albo pojawią się obrzęki, powiedz o tym lekarzowi i nie odstawiaj leków na własną rękę.
Prednizolon może podnosić ciśnienie i zatrzymywać wodę w organizmie, przez co werapamil może słabiej obniżać ciśnienie. Werapamil może też nieco nasilać działania niepożądane prednizolonu. Przy krótkim leczeniu zwykle nie ma to dużego znaczenia, ale przy dłuższym warto zwracać uwagę na samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle ciśnienie krwi
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale przy ogólnoustrojowym leczeniu prednizolonem dłuższym niż krótki kurs trzeba kontrolować ciśnienie tętnicze, masę ciała, obrzęki, glikemię i stężenie potasu. Łączenia kortykosteroidów z inhibitorami CYP3A należy unikać, chyba że korzyść przewyższa ryzyko – wtedy pacjenta obserwuje się pod kątem ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów[1]. Przy utrzymującym się wzroście ciśnienia rozważ modyfikację leczenia przeciwnadciśnieniowego.
Skutek kliniczny
Możliwe słabsze obniżenie ciśnienia tętniczego i nasilenie obrzęków, szczególnie przy dłuższym leczeniu prednizolonem. Możliwe nasilenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych prednizolonu – nadciśnienia, hiperglikemii, hipokaliemii i zatrzymania płynów.
Mechanizm
Werapamil hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P[2]. Prednizolon jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4, a inhibitory CYP3A mogą nasilać działanie kortykosteroidów i zwiększać ryzyko ich ogólnoustrojowych działań niepożądanych[1]. Wpływ werapamilu jako umiarkowanego inhibitora na ekspozycję na prednizolon nie został ilościowo określony. Niezależnie od tego prednizolon podawany ogólnie powoduje zatrzymanie sodu i wody oraz utratę potasu, co osłabia przeciwnadciśnieniowe działanie werapamilu.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- masa ciała i obrzęki
- glikemia
- stężenie potasu w surowicy
- objawy ogólnoustrojowego działania kortykosteroidu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Krótki kursczas leczenia · prednizolon | ryzyko maleje | Przy krótkim kursie prednizolonu wpływ na ciśnienie i ryzyko działań ogólnoustrojowych są małe – wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach. |
| Miejscowadroga podania · prednizolon | ryzyko maleje | Prednizolon stosowany miejscowo, np. na skórę lub do oka, nie osiąga stężeń ogólnoustrojowych istotnych dla tej interakcji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120 120 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Predasol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/predasol-100373643/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Staveran 120. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/staveran-120-100011390/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.