Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Torasemid / Torasemid i trazodon

Torasemid i trazodon

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować przy kontroli ciśnienia tętniczego i elektrolitów.

Wstawaj powoli, nie pij alkoholu i regularnie badaj potas i sód we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza.

Niekorzystna interakcjaTorasemid+ TrazodonPołączenie można stosować przy kontroli ciśnienia tętniczego i elektrolitów.Wstawaj powoli, nie pij alkoholu i regularnie badaj potas i sód we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Wstawaj powoli, nie pij alkoholu i regularnie badaj potas i sód we krwi zgodnie z zaleceniem lekarza.

Oba leki mogą obniżać ciśnienie krwi, więc razem częściej powodują zawroty głowy i omdlenia przy wstawaniu. Lek moczopędny wypłukuje z organizmu potas i magnez, a ich niedobór zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, które może wywołać trazodon. Te leki można przyjmować razem, ale lekarz powinien co jakiś czas sprawdzać ciśnienie i badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub zamroczenie przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • kołatanie serca albo nierówne bicie serca
  • skurcze mięśni lub wyraźne osłabienie
  • splątanie, nudności lub ból głowy
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować przy kontroli ciśnienia tętniczego i elektrolitów. Przed włączeniem trazodonu u pacjenta leczonego torasemidem należy oznaczyć potas, magnez i sód oraz wyrównać ewentualne niedobory. Trazodon warto zaczynać od małej dawki podawanej wieczorem i zwiększać ją stopniowo, kontrolując ciśnienie w pozycji stojącej. U pacjentów z chorobą serca, w wieku podeszłym, z wyjściowo wydłużonym QT lub przyjmujących inne leki wydłużające QT należy wykonać EKG przed leczeniem i po zwiększeniu dawki. Przy wystąpieniu niedociśnienia ortostatycznego należy rozważyć zmniejszenie dawki torasemidu lub trazodonu.

Skutek kliniczny

Najczęstszym skutkiem jest niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy, omdleniami i upadkami, szczególnie na początku leczenia trazodonem lub po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku. Rzadziej, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, może dojść do wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Możliwa jest też hiponatremia, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Połączenie wymaga kontroli ciśnienia tętniczego i elektrolitów, bo oba leki obniżają ciśnienie, a torasemid sprzyja zaburzeniom rytmu wywoływanym przez trazodon. Trazodon może nasilać działanie leków obniżających ciśnienie[1]. Torasemid, jak inne leki moczopędne, może nasilać działanie hipotensyjne równocześnie stosowanych leków[2]. Trazodon łączony z innymi czynnikami wydłużającymi odstęp QT może zwiększać ryzyko niemiarowości komorowych, w tym torsade de pointes[1]. Torasemid zwiększa wydalanie potasu i magnezu z moczem, a hipokaliemia i hipomagnezemia są uznanymi czynnikami ryzyka torsade de pointes, dlatego niedobór elektrolitów wywołany diuretykiem może nasilać proarytmiczne działanie trazodonu. Dodatkowo oba leki mogą obniżać stężenie sodu we krwi.

Metabolizm i transportery

  • Trazodon: substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • stężenie sodu w surowicy
  • EKG z oceną odstępu QTc u pacjentów z czynnikami ryzyka
  • zawroty głowy, omdlenia i upadki

Kiedy ocena się zmienia

Wiek podeszływiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, upadków, hiponatremii i zaburzeń elektrolitowych jest większe, dlatego trazodon należy dawkować ostrożniej i częściej kontrolować elektrolity.
Duża dawkadawka · torasemidryzyko rośnieDuże dawki torasemidu silniej obniżają potas, magnez i objętość płynów, co zwiększa ryzyko zarówno niedociśnienia, jak i proarytmicznego działania trazodonu.
Włączenie trazodonu u pacjenta leczonego torasemidemkolejność włączenia · trazodoninne zaleceniePrzed włączeniem trazodonu należy oznaczyć potas, magnez i sód, wyrównać niedobory i rozpocząć od małej dawki wieczornej z kontrolą ciśnienia ortostatycznego w pierwszych dniach.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaTorasemida alkoholZalecaj choremu unikanie alkoholu, a gdy pacjent mimo to pije, najwyżej niewielkie ilości, nigdy na czczo, nigdy w upał lub przy biegunce i wymiotach oraz z zachowaniem nawodnienia.Najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli to konieczne, wypić go niewiele, po posiłku i zachować nawodnienie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pić alkoholu, a jeśli to konieczne, wypić go niewiele, po posiłku i zachować nawodnienie.

Alkohol i lek moczopędny razem mogą mocno obniżyć ciśnienie krwi i odwodnić organizm. Można wtedy poczuć zawroty głowy, osłabienie, a nawet zemdleć. Alkohol może też pogłębiać niedobór potasu, co bywa groźne dla rytmu serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub mroczki przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub uczucie bliskie omdlenia
  • silne osłabienie lub skurcze mięśni
  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • bardzo suche usta i mało moczu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj choremu unikanie alkoholu, a gdy pacjent mimo to pije, najwyżej niewielkie ilości, nigdy na czczo, nigdy w upał lub przy biegunce i wymiotach oraz z zachowaniem nawodnienia. Alkohol nie powinien być spożywany w okresie rozpoczynania leczenia lub zmiany dawki torasemidu. U chorych z niskim ciśnieniem lub zaburzeniami rytmu serca, które są w ChPL wymienione w przeciwwskazaniach[1], alkohol jest szczególnie niewskazany. U chorych z niewydolnością serca alkohol dodatkowo pogarsza rokowanie niezależnie od interakcji.

Skutek kliniczny

Spadek ciśnienia tętniczego z zawrotami głowy, osłabieniem, omdleniem i upadkami, zwłaszcza po wstaniu z pozycji siedzącej lub leżącej. Możliwe odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe (niedobór potasu i magnezu) oraz kołatania serca lub zaburzenia rytmu. Ryzyko rośnie przy większych ilościach alkoholu, u osób starszych i przy odwodnieniu.

Mechanizm

Torasemid nasila działanie hipotensyjne innych równocześnie stosowanych leków[1], a alkohol rozszerza naczynia i obniża ciśnienie, więc oba efekty się sumują. Oba czynniki zwiększają utratę płynów, co sprzyja odwodnieniu, spadkowi objętości krwi i zawrotom głowy przy wstawaniu. Torasemid zwiększa wydalanie potasu, a przewlekłe picie alkoholu sprzyja niedoborom potasu i magnezu, które nasilają ryzyko zaburzeń rytmu serca. W ChPL niski poziom potasu i magnezu opisano jako czynnik zwiększający wrażliwość mięśnia sercowego na glikozydy nasercowe[1]. Bezpośrednich badań interakcji torasemidu z alkoholem w dostarczonych źródłach nie ma, wniosek opiera się na znanych działaniach obu substancji.

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • objawy odwodnienia i ortostatyczne spadki ciśnienia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • rytm serca przy kołataniach lub omdleniach
  • masa ciała i bilans płynów u chorych z niewydolnością serca

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub picie do upojeniailość alkoholu · alkoholryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają rozszerzenie naczyń, utratę płynów i ryzyko zaburzeń elektrolitowych, więc ryzyko hipotonii i arytmii wyraźnie rośnie.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych słabsza regulacja ciśnienia i większa skłonność do odwodnienia zwiększają ryzyko ortostatycznych spadków ciśnienia i upadków.
Pierwsze dni leczenia lub po zmianie dawkiczas leczenia · alkoholryzyko rośnieW początkowym okresie leczenia lub po zwiększeniu dawki diureza i spadek ciśnienia są największe, więc alkohol w tym czasie warto wykluczyć.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneTrazodona alkoholNie należy spożywać alkoholu przez cały okres leczenia trazodonem.Nie pij alkoholu podczas leczenia trazodonem i nie przyjmuj tabletki, jeśli jesteś pod wpływem alkoholu.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie pij alkoholu podczas leczenia trazodonem i nie przyjmuj tabletki, jeśli jesteś pod wpływem alkoholu.

Trazodon i alkohol razem mogą wywołać bardzo silną senność, zawroty głowy i spadek ciśnienia przy wstawaniu. Zwiększa to ryzyko upadków, urazów i wypadków, na przykład podczas prowadzenia samochodu. Leku nie wolno przyjmować będąc pod wpływem alkoholu, a przez cały okres leczenia należy z alkoholu zrezygnować.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód lub upadek
  • splątanie albo spowolniony, płytki oddech
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy spożywać alkoholu przez cały okres leczenia trazodonem[1]. Trazodonu nie należy podawać osobie będącej pod wpływem alkoholu ani w zatruciu alkoholem[1]. U pacjenta, który mimo zaleceń spożył alkohol, należy rozważyć pominięcie dawki wieczornej do czasu wytrzeźwienia i poinformować go o ryzyku nadmiernej senności i upadków. U osób nadużywających alkoholu warto rozważyć z lekarzem inną strategię leczenia bezsenności lub depresji.

Skutek kliniczny

Połączenie może powodować nadmierną senność, zaburzenia koordynacji i uwagi, spowolnienie reakcji oraz zawroty głowy i spadki ciśnienia przy wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy zatruciu alkoholem trazodon może pogłębiać depresję ośrodkowego układu nerwowego i niedociśnienie, dlatego stan ten jest przeciwwskazaniem do podania leku[1].

Mechanizm

Trazodon i alkohol sumują działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, a ChPL trazodonu podaje, że trazodon nasila działanie uspokajające alkoholu[1]. Trazodon blokuje receptory adrenergiczne alfa1 i histaminowe H1, co tłumaczy senność i niedociśnienie ortostatyczne, a alkohol rozszerza naczynia i upośledza koordynację, więc oba efekty mogą się nakładać. Wszystkie charakterystyki trazodonu umieszczają alkohol w przeciwwskazaniach, ale różnią się sformułowaniem – w postaci o natychmiastowym uwalnianiu przeciwwskazaniem jest „zatrucie alkoholem”, a w postaciach o przedłużonym uwalnianiu „stosowanie u pacjentów będących pod wpływem alkoholu”[1]. Niezależnie od postaci ChPL zaleca, aby nie spożywać alkoholu podczas leczenia trazodonem[1].

Metabolizm i transportery

  • Trazodon: substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nadmierna senność i sedacja
  • zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne
  • upadki i urazy, zwłaszcza u osób starszych
  • rzeczywiste spożycie alkoholu zgłaszane przez pacjenta

Kiedy ocena się zmienia

Stan nietrzeźwości lub zatrucie alkoholemilość alkoholu · pacjentinterakcja nie dotyczyPodanie trazodonu osobie w zatruciu alkoholem lub pod wpływem alkoholu jest przeciwwskazane we wszystkich charakterystykach produktu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych większa wrażliwość na sedację i niedociśnienie ortostatyczne zwiększa ryzyko upadków i złamań po połączeniu trazodonu z alkoholem.
O przedłużonym uwalnianiupostać · alkoholinne zalecenieW postaciach o przedłużonym uwalnianiu przeciwwskazanie obejmuje każdy stan pod wpływem alkoholu, a nie tylko zatrucie, a lek działa dłużej, więc nakładanie się z alkoholem może dotyczyć także następnego dnia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 260

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ TrazodonNie należy łączyć amisulprydu z trazodonem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.

Te dwa leki przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca, co bywa groźne dla życia. Oba powodują też senność i spadki ciśnienia, więc razem łatwiej o zawroty głowy i upadek. Zwykle lekarze ich nie łączą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • bardzo silna senność
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć amisulprydu z trazodonem. Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes[1]. Jeśli pacjent przyjmuje oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z nich. Gdy lekarz mimo to uzna połączenie za konieczne, należy wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównać hipokaliemię[1] oraz unikać innych leków wydłużających QT i zwalniających rytm serca. Ze względu na sumowanie działania uspokajającego zaleca się zmniejszenie dawek[2].

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ponadto może wystąpić nadmierna sedacja, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy i upadki, szczególnie u osób starszych.

Mechanizm

Amisulpryd i trazodon wydłużają odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT[1]. Trazodon podany razem z lekami wydłużającymi odstęp QT zwiększa ryzyko niemiarowości komorowych, w tym torsade de pointes[2]. Oba leki dodatkowo działają uspokajająco i obniżają ciśnienie tętnicze. Trazodon nasila działanie uspokajające leków przeciwpsychotycznych[2], a przy łączeniu amisulprydu z lekami działającymi na OUN i obniżającymi ciśnienie trzeba uwzględnić sumowanie tych działań[1].

Metabolizm i transportery

  • Trazodon: substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • ciśnienie tętnicze, także w pozycji stojącej
  • tętno i objawy bradykardii
  • nasilenie senności i ryzyko upadków

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolagomelatyna

Kiedy ocena się zmienia

Upośledzona czynność nerekeGFR · amisulprydryzyko rośnieAmisulpryd jest wydalany głównie przez nerki, dlatego przy upośledzonej czynności nerek jego stężenie rośnie, co nasila ryzyko wydłużenia QT i sedacji.
Duże dawkidawka · amisulprydryzyko rośnieWydłużenie odstępu QT przez amisulpryd zależy od dawki, więc duże dawki zwiększają ryzyko torsade de pointes przy łączeniu z trazodonem.
Podeszły wiekwiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i upośledzona czynność nerek, a sumowana sedacja i niedociśnienie ortostatyczne zwiększają ryzyko upadków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntybiotyki okulistyczne (np. tobramycyna, netylmycyna)+ Diuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.

Antybiotyki do oczu, takie jak tobramycyna czy netylmycyna, możesz stosować razem z lekami moczopędnymi, takimi jak furosemid czy torasemid. Z kropli i maści do oczu do krwi przedostaje się bardzo mało leku, więc nie wzmacnia on działania leku moczopędnego na uszy i nerki. Ostrożność jest potrzebna dopiero wtedy, gdy podobny antybiotyk dostajesz w zastrzyku lub kroplówce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • szumy lub dzwonienie w uszach
  • pogorszenie słuchu
  • zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Dotyczy to jednakowo tobramycyny i netylmycyny podawanych do oka oraz furosemidu i torasemidu. Należy upewnić się, że aminoglikozyd jest stosowany wyłącznie miejscowo do oka i przez zalecany czas. Jeżeli pacjent otrzymuje jednocześnie aminoglikozyd ogólnie (dożylnie lub domięśniowo), obowiązuje postępowanie jak przy interakcji niekorzystnej – unikanie połączenia albo ścisłe monitorowanie słuchu, czynności nerek i stężenia aminoglikozydu[1].

Skutek kliniczny

Przy miejscowym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego do oka razem z diuretykiem pętlowym nie oczekuje się klinicznie istotnego nasilenia ototoksyczności ani nefrotoksyczności. Ryzyko szumów usznych, niedosłuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu aminoglikozydu, zwłaszcza z dożylnym diuretykiem pętlowym w dużej dawce.

Mechanizm

Aminoglikozydy (tobramycyna, netylmycyna) i diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) mogą każdy z osobna uszkadzać ucho wewnętrzne[2]. Aminoglikozydy dodatkowo uszkadzają nerki. Przy podaniu ogólnym ich działanie ototoksyczne sumuje się, a odwodnienie po diuretyku może zwiększać stężenie aminoglikozydu w surowicy i w perylimfie. Po miejscowym podaniu do worka spojówkowego wchłanianie aminoglikozydu do krwi jest znikome, więc nie powstaje stężenie, które mogłoby nasilić toksyczność diuretyku pętlowego.

Monitorować

  • Weryfikacja drogi podania aminoglikozydu (tylko miejscowo do oka)
  • Przy podaniu ogólnym aminoglikozydu – kreatynina i eGFR, stężenie aminoglikozydu, słuch i równowaga, nawodnienie i elektrolity

Kiedy ocena się zmienia

Ogólnoustrojowa (dożylnie lub domięśniowo)droga podania · antybiotyki okulistyczneryzyko rośniePrzy ogólnym podaniu tobramycyny lub netylmycyny razem z diuretykiem pętlowym ototoksyczność i nefrotoksyczność sumują się, a ryzyko rośnie przy dożylnym podaniu diuretyku w dużej dawce, odwodnieniu i niewydolności nerek. Należy unikać połączenia albo monitorować stężenie aminoglikozydu, czynność nerek, słuch i nawodnienie.
Noworodki i wcześniakiwiek · pacjentryzyko rośnieU noworodków, zwłaszcza wcześniaków, względne wchłanianie ogólne leków podawanych do oka jest większe, a czynność nerek niedojrzała. Przy jednoczesnym podawaniu diuretyku pętlowego warto ograniczyć czas leczenia okulistycznego do niezbędnego minimum i zwracać uwagę na czynność nerek.

Źródła

  1. Triggs E, Charles B. Pharmacokinetics and therapeutic drug monitoring of gentamicin in the elderly. Clin Pharmacokinet. 1999;37(4):331-41. doi: 10.2165/00003088-199937040-00004. PMID: 10554048.
  2. Schacht J. Molecular mechanisms of drug-induced hearing loss. Hear Res. 1986;22:297-304. doi: 10.1016/0378-5955(86)90105-x. PMID: 3015857.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCefadroksyl+ TorasemidNie łącz torasemidu z cefalosporynami, w tym z cefadroksylem.Nie zaczynaj cefadroksylu, jeśli przyjmujesz torasemid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk, a leku moczopędnego nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj cefadroksylu, jeśli przyjmujesz torasemid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny antybiotyk, a leku moczopędnego nie odstawiaj samodzielnie.

Torasemid to lek moczopędny, a cefadroksyl to antybiotyk. Przyjmowane razem mogą obciążać nerki i pogarszać ich pracę. Tych leków nie łączy się ze sobą, dlatego lekarz powinien wybrać inny antybiotyk.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej moczu niż zwykle
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • silne pragnienie, suchość w ustach
  • zawroty głowy, osłabienie
  • nudności lub brak apetytu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz torasemidu z cefalosporynami, w tym z cefadroksylem[1]. Przy wskazaniu do antybiotykoterapii u pacjenta leczonego torasemidem lekarz powinien dobrać antybiotyk spoza grupy cefalosporyn, zgodnie ze wskazaniem i lokalną lekoopornością. Decyzję o ewentualnym czasowym odstawieniu lub zmniejszeniu dawki torasemidu podejmuje lekarz prowadzący, bo u pacjentów z niewydolnością serca nagłe odstawienie diuretyku jest ryzykowne. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, kontroluj czynność nerek i nawodnienie pacjenta.

Skutek kliniczny

Możliwe jest pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek, szczególnie u osób odwodnionych, starszych lub z już osłabioną czynnością nerek. Sam cefadroksyl rzadko uszkadza nerki, dlatego ryzyko dla tego antybiotyku jest głównie teoretyczne i wynika z działania całej grupy cefalosporyn.

Mechanizm

Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, nasila nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Utrata wody i sodu wywołana diuretykiem pętlowym może dodatkowo pogarszać przepływ nerkowy. Cefadroksyl jest wydalany głównie przez nerki, więc pogorszenie ich czynności może zwiększać jego stężenie we krwi i dalej obciążać nerki.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR w surowicy
  • stężenie mocznika
  • ilość oddawanego moczu
  • stężenie potasu i sodu
  • objawy odwodnienia i ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · torasemidryzyko rośnieNasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek torasemidu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCefazolina+ TorasemidPołączenie cefalosporyn z torasemidem jest przeciwwskazane.Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że bierzesz torasemid, zanim dostaniesz cefazolinę, i nie odstawiaj go samodzielnie bez ich decyzji.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, że bierzesz torasemid, zanim dostaniesz cefazolinę, i nie odstawiaj go samodzielnie bez ich decyzji.

Torasemid to lek moczopędny, a cefazolina to antybiotyk podawany w zastrzyku lub kroplówce. Oba leki mogą obciążać nerki, a razem to ryzyko jest większe, szczególnie przy dużych dawkach leku moczopędnego i przy odwodnieniu. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy, a jeśli lekarz uzna to za konieczne, sprawdza się wtedy pracę nerek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej moczu niż zwykle
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
  • nietypowe zmęczenie, nudności lub dezorientacja
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie cefalosporyn z torasemidem jest przeciwwskazane[1]. Jeżeli w danej sytuacji klinicznej korzyść z równoczesnego stosowania przeważa nad ryzykiem, należy monitorować czynność nerek[2]. Warto rozważyć czasowe zmniejszenie dawki lub wstrzymanie torasemidu na czas antybiotykoterapii, zadbać o prawidłowe nawodnienie i dostosować dawkę cefazoliny do aktualnej czynności nerek.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek, z następczą kumulacją cefazoliny i większym ryzykiem jej działań niepożądanych. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach torasemidu, odwodnieniu i już obniżonej czynności nerek.

Mechanizm

Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Nie można wykluczyć, że cefazolina zwiększa nefrotoksyczność leków moczopędnych z grupy diuretyków pętlowych[2]. Odwodnienie i hipowolemia wywołane diuretykiem pętlowym dodatkowo zmniejszają przepływ nerkowy, co sprzyja uszkodzeniu nerek i kumulacji cefazoliny wydalanej przez nerki.

Monitorować

  • kreatynina i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
  • diureza i bilans płynów
  • stężenie potasu i sodu
  • ciśnienie tętnicze i objawy odwodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · torasemidryzyko rośnieTorasemid w dużych dawkach w większym stopniu nasila nefrotoksyczność cefalosporyn.
ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji cefazoliny jest większe, a bezmocz jest przeciwwskazaniem do stosowania torasemidu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefazolin Dali Pharma 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefazolin-dali-pharma-100345339/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCeftazydym+ TorasemidTorasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem.Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, że przyjmujesz torasemid, zanim dostaniesz ceftazydym, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Torasemid to lek moczopędny, a ceftazydym to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce. Razem mogą obciążać nerki, szczególnie przy dużych dawkach albo gdy organizm jest odwodniony. Tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • silne pragnienie i suchość w ustach
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • nietypowe osłabienie lub skurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Torasemidu nie łączy się z cefalosporynami, w tym z ceftazydymem[1]. Jeśli na czas antybiotykoterapii nie można odstawić diuretyku pętlowego, decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz z uwzględnieniem czynności nerek, stanu nawodnienia i dawek obu leków. Przy jednoczesnym stosowaniu należy unikać dużych dawek i regularnie kontrolować czynność nerek.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek, szczególnie przy dużych dawkach obu leków lub u pacjentów z wcześniej upośledzoną czynnością nerek. Stosowanie ceftazydymu w dużych dawkach jednocześnie z lekami nefrotoksycznymi może niekorzystnie wpływać na czynność nerek[2].

Mechanizm

Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Diureza pętlowa sprzyja odwodnieniu i hipowolemii, co zmniejsza przepływ nerkowy i zwiększa podatność nerek na uszkodzenie. Ceftazydym jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności może prowadzić do jego kumulacji.

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • diureza i bilans płynów
  • stężenie potasu i magnezu
  • ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · torasemidryzyko rośnieDuże dawki torasemidu nasilają ryzyko nefrotoksyczności cefalosporyn.
Duże dawkidawka · ceftazydymryzyko rośnieCeftazydym w dużych dawkach z lekami nefrotoksycznymi może pogarszać czynność nerek.
ObniżonyeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek ryzyko dalszego ich uszkodzenia i kumulacji ceftazydymu jest większe.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotum 500 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotum-100010656/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCeftriakson+ TorasemidNie łącz ceftriaksonu z torasemidem w preparatach, dla których jednoczesne stosowanie z cefalosporynami jest przeciwwskazane.Powiedz lekarzowi, który zleca ceftriakson, że bierzesz torasemid, i nie zmieniaj samodzielnie dawki żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, który zleca ceftriakson, że bierzesz torasemid, i nie zmieniaj samodzielnie dawki żadnego z leków.

Torasemid to lek moczopędny, a ceftriakson to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, szczególnie gdy jesteś odwodniony albo nerki już wcześniej słabiej pracują. Dlatego lekarz powinien wiedzieć, że bierzesz oba leki, i zdecydować, czy leczenie wymaga zmiany lub dodatkowych badań.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej moczu niż zwykle
  • silne pragnienie i suchość w ustach
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
  • nasilone osłabienie, kurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz ceftriaksonu z torasemidem w preparatach, dla których jednoczesne stosowanie z cefalosporynami jest przeciwwskazane[1]. Jeżeli lekarz uzna jednoczesne leczenie za konieczne, kontroluj kreatyninę, diurezę, stan nawodnienia i elektrolity przez cały czas antybiotykoterapii, a u pacjenta odwodnionego rozważ czasowe zmniejszenie dawki lub wstrzymanie torasemidu. Unikaj dużych dawek torasemidu w trakcie leczenia ceftriaksonem[1].

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek, szczególnie u osób odwodnionych, z hipowolemią lub z wcześniejszą niewydolnością nerek. Ryzyko dla samego ceftriaksonu wydaje się małe, ale połączenie torasemidu z cefalosporynami jest przeciwwskazane[1].

Mechanizm

Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Prawdopodobnym podłożem jest odwodnienie i zmniejszenie przepływu nerkowego wywołane silną diurezą, które sprzyja uszkodzeniu nerek przez lek wydalany z moczem. Po jednoczesnym podawaniu dużych dawek ceftriaksonu i silnych leków moczopędnych, takich jak furosemid, nie obserwowano zaburzenia czynności nerek[2].

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • diureza i bilans płynów
  • stężenie potasu i sodu w surowicy
  • objawy odwodnienia i masa ciała
  • ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · torasemidryzyko rośnieNasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek torasemidu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tartriakson 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tartriakson-100079116/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCefuroksym+ TorasemidCharakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu, że stosujesz torasemid, zanim zaczniesz antybiotyk.

Torasemid to lek moczopędny, a cefuroksym to antybiotyk wydalany przez nerki. Przyjmowane razem mogą obciążać nerki, zwłaszcza gdy jesteś odwodniony albo masz już chore nerki. W ulotce jednego z leków z torasemidem to połączenie jest wymienione jako przeciwwskazane.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • wyraźnie mniej oddawanego moczu
  • obrzęki nóg lub twarzy
  • silne osłabienie lub senność
  • nudności i brak apetytu
  • zawroty głowy lub omdlenia
  • silne pragnienie i suchość w ustach
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Charakterystyka jednego z produktów torasemidu wymienia jednoczesne stosowanie z cefalosporynami wśród przeciwwskazań, dlatego należy unikać tego połączenia.[1] Jeżeli lekarz uzna, że oba leki są niezbędne, należy przed leczeniem i w jego trakcie oznaczać stężenie kreatyniny i elektrolitów, dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta i rozważyć czasowe zmniejszenie dawki torasemidu. Wybór antybiotyku spoza grupy cefalosporyn zależy od rodzaju zakażenia i należy do lekarza.

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek, szczególnie u osób odwodnionych, starszych i z wcześniejszą niewydolnością nerek. Następstwem może być kumulacja cefuroksymu i nasilenie jego działań niepożądanych.

Mechanizm

Torasemid może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn, zwłaszcza w dużych dawkach.[1] Diuretyk pętlowy powoduje utratę wody i elektrolitów, a odwodnienie i zmniejszenie przepływu nerkowego sprzyjają uszkodzeniu nerek przez lek nefrotoksyczny. Cefuroksym jest wydalany przez nerki w procesie przesączania kłębuszkowego i wydzielania cewkowego, więc pogorszenie czynności nerek może prowadzić do jego kumulacji.[2]

Monitorować

  • stężenie kreatyniny i eGFR
  • stężenie sodu i potasu w surowicy
  • diureza i objawy odwodnienia
  • ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · torasemidryzyko rośnieCharakterystyka torasemidu wskazuje, że nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek diuretyku.
Zaburzenia czynności nerekeGFR · pacjentryzyko rośniePrzy upośledzonej czynności nerek rośnie ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji cefuroksymu, który jest wydalany przez nerki.
Osoba starszawiek · pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują odwodnienie i ograniczona rezerwa nerkowa, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zinnat 125 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zinnat-100074395/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ TrazodonNie łącz cytalopramu z trazodonem.Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczną zamianę.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wyraźnej decyzji lekarza i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie – zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczną zamianę.

Cytalopram i trazodon mogą razem zaburzać rytm serca, co w rzadkich przypadkach prowadzi do groźnej arytmii i omdlenia. Oba leki zwiększają też ilość serotoniny w organizmie, a jej nadmiar może wywołać niebezpieczny stan z gorączką, drżeniem i pobudzeniem. Dlatego tych leków zwykle się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • gorączka, poty i dreszcze
  • drżenie, skurcze lub sztywność mięśni
  • silne pobudzenie, niepokój lub splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z trazodonem. Cytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Jeśli pacjent potrzebuje leku przeciwdepresyjnego i leczenia bezsenności, skontaktuj się z lekarzem w celu zamiany jednego z leków na preparat bez wpływu na QT. Jeżeli lekarz świadomie utrzymuje połączenie, konieczne jest EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia oraz wyrównanie potasu i magnezu, bo hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[2].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy jest też zespół serotoninowy z hipertermią, sztywnością mięśni, drgawkami klonicznymi, niestabilnością wegetatywną i zmianami psychicznymi aż do śpiączki[2].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć efektu addytywnego[2]. Łączenie trazodonu z lekami wydłużającymi QT zwiększa ryzyko niemiarowości komorowych, w tym torsade de pointes[3]. Dodatkowo oba leki nasilają przekaźnictwo serotoninergiczne, a cytalopramu nie należy łączyć z innymi lekami serotoninergicznymi ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego[2].

Metabolizm i transportery

  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]
  • Trazodon: substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zespołu serotoninowego po włączeniu lub zwiększeniu dawki
  • kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trazodone Neuraxpharm. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trazodone-neuraxpharm-100375725/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.