Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Trójtlenek arsenu / Trójtlenek arsenu i worykonazol

Trójtlenek arsenu i worykonazol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Jeśli to możliwe, wybierz lek przeciwgrzybiczy niewydłużający QTc.

Nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą żadnych nowych leków ani suplementów i od razu zgłoś kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie.

Niekorzystna interakcjaTrójtlenek arsenu+ WorykonazolJeśli to możliwe, wybierz lek przeciwgrzybiczy niewydłużający QTc.Nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą żadnych nowych leków ani suplementów i od razu zgłoś kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą żadnych nowych leków ani suplementów i od razu zgłoś kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie.

Oba leki mogą zmieniać pracę serca, a razem robią to silniej. Może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Oba leki mogą też obciążać wątrobę. Lekarz może je połączyć, ale wtedy potrzebne są częste badania EKG i badania krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
  • silne zmęczenie, nudności, ból pod prawym łukiem żebrowym
  • skurcze mięśni lub osłabienie (możliwy niedobór potasu lub magnezu)
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jeśli to możliwe, wybierz lek przeciwgrzybiczy niewydłużający QTc. Gdy worykonazol jest niezbędny, przed włączeniem i regularnie w trakcie leczenia wykonuj EKG z oceną QTc, wyrównuj stężenie potasu, magnezu i wapnia oraz odstaw inne zbędne leki wydłużające QT lub powodujące hipokaliemię. Kontroluj próby wątrobowe i rozważ terapeutyczne monitorowanie stężenia worykonazolu, aby unikać jego nadmiernych stężeń.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest nadmierne wydłużenie QTc z ryzykiem torsade de pointes, a przy trójtlenku arsenu także całkowitego bloku serca.[1] Dodatkowo rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby z wzrostem aktywności aminotransferaz i stężenia bilirubiny.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Worykonazol stosuje się ostrożnie z innymi lekami wydłużającymi QTc.[2] Trójtlenek arsenu sam wydłuża QT/QTc, a ryzyko torsade de pointes rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii.[1] Oba leki mogą też uszkadzać wątrobę, a trójtlenek arsenu stosuje się ostrożnie z innymi lekami hepatotoksycznymi.[1] Trójtlenek arsenu nie jest metabolizowany przez izoenzymy cytochromu P450, dlatego nie należy oczekiwać istotnej interakcji farmakokinetycznej z worykonazolem.

Metabolizm i transportery

  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[3], umiarkowany inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2C9[3], silny inhibitor CYP3A4[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • aminotransferazy i bilirubina
  • stężenie worykonazolu w osoczu (TDM)
  • objawy zaburzeń rytmu: kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofunginamikafunginaanidulafunginaizawukonazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  3. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/

Alkohol przy tych lekach

Trójtlenek arsenu a alkohol: brak opisu w bazie.

Niekorzystna interakcjaWorykonazola alkoholZalecić pacjentowi niepicie alkoholu przez cały czas leczenia worykonazolem, szczególnie przy dłuższej terapii, u osób z chorobą wątroby oraz u pacjentów kontrolowanych ze względu na stężenie leku.Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli się to zdarzy, obserwuj samopoczucie i zgłoś lekarzowi lub farmaceucie żółtaczkę, ciemny mocz, silne osłabienie albo zaburzenia widzenia.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu w czasie leczenia, a jeśli się to zdarzy, obserwuj samopoczucie i zgłoś lekarzowi lub farmaceucie żółtaczkę, ciemny mocz, silne osłabienie albo zaburzenia widzenia.

W trakcie leczenia worykonazolem lepiej nie pić alkoholu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą obciążać wątrobę, a razem zwiększają to ryzyko. Alkohol może też nasilić senność lub zawroty głowy, które czasem pojawiają się po tym leku. W ulotce nie ma wprost zakazu picia, ale ostrożność jest uzasadniona.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • żółte zabarwienie skóry lub białek oczu
  • ciemny mocz lub jasny stolec
  • ból w prawej górnej części brzucha
  • nasilone nudności lub wymioty
  • silna senność, zawroty głowy lub splątanie
  • nowe zaburzenia widzenia
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecić pacjentowi niepicie alkoholu przez cały czas leczenia worykonazolem, szczególnie przy dłuższej terapii, u osób z chorobą wątroby oraz u pacjentów kontrolowanych ze względu na stężenie leku. Jednorazowe wypicie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga przerwania leczenia, ale pacjent powinien o tym powiedzieć lekarzowi lub farmaceucie, zwłaszcza przy niepokojących objawach.

Skutek kliniczny

Wzrost ryzyka uszkodzenia wątroby (podwyższone aktywności aminotransferaz, żółtaczka) oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń widzenia, które mogą występować podczas leczenia worykonazolem. U osób przewlekle pijących możliwa jest nieprzewidywalna zmiana stężenia leku we krwi, a więc ryzyko osłabienia skuteczności albo nasilenia działań niepożądanych.

Mechanizm

Worykonazol może uszkadzać wątrobę, a alkohol działa hepatotoksycznie, więc oba czynniki dodają się do siebie w obciążeniu wątroby. Worykonazol jest metabolizowany głównie przez wątrobowe izoenzymy CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4[1]. Przewlekłe picie alkoholu może zmieniać aktywność enzymów wątrobowych i uszkadzać wątrobę, co teoretycznie zaburza stężenie worykonazolu. Bezpośrednich badań interakcji worykonazolu z etanolem nie ma w dostarczonych źródłach, więc ocena opiera się na wiedzy farmakologicznej.

Metabolizm i transportery

  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[2], umiarkowany inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], silny inhibitor CYP3A4[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[2], substrat CYP2C9[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • aktywność aminotransferaz i bilirubina zgodnie z zaleceniami dla leczenia worykonazolem
  • objawy ze strony wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, nudności)
  • zaburzenia widzenia, senność i splątanie
  • stężenie worykonazolu we krwi, jeśli jest rutynowo monitorowane, szczególnie przy regularnym piciu

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekła choroba wątroby lub nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU pacjentów z uszkodzeniem wątroby lub przewlekle pijących ryzyko hepatotoksyczności jest wyższe, a alkohol powinien być bezwzględnie wykluczony. Zalecana jest częstsza kontrola prób wątrobowych i ewentualnie stężenia worykonazolu.
Jednorazowa niewielka ilośćilość alkoholu · alkoholryzyko malejeJednorazowe wypicie niewielkiej ilości alkoholu u pacjenta z prawidłową funkcją wątroby jest mało prawdopodobne, by spowodowało poważne następstwa. Należy jednak pouczyć o objawach alarmowych i utrzymać zalecenie unikania alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  2. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 414

Połączenie przeciwwskazaneAmiodaron+ Trójtlenek arsenuNie łącz amiodaronu z trójtlenkiem arsenu.Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie białaczki o amiodaronie – także jeśli odstawiono go w ostatnich miesiącach – i nie przerywaj go na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie białaczki o amiodaronie – także jeśli odstawiono go w ostatnich miesiącach – i nie przerywaj go na własną rękę.

Amiodaron i trójtlenek arsenu – każdy z osobna – mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem bardzo zwiększają ryzyko groźnej, nawet śmiertelnej arytmii. Amiodaron działa w organizmie jeszcze przez kilka miesięcy po odstawieniu, dlatego to ryzyko nie znika od razu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca
  • bardzo wolne lub nieregularne bicie serca
  • zawroty głowy
  • zasłabnięcie lub omdlenie
  • duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz amiodaronu z trójtlenkiem arsenu. Amiodaronu nie stosuje się jednocześnie z lekami mogącymi wywołać torsade de pointes[1][2]. Przed rozpoczęciem leczenia trójtlenkiem arsenu zamień amiodaron, w porozumieniu z kardiologiem, na lek kontrolujący rytm lub częstość pracy serca, który nie wydłuża QT. Pamiętaj, że interakcje z amiodaronem mogą występować nawet kilka miesięcy po jego odstawieniu[1]. Jeśli amiodaron odstawiono niedawno, prowadź leczenie trójtlenkiem arsenu przy ścisłym monitorowaniu EKG oraz wyrównanym stężeniu potasu i magnezu. W razie torsade de pointes nie podaje się leków przeciwarytmicznych – stosuje się stymulację komorową i dożylne wlewy magnezu[1].

Skutek kliniczny

Grozi znaczne wydłużenie QTc, torsade de pointes, które może zakończyć się zgonem, oraz całkowity blok serca[3]. Już w monoterapii trójtlenkiem arsenu w nawrocie lub oporności na leczenie u 40% pacjentów co najmniej jeden pomiar QTc przekroczył 500 ms[3]. Wydłużenie QTc pojawia się między 1. a 5. tygodniem po infuzji i ustępuje pod koniec 8. tygodnia[4].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działanie się sumuje, co zwiększa ryzyko arytmii typu torsade de pointes. Trójtlenek arsenu może ponadto powodować całkowity blok przedsionkowo-komorowy[5], a amiodaron zwalnia rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe, więc dochodzi addycja działania na układ przewodzący. Interakcji farmakokinetycznych trójtlenku arsenu z innymi lekami formalnie nie oceniano[5].

Metabolizm i transportery

  • Amiodaron: inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], inhibitor CYP2C19[6], inhibitor CYP2C8[6], umiarkowany inhibitor CYP2C9[7], słaby inhibitor CYP2D6[7], słaby inhibitor CYP3A4[7], inhibitor OCT2[6], inhibitor P-gp[7], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], wrażliwy substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed leczeniem i regularnie w trakcie infuzji trójtlenku arsenu
  • rytm serca i przewodzenie przedsionkowo-komorowe
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • parametry czynności wątroby

Bezpieczniejsze alternatywy

metoprololbisoprolol

Kiedy ocena się zmienia

Kilka miesięcy od odstawienia amiodaronuodstep · amiodaroninne zalecenieInterakcje z amiodaronem mogą występować nawet kilka miesięcy po zakończeniu jego stosowania. U pacjenta, który niedawno odstawił amiodaron, leczenie trójtlenkiem arsenu wymaga ścisłego monitorowania QTc i elektrolitów.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone 200 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Opacorden 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/opacorden-100049552/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Arsenic trioxide Accord 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arsenic-trioxide-accord-100396064/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Arsenic trioxide medac 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arsenic-trioxide-medac-100441793/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cordarone. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/cordarone-100015850/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ Trójtlenek arsenuNie łącz amisulprydu z trójtlenkiem arsenu.Jeśli masz rozpocząć leczenie trójtlenkiem arsenu, powiedz lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz amisulpryd, ale nie odstawiaj go sam bez rozmowy z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz rozpocząć leczenie trójtlenkiem arsenu, powiedz lekarzowi prowadzącemu, że bierzesz amisulpryd, ale nie odstawiaj go sam bez rozmowy z lekarzem.

Amisulpryd i trójtlenek arsenu mogą zaburzać pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które mogą zagrażać życiu. Tych leków nie stosuje się jednocześnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność
  • ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz amisulprydu z trójtlenkiem arsenu.[1] Na czas leczenia trójtlenkiem arsenu odstaw amisulpryd po konsultacji z psychiatrą i hematologiem, a jeśli lek przeciwpsychotyczny jest niezbędny, wybierz substancję o małym wpływie na odstęp QT i prowadź ścisłe monitorowanie EKG. Przy trójtlenku arsenu zachowuje się ostrożność wobec wszystkich leków wydłużających QT oraz leków powodujących hipokaliemię lub hipomagnezemię.[2] Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia wyrównuj niedobory potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes i innych groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym nagłego zgonu sercowego. Przy trójtlenku arsenu opisywano także przypadki całkowitego bloku serca.[2]

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, a ich działania na repolaryzację mięśnia sercowego sumują się. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT.[1] Podczas leczenia trójtlenkiem arsenu można spodziewać się wydłużenia odstępu QT/QTc, a ryzyko torsade de pointes rośnie przy hipokaliemii lub hipomagnezemii.[2]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • stężenie wapnia w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie serca, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntagoniści aldosteronu (np. eplerenon, finerenon)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaAntagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii.Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek z grupy antagonistów aldosteronu, nie zaczynaj leczenia triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo może być potrzebna zmiana leku, dawki albo badanie potasu.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak itrakonazol, pozakonazol, worykonazol, flukonazol czy izawukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu eplerenonu i finerenonu. Te leki odwadniające i chroniące serce oraz nerki gromadzą się wtedy we krwi i mogą zbyt mocno podnieść poziom potasu. Za wysoki potas może wywołać groźne zaburzenia pracy serca. Spironolakton i kanrenon nie wchodzą w tę interakcję w taki sam sposób.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • osłabienie lub ciężkość mięśni
  • mrowienie lub drętwienie rąk, stóp albo okolicy ust
  • kołatanie serca, nierówne lub bardzo wolne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
  • nudności i ogólne złe samopoczucie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Antagonisty aldosteronu nie należy łączyć z triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym bez wyraźnej potrzeby, ponieważ triazol zwiększa jego stężenie i ryzyko groźnej hiperkaliemii. Połączenie eplerenonu albo finerenonu z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i należy go unikać – na czas leczenia przeciwgrzybiczego trzeba odstawić eplerenon lub finerenon albo wybrać lek przeciwgrzybiczy spoza triazoli. Przy flukonazolu i izawukonazolu połączenie z eplerenonem jest możliwe po zmniejszeniu dawki eplerenonu zgodnie z ChPL i przy ścisłej kontroli potasu, a przy finerenonie wymaga częstszej kontroli potasu i ewentualnego dostosowania dawki. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu działanie hamujące może utrzymywać się jeszcze przez wiele dni, dlatego do pełnej dawki eplerenonu lub finerenonu należy wracać stopniowo i pod kontrolą potasu. Spironolakton i kanrenon nie wykazują tej interakcji i mogą być rozważone jako zamiana, jeśli wskazanie kliniczne na to pozwala.

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie eplerenonu lub finerenonu nasila ich działanie oszczędzające potas i może prowadzić do ciężkiej hiperkaliemii z zaburzeniami rytmu serca, łącznie z zatrzymaniem krążenia. Może też wystąpić niedociśnienie i pogorszenie czynności nerek, które dodatkowo zwiększa retencję potasu. Ryzyko jest największe przy silnych inhibitorach, czyli itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. U osób z przewlekłą chorobą nerek, cukrzycą, niewydolnością serca i u osób przyjmujących inne leki podnoszące potas skutki mogą być szczególnie groźne.

Mechanizm

Eplerenon i finerenon są eliminowane głównie przez CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie triazole z tej grupy hamują CYP3A4, przez co spowalniają rozkład tych antagonistów aldosteronu i wielokrotnie zwiększają ich stężenie we krwi[1]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4. Flukonazol i izawukonazol są inhibitorami umiarkowanymi, przy czym hamowanie przez flukonazol rośnie wraz z dawką[2]. Spironolakton i kanrenon nie zależą istotnie od CYP3A4, więc tej interakcji farmakokinetycznej nie wykazują. Interakcja nie jest zatem wspólna dla wszystkich leków obu grup – dotyczy wszystkich triazoli, ale tylko eplerenonu i finerenonu z grupy antagonistów aldosteronu.

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przed włączeniem triazolu, w pierwszych dniach skojarzenia i po zmianie dawki
  • kreatynina i eGFR
  • ciśnienie tętnicze
  • EKG przy hiperkaliemii lub objawach zaburzeń rytmu
  • inne leki podnoszące potas (inhibitory ACE, sartany, suplementy potasu, trimetoprim, heparyna)

Kiedy ocena się zmienia

Flukonazol w pojedynczej niskiej dawce (np. jednorazowo w grzybicy pochwy)dawka · triazoleryzyko malejeHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc jednorazowa niska dawka daje krótszy i słabszy efekt niż długotrwałe leczenie dużymi dawkami. Nadal wskazana jest ocena ryzyka hiperkaliemii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą nerek.
eGFR ≤ 60 ml/min/1,73 m²pacjentryzyko rośnieUpośledzona czynność nerek zmniejsza wydalanie potasu i nasila ryzyko hiperkaliemii przy zwiększonej ekspozycji na eplerenon lub finerenon. Skojarzenie z flukonazolem lub izawukonazolem wymaga u tych pacjentów szczególnie częstej kontroli potasu i kreatyniny.
Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania i hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ich odstawieniu. Ponowne włączenie lub zwiększenie dawki eplerenonu albo finerenonu należy prowadzić stopniowo i pod kontrolą potasu.
Triazol włączany u pacjenta już leczonego eplerenonem lub finerenonemkolejność włączenia · antagoniści aldosteronuinne zalecenieGdy triazol dołączany jest do ustabilizowanej terapii, należy przed jego włączeniem zdecydować o czasowym odstawieniu eplerenonu lub finerenonu przy silnych inhibitorach albo o zmniejszeniu dawki eplerenonu przy flukonazolu i izawukonazolu, a potas skontrolować w pierwszych dniach skojarzenia.

Źródła

  1. Cook CS, Berry LM, Burton E. Prediction of in vivo drug interactions with eplerenone in man from in vitro metabolic inhibition data. Xenobiotica. 2004;34(3):215-28. doi: 10.1080/00498250310001649341. PMID: 15204695.
  2. Ragueneau-Majlessi I, Boulenc X, Rauch C, Hachad H, Levy RH. Quantitative correlations among CYP3A sensitive substrates and inhibitors: literature analysis. Curr Drug Metab. 2007;8(8):810-4. doi: 10.2174/138920007782798135. PMID: 18220561.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzamidy (np. amisulpryd, tiapryd, sulpiryd)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów.Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem bez wiedzy lekarza i powiedz mu o wszystkich swoich lekach, a jeśli lekarz zdecyduje się je połączyć, wykonaj zleconą kontrolę EKG i badania krwi.

Niektóre leki stosowane w zaburzeniach psychicznych i ruchowych, takie jak amisulpryd, sulpiryd czy tiapryd, mogą wpływać na rytm serca. Podobne działanie mają niektóre leki przeciwgrzybicze, na przykład flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Ryzyko jest większe u osób starszych, z chorobami serca lub nerek i z niskim poziomem potasu we krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie lub nagła utrata przytomności
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzamidu i triazolu wydłużającego odstęp QT należy unikać tego połączenia, a gdy jest ono niezbędne, prowadzić je pod kontrolą EKG i elektrolitów. Przed włączeniem leczenia należy wykonać EKG z oceną QTc oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Nie należy rozpoczynać połączenia przy wyjściowo wydłużonym QTc. EKG trzeba powtórzyć po osiągnięciu stanu stacjonarnego obu leków i po każdym zwiększeniu dawki. Dawkę benzamidu należy dostosować do czynności nerek, a przy wydłużeniu QTc odstawić benzamid lub zmienić lek przeciwgrzybiczy. Gdy leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, warto rozważyć echinokandynę lub izawukonazol.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie benzamidu i triazolu wydłużającego QT zwiększa ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy amisulprydzie, dużych dawkach, zaburzeniach elektrolitowych, niewydolności nerek, bradykardii i chorobach serca[1].

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Benzamidy (amisulpryd, sulpiryd, tiapryd) blokują kanały potasowe odpowiedzialne za repolaryzację komór i w zależności od stężenia wydłużają odstęp QT. Flukonazol, worykonazol, pozakonazol i itrakonazol również wydłużają odstęp QT[2]. Benzamidy są wydalane głównie w postaci niezmienionej przez nerki i praktycznie nie są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego hamowanie tego enzymu przez triazole nie zwiększa istotnie ich stężenia. Brak par tiaprydu i sulpirydu w bazie oznacza brak danych, a nie brak ryzyka, ponieważ mechanizm jest wspólny dla całej grupy benzamidów.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem połączenia i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
  • czynność nerek (eGFR)
  • częstość rytmu serca – bradykardia zwiększa ryzyko
  • objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Kiedy ocena się zmienia

eGFR ≤ 60pacjentryzyko rośnieBenzamidy są wydalane głównie przez nerki, więc przy obniżonym eGFR ich stężenie rośnie, a wraz z nim wydłużenie QT. Flukonazol także jest wydalany przez nerki. Konieczne jest zmniejszenie dawki benzamidu i częstsza kontrola EKG.
Duża dawkadawka · benzamidyryzyko rośnieWydłużenie QT przez benzamidy zależy od stężenia, dlatego duże dawki, szczególnie amisulprydu, istotnie zwiększają ryzyko w połączeniu z triazolem.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują pogorszenie czynności nerek, choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes.

Źródła

  1. He L, Yu Y, Wei Y, Huang J, Shen Y, Li H. Characteristics and Spectrum of Cardiotoxicity Induced by Various Antipsychotics: A Real-World Study From 2015 to 2020 Based on FAERS. Front Pharmacol. 2022;12:815151. doi: 10.3389/fphar.2021.815151. PMID: 35185550.
  2. Vandael E, Vandenberk B, Vandenberghe J, Spriet I, Willems R, Foulon V. Development of a risk score for QTc-prolongation: the RISQ-PATH study. Int J Clin Pharm. 2017;39(2):424-432. doi: 10.1007/s11096-017-0446-2. PMID: 28281228.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBenzodiazepiny nasenne (np. midazolam, estazolam)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji.Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek nasenny z grupy benzodiazepin i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, nie łącz ich bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą, bo lek nasenny może działać dużo silniej i dłużej.

Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol, worykonazol czy pozakonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków nasennych, na przykład midazolamu i estazolamu. Lek nasenny może wtedy działać dużo mocniej i dłużej niż zwykle. Możesz być bardzo senny także następnego dnia, mieć kłopoty z równowagą i łatwiej upaść. Nie dotyczy to wszystkich leków nasennych, bo na przykład lormetazepam i temazepam są usuwane z organizmu inną drogą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • bardzo silna senność, także w ciągu dnia
  • trudność z obudzeniem się
  • spowolniony lub płytki oddech
  • zawroty głowy i chwiejny chód
  • upadek lub prawie upadek
  • splątanie albo niewyraźna mowa
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu benzodiazepiny nasennej metabolizowanej przez CYP3A4 i triazolowego leku przeciwgrzybiczego należy unikać tego połączenia albo zmniejszyć dawkę benzodiazepiny i ściśle obserwować pacjenta pod kątem nadmiernej sedacji. Doustny midazolam z itrakonazolem jest ujęty w przeciwwskazaniach charakterystyki itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać. Jeśli midazolam musi być podany dożylnie podczas leczenia triazolem, trzeba rozważyć mniejszą dawkę, zapewnić monitorowanie oddychania i gotowość do wspomagania wentylacji. Przy estazolamie z triazolem należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę albo zamienić lek nasenny na substancję unieczynnianą przez glukuronidację, na przykład lormetazepam lub temazepam. Ponieważ itrakonazol, pozakonazol i izawukonazol długo pozostają w organizmie, ostrożność należy utrzymać także przez kilka dni po ich odstawieniu.

Skutek kliniczny

Połączenie może powodować nasiloną i przedłużoną sedację, senność i zaburzenia sprawności psychoruchowej następnego dnia, zaburzenia równowagi i upadki, a przy dużych dawkach lub podaniu dożylnym także depresję oddechową. Najsilniej narażony jest midazolam podawany doustnie, bo zahamowanie metabolizmu w jelicie i wątrobie sumuje się. U pacjentów leczonych długotrwałym wlewem midazolamu na oddziale intensywnej terapii lek może się kumulować, co wydłuża wybudzanie.

Mechanizm

Triazolowe leki przeciwgrzybicze hamują izoenzym CYP3A4 w wątrobie i ścianie jelita[1]. Benzodiazepiny nasenne unieczynniane głównie przez ten enzym, czyli midazolam i estazolam, są wtedy wolniej metabolizowane, a ich stężenie we krwi i czas działania wyraźnie rosną. Najsilniejszymi inhibitorami w tej grupie są itrakonazol, pozakonazol i worykonazol, a flukonazol i izawukonazol hamują CYP3A4 umiarkowanie, przy czym efekt flukonazolu rośnie wraz z dawką[1]. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy benzodiazepin, bo lormetazepam, temazepam, nitrazepam i remimazolam są metabolizowane innymi szlakami. Po stronie triazoli kierunek interakcji jest wspólny dla wszystkich leków grupy, a różni się jedynie jej siła.

Monitorować

  • głębokość sedacji i poziom świadomości
  • częstość oddechów i saturacja, zwłaszcza przy midazolamie podawanym dożylnie
  • ciśnienie tętnicze
  • senność i spowolnienie psychoruchowe następnego dnia
  • zaburzenia równowagi i ryzyko upadków u osób starszych
  • czas wybudzania po sedacji lub znieczuleniu

Kiedy ocena się zmienia

Doustnadroga podania · benzodiazepiny nasenneryzyko rośniePrzy doustnym podaniu midazolamu hamowanie CYP3A4 w ścianie jelita i w wątrobie sumuje się, co daje najsilniejszy wzrost stężenia. Połączenie doustnego midazolamu z itrakonazolem jest przeciwwskazane w charakterystyce itrakonazolu, a z pozakonazolem i worykonazolem należy go unikać.
Wlew ciągły lub wielokrotne dawkiczas leczenia · benzodiazepiny nasenneryzyko rośnieJednorazowa dożylna dawka midazolamu jest mniej narażona na interakcję niż podanie doustne, ale przy długotrwałym wlewie lub powtarzanych dawkach lek się kumuluje i wybudzanie może się znacznie wydłużyć. Należy zmniejszyć szybkość wlewu i monitorować głębokość sedacji.
Duża dawka flukonazoludawka · triazoleryzyko rośnieHamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki, więc przy dużych dawkach leczniczych interakcja z midazolamem i estazolamem staje się porównywalna z silniejszymi triazolami. Pojedyncza mała dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy daje słabszy i krótszy efekt, ale nie wyklucza interakcji.
Kilka dni od odstawienia triazoluodstep · triazoleinne zalecenieItrakonazol, pozakonazol i izawukonazol mają długi okres półtrwania, a ich działanie hamujące utrzymuje się przez kilka dni po odstawieniu. W tym czasie nie należy wracać do pełnej dawki midazolamu lub estazolamu bez obserwacji pacjenta.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych metabolizm benzodiazepin jest wolniejszy, a wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego większa, więc nasilona sedacja szybciej prowadzi do upadków, złamań i zaburzeń oddychania. W tej grupie szczególnie zalecana jest zamiana leku nasennego na lormetazepam lub temazepam w najmniejszej skutecznej dawce.

Źródła

  1. Venkatakrishnan K, von Moltke LL, Greenblatt DJ. Effects of the antifungal agents on oxidative drug metabolism: clinical relevance. Clin Pharmacokinet. 2000;38(2):111-80. doi: 10.2165/00003088-200038020-00002. PMID: 10709776.

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ WorykonazolNie łącz worykonazolu z bromokryptyną.Nie zaczynaj brać worykonazolu, jeśli przyjmujesz bromokryptynę – najpierw powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, a bromokryptyny nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj brać worykonazolu, jeśli przyjmujesz bromokryptynę – najpierw powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie, a bromokryptyny nie odstawiaj samodzielnie.

Worykonazol, lek na zakażenia grzybicze, sprawia, że bromokryptyna wolniej się rozkłada i gromadzi w organizmie. Za duża ilość bromokryptyny może powodować silne nudności, spadki ciśnienia, splątanie, a nawet groźne zwężenie naczyń krwionośnych. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny lub nieustępujący ból głowy, zwłaszcza z zaburzeniami widzenia
  • ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • zimne, blade, drętwiejące lub bolesne palce dłoni i stóp
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • splątanie, omamy, niepokój
  • drgawki
  • nasilone nudności lub wymioty
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz worykonazolu z bromokryptyną.[1][2][3] Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest konieczne, wybierz lek, który nie hamuje silnie CYP3A4, np. echinokandynę, albo – gdy pozwala na to stan pacjenta – czasowo odstaw bromokryptynę lub zamień ją na nieergotaminowy agonistę dopaminy. Jeśli lekarz prowadzący mimo to zdecyduje o jednoczesnym stosowaniu, konieczne są nadzór, kontrola ciśnienia tętniczego i obserwacja w kierunku objawów niedokrwienia oraz zaburzeń neurologicznych i psychicznych. W razie nadciśnienia, bólu w klatce piersiowej, ciężkiego lub utrzymującego się bólu głowy albo objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego bromokryptynę należy natychmiast odstawić, a pacjenta pilnie zbadać.[4]

Skutek kliniczny

Zwiększone stężenie bromokryptyny może nasilać jej działania niepożądane – nudności, wymioty, niedociśnienie ortostatyczne, zawroty głowy, dyskinezy, splątanie i omamy. Możliwe są też objawy zatrucia sporyszem, czyli skurcz naczyń z niedokrwieniem kończyn lub narządów. Bromokryptyna może wywoływać nadciśnienie tętnicze, zawał serca, napady drgawkowe, udar mózgu i zaburzenia psychiczne, a większa ekspozycja na lek może zwiększać to ryzyko.[4]

Mechanizm

Worykonazol jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać stężenie w osoczu leków metabolizowanych przez ten izoenzym.[1] Bromokryptyna jest substratem i inhibitorem CYP3A4, dlatego silne inhibitory tego enzymu, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze, mogą zwiększać jej stężenie.[4] Inne inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna i josamycyna, zwiększają stężenie bromokryptyny w osoczu.[4] Bromokryptyna jest pochodną alkaloidów sporyszu, a łączenie worykonazolu z alkaloidami sporyszu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkich reakcji wynikających z ich zwiększonego stężenia.[1][2][3]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Bromokryptyna – inhibitor CYP3A4[5], worykonazol – substrat CYP3A4[6]
  • Worykonazol – silny inhibitor CYP3A4[7], bromokryptyna – substrat CYP3A4[5]
  • Bromokryptyna: inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[7], umiarkowany inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2C9[7], silny inhibitor CYP3A4[7], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[7], substrat CYP2C9[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
  • objawy niedokrwienia – ból w klatce piersiowej, zimne, blade lub bolesne palce i kończyny
  • silny ból głowy i zaburzenia widzenia
  • objawy neurologiczne i psychiczne – splątanie, omamy, drgawki
  • nudności i wymioty
  • dyskinezy u chorych na chorobę Parkinsona

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofunginamykafunginaanidulafunginapramipeksolropinirolrotygotyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voriconazole Accord 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/voriconazole-accord-100306606/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voriconazol Polpharma 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/voriconazol-polpharma-100298410/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  7. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ WorykonazolWorykonazolu nie łączy się z dzurawcem w żadnej postaci doustnej.Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci (herbatka, krople, tabletki, suplementy) w trakcie leczenia worykonazolem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.opóźniony (dni)badania kliniczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj dziurawca w żadnej postaci (herbatka, krople, tabletki, suplementy) w trakcie leczenia worykonazolem i powiedz lekarzowi, jeśli przyjmowałeś go w ostatnich tygodniach.

Dziurawiec osłabia działanie worykonazolu, bo przyspiesza jego usuwanie z organizmu. Przez to lek przeciwgrzybiczy może przestać działać, a zakażenia, które leczy, bywają groźne dla życia. Ten efekt może się utrzymywać jeszcze przez jakiś czas po odstawieniu dziurawca. Oba środki zwiększają też wrażliwość skóry na słońce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nawrót lub nasilenie gorączki
  • pogorszenie objawów zakażenia, np. kaszlu lub duszności
  • zaczerwienienie, pęcherze lub silne oparzenie skóry po wyjściu na słońce
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
badania kliniczne

Postępowanie

Worykonazolu nie łączy się z dzurawcem w żadnej postaci doustnej[1]. Pacjent rozpoczynający leczenie worykonazolem powinien odstawić dziurawiec, a ponieważ indukcja enzymów wygasa stopniowo, w pierwszym okresie leczenia warto rozważyć terapeutyczne monitorowanie stężenia worykonazolu. W razie przyjmowania dziurawca z powodu obniżonego nastroju decyzję o ewentualnym leczeniu zastępczym podejmuje lekarz z uwzględnieniem interakcji z worykonazolem.

Skutek kliniczny

Spadek stężenia worykonazolu może prowadzić do niepowodzenia leczenia inwazyjnej grzybicy, która u pacjentów z obniżoną odpornością zagraża życiu. Efekt indukcji narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu dziurawca. Równoczesne fotouczulenie zwiększa ryzyko oparzeń słonecznych i reakcji fototoksycznych.

Mechanizm

Dziurawiec przyjmowany systematycznie indukuje enzymy cytochromu P450, co osłabia działanie leków przez nie metabolizowanych[2]. Worykonazol jest metabolizowany przez CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, a induktory tych izoenzymów zmniejszają jego stężenie w osoczu[1]. Ziele dziurawca należy do induktorów CYP3A4, które znacząco obniżają stężenie worykonazolu[3]. Dodatkowo oba leki działają fotouczulająco, więc ich działania niepożądane na skórze mogą się sumować[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Dziurawiec – silny induktor CYP3A4[5], worykonazol – substrat CYP3A4[6]
  • Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[5]
  • Worykonazol: słaby inhibitor CYP2B6[5], umiarkowany inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], silny inhibitor CYP3A4[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[6], substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • stężenie worykonazolu w osoczu (TDM), zwłaszcza gdy dziurawiec odstawiono niedawno
  • odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
  • zmiany skórne po ekspozycji na słońce

Kiedy ocena się zmienia

Przyjmowanie systematyczneczas leczenia · dziurawiecryzyko rośnieIndukcja enzymów jest skutkiem systematycznego przyjmowania dziurawca, dlatego regularne stosowanie niesie największe ryzyko niepowodzenia terapii.
Dziurawiec odstawiony niedawno przed worykonazolemodstep · dziurawiecinne zaleceniePo odstawieniu dziurawca indukcja wygasa stopniowo, dlatego na początku leczenia worykonazolem zaleca się monitorowanie jego stężenia i odpowiedzi klinicznej.
Zewnętrzna (na skórę)droga podania · dziurawiecryzyko malejePrzy stosowaniu na skórę wpływ na metabolizm worykonazolu jest mało prawdopodobny, ale sumowanie fotouczulenia pozostaje istotne i wymaga ochrony przed słońcem.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vfend-100113340/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Voriconazol Polpharma 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/voriconazol-polpharma-100298410/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Vfend. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/vfend-100113340/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHaloperydol+ Trójtlenek arsenuHaloperydolu nie stosuje się u pacjenta leczonego trójtlenkiem arsenu.Nie przyjmuj haloperydolu w czasie leczenia trójtlenkiem arsenu i od razu powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie białaczki.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj haloperydolu w czasie leczenia trójtlenkiem arsenu i od razu powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu leczenie białaczki.

Oba leki mogą zaburzać pracę serca w ten sam sposób, a razem robią to znacznie silniej. Może to wywołać groźne zaburzenia rytmu serca, a nawet utratę przytomności. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • nagła duszność
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Haloperydolu nie stosuje się u pacjenta leczonego trójtlenkiem arsenu[1][2]. Gdy potrzebny jest lek przeciwpsychotyczny, przeciwwymiotny lub opanowanie majaczenia, należy wybrać lek o minimalnym wpływie na odstęp QT i nadal kontrolować EKG oraz elektrolity. Przed każdym podaniem trójtlenku arsenu trzeba wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz przejrzeć wszystkie leki pacjenta pod kątem wydłużania QT[3].

Skutek kliniczny

Znaczne wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem torsade de pointes, częstoskurczu komorowego i nagłego zgonu sercowego. Przy trójtlenku arsenu opisywano przypadki torsade de pointes i całkowitego bloku serca[3].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QTc, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Haloperydolu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwnowotworowymi o takim działaniu[1]. Podczas leczenia trójtlenkiem arsenu należy spodziewać się wydłużenia odstępu QT/QTc, a ostrożność dotyczy także innych leków wydłużających QT, w tym leków przeciwpsychotycznych[3]. Ryzyko dodatkowo rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii[3].

Metabolizm i transportery

  • Haloperydol: inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, omdlenia, zawroty głowy)

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Dożylniedroga podania · haloperydolryzyko rośnieHaloperydol podawany dożylnie wiąże się z większym ryzykiem wydłużenia QTc i torsade de pointes niż postać doustna, co dodatkowo zwiększa zagrożenie przy jednoczesnym stosowaniu trójtlenku arsenu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2% 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol UNIA 2 mg/ml, krople doustne, roztwór. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/haloperidol-unia-100028202/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trisenox 1 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trisenox-100131957/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Haloperidol WZF 0,2%. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/haloperidol-wzf-0-2-100111328/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.