Interakcje / Tuberkulina / Tuberkulina i wedolizumab
Jaki opis pokazać?
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Badanie w kierunku gruźlicy najlepiej wykonać przed pierwszą dawką wedolizumabu.
Powiedz lekarzowi wykonującemu test, że jesteś leczony wedolizumabem i innymi lekami osłabiającymi odporność, i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się objawy mogące wskazywać na gruźlicę.
Interakcja o niejasnym znaczeniuTuberkulina+ WedolizumabBadanie w kierunku gruźlicy najlepiej wykonać przed pierwszą dawką wedolizumabu.Powiedz lekarzowi wykonującemu test, że jesteś leczony wedolizumabem i innymi lekami osłabiającymi odporność, i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się objawy mogące wskazywać na gruźlicę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Powiedz lekarzowi wykonującemu test, że jesteś leczony wedolizumabem i innymi lekami osłabiającymi odporność, i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się objawy mogące wskazywać na gruźlicę.
Lek, który przyjmujesz na chorobę jelit, może osłabiać reakcję skóry na test tuberkulinowy. Wtedy test może wyjść ujemny, mimo że w organizmie są prątki gruźlicy. Samo połączenie nie jest dla ciebie szkodliwe, ale wynik testu trzeba ocenić ostrożnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kaszel trwający dłużej niż kilka tygodni
- gorączka lub stan podgorączkowy bez wyraźnej przyczyny
- nocne poty
- niezamierzone chudnięcie
- krwioplucie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Badanie w kierunku gruźlicy najlepiej wykonać przed pierwszą dawką wedolizumabu. Ujemny wynik próby tuberkulinowej u pacjenta już leczonego wedolizumabem, zwłaszcza z kortykosteroidami lub tiopurynami, należy interpretować ostrożnie i przy podejrzeniu zakażenia rozważyć test z krwi (IGRA) oraz ocenę kliniczną i radiologiczną. Nie ma potrzeby przerywania leczenia ani zmiany dawki wedolizumabu z powodu wykonania próby.
Skutek kliniczny
Możliwy fałszywie ujemny wynik próby tuberkulinowej i przeoczenie zakażenia prątkiem gruźlicy. Ma to znaczenie, ponieważ wedolizumabu nie stosuje się u osób z czynną gruźlicą[1]. Samo połączenie nie powoduje bezpośrednich działań niepożądanych.
Mechanizm
Próba tuberkulinowa wymaga sprawnej odpowiedzi komórkowej typu nadwrażliwości późnej, a immunosupresja wywołana lekami może osłabiać tę odpowiedź i dawać wynik fałszywie ujemny[2]. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej jelita, dlatego jego wpływ na odczyn skórny jest prawdopodobnie niewielki, ale nie został zbadany. Ryzyko osłabienia odczynu rośnie, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie kortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne[2].
Monitorować
- interpretacja ujemnego wyniku próby tuberkulinowej w kontekście leczenia immunosupresyjnego
- objawy sugerujące gruźlicę w trakcie leczenia wedolizumabem (przewlekły kaszel, gorączka, poty nocne, utrata masy ciała)
Kiedy ocena się zmienia
| Próba tuberkulinowa przed pierwszą dawką wedolizumabukolejność włączenia · tuberkulina | ryzyko maleje | Próba wykonana przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem nie jest narażona na osłabienie odczynu przez ten lek. Jest to zalecany moment przesiewu w kierunku gruźlicy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tuberculin PPD RT23 AJV 2 T.U./0,1 ml (1 dawka), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tuberculin-ppd-rt23-ajv-100068319/
Alkohol przy tych lekach
Tuberkulina a alkohol: brak opisu w bazie.
Wedolizumab a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 210
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ WedolizumabNie stosuj jeżówki u pacjentów leczonych wedolizumabem.Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia wedolizumabem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inne środki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia wedolizumabem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inne środki.
Jeżówka pobudza układ odpornościowy, a wedolizumab go wycisza, żeby opanować zapalenie jelit. Razem mogą działać przeciwko sobie i lek może słabiej chronić cię przed zaostrzeniem choroby. Dlatego nie łącz tych preparatów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie biegunki
- krew w stolcu
- ból brzucha
- gorączka lub objawy zakażenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj jeżówki u pacjentów leczonych wedolizumabem.[1][2] W przeziębieniu zaproponuj leczenie objawowe bez działania immunostymulującego. Jeśli pacjent już przyjmował jeżówkę, zaleć jej odstawienie i obserwację objawów choroby podstawowej.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe jest osłabienie działania wedolizumabu i zaostrzenie choroby zapalnej jelit. Nie opisano przypadków klinicznych tego połączenia, a ryzyko wynika z przeciwstawnych mechanizmów działania obu substancji.
Mechanizm
Jeżówki nie stosuje się w immunosupresji ani w chorobach autoimmunologicznych ze względu na jej działanie immunostymulujące.[1][2] Wedolizumab jest przeciwciałem monoklonalnym o działaniu immunosupresyjnym stosowanym w wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i chorobie Leśniowskiego-Crohna, czyli w chorobach o podłożu immunologicznym. Pobudzanie układu odpornościowego przez jeżówkę działa przeciwnie do zamierzonego efektu wedolizumabu. Jeżówka może osłabiać działanie leków immunosupresyjnych, co opisano dla cyklosporyny i glikokortykosteroidów.[1] Wpływu jeżówki na farmakokinetykę wedolizumabu nie badano.
Monitorować
- objawy zaostrzenia choroby zapalnej jelit (biegunka, krew w stolcu, ból brzucha)
- objawy zakażenia
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne (np. belimumab, anifrolumab, wedolizumab) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać, a jeśli lekarz specjalista uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego nadzoru i monitorowania w kierunku zakażeń.Nie łącz tych leków na własną rękę, mów każdemu lekarzowi i farmaceucie o wszystkich lekach, także tych podawanych w szpitalu, i zawsze zapytaj lekarza prowadzącego przed szczepieniem.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę, mów każdemu lekarzowi i farmaceucie o wszystkich lekach, także tych podawanych w szpitalu, i zawsze zapytaj lekarza prowadzącego przed szczepieniem.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem robią to znacznie silniej. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń, także rzadkiego, groźnego zakażenia mózgu. Dotyczy to na przykład połączenia ozanimodu z okrelizumabem albo natalizumabu z wedolizumabem. Takie leki łączy się tylko wtedy, gdy zdecyduje o tym lekarz specjalista i regularnie cię kontroluje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub złe samopoczucie, które nie mija
- uporczywy kaszel lub duszność
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- białe naloty w jamie ustnej
- nowe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub pamięci
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać, a jeśli lekarz specjalista uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego nadzoru i monitorowania w kierunku zakażeń. Natalizumabu nie łączy się z innymi lekami modyfikującymi przebieg stwardnienia rozsianego ani z wedolizumabem, co wynika z ChPL. W stwardnieniu rozsianym i nieswoistych zapaleniach jelit zmiana leku powinna następować sekwencyjnie, z okresem przejściowym zgodnym z ChPL obu leków. Przed włączeniem leku po teriflunomidzie lub leflunomidzie trzeba uwzględnić ich bardzo długie utrzymywanie się w organizmie i w razie potrzeby zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji. Po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie, ublituksymabie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T kolejny lek włącza się dopiero po ocenie odnowy limfocytów. Leki będące przeciwciałami podaje się z zachowaniem odstępu od imlifidazy oraz z uwzględnieniem harmonogramu podawania efgartigimodu alfa lub rozanoliksyzumabu. Szczepienia należy uzupełnić przed rozpoczęciem leczenia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie terapii.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych oraz reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak półpasiec, wirusowe zapalenie wątroby typu B i gruźlica. Możliwe są zakażenia oportunistyczne, w tym postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia wywołana wirusem JC, szczególnie przy połączeniach z natalizumabem. Może wystąpić przedłużona limfopenia i hipogammaglobulinemia. Słabnie odpowiedź na szczepienia, a szczepionki żywe stają się niebezpieczne[1]. W połączeniach z efgartigimodem alfa, rozanoliksyzumabem lub imlifidazą lek będący przeciwciałem może dodatkowo działać słabiej.
Mechanizm
Leki obu grup hamują odpowiedź immunologiczną różnymi drogami. Zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod) albo hamują ich namnażanie (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy). Inne blokują migrację limfocytów do tkanek (natalizumab, wedolizumab) albo kostymulację limfocytów T (abatacept, belatacept). Część usuwa limfocyty B lub T (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab, inebilizumab, alemtuzumab, immunoglobulina przeciw limfocytom T) albo hamuje cytokiny i szlaki sygnałowe komórek odpornościowych (tofacytynib, tolebrutynib, belimumab, anifrolumab). Połączenie dwóch takich leków sumuje osłabienie odporności i zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Interakcja jest farmakodynamiczna, wspólna dla całej klasy i nie wynika z wpływu na metabolizm. Dodatkowo efgartigimod alfa i rozanoliksyzumab blokują receptor FcRn i przyspieszają eliminację leków zbudowanych na bazie przeciwciał IgG lub fragmentu Fc, więc mogą obniżać ich stężenie. Imlifidaza rozkłada przeciwciała IgG, także podane jako leki.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
- objawy zakażeń, w tym gorączka, półpasiec i zakażenia dróg oddechowych
- nowe objawy neurologiczne i rezonans magnetyczny mózgu w kierunku postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii
- przeciwciała przeciw wirusowi JC u pacjentów otrzymujących natalizumab
- stężenie immunoglobulin IgG, zwłaszcza przy lekach usuwających limfocyty B i blokerach FcRn
- badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i gruźlicy przed włączeniem leczenia
- status szczepień i unikanie szczepionek żywych
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy po odstawieniu teriflunomidu lub leflunomidu bez przyspieszonej eliminacjiodstep · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu, więc włączenie przeciwciała w tym czasie oznacza faktyczne łączenie terapii. Należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji przed zmianą leczenia. |
| Lek grupy A włączany po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie lub ublituksymabiekolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | ryzyko rośnie | Alemtuzumab i leki przeciw CD20 powodują długotrwałe zmniejszenie liczby limfocytów, które utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Włączenie kolejnego leku immunosupresyjnego wymaga oceny odnowy limfocytów i stężenia immunoglobulin. |
| Przeciwciało włączane po fingolimodzie, ozanimodzie lub ponesimodziekolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Po odstawieniu modulatorów receptora S1P liczba limfocytów we krwi wraca do normy stopniowo, a czas ten jest różny dla poszczególnych leków. Przeciwciało należy włączać po ocenie liczby limfocytów i zgodnie z ChPL. |
| Krótki odstęp od podania imlifidazy, efgartigimodu alfa lub rozanoliksyzumabuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Imlifidaza rozkłada przeciwciała IgG, a efgartigimod alfa i rozanoliksyzumab przyspieszają ich eliminację przez blokadę FcRn. Leki będące przeciwciałami lub białkami fuzyjnymi z fragmentem Fc mogą wtedy działać słabiej, dlatego ich podanie należy zaplanować zgodnie z zaleceniami ChPL dotyczącymi odstępu. |
| Długotrwałe leczenie skojarzone lub wcześniejsze leczenie immunosupresyjneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych rośnie wraz z czasem leczenia i liczbą wcześniej stosowanych leków immunosupresyjnych, szczególnie u pacjentów leczonych natalizumabem z przeciwciałami przeciw wirusowi JC. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby współistniejące i słabsza rezerwa immunologiczna, co zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń przy skojarzonej immunosupresji. |
Źródła
- Anderson E, Powell M, Yang E, Kar A, Leung TM, Sison C, et al. Factors associated with immune responses to SARS-CoV-2 vaccination in individuals with autoimmune diseases. JCI Insight. 2024;9(13). doi: 10.1172/jci.insight.180750. PMID: 38833310.
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka BCG+ WedolizumabNie rozpoczynaj dopęcherzowej immunoterapii BCG u pacjenta leczonego wedolizumabem.Powiedz urologowi, że przyjmujesz wedolizumab, a gastroenterologowi o planowanym leczeniu BCG, i nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi, że przyjmujesz wedolizumab, a gastroenterologowi o planowanym leczeniu BCG, i nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Wedolizumab, stosowany w leczeniu choroby zapalnej jelit, osłabia część reakcji układu odpornościowego. Leczenie raka pęcherza wlewami BCG polega na podaniu żywych, osłabionych bakterii, z którymi organizm musi sobie poradzić. Gdy odporność jest osłabiona, bakterie te mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie raka może działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka lub utrzymująca się gorączka, dreszcze
- silne osłabienie, poty nocne, utrata apetytu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból i obrzęk stawów albo zaczerwienienie i ból oka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj dopęcherzowej immunoterapii BCG u pacjenta leczonego wedolizumabem.[1][2][3] Gdy pacjent z chorobą zapalną jelit wymaga leczenia raka pęcherza moczowego, decyzję o sposobie leczenia dopęcherzowego albo o przerwaniu wedolizumabu powinni podjąć wspólnie urolog i gastroenterolog. Przed decyzją należy uwzględnić aktywność choroby jelit oraz to, że działanie wedolizumabu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ostatniej dawce. Jeśli do połączenia już doszło, pacjenta należy obserwować w kierunku objawów ogólnoustrojowego zakażenia BCG i pilnie kierować go do lekarza przy gorączce lub objawach ogólnych.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko ogólnoustrojowego zakażenia prątkami BCG, w tym ciężkiego i zagrażającego życiu, oraz możliwe osłabienie przeciwnowotworowego działania immunoterapii. Wybiórcze działanie wedolizumabu na jelita sugeruje mniejszą skalę ogólnoustrojowej immunosupresji niż przy innych lekach immunosupresyjnych, ale brak danych klinicznych dla tego połączenia, które pozwoliłyby uznać je za bezpieczne.
Mechanizm
Dopęcherzowa immunoterapia BCG działa przez wywołanie miejscowej odpowiedzi immunologicznej na żywe, atenuowane prątki. Dlatego nie stosuje się jej u osób z defektem odporności ani u osób leczonych immunosupresyjnie, także gdy zaburzenie odporności wywołały leki.[1][2][3] Wedolizumab jest przeciwciałem przeciwko integrynie α4β7, które hamuje migrację limfocytów do błony śluzowej jelit, czyli jest lekiem immunosupresyjnym o działaniu wybiórczym. Przy jego stosowaniu z produktami zawierającymi żywe drobnoustroje należy zachować ostrożność.[4] Osłabienie odpowiedzi immunologicznej może zmniejszać skuteczność BCG i utrudniać kontrolę nad prątkami, co sprzyja ich rozsiewowi.
Monitorować
- temperatura ciała i objawy ogólne (dreszcze, osłabienie, poty nocne) po każdym wlewie
- objawy ze strony dróg moczowych (dyzuria, krwiomocz, ból)
- objawy płucne (kaszel, duszność) i wątrobowe (żółtaczka, aktywność aminotransferaz)
- objawy zakażenia stawów, oczu i skóry sugerujące rozsiew prątków
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Przy szczepieniu przeciw gruźlicy szczepionką BCG podawaną śródskórnie obowiązuje ostrożność przy stosowaniu żywych szczepionek u leczonych wedolizumabem. Decyzję o szczepieniu należy podjąć indywidualnie po ocenie ryzyka zakażenia i stopnia immunosupresji, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw cholerze+ WedolizumabNie podawaj żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu wedolizumabem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wedolizumab, i nadal w podróży pij tylko bezpieczną wodę i jedz sprawdzone jedzenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wedolizumab, i nadal w podróży pij tylko bezpieczną wodę i jedz sprawdzone jedzenie.
Wedolizumab osłabia odporność w jelitach, a szczepionka przeciw cholerze działa właśnie w jelitach. Szczepionki z żywymi, osłabionymi bakteriami nie możesz przyjąć w czasie leczenia wedolizumabem. Szczepionkę z zabitymi bakteriami możesz przyjąć, ale może chronić cię słabiej niż zdrowe osoby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wodnista biegunka
- wymioty
- gorączka
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu wedolizumabem[1]. Jeśli szczepienie przed podróżą jest potrzebne, wybierz szczepionkę inaktywowaną i uprzedź pacjenta, że ochrona może być słabsza, więc nadal obowiązują zasady higieny żywności i wody. Szczepienie odłóż, gdy choroba zapalna jelit jest w fazie zaostrzenia z ostrymi objawami żołądkowo-jelitowymi lub gorączką[2]. Przez 1 godzinę przed szczepionką inaktywowaną i 1 godzinę po niej pacjent nie je, nie pije i nie przyjmuje leków doustnych[2].
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce istnieje ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego w jelicie i słabszej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym problemem jest możliwa słabsza odpowiedź odpornościowa, bez ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym.
Mechanizm
Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i hamuje napływ limfocytów do błony śluzowej jelita, czyli działa immunosupresyjnie właśnie w miejscu, w którym doustna szczepionka przeciw cholerze ma wywołać odpowiedź odpornościową. Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom otrzymującym terapię immunosupresyjną[1]. Przy łączeniu wedolizumabu ze szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje, a zwłaszcza z doustnymi, trzeba zachować ostrożność[3]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej działanie zależy od odpowiedzi śluzówki jelita, więc ochrona może być słabsza.
Monitorować
- biegunka, wymioty, ból brzucha po szczepieniu
- gorączka po szczepieniu
- odróżnienie objawów poszczepiennych od zaostrzenia choroby zapalnej jelit
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (całe zabite komórki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholerycznej)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite komórki)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym i nie jest przeciwwskazana przy wedolizumabie. Odpowiedź śluzówkowa może być jednak słabsza, więc pacjent nadal przestrzega zasad higieny w podróży. Przez 1 godzinę przed szczepieniem i 1 godzinę po nim pacjent nie je, nie pije i nie przyjmuje leków doustnych. |
| Zaostrzenie choroby zapalnej jelit z biegunką lub gorączkączas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Szczepienie inaktywowaną szczepionką przeciw cholerze odkłada się do ustąpienia ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych lub choroby z gorączką. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionka przeciw durowi brzusznemu+ WedolizumabNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu wedolizumabem.Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i poproś lekarza o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i poproś lekarza o szczepionkę w zastrzyku.
Lek na chorobę zapalną jelit podawany we wlewach osłabia odporność w jelitach. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które działają właśnie w jelicie. Przy takim leczeniu szczepionka może nie chronić, a bakterie ze szczepionki mogą sprawić kłopot. Dla ciebie odpowiednia jest szczepionka w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po przyjęciu szczepionki
- biegunka lub wymioty po szczepieniu
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu wedolizumabem[1]. Jeśli potrzebna jest ochrona przed durem brzusznym, zastosuj szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań. Gdy to możliwe, szczepienia żywymi szczepionkami zaplanuj i zakończ przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem[2]. Odstęp po odstawieniu wedolizumabu ustala lekarz prowadzący z uwagi na długotrwałe działanie przeciwciała.
Skutek kliniczny
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom przyjmującym leki immunosupresyjne[1]. Żywe szczepionki, zwłaszcza doustne, łączy się z wedolizumabem tylko z zachowaniem ostrożności[2]. Możliwe skutki to słabsza lub brak ochrony przed durem brzusznym oraz teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym.
Mechanizm
Wedolizumab jest selektywnym lekiem immunosupresyjnym. Blokuje integrynę α4β7 i hamuje napływ limfocytów do błony śluzowej jelita. Doustna szczepionka zawiera żywe, atenuowane pałeczki Salmonella Typhi szczepu Ty21a, które namnażają się w jelicie i wywołują odporność właśnie w jego błonie śluzowej. Wedolizumab osłabia ten miejscowy mechanizm odpornościowy, a przy obniżonej kontroli immunologicznej teoretycznie zwiększa się ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego. Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii i działa ogólnoustrojowo, dlatego tego mechanizmu nie dotyczy.
Monitorować
- gorączka po przypadkowym podaniu doustnej szczepionki
- biegunka, bóle brzucha, wymioty po szczepieniu
- objawy przypominające dur brzuszny w podróży mimo szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana do wstrzykiwańszczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Zawiesina do wstrzykiwań (szczepionka inaktywowana)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii i może być stosowana w trakcie leczenia wedolizumabem. |
| Szczepienie zakończone przed pierwszym wlewem wedolizumabukolejność włączenia · wedolizumab | inne zalecenie | Gdy żywą szczepionkę trzeba podać, najlepiej zakończyć cykl szczepienia przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem, a odstęp ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Połączenie przeciwwskazaneAlemtuzumab+ WedolizumabNie rozpoczynaj leczenia alemtuzumabem u pacjenta z nieswoistym zapaleniem jelit leczonego wedolizumabem.Powiedz neurologowi i gastroenterologowi o obu lekach i nie zaczynaj leczenia alemtuzumabem, dopóki obaj lekarze tego nie uzgodnią.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz neurologowi i gastroenterologowi o obu lekach i nie zaczynaj leczenia alemtuzumabem, dopóki obaj lekarze tego nie uzgodnią.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, więc razem mocniej zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Alemtuzumabu nie podaje się osobom, które oprócz stwardnienia rozsianego chorują na inną chorobę autoimmunologiczną, na przykład zapalenie jelit leczone wedolizumabem. Jeśli zapalenie jelit pojawiło się po zakończonym leczeniu alemtuzumabem, lekarz może zastosować wedolizumab, ale będzie cię dokładnie kontrolował.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub uczucie rozbicia
- uporczywy kaszel lub duszność
- nasilona albo krwista biegunka, ból brzucha
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zmiany w zachowaniu lub problemy z pamięcią
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia alemtuzumabem u pacjenta z nieswoistym zapaleniem jelit leczonego wedolizumabem[1]. Leczenie stwardnienia rozsianego u takiego pacjenta należy uzgodnić między neurologiem a gastroenterologiem i wybrać lek bez działania deplecyjnego. Jeśli zapalenie jelit rozwinęło się po zakończonym kursie alemtuzumabu, wedolizumab można stosować pod ścisłą kontrolą zakażeń. Wedolizumabu nie podaje się w czynnym ciężkim zakażeniu, takim jak gruźlica, sepsa, cytomegalia, listerioza czy postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa[2]. Przy obu lekach zachowaj ostrożność ze szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje[2].
Skutek kliniczny
Sumowanie immunosupresji zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych, a teoretycznie także postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej. U pacjenta z nieswoistym zapaleniem jelit alemtuzumab może dodatkowo nasilić chorobę autoimmunologiczną, ponieważ sam wywołuje wtórne zaburzenia autoimmunologiczne.
Mechanizm
Alemtuzumabu nie podaje się pacjentom z inną współistniejącą chorobą autoimmunologiczną niż stwardnienie rozsiane[1]. Wedolizumab stosuje się w nieswoistych zapaleniach jelit, które się do takich chorób zaliczają. Oba leki działają immunosupresyjnie. Alemtuzumab powoduje głęboką i długotrwałą deplecję limfocytów T i B, a wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i hamuje migrację limfocytów do błony śluzowej przewodu pokarmowego. Skutki obu leków na odporność się sumują. Między lekami nie ma interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- morfologia krwi z rozmazem, liczba limfocytów
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą leukoencefalopatię wieloogniskową
- aktywność nieswoistego zapalenia jelit
- badania przesiewowe w kierunku gruźlicy przed leczeniem
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Kurs alemtuzumabu zakończony przed rozpoznaniem zapalenia jelit, wedolizumab włączany późniejkolejność włączenia · alemtuzumab | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy podania alemtuzumabu pacjentowi z istniejącą chorobą autoimmunologiczną. Gdy zapalenie jelit rozwinęło się po zakończonym kursie alemtuzumabu, wedolizumab można stosować, ale nadal trzeba się liczyć z sumowaniem immunosupresji i ściśle monitorować zakażenia oraz liczbę limfocytów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lemtrada 12 mg/1,2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lemtrada-100304487/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Połączenie przeciwwskazaneSzczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze)+ Immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne (np. belimumab, anifrolumab, wedolizumab) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który przy sprawnej odporności jest bezpieczny. Leki biologiczne osłabiające odporność, na przykład okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab, belimumab czy anifrolumab, sprawiają, że organizm może nie poradzić sobie z tym wirusem. Może wtedy dojść do ciężkiej, zagrażającej życiu choroby po szczepieniu, a sama szczepionka może nie chronić przed żółtą febrą. Działanie części tych leków utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
- krwawienia, wybroczyny na skórze
- znaczne osłabienie, wymioty, zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane. Jeśli szczepienie jest potrzebne, należy je wykonać z wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, a termin włączenia leku uzgodnić z lekarzem prowadzącym. Po odstawieniu okrelizumabu, ofatumumabu i ublituksymabu szczepienie rozważa się dopiero po odnowie limfocytów B, po alemtuzumabie po potwierdzeniu odbudowy odporności, a po pozostałych lekach po okresie wypłukiwania ustalonym przez specjalistę. Przy wedolizumabie immunosupresja ma charakter głównie jelitowy, ale szczepienie żywą szczepionką nadal wymaga indywidualnej decyzji specjalisty i bilansu korzyści do ryzyka. Gdy szczepienia nie można wykonać, pacjent powinien zrezygnować z podróży do rejonu endemicznego albo otrzymać zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia i stosować ścisłą ochronę przed komarami.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest uogólnione zakażenie wirusem szczepionkowym w postaci choroby trzewnej z niewydolnością wielonarządową albo choroby neurotropowej z zapaleniem mózgu, które mogą zakończyć się zgonem. Drugim skutkiem jest brak skutecznej ochrony przed żółtą febrą mimo szczepienia, co przy podróży do rejonu endemicznego naraża pacjenta na pełnoobjawową chorobę. Objawy powikłań poszczepiennych pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni do kilku tygodni po szczepieniu.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się ograniczenie namnożyć, aby wywołać odporność, a jego replikację kontroluje sprawny układ odpornościowy. Przeciwciała monoklonalne grupy B osłabiają tę kontrolę różnymi drogami – okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B, alemtuzumab głęboko i długotrwale usuwa limfocyty T i B, belimumab hamuje przeżycie limfocytów B, anifrolumab blokuje receptor interferonów typu I, kluczowych w obronie przed wirusem żółtej febry, rozanoliksyzumab obniża stężenie przeciwciał klasy IgG, a wedolizumab hamuje migrację limfocytów do tkanek. W efekcie wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona lub nie powstaje. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków grupy B poza teprotumumabem, a jej nasilenie zależy od głębokości i czasu trwania immunosupresji.
Monitorować
- Przed szczepieniem: aktualne i planowane leczenie biologiczne oraz data ostatniej dawki
- Przy anty-CD20 i alemtuzumabie: liczba limfocytów B lub ocena odbudowy odporności przed ewentualnym szczepieniem
- Po przypadkowym szczepieniu w trakcie leczenia: gorączka, żółtaczka, objawy neurologiczne przez kilka tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku z grupy Bkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Szczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia biologicznego jest dopuszczalne i stanowi zalecany sposób postępowania, a termin pierwszej dawki leku należy uzgodnić ze specjalistą. |
| Odbudowa odporności po odstawieniu lekuodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | inne zalecenie | Po odstawieniu leku szczepienie rozważa się dopiero po ustąpieniu immunosupresji – przy lekach anty-CD20 po odnowie limfocytów B, przy alemtuzumabie po potwierdzeniu odbudowy odporności, a przy pozostałych po okresie wypłukiwania ustalonym przez specjalistę. |
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ OkrelizumabNie łączy się okrelizumabu z innymi lekami immunosupresyjnymi, w tym z wedolizumabem, z wyjątkiem kortykosteroidów podawanych w objawowym leczeniu rzutów.Powiedz neurologowi i gastroenterologowi o obu lekach i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz neurologowi i gastroenterologowi o obu lekach i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Oba leki osłabiają odporność, więc stosowane razem mogą zwiększyć ryzyko zakażeń, także ciężkich. Zwykle nie łączy się ich ze sobą. Jeśli lekarze zdecydowali o takim leczeniu, upewnij się, że każdy z nich wie o drugim leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zmiany w zachowaniu, pamięci lub myśleniu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się okrelizumabu z innymi lekami immunosupresyjnymi, w tym z wedolizumabem, z wyjątkiem kortykosteroidów podawanych w objawowym leczeniu rzutów.[1] Jeśli współistnienie stwardnienia rozsianego i nieswoistego zapalenia jelit wymaga leczenia biologicznego obu chorób, decyzję o wyborze i kolejności terapii powinni podjąć wspólnie neurolog i gastroenterolog. Przed podaniem wedolizumabu należy wykluczyć czynne ciężkie zakażenie.[2]
Skutek kliniczny
Spodziewane jest zwiększone ryzyko zakażeń, w tym ciężkich i oportunistycznych, takich jak postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa. Czynne ciężkie zakażenia, w tym gruźlica, sepsa, cytomegalia, listerioza i zakażenia oportunistyczne, wykluczają podanie wedolizumabu.[2]
Mechanizm
Oba leki to przeciwciała monoklonalne o działaniu immunosupresyjnym. Wedolizumab hamuje migrację limfocytów do błony śluzowej jelita poprzez blokowanie integryny α4β7, a okrelizumab trwale usuwa limfocyty B z krwi poprzez wiązanie z antygenem CD20. Ich działania sumują się i pogłębiają osłabienie odporności. Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ okrelizumab nie działa poprzez enzymy cytochromu P450, inne enzymy metabolizujące ani transportery.[1]
Monitorować
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, objawy ze strony dróg moczowych
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne i poznawcze (podejrzenie postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej)
- badania w kierunku gruźlicy przed rozpoczęciem leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana z okrelizumabu na wedolizumab lub odwrotniekolejność włączenia · okrelizumab | inne zalecenie | Okrelizumab powoduje długotrwałe zmniejszenie liczby limfocytów B, dlatego działanie immunosupresyjne może się nakładać także przy kolejnym, a nie jednoczesnym stosowaniu. Przed włączeniem wedolizumabu po okrelizumabie należy ocenić stan odporności i wykluczyć czynne zakażenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ocrevus 30 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ocrevus-100399341/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.