Interakcje / Wedolizumab
Wedolizumab – interakcje
36 opisanych interakcji z lekami. Marki: Entyvio.
7 przeciwwskazane · 14 niekorzystne · 3 niejasne · 12 nieistotne
Interakcje z innymi lekami 36
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane7
Połączenie przeciwwskazaneWedolizumab+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać, a jeśli lekarz specjalista uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego nadzoru i monitorowania w kierunku zakażeń.Nie łącz tych leków na własną rękę, mów każdemu lekarzowi i farmaceucie o wszystkich lekach, także tych podawanych w szpitalu, i zawsze zapytaj lekarza prowadzącego przed szczepieniem.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków na własną rękę, mów każdemu lekarzowi i farmaceucie o wszystkich lekach, także tych podawanych w szpitalu, i zawsze zapytaj lekarza prowadzącego przed szczepieniem.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem robią to znacznie silniej. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń, także rzadkiego, groźnego zakażenia mózgu. Dotyczy to na przykład połączenia ozanimodu z okrelizumabem albo natalizumabu z wedolizumabem. Takie leki łączy się tylko wtedy, gdy zdecyduje o tym lekarz specjalista i regularnie cię kontroluje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub złe samopoczucie, które nie mija
- uporczywy kaszel lub duszność
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- białe naloty w jamie ustnej
- nowe osłabienie jednej strony ciała, zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub pamięci
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać, a jeśli lekarz specjalista uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłego nadzoru i monitorowania w kierunku zakażeń. Natalizumabu nie łączy się z innymi lekami modyfikującymi przebieg stwardnienia rozsianego ani z wedolizumabem, co wynika z ChPL. W stwardnieniu rozsianym i nieswoistych zapaleniach jelit zmiana leku powinna następować sekwencyjnie, z okresem przejściowym zgodnym z ChPL obu leków. Przed włączeniem leku po teriflunomidzie lub leflunomidzie trzeba uwzględnić ich bardzo długie utrzymywanie się w organizmie i w razie potrzeby zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji. Po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie, ublituksymabie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T kolejny lek włącza się dopiero po ocenie odnowy limfocytów. Leki będące przeciwciałami podaje się z zachowaniem odstępu od imlifidazy oraz z uwzględnieniem harmonogramu podawania efgartigimodu alfa lub rozanoliksyzumabu. Szczepienia należy uzupełnić przed rozpoczęciem leczenia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie terapii.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych oraz reaktywacji zakażeń utajonych, takich jak półpasiec, wirusowe zapalenie wątroby typu B i gruźlica. Możliwe są zakażenia oportunistyczne, w tym postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia wywołana wirusem JC, szczególnie przy połączeniach z natalizumabem. Może wystąpić przedłużona limfopenia i hipogammaglobulinemia. Słabnie odpowiedź na szczepienia, a szczepionki żywe stają się niebezpieczne[1]. W połączeniach z efgartigimodem alfa, rozanoliksyzumabem lub imlifidazą lek będący przeciwciałem może dodatkowo działać słabiej.
Mechanizm
Leki obu grup hamują odpowiedź immunologiczną różnymi drogami. Zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod) albo hamują ich namnażanie (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy). Inne blokują migrację limfocytów do tkanek (natalizumab, wedolizumab) albo kostymulację limfocytów T (abatacept, belatacept). Część usuwa limfocyty B lub T (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab, inebilizumab, alemtuzumab, immunoglobulina przeciw limfocytom T) albo hamuje cytokiny i szlaki sygnałowe komórek odpornościowych (tofacytynib, tolebrutynib, belimumab, anifrolumab). Połączenie dwóch takich leków sumuje osłabienie odporności i zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń. Interakcja jest farmakodynamiczna, wspólna dla całej klasy i nie wynika z wpływu na metabolizm. Dodatkowo efgartigimod alfa i rozanoliksyzumab blokują receptor FcRn i przyspieszają eliminację leków zbudowanych na bazie przeciwciał IgG lub fragmentu Fc, więc mogą obniżać ich stężenie. Imlifidaza rozkłada przeciwciała IgG, także podane jako leki.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
- objawy zakażeń, w tym gorączka, półpasiec i zakażenia dróg oddechowych
- nowe objawy neurologiczne i rezonans magnetyczny mózgu w kierunku postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii
- przeciwciała przeciw wirusowi JC u pacjentów otrzymujących natalizumab
- stężenie immunoglobulin IgG, zwłaszcza przy lekach usuwających limfocyty B i blokerach FcRn
- badania w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i gruźlicy przed włączeniem leczenia
- status szczepień i unikanie szczepionek żywych
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka miesięcy po odstawieniu teriflunomidu lub leflunomidu bez przyspieszonej eliminacjiodstep · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu, więc włączenie przeciwciała w tym czasie oznacza faktyczne łączenie terapii. Należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji przed zmianą leczenia. |
| Lek grupy A włączany po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie lub ublituksymabiekolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | ryzyko rośnie | Alemtuzumab i leki przeciw CD20 powodują długotrwałe zmniejszenie liczby limfocytów, które utrzymuje się długo po ostatniej dawce. Włączenie kolejnego leku immunosupresyjnego wymaga oceny odnowy limfocytów i stężenia immunoglobulin. |
| Przeciwciało włączane po fingolimodzie, ozanimodzie lub ponesimodziekolejność włączenia · selektywne leki immunosupresyjne | ryzyko rośnie | Po odstawieniu modulatorów receptora S1P liczba limfocytów we krwi wraca do normy stopniowo, a czas ten jest różny dla poszczególnych leków. Przeciwciało należy włączać po ocenie liczby limfocytów i zgodnie z ChPL. |
| Krótki odstęp od podania imlifidazy, efgartigimodu alfa lub rozanoliksyzumabuodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Imlifidaza rozkłada przeciwciała IgG, a efgartigimod alfa i rozanoliksyzumab przyspieszają ich eliminację przez blokadę FcRn. Leki będące przeciwciałami lub białkami fuzyjnymi z fragmentem Fc mogą wtedy działać słabiej, dlatego ich podanie należy zaplanować zgodnie z zaleceniami ChPL dotyczącymi odstępu. |
| Długotrwałe leczenie skojarzone lub wcześniejsze leczenie immunosupresyjneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i zakażeń oportunistycznych rośnie wraz z czasem leczenia i liczbą wcześniej stosowanych leków immunosupresyjnych, szczególnie u pacjentów leczonych natalizumabem z przeciwciałami przeciw wirusowi JC. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częstsze są choroby współistniejące i słabsza rezerwa immunologiczna, co zwiększa ryzyko ciężkiego przebiegu zakażeń przy skojarzonej immunosupresji. |
Źródła
- Anderson E, Powell M, Yang E, Kar A, Leung TM, Sison C, et al. Factors associated with immune responses to SARS-CoV-2 vaccination in individuals with autoimmune diseases. JCI Insight. 2024;9(13). doi: 10.1172/jci.insight.180750. PMID: 38833310.
Połączenie przeciwwskazaneWedolizumab+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu wedolizumabem.Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wedolizumab, i nadal w podróży pij tylko bezpieczną wodę i jedz sprawdzone jedzenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Przed szczepieniem przeciw cholerze powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że bierzesz wedolizumab, i nadal w podróży pij tylko bezpieczną wodę i jedz sprawdzone jedzenie.
Wedolizumab osłabia odporność w jelitach, a szczepionka przeciw cholerze działa właśnie w jelitach. Szczepionki z żywymi, osłabionymi bakteriami nie możesz przyjąć w czasie leczenia wedolizumabem. Szczepionkę z zabitymi bakteriami możesz przyjąć, ale może chronić cię słabiej niż zdrowe osoby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wodnista biegunka
- wymioty
- gorączka
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu wedolizumabem[1]. Jeśli szczepienie przed podróżą jest potrzebne, wybierz szczepionkę inaktywowaną i uprzedź pacjenta, że ochrona może być słabsza, więc nadal obowiązują zasady higieny żywności i wody. Szczepienie odłóż, gdy choroba zapalna jelit jest w fazie zaostrzenia z ostrymi objawami żołądkowo-jelitowymi lub gorączką[2]. Przez 1 godzinę przed szczepionką inaktywowaną i 1 godzinę po niej pacjent nie je, nie pije i nie przyjmuje leków doustnych[2].
Skutek kliniczny
Po żywej szczepionce istnieje ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego w jelicie i słabszej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym problemem jest możliwa słabsza odpowiedź odpornościowa, bez ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym.
Mechanizm
Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i hamuje napływ limfocytów do błony śluzowej jelita, czyli działa immunosupresyjnie właśnie w miejscu, w którym doustna szczepionka przeciw cholerze ma wywołać odpowiedź odpornościową. Żywej, atenuowanej szczepionki przeciw cholerze nie podaje się osobom otrzymującym terapię immunosupresyjną[1]. Przy łączeniu wedolizumabu ze szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje, a zwłaszcza z doustnymi, trzeba zachować ostrożność[3]. Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale jej działanie zależy od odpowiedzi śluzówki jelita, więc ochrona może być słabsza.
Monitorować
- biegunka, wymioty, ból brzucha po szczepieniu
- gorączka po szczepieniu
- odróżnienie objawów poszczepiennych od zaostrzenia choroby zapalnej jelit
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze (całe zabite komórki Vibrio cholerae z rekombinowaną podjednostką B toksyny cholerycznej)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite komórki)postać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym i nie jest przeciwwskazana przy wedolizumabie. Odpowiedź śluzówkowa może być jednak słabsza, więc pacjent nadal przestrzega zasad higieny w podróży. Przez 1 godzinę przed szczepieniem i 1 godzinę po nim pacjent nie je, nie pije i nie przyjmuje leków doustnych. |
| Zaostrzenie choroby zapalnej jelit z biegunką lub gorączkączas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Szczepienie inaktywowaną szczepionką przeciw cholerze odkłada się do ustąpienia ostrych zaburzeń żołądkowo-jelitowych lub choroby z gorączką. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Połączenie przeciwwskazaneWedolizumab+ Jeżówka purpurowaNie stosuj jeżówki u pacjentów leczonych wedolizumabem.Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia wedolizumabem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inne środki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie stosuj jeżówki w czasie leczenia wedolizumabem, a na przeziębienie zapytaj farmaceutę o inne środki.
Jeżówka pobudza układ odpornościowy, a wedolizumab go wycisza, żeby opanować zapalenie jelit. Razem mogą działać przeciwko sobie i lek może słabiej chronić cię przed zaostrzeniem choroby. Dlatego nie łącz tych preparatów.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilenie biegunki
- krew w stolcu
- ból brzucha
- gorączka lub objawy zakażenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj jeżówki u pacjentów leczonych wedolizumabem.[1][2] W przeziębieniu zaproponuj leczenie objawowe bez działania immunostymulującego. Jeśli pacjent już przyjmował jeżówkę, zaleć jej odstawienie i obserwację objawów choroby podstawowej.
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwe jest osłabienie działania wedolizumabu i zaostrzenie choroby zapalnej jelit. Nie opisano przypadków klinicznych tego połączenia, a ryzyko wynika z przeciwstawnych mechanizmów działania obu substancji.
Mechanizm
Jeżówki nie stosuje się w immunosupresji ani w chorobach autoimmunologicznych ze względu na jej działanie immunostymulujące.[1][2] Wedolizumab jest przeciwciałem monoklonalnym o działaniu immunosupresyjnym stosowanym w wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego i chorobie Leśniowskiego-Crohna, czyli w chorobach o podłożu immunologicznym. Pobudzanie układu odpornościowego przez jeżówkę działa przeciwnie do zamierzonego efektu wedolizumabu. Jeżówka może osłabiać działanie leków immunosupresyjnych, co opisano dla cyklosporyny i glikokortykosteroidów.[1] Wpływu jeżówki na farmakokinetykę wedolizumabu nie badano.
Monitorować
- objawy zaostrzenia choroby zapalnej jelit (biegunka, krew w stolcu, ból brzucha)
- objawy zakażenia
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
Połączenie przeciwwskazaneWedolizumab+ Szczepionka BCGNie rozpoczynaj dopęcherzowej immunoterapii BCG u pacjenta leczonego wedolizumabem.Powiedz urologowi, że przyjmujesz wedolizumab, a gastroenterologowi o planowanym leczeniu BCG, i nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz urologowi, że przyjmujesz wedolizumab, a gastroenterologowi o planowanym leczeniu BCG, i nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Wedolizumab, stosowany w leczeniu choroby zapalnej jelit, osłabia część reakcji układu odpornościowego. Leczenie raka pęcherza wlewami BCG polega na podaniu żywych, osłabionych bakterii, z którymi organizm musi sobie poradzić. Gdy odporność jest osłabiona, bakterie te mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie raka może działać słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka lub utrzymująca się gorączka, dreszcze
- silne osłabienie, poty nocne, utrata apetytu
- nasilony ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu, krew w moczu
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ból i obrzęk stawów albo zaczerwienienie i ból oka
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj dopęcherzowej immunoterapii BCG u pacjenta leczonego wedolizumabem.[1][2][3] Gdy pacjent z chorobą zapalną jelit wymaga leczenia raka pęcherza moczowego, decyzję o sposobie leczenia dopęcherzowego albo o przerwaniu wedolizumabu powinni podjąć wspólnie urolog i gastroenterolog. Przed decyzją należy uwzględnić aktywność choroby jelit oraz to, że działanie wedolizumabu utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po ostatniej dawce. Jeśli do połączenia już doszło, pacjenta należy obserwować w kierunku objawów ogólnoustrojowego zakażenia BCG i pilnie kierować go do lekarza przy gorączce lub objawach ogólnych.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko ogólnoustrojowego zakażenia prątkami BCG, w tym ciężkiego i zagrażającego życiu, oraz możliwe osłabienie przeciwnowotworowego działania immunoterapii. Wybiórcze działanie wedolizumabu na jelita sugeruje mniejszą skalę ogólnoustrojowej immunosupresji niż przy innych lekach immunosupresyjnych, ale brak danych klinicznych dla tego połączenia, które pozwoliłyby uznać je za bezpieczne.
Mechanizm
Dopęcherzowa immunoterapia BCG działa przez wywołanie miejscowej odpowiedzi immunologicznej na żywe, atenuowane prątki. Dlatego nie stosuje się jej u osób z defektem odporności ani u osób leczonych immunosupresyjnie, także gdy zaburzenie odporności wywołały leki.[1][2][3] Wedolizumab jest przeciwciałem przeciwko integrynie α4β7, które hamuje migrację limfocytów do błony śluzowej jelit, czyli jest lekiem immunosupresyjnym o działaniu wybiórczym. Przy jego stosowaniu z produktami zawierającymi żywe drobnoustroje należy zachować ostrożność.[4] Osłabienie odpowiedzi immunologicznej może zmniejszać skuteczność BCG i utrudniać kontrolę nad prątkami, co sprzyja ich rozsiewowi.
Monitorować
- temperatura ciała i objawy ogólne (dreszcze, osłabienie, poty nocne) po każdym wlewie
- objawy ze strony dróg moczowych (dyzuria, krwiomocz, ból)
- objawy płucne (kaszel, duszność) i wątrobowe (żółtaczka, aktywność aminotransferaz)
- objawy zakażenia stawów, oczu i skóry sugerujące rozsiew prątków
Kiedy ocena się zmienia
| Śródskórna (szczepienie przeciw gruźlicy)droga podania · szczepionka BCG | inne zalecenie | Przy szczepieniu przeciw gruźlicy szczepionką BCG podawaną śródskórnie obowiązuje ostrożność przy stosowaniu żywych szczepionek u leczonych wedolizumabem. Decyzję o szczepieniu należy podjąć indywidualnie po ocenie ryzyka zakażenia i stopnia immunosupresji, najlepiej przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Onko BCG 50 50 mg (nie mniej niż 150 mln i nie więcej niż 600 mln żywych prątków BCG)/ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/onko-bcg-50-100088227/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BCG - medac min. 2x10^8 max. 3x10^9/50 ml, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bcg-medac-100119519/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego OncoTICE 2-8 x 108 CFU żywych, atenuowanych prątków BCG/fiolkę, proszek do sporządzania zawiesiny do podawania do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oncotice-100195800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Połączenie przeciwwskazaneWedolizumab+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu wedolizumabem.Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i poproś lekarza o szczepionkę w zastrzyku.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj kapsułek ze szczepionką przeciw durowi brzusznemu i poproś lekarza o szczepionkę w zastrzyku.
Lek na chorobę zapalną jelit podawany we wlewach osłabia odporność w jelitach. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które działają właśnie w jelicie. Przy takim leczeniu szczepionka może nie chronić, a bakterie ze szczepionki mogą sprawić kłopot. Dla ciebie odpowiednia jest szczepionka w zastrzyku, która nie zawiera żywych bakterii.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka po przyjęciu szczepionki
- biegunka lub wymioty po szczepieniu
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu pacjentowi leczonemu wedolizumabem[1]. Jeśli potrzebna jest ochrona przed durem brzusznym, zastosuj szczepionkę inaktywowaną do wstrzykiwań. Gdy to możliwe, szczepienia żywymi szczepionkami zaplanuj i zakończ przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem[2]. Odstęp po odstawieniu wedolizumabu ustala lekarz prowadzący z uwagi na długotrwałe działanie przeciwciała.
Skutek kliniczny
Żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom przyjmującym leki immunosupresyjne[1]. Żywe szczepionki, zwłaszcza doustne, łączy się z wedolizumabem tylko z zachowaniem ostrożności[2]. Możliwe skutki to słabsza lub brak ochrony przed durem brzusznym oraz teoretyczne ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym.
Mechanizm
Wedolizumab jest selektywnym lekiem immunosupresyjnym. Blokuje integrynę α4β7 i hamuje napływ limfocytów do błony śluzowej jelita. Doustna szczepionka zawiera żywe, atenuowane pałeczki Salmonella Typhi szczepu Ty21a, które namnażają się w jelicie i wywołują odporność właśnie w jego błonie śluzowej. Wedolizumab osłabia ten miejscowy mechanizm odpornościowy, a przy obniżonej kontroli immunologicznej teoretycznie zwiększa się ryzyko niekontrolowanego namnażania szczepu szczepionkowego. Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii i działa ogólnoustrojowo, dlatego tego mechanizmu nie dotyczy.
Monitorować
- gorączka po przypadkowym podaniu doustnej szczepionki
- biegunka, bóle brzucha, wymioty po szczepieniu
- objawy przypominające dur brzuszny w podróży mimo szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
szczepionka przeciw durowi brzusznemu inaktywowana do wstrzykiwańszczepionka polisacharydowa Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Zawiesina do wstrzykiwań (szczepionka inaktywowana)postać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwań nie zawiera żywych bakterii i może być stosowana w trakcie leczenia wedolizumabem. |
| Szczepienie zakończone przed pierwszym wlewem wedolizumabukolejność włączenia · wedolizumab | inne zalecenie | Gdy żywą szczepionkę trzeba podać, najlepiej zakończyć cykl szczepienia przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem, a odstęp ustala lekarz prowadzący. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Połączenie przeciwwskazaneWedolizumab+ Szczepionki przeciw żółtej febrze (np. szczepionka przeciw żółtej febrze) klasaSzczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane.Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek biologiczny osłabiający odporność albo przyjmowałeś go w ostatnich miesiącach, nie szczep się przeciw żółtej febrze bez zgody lekarza prowadzącego i lekarza medycyny podróży.
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który przy sprawnej odporności jest bezpieczny. Leki biologiczne osłabiające odporność, na przykład okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab, belimumab czy anifrolumab, sprawiają, że organizm może nie poradzić sobie z tym wirusem. Może wtedy dojść do ciężkiej, zagrażającej życiu choroby po szczepieniu, a sama szczepionka może nie chronić przed żółtą febrą. Działanie części tych leków utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- silny ból głowy, sztywność karku, splątanie lub drgawki
- krwawienia, wybroczyny na skórze
- znaczne osłabienie, wymioty, zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Szczepionki przeciw żółtej febrze nie podaje się w trakcie leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym ani przed odbudową odporności po jego odstawieniu – połączenie jest przeciwwskazane. Jeśli szczepienie jest potrzebne, należy je wykonać z wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, a termin włączenia leku uzgodnić z lekarzem prowadzącym. Po odstawieniu okrelizumabu, ofatumumabu i ublituksymabu szczepienie rozważa się dopiero po odnowie limfocytów B, po alemtuzumabie po potwierdzeniu odbudowy odporności, a po pozostałych lekach po okresie wypłukiwania ustalonym przez specjalistę. Przy wedolizumabie immunosupresja ma charakter głównie jelitowy, ale szczepienie żywą szczepionką nadal wymaga indywidualnej decyzji specjalisty i bilansu korzyści do ryzyka. Gdy szczepienia nie można wykonać, pacjent powinien zrezygnować z podróży do rejonu endemicznego albo otrzymać zaświadczenie o przeciwwskazaniu do szczepienia i stosować ścisłą ochronę przed komarami.
Skutek kliniczny
Najgroźniejszym skutkiem jest uogólnione zakażenie wirusem szczepionkowym w postaci choroby trzewnej z niewydolnością wielonarządową albo choroby neurotropowej z zapaleniem mózgu, które mogą zakończyć się zgonem. Drugim skutkiem jest brak skutecznej ochrony przed żółtą febrą mimo szczepienia, co przy podróży do rejonu endemicznego naraża pacjenta na pełnoobjawową chorobę. Objawy powikłań poszczepiennych pojawiają się zwykle w ciągu kilku dni do kilku tygodni po szczepieniu.
Mechanizm
Szczepionka przeciw żółtej febrze zawiera żywy, osłabiony wirus, który musi się ograniczenie namnożyć, aby wywołać odporność, a jego replikację kontroluje sprawny układ odpornościowy. Przeciwciała monoklonalne grupy B osłabiają tę kontrolę różnymi drogami – okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B, alemtuzumab głęboko i długotrwale usuwa limfocyty T i B, belimumab hamuje przeżycie limfocytów B, anifrolumab blokuje receptor interferonów typu I, kluczowych w obronie przed wirusem żółtej febry, rozanoliksyzumab obniża stężenie przeciwciał klasy IgG, a wedolizumab hamuje migrację limfocytów do tkanek. W efekcie wirus szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a jednocześnie odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona lub nie powstaje. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków grupy B poza teprotumumabem, a jej nasilenie zależy od głębokości i czasu trwania immunosupresji.
Monitorować
- Przed szczepieniem: aktualne i planowane leczenie biologiczne oraz data ostatniej dawki
- Przy anty-CD20 i alemtuzumabie: liczba limfocytów B lub ocena odbudowy odporności przed ewentualnym szczepieniem
- Po przypadkowym szczepieniu w trakcie leczenia: gorączka, żółtaczka, objawy neurologiczne przez kilka tygodni
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie co najmniej 4 tygodnie przed pierwszą dawką leku z grupy Bkolejność włączenia · szczepionki przeciw żółtej febrze | inne zalecenie | Szczepienie wykonane z odpowiednim wyprzedzeniem przed rozpoczęciem leczenia biologicznego jest dopuszczalne i stanowi zalecany sposób postępowania, a termin pierwszej dawki leku należy uzgodnić ze specjalistą. |
| Odbudowa odporności po odstawieniu lekuodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | inne zalecenie | Po odstawieniu leku szczepienie rozważa się dopiero po ustąpieniu immunosupresji – przy lekach anty-CD20 po odnowie limfocytów B, przy alemtuzumabie po potwierdzeniu odbudowy odporności, a przy pozostałych po okresie wypłukiwania ustalonym przez specjalistę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Połączenie przeciwwskazaneWedolizumab+ AlemtuzumabNie rozpoczynaj leczenia alemtuzumabem u pacjenta z nieswoistym zapaleniem jelit leczonego wedolizumabem.Powiedz neurologowi i gastroenterologowi o obu lekach i nie zaczynaj leczenia alemtuzumabem, dopóki obaj lekarze tego nie uzgodnią.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz neurologowi i gastroenterologowi o obu lekach i nie zaczynaj leczenia alemtuzumabem, dopóki obaj lekarze tego nie uzgodnią.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, więc razem mocniej zwiększają ryzyko poważnych zakażeń. Alemtuzumabu nie podaje się osobom, które oprócz stwardnienia rozsianego chorują na inną chorobę autoimmunologiczną, na przykład zapalenie jelit leczone wedolizumabem. Jeśli zapalenie jelit pojawiło się po zakończonym leczeniu alemtuzumabem, lekarz może zastosować wedolizumab, ale będzie cię dokładnie kontrolował.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub uczucie rozbicia
- uporczywy kaszel lub duszność
- nasilona albo krwista biegunka, ból brzucha
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zmiany w zachowaniu lub problemy z pamięcią
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie rozpoczynaj leczenia alemtuzumabem u pacjenta z nieswoistym zapaleniem jelit leczonego wedolizumabem[1]. Leczenie stwardnienia rozsianego u takiego pacjenta należy uzgodnić między neurologiem a gastroenterologiem i wybrać lek bez działania deplecyjnego. Jeśli zapalenie jelit rozwinęło się po zakończonym kursie alemtuzumabu, wedolizumab można stosować pod ścisłą kontrolą zakażeń. Wedolizumabu nie podaje się w czynnym ciężkim zakażeniu, takim jak gruźlica, sepsa, cytomegalia, listerioza czy postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa[2]. Przy obu lekach zachowaj ostrożność ze szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje[2].
Skutek kliniczny
Sumowanie immunosupresji zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń, w tym oportunistycznych, a teoretycznie także postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej. U pacjenta z nieswoistym zapaleniem jelit alemtuzumab może dodatkowo nasilić chorobę autoimmunologiczną, ponieważ sam wywołuje wtórne zaburzenia autoimmunologiczne.
Mechanizm
Alemtuzumabu nie podaje się pacjentom z inną współistniejącą chorobą autoimmunologiczną niż stwardnienie rozsiane[1]. Wedolizumab stosuje się w nieswoistych zapaleniach jelit, które się do takich chorób zaliczają. Oba leki działają immunosupresyjnie. Alemtuzumab powoduje głęboką i długotrwałą deplecję limfocytów T i B, a wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i hamuje migrację limfocytów do błony śluzowej przewodu pokarmowego. Skutki obu leków na odporność się sumują. Między lekami nie ma interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- morfologia krwi z rozmazem, liczba limfocytów
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą leukoencefalopatię wieloogniskową
- aktywność nieswoistego zapalenia jelit
- badania przesiewowe w kierunku gruźlicy przed leczeniem
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Kurs alemtuzumabu zakończony przed rozpoznaniem zapalenia jelit, wedolizumab włączany późniejkolejność włączenia · alemtuzumab | ryzyko maleje | Przeciwwskazanie dotyczy podania alemtuzumabu pacjentowi z istniejącą chorobą autoimmunologiczną. Gdy zapalenie jelit rozwinęło się po zakończonym kursie alemtuzumabu, wedolizumab można stosować, ale nadal trzeba się liczyć z sumowaniem immunosupresji i ściśle monitorować zakażenia oraz liczbę limfocytów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lemtrada 12 mg/1,2 ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lemtrada-100304487/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcja14
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ OkrelizumabNie łączy się okrelizumabu z innymi lekami immunosupresyjnymi, w tym z wedolizumabem, z wyjątkiem kortykosteroidów podawanych w objawowym leczeniu rzutów.Powiedz neurologowi i gastroenterologowi o obu lekach i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz neurologowi i gastroenterologowi o obu lekach i nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.
Oba leki osłabiają odporność, więc stosowane razem mogą zwiększyć ryzyko zakażeń, także ciężkich. Zwykle nie łączy się ich ze sobą. Jeśli lekarze zdecydowali o takim leczeniu, upewnij się, że każdy z nich wie o drugim leku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- zmiany w zachowaniu, pamięci lub myśleniu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łączy się okrelizumabu z innymi lekami immunosupresyjnymi, w tym z wedolizumabem, z wyjątkiem kortykosteroidów podawanych w objawowym leczeniu rzutów.[1] Jeśli współistnienie stwardnienia rozsianego i nieswoistego zapalenia jelit wymaga leczenia biologicznego obu chorób, decyzję o wyborze i kolejności terapii powinni podjąć wspólnie neurolog i gastroenterolog. Przed podaniem wedolizumabu należy wykluczyć czynne ciężkie zakażenie.[2]
Skutek kliniczny
Spodziewane jest zwiększone ryzyko zakażeń, w tym ciężkich i oportunistycznych, takich jak postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa. Czynne ciężkie zakażenia, w tym gruźlica, sepsa, cytomegalia, listerioza i zakażenia oportunistyczne, wykluczają podanie wedolizumabu.[2]
Mechanizm
Oba leki to przeciwciała monoklonalne o działaniu immunosupresyjnym. Wedolizumab hamuje migrację limfocytów do błony śluzowej jelita poprzez blokowanie integryny α4β7, a okrelizumab trwale usuwa limfocyty B z krwi poprzez wiązanie z antygenem CD20. Ich działania sumują się i pogłębiają osłabienie odporności. Interakcja farmakokinetyczna nie jest spodziewana, ponieważ okrelizumab nie działa poprzez enzymy cytochromu P450, inne enzymy metabolizujące ani transportery.[1]
Monitorować
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, objawy ze strony dróg moczowych
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne i poznawcze (podejrzenie postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej)
- badania w kierunku gruźlicy przed rozpoczęciem leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana z okrelizumabu na wedolizumab lub odwrotniekolejność włączenia · okrelizumab | inne zalecenie | Okrelizumab powoduje długotrwałe zmniejszenie liczby limfocytów B, dlatego działanie immunosupresyjne może się nakładać także przy kolejnym, a nie jednoczesnym stosowaniu. Przed włączeniem wedolizumabu po okrelizumabie należy ocenić stan odporności i wykluczyć czynne zakażenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ocrevus 30 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ocrevus-100399341/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ MerkaptopurynaPołączenie można stosować, ale wymaga ono ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, rób regularnie badania krwi i przed każdym wlewem powiedz lekarzowi, jeśli masz gorączkę albo objawy infekcji.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem, rób regularnie badania krwi i przed każdym wlewem powiedz lekarzowi, jeśli masz gorączkę albo objawy infekcji.
Oba leki osłabiają układ odpornościowy, a razem robią to silniej niż każdy z osobna. Przez to łatwiej możesz złapać infekcję, a jej przebieg bywa cięższy. Lekarze często celowo łączą te leki w chorobach zapalnych jelit, ale wymaga to regularnych badań krwi i uważnej obserwacji.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel lub duszność
- ból gardła, owrzodzenia w jamie ustnej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nowa lub nasilona biegunka
- łatwe siniaczenie lub krwawienia
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie kończyn
- nowe lub zmieniające się zmiany na skórze
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale wymaga ono ścisłego monitorowania w kierunku zakażeń. Przed każdym wlewem wedolizumabu należy wykluczyć czynne ciężkie zakażenie, ponieważ czynne ciężkie zakażenia, takie jak gruźlica, sepsa, cytomegalia, listerioza i zakażenia oportunistyczne, w tym PML, są przeciwwskazaniem do jego podania.[1] Należy kontynuować standardową kontrolę morfologii krwi i parametrów wątrobowych wymaganą przy merkaptopurynie. Należy zachować ostrożność przy szczepionkach zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnych.[1] Zasadność dalszego łączenia obu leków lekarz prowadzący powinien okresowo weryfikować.
Skutek kliniczny
Sumowanie działania immunosupresyjnego może zwiększać ryzyko zakażeń, w tym oportunistycznych, oraz w dłuższej perspektywie ryzyko nowotworów. Działanie wedolizumabu jest w dużej mierze ograniczone do jelita, dlatego przyrost ryzyka zakażeń ogólnoustrojowych jest prawdopodobnie mniejszy niż przy łączeniu tiopuryn z lekami o działaniu ogólnoustrojowym.
Mechanizm
Oba leki osłabiają odpowiedź immunologiczną różnymi drogami. Merkaptopuryna hamuje syntezę puryn i proliferację limfocytów, a wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i ogranicza napływ limfocytów do błony śluzowej jelita. Jednoczesne stosowanie merkaptopuryny z innymi lekami immunosupresyjnymi może zwiększyć ryzyko zakażeń i rozwoju wtórnych nowotworów w przyszłości.[2] Merkaptopuryna nie ma klinicznie znaczącego wpływu na farmakokinetykę wedolizumabu.[1] Wpływu wedolizumabu na farmakokinetykę merkaptopuryny nie badano.[1]
Monitorować
- objawy zakażenia (gorączka, kaszel, objawy z dróg moczowych, biegunka zakaźna)
- morfologia krwi z rozmazem
- aminotransferazy i bilirubina
- nowe objawy neurologiczne (podejrzenie PML)
- zmiany skórne (kontrola dermatologiczna)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mercaptopurinum VIS 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mercaptopurinum-vis-100042768/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ Inhibitory czynnika martwicy nowotworów (np. adalimumab, etanercept, golimumab) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania inhibitora czynnika martwicy nowotworów z immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, ponieważ skojarzenie dwóch leków biologicznych hamujących odporność zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bez udowodnionej dodatkowej korzyści.Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że każdy lekarz, który cię leczy, wie o wszystkich twoich lekach biologicznych.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i upewnij się, że każdy lekarz, który cię leczy, wie o wszystkich twoich lekach biologicznych.
Leki takie jak adalimumab, etanercept czy infliksymab oraz leki takie jak okrelizumab, wedolizumab czy belimumab osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej, przez co łatwiej o ciężkie zakażenia, także takie, które zwykle nie zagrażają zdrowym osobom. Część tych leków działa w organizmie przez wiele miesięcy po ostatniej dawce, więc ryzyko dotyczy też okresu zmiany leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami
- nocne poty i chudnięcie bez przyczyny
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania inhibitora czynnika martwicy nowotworów z immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, ponieważ skojarzenie dwóch leków biologicznych hamujących odporność zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń bez udowodnionej dodatkowej korzyści. ChPL wedolizumabu, belimumabu, anifrolumabu oraz przeciwciał skierowanych przeciw CD20 nie zalecają ich łączenia z innymi lekami biologicznymi. Przy zmianie leczenia z jednej grupy na drugą należy uwzględnić czas utrzymywania się działania poprzedniego leku, a po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie i ublituksymabie ocenić odbudowę limfocytów przed włączeniem inhibitora czynnika martwicy nowotworów. Jeżeli skojarzenie jest stosowane świadomie przez specjalistę, przed jego rozpoczęciem trzeba wykluczyć gruźlicę utajoną i zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B, uzupełnić szczepienia nieżywymi szczepionkami i unikać szczepionek żywych.
Skutek kliniczny
Skojarzenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym reaktywacji gruźlicy i wirusowego zapalenia wątroby typu B, zakażeń grzybiczych, półpaśca oraz rzadko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Nie wykazano, aby łączenie dwóch leków biologicznych hamujących odporność poprawiało skuteczność leczenia w porównaniu z jednym lekiem. Ze względu na długie utrzymywanie się działania wielu przeciwciał monoklonalnych ryzyko dotyczy także okresu po zakończeniu podawania jednego z leków.
Mechanizm
Inhibitory czynnika martwicy nowotworów osłabiają odpowiedź zapalną i obronę przed zakażeniami wewnątrzkomórkowymi, a immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne hamują inne elementy odporności – usuwają limfocyty B (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), niszczą limfocyty T i B (alemtuzumab), hamują przeżycie limfocytów B (belimumab), blokują receptor interferonów typu I (anifrolumab) lub migrację limfocytów do jelita (wedolizumab). Działanie obu grup się sumuje i prowadzi do głębokiej, długotrwałej immunosupresji. Nie jest to interakcja farmakokinetyczna, bo przeciwciała i białka fuzyjne są rozkładane jak białka ustrojowe, a nie metabolizowane przez enzymy wątrobowe. Interakcja dotyczy wszystkich leków obu grup poza teprotumumabem, który nie działa immunosupresyjnie, oraz rozanoliksyzumabem, który dodatkowo przyspiesza eliminację leków z fragmentem Fc.
Monitorować
- objawy zakażenia, w tym gorączka, kaszel, zmiany skórne i objawy ze strony układu moczowego
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba limfocytów i neutrofilów
- stężenie immunoglobulin w surowicy przy lekach usuwających limfocyty B i przy rozanoliksyzumabie
- badanie w kierunku gruźlicy utajonej i wirusowego zapalenia wątroby typu B przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
- nowe objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- skuteczność leczenia choroby podstawowej przy skojarzeniu z rozanoliksyzumabem
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor czynnika martwicy nowotworów włączany po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie lub ublituksymabiekolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | inne zalecenie | Działanie leków usuwających limfocyty utrzymuje się przez wiele miesięcy po ostatniej dawce, dlatego przed włączeniem inhibitora czynnika martwicy nowotworów należy ocenić liczbę limfocytów i stężenie immunoglobulin, a nie opierać się wyłącznie na czasie od ostatniego podania. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń przy skojarzonej immunosupresji jest wyższe, zwłaszcza przy współistniejącej cukrzycy, chorobie płuc lub stosowaniu glikokortykosteroidów. |
| Jednoczesne stosowanie z glikokortykosteroidami ogólnymiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Dołączenie glikokortykosteroidu działającego ogólnoustrojowo dodatkowo zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych przy skojarzeniu leków biologicznych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ Inhibitory kinaz janusowych (np. barycytynib, upadacytynib, filgotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia i wybrać leczenie jednym lekiem celowanym.Nie łącz leku z grupy przeciwciał osłabiających odporność z tabletką z grupy inhibitorów kinaz janusowych bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz oba leki albo przyjmowałeś przeciwciało w ostatnim roku.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz leku z grupy przeciwciał osłabiających odporność z tabletką z grupy inhibitorów kinaz janusowych bez wyraźnej decyzji lekarza prowadzącego i powiedz każdemu lekarzowi oraz farmaceucie, że przyjmujesz oba leki albo przyjmowałeś przeciwciało w ostatnim roku.
Leki z grupy przeciwciał, np. okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab, wedolizumab czy belimumab, oraz tabletki takie jak barycytynib, upadacytynib czy filgotynib osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem osłabiają go jeszcze bardziej, przez co łatwiej o groźne zakażenia, np. zapalenie płuc, półpasiec czy gruźlicę. Niektóre przeciwciała działają jeszcze przez wiele miesięcy po ostatniej dawce. Dlatego ważne jest także to, co przyjmowałeś wcześniej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne osłabienie
- kaszel, duszność albo ból w klatce piersiowej
- bolesna wysypka z pęcherzykami na jednej stronie ciała
- pieczenie przy oddawaniu moczu lub częste oddawanie moczu
- nocne poty, chudnięcie lub długo utrzymujący się kaszel
- zażółcenie skóry lub oczu
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, pamięci albo osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i inhibitora kinaz janusowych należy unikać tego połączenia i wybrać leczenie jednym lekiem celowanym. Przy zmianie leczenia trzeba pamiętać, że alemtuzumab, okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab działają przez wiele miesięcy po ostatniej dawce. Przed włączeniem inhibitora kinaz janusowych należy więc ocenić odbudowę liczby limfocytów, a w razie potrzeby stężenie immunoglobulin. Skojarzenie wedolizumabu z upadacytynibem lub innym inhibitorem kinaz janusowych bywa stosowane w opornych nieswoistych zapaleniach jelit. Taka decyzja należy do ośrodka specjalistycznego i wymaga ścisłego monitorowania. Jeśli połączenie jest konieczne, przed leczeniem należy wykonać badania przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz zakażeń HBV i HCV, uzupełnić szczepienia nieżywe, nie podawać szczepionek żywych i szybko leczyć każde zakażenie.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, takich jak gruźlica, półpasiec, zakażenia grzybicze i reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B. Rośnie też ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, limfopenii i neutropenii. Teoretycznie może wzrosnąć ryzyko nowotworów. Skutki zakażeń mogą być cięższe i trudniejsze do rozpoznania niż przy stosowaniu jednego leku. Charakterystyki produktów leczniczych inhibitorów kinaz janusowych nie zalecają łączenia ich z biologicznymi lekami immunomodulującymi ani z innymi silnymi lekami immunosupresyjnymi, bo takiego skojarzenia nie oceniono w badaniach.
Mechanizm
Immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne osłabiają odporność swoiście. Robią to przez usuwanie limfocytów B (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), niszczenie limfocytów T i B (alemtuzumab), hamowanie czynnika BAFF (belimumab), blokowanie receptora interferonów typu I (anifrolumab), zatrzymywanie migracji limfocytów do jelita (wedolizumab) albo obniżanie stężenia IgG przez blokadę receptora FcRn (rozanoliksyzumab). Inhibitory kinaz janusowych (barycytynib, upadacytynib, filgotynib, ritlecytynib) oraz selektywny inhibitor TYK2 deukrawacytynib hamują przekazywanie sygnału z receptorów wielu cytokin. Osłabiają w ten sposób odporność komórkową i przeciwwirusową, a niektóre z nich obniżają też liczbę limfocytów i neutrofili. Działania obu grup się sumują. Nie ma interakcji farmakokinetycznej, bo przeciwciała są rozkładane katabolicznie i nie wpływają na enzymy ani transportery, które usuwają inhibitory kinaz janusowych. Interakcja jest wspólna dla wszystkich leków obu grup poza teprotumumabem. Jej siła zależy od tego, jak głęboko i jak długo przeciwciało hamuje odporność. Najsilniejsza jest dla alemtuzumabu i przeciwciał anty-CD20, a najsłabsza dla działającego głównie w jelicie wedolizumabu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofili
- objawy zakażeń, w tym półpaśca i zakażeń oportunistycznych
- badanie przesiewowe w kierunku gruźlicy oraz HBV i HCV przed leczeniem
- stężenie immunoglobulin, zwłaszcza IgG, po przeciwciałach anty-CD20 i przy rozanoliksyzumabie
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze nasuwające podejrzenie leukoencefalopatii
- aktywność aminotransferaz i lipidogram przy inhibitorach kinaz janusowych
- badanie skóry w kierunku nowotworów u pacjentów z grupy ryzyka
Kiedy ocena się zmienia
| Inhibitor kinaz janusowych włączany po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie lub ublituksymabiekolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | inne zalecenie | Te przeciwciała usuwają limfocyty na wiele miesięcy, więc interakcja występuje również przy leczeniu sekwencyjnym. Przed włączeniem inhibitora kinaz janusowych należy ocenić odbudowę liczby limfocytów, a po przeciwciałach anty-CD20 także stężenie IgG. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, nowotworów i powikłań sercowo-naczyniowych podczas leczenia inhibitorami kinaz janusowych jest większe, a dodatkowe hamowanie odporności przez przeciwciało jeszcze je zwiększa. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | ryzyko rośnie | Długotrwałe łączenie sprzyja narastaniu limfopenii i hipogammaglobulinemii, zwłaszcza po przeciwciałach anty-CD20 i rozanoliksyzumabie. Wymaga to okresowej kontroli morfologii i immunoglobulin. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ Szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi (np. szczepionka przeciw ospie prawdziwej, szczepionka przeciw półpaścowi, szczepionka przeciw ospie wietrznej) klasaSzczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej należy zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, a szczepionek żywych nie podawać w trakcie leczenia ani do czasu odbudowy odporności po jego zakończeniu.Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i planujesz szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej, najpierw porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie, który dobierze rodzaj szczepionki i jej termin.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek osłabiający odporność i planujesz szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej, najpierw porozmawiaj z lekarzem prowadzącym leczenie, który dobierze rodzaj szczepionki i jej termin.
Leki osłabiające odporność, takie jak okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab czy belimumab, sprawiają, że szczepionki działają słabiej i mogą nie chronić cię przed ospą wietrzną lub półpaścem. Szczepionka przeciw ospie wietrznej zawiera osłabiony, ale żywy wirus, który przy obniżonej odporności może wywołać ciężką chorobę. Szczepionka rekombinowana przeciw półpaścowi nie zawiera żywego wirusa, więc jest bezpieczna, choć może chronić słabiej. Najlepiej zaszczepić się przed rozpoczęciem takiego leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysypka z pęcherzykami na skórze, zwłaszcza rozległa lub pojawiająca się po szczepieniu
- gorączka, dreszcze i złe samopoczucie po szczepieniu
- ból, pieczenie lub mrowienie skóry po jednej stronie ciała, a potem pęcherze w tym miejscu
- kaszel, duszność, silny ból głowy lub splątanie
- kontakt z osobą chorą na ospę wietrzną lub półpaśca, gdy nie przechodziłeś ospy
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Szczepienie przeciw ospie wietrznej, półpaścowi lub ospie prawdziwej należy zaplanować przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym, a szczepionek żywych nie podawać w trakcie leczenia ani do czasu odbudowy odporności po jego zakończeniu. Przed włączeniem leku z grupy B warto sprawdzić historię ospy wietrznej i szczepień, a u osób bez udokumentowanej odporności oznaczyć przeciwciała przeciw VZV i zaszczepić seronegatywnych pacjentów szczepionką przeciw ospie wietrznej z zachowaniem odstępu wskazanego w ChPL leku z grupy B. Szczepionkę przeciw ospie wietrznej i inne szczepionki żywe można podać dopiero po odbudowie odporności, co po alemtuzumabie, okrelizumabie, ofatumumabie i ublituksymabie oznacza zwykle wiele miesięcy po ostatniej dawce i najlepiej potwierdzić to oceną limfocytów. Rekombinowaną szczepionkę przeciw półpaścowi i niereplikującą szczepionkę przeciw ospie prawdziwej można podawać także w trakcie leczenia, ale najlepiej przed jego rozpoczęciem albo możliwie daleko od kolejnej dawki leku usuwającego limfocyty B, z uprzedzeniem pacjenta, że ochrona może być słabsza. Przy rozanoliksyzumabie szczepionki nieżywe lepiej podawać przed cyklem leczenia lub między cyklami, bo lek przyspiesza usuwanie przeciwciał IgG. Wedolizumab działa wybiórczo w jelicie i słabiej hamuje odpowiedź na szczepionki podawane domięśniowo, ale ChPL nadal zaleca ostrożność przy szczepionkach żywych. Po kontakcie nieodpornego pacjenta z ospą wietrzną lub półpaścem należy rozważyć immunoglobulinę przeciw VZV lub profilaktykę przeciwwirusową.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest słabsza i krótsza ochrona po szczepieniu, co może oznaczać brak zabezpieczenia przed ospą wietrzną, półpaścem lub ospą prawdziwą mimo podania szczepionki. Po szczepionce żywej u pacjenta z głęboką immunosupresją możliwe jest rozsiane zakażenie wirusem szczepionkowym z rozległą wysypką pęcherzykową, zapaleniem płuc, wątroby lub mózgu, które może zagrażać życiu. Dotyczy to zwłaszcza leków usuwających limfocyty, czyli alemtuzumabu oraz przeciwciał przeciw CD20, których działanie utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i dotyczy układu odpornościowego, a nie stężeń leków. Przeciwciała monoklonalne z tej grupy hamują odpowiedź immunologiczną różnymi drogami. Okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B przez wiązanie CD20, alemtuzumab niszczy limfocyty B i T przez wiązanie CD52, belimumab hamuje czynnik przeżycia limfocytów B (BLyS), anifrolumab blokuje receptor interferonów typu I, wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i migrację limfocytów do jelita, a rozanoliksyzumab blokuje receptor FcRn i przyspiesza rozkład IgG, w tym przeciwciał poszczepiennych. Skutkiem jest słabsze wytwarzanie przeciwciał i odpowiedzi komórkowej po każdej szczepionce z grupy A. Przy szczepionkach żywych atenuowanych, takich jak szczepionka przeciw ospie wietrznej, osłabiona odporność może dodatkowo pozwolić na niekontrolowane namnażanie wirusa szczepionkowego. Szczepionki nieżywe, takie jak rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi i niereplikująca szczepionka przeciw ospie prawdziwej oparta na wirusie MVA, nie niosą ryzyka zakażenia, a ich problemem jest wyłącznie słabsza skuteczność.
Monitorować
- status odporności przeciw VZV (wywiad, dokumentacja szczepień, przeciwciała IgG przeciw VZV) przed rozpoczęciem leczenia
- liczba limfocytów B lub limfocytów ogółem przed planowanym podaniem szczepionki żywej po leczeniu przeciwciałami usuwającymi limfocyty
- objawy rozsianego zakażenia wirusem szczepionkowym po przypadkowym podaniu szczepionki żywej w trakcie immunosupresji
- objawy ospy wietrznej lub półpaśca u pacjentów leczonych, także zaszczepionych, ze względu na możliwą słabszą ochronę
- w wybranych przypadkach miano przeciwciał poszczepiennych, gdy od ochrony zależy dalsze postępowanie
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa atenuowana lub replikująca (szczepionka przeciw ospie wietrznej, żywa szczepionka przeciw półpaścowi, rpostać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi | ryzyko rośnie | Szczepionki żywe są przeciwwskazane u pacjentów z immunosupresją w ChPL szczepionek i odradzane w ChPL leków z grupy B, ponieważ grożą rozsianym zakażeniem wirusem szczepionkowym. |
| Szczepionka nieżywa (rekombinowana szczepionka przeciw półpaścowi, niereplikująca szczepionka przeciw ospie prawdziwej Mpostać · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi | inne zalecenie | Szczepionki nieżywe można podawać w trakcie leczenia, ale odpowiedź może być słabsza. Najlepiej podać je przed rozpoczęciem leczenia albo możliwie daleko od kolejnej dawki leku usuwającego limfocyty B. |
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia lekiem z grupy B, z odstępem wskazanym w ChPLkolejność włączenia · szczepionki przeciw ospie wietrznej i półpaścowi | ryzyko maleje | Szczepienie wykonane przed włączeniem przeciwciała, z odstępem wymaganym w ChPL, zapewnia pełną odpowiedź i eliminuje ryzyko zakażenia wirusem szczepionkowym. |
| Do czasu odbudowy limfocytów po ostatniej dawce alemtuzumabu, okrelizumabu, ofatumumabu lub ublituksymabuodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | inne zalecenie | Odstawienie leku usuwającego limfocyty nie kończy interakcji, bo immunosupresja utrzymuje się wiele miesięcy. Szczepionkę żywą można rozważyć dopiero po potwierdzeniu odbudowy limfocytów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ Szczepionki przeciw rotawirusom (np. szczepionka przeciw rotawirusom) klasaPrzy narażeniu niemowlęcia na immunosupresyjne przeciwciało monoklonalne w okresie ciąży decyzję o podaniu żywej szczepionki przeciw rotawirusom należy podjąć indywidualnie, uwzględniając termin ostatniej dawki leku przed porodem i stan odporności dziecka.Jeśli w ciąży przyjmowałaś lek obniżający odporność podawany we wlewie lub zastrzyku, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem dziecka przeciw rotawirusom, a jeśli taki lek przyjmuje domownik, dokładnie myj ręce po każdej zmianie pieluchy przez kilka tygodni po szczepieniu.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli w ciąży przyjmowałaś lek obniżający odporność podawany we wlewie lub zastrzyku, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem dziecka przeciw rotawirusom, a jeśli taki lek przyjmuje domownik, dokładnie myj ręce po każdej zmianie pieluchy przez kilka tygodni po szczepieniu.
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywy, osłabiony wirus podawany niemowlętom do buzi. Jeśli w ciąży przyjmowałaś lek obniżający odporność, na przykład okrelizumab, ofatumumab, alemtuzumab albo wedolizumab, lek mógł przejść do dziecka i przez pewien czas osłabiać jego odporność. Wtedy szczepionka może działać słabiej, a wirus ze szczepionki może wywołać dłuższą biegunkę. Jeśli taki lek przyjmuje ktoś z domowników, zaszczepione dziecko może przez kilka tygodni wydalać wirus w kale.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka u dziecka trwająca dłużej niż kilka dni po szczepieniu
- częste wymioty, mniej mokrych pieluch, senność lub suche usta u dziecka
- gorączka lub krew w stolcu u dziecka
- biegunka u domownika leczonego lekiem obniżającym odporność
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy narażeniu niemowlęcia na immunosupresyjne przeciwciało monoklonalne w okresie ciąży decyzję o podaniu żywej szczepionki przeciw rotawirusom należy podjąć indywidualnie, uwzględniając termin ostatniej dawki leku przed porodem i stan odporności dziecka. Najwięcej ostrożności wymaga ekspozycja w III trymestrze na leki silnie zmniejszające liczbę limfocytów, takie jak alemtuzumab, okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab – przed szczepieniem warto oznaczyć u dziecka liczbę limfocytów B, a przy ich niedoborze rozważyć odstąpienie od szczepienia. Ponieważ okno wiekowe dla szczepienia przeciw rotawirusom jest krótkie, odroczenie zwykle oznacza rezygnację ze szczepienia, co trzeba omówić z rodzicami. Gdy lek przyjmował wyłącznie ojciec albo matka zakończyła leczenie przed ciążą lub na jej początku, szczepienie można zwykle przeprowadzić według kalendarza. Jeśli w domu przebywa osoba leczona przeciwciałem z grupy B, szczepienie dziecka nie jest przeciwwskazane, ale należy zalecić staranną higienę rąk po zmianie pieluch przez kilka tygodni po każdej dawce.
Skutek kliniczny
U niemowlęcia narażonego na lek przed urodzeniem możliwa jest słabsza ochrona po szczepieniu oraz teoretycznie przedłużone lub cięższe zakażenie szczepionkowym rotawirusem z biegunką i odwodnieniem. U dorosłego z ciężką immunosupresją mającego kontakt z zaszczepionym dzieckiem możliwe jest zakażenie szczepem szczepionkowym, zwykle łagodne, ale potencjalnie przedłużone.
Mechanizm
Szczepionka przeciw rotawirusom zawiera żywy, atenuowany wirus, który namnaża się w przewodzie pokarmowym niemowlęcia. Do kontaktu z lekiem z grupy B dochodzi w praktyce na dwa sposoby. Po pierwsze, przeciwciała monoklonalne typu IgG przenikają przez łożysko, zwłaszcza w III trymestrze, i mogą utrzymywać się w krwi niemowlęcia przez wiele miesięcy po porodzie, powodując u niego deplecję limfocytów B (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), limfocytów T i B (alemtuzumab) albo inne zaburzenia odpowiedzi immunologicznej (belimumab, anifrolumab, wedolizumab, rozanoliksyzumab). Upośledzona odporność może osłabić odpowiedź na szczepienie i teoretycznie sprzyjać przedłużonemu namnażaniu wirusa szczepionkowego z biegunką. Po drugie, zaszczepione niemowlę wydala wirus szczepionkowy z kałem, co stanowi niewielkie ryzyko zakażenia dla domownika z ciężką immunosupresją leczonego przeciwciałem z grupy B.
Monitorować
- liczba limfocytów B u niemowlęcia narażonego w ciąży na leki anty-CD20 lub alemtuzumab przed decyzją o szczepieniu
- biegunka, wymioty i objawy odwodnienia u dziecka po szczepieniu
- objawy zakażenia przewodu pokarmowego u domownika z ciężką immunosupresją
Kiedy ocena się zmienia
| Ostatnia dawka przed ciążą lub w I trymestrzeodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | ryzyko maleje | Przeciwciała IgG przenikają przez łożysko głównie w drugiej połowie ciąży, dlatego zakończenie leczenia przed ciążą lub na jej początku zwykle nie powoduje istotnego narażenia płodu i szczepienie można przeprowadzić zgodnie z kalendarzem. |
| Lek z grupy B przyjmuje domownik, a nie matka w ciążykolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Gdy przeciwciało przyjmuje wyłącznie domownik dziecka, szczepienie nie jest przeciwwskazane. Należy zalecić higienę rąk po kontakcie z pieluchami przez kilka tygodni po każdej dawce, a osoba z ciężką immunosupresją, zwłaszcza po alemtuzumabie, powinna w miarę możliwości unikać zmieniania pieluch. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu (np. siponimod, etrasymod) klasaPrzy jednoczesnym lub bezpośrednio następującym po sobie stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i modulatora receptora S1P należy unikać łączenia tych leków w tym samym wskazaniu, a gdy jest to konieczne – prowadzić leczenie ostrożnie ze ścisłym monitorowaniem morfologii i objawów zakażeń.Nie łącz tych leków ani nie zmieniaj jednego na drugi bez decyzji lekarza prowadzącego i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich wlewach i zastrzykach z przeciwciał, które dostałeś w ostatnich miesiącach.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków ani nie zmieniaj jednego na drugi bez decyzji lekarza prowadzącego i zawsze mów lekarzowi oraz farmaceucie o wszystkich wlewach i zastrzykach z przeciwciał, które dostałeś w ostatnich miesiącach.
Oba rodzaje leków osłabiają układ odpornościowy, a stosowane razem lub krótko po sobie mogą osłabić go za bardzo. Zwiększa to ryzyko poważnych zakażeń, na przykład półpaśca, zapalenia płuc albo rzadkich infekcji mózgu. Dotyczy to na przykład połączenia siponimodu lub etrasymodu z okrelizumabem, ofatumumabem, alemtuzumabem albo wedolizumabem. Leki z przeciwciałami działają przez wiele miesięcy po podaniu, więc ryzyko istnieje także przy zmianie jednego leku na drugi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- bolesna wysypka z pęcherzykami na jednej stronie ciała
- silny ból głowy ze sztywnością karku lub nadwrażliwością na światło
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu i myśleniu
- pieczenie przy oddawaniu moczu lub częste nawracające infekcje
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub bezpośrednio następującym po sobie stosowaniu immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego i modulatora receptora S1P należy unikać łączenia tych leków w tym samym wskazaniu, a gdy jest to konieczne – prowadzić leczenie ostrożnie ze ścisłym monitorowaniem morfologii i objawów zakażeń. Nie zaleca się rozpoczynania leczenia siponimodem po alemtuzumabie ze względu na długotrwałe i głębokie działanie immunosupresyjne alemtuzumabu. Przy zmianie leczenia z okrelizumabu, ofatumumabu lub ublituksymabu na siponimod albo etrasymod należy uwzględnić czas od ostatniej dawki przeciwciała i odczekać do powrotu liczby limfocytów do akceptowalnego poziomu. Etrasymod nie był badany w skojarzeniu z lekami biologicznymi stosowanymi we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, dlatego nie należy go łączyć z wedolizumabem. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status serologiczny wobec wirusa ospy wietrznej i półpaśca oraz uzupełnić szczepienia, pamiętając, że szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym zakażeń wirusem półpaśca i opryszczki, kryptokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii. Może dojść do głębokiej i przedłużonej limfopenii oraz osłabienia odpowiedzi na szczepienia. Największe ryzyko dotyczy przejścia z alemtuzumabu na modulator receptora S1P, a w mniejszym stopniu połączenia lub zmiany leczenia z przeciwciałami anty-CD20.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i wynika z sumowania się działania immunosupresyjnego obu grup. Modulatory receptora sfingozyno-1-fosforanu zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych i powodują zależną od dawki limfopenię we krwi obwodowej. Przeciwciała monoklonalne z grupy A osłabiają odporność innymi drogami – przez deplecję limfocytów B (okrelizumab, ofatumumab, ublituksymab), głęboką i długotrwałą deplecję limfocytów T i B (alemtuzumab), hamowanie przeżycia limfocytów B (belimumab), blokowanie migracji limfocytów do jelita (wedolizumab), blokowanie receptora interferonów typu I (anifrolumab) albo obniżenie stężenia immunoglobulin G (rozanoliksyzumab). Nie występuje interakcja farmakokinetyczna, ponieważ przeciwciała są eliminowane przez katabolizm białek, a siponimod i etrasymod są metabolizowane w wątrobie. Interakcja dotyczy całej klasy z wyjątkiem teprotumumabu i obejmuje także leczenie sekwencyjne, bo działanie wielu przeciwciał utrzymuje się przez miesiące po ostatniej dawce.
Monitorować
- morfologia krwi z bezwzględną liczbą limfocytów przed zmianą leczenia i okresowo w jego trakcie
- objawy zakażeń, w tym zakażeń wirusem półpaśca i opryszczki
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne mogące wskazywać na postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- stężenie immunoglobulin przy leczeniu przeciwciałami anty-CD20 lub rozanoliksyzumabem
- czas od ostatniej dawki przeciwciała przy zmianie leczenia
Kiedy ocena się zmienia
| Alemtuzumab podany przed włączeniem modulatora receptora S1Pkolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | ryzyko rośnie | Alemtuzumab wywołuje głęboką i utrzymującą się przez długi czas deplecję limfocytów, dlatego nie zaleca się rozpoczynania leczenia siponimodem po alemtuzumabie. |
| Odstęp od ostatniej dawki przeciwciała anty-CD20 lub wedolizumabu z potwierdzonym powrotem liczby limfocytów do akceptowodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | ryzyko maleje | Przy zmianie leczenia z okrelizumabu, ofatumumabu, ublituksymabu lub wedolizumabu na modulator receptora S1P ryzyko addycyjnej immunosupresji maleje, gdy zachowany jest odpowiedni odstęp i liczba limfocytów uległa normalizacji. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń przy skojarzonej immunosupresji jest większe ze względu na fizjologiczne osłabienie odporności i częstsze choroby współistniejące. |
| Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii, rośnie wraz z czasem trwania skojarzonej lub sekwencyjnej immunosupresji. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ Analogi puryn (np. klofarabina, kladrybina, merkaptopuryna) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać tego połączenia, chyba że jest wskazane przez lekarza specjalistę, a w razie jego stosowania ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy zakażeń.Jeśli przyjmujesz analog puryn i przeciwciało osłabiające odporność, nie zmieniaj leczenia sam, regularnie rób zlecone badania krwi i przy każdej gorączce lub objawach infekcji od razu skontaktuj się z lekarzem.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz analog puryn i przeciwciało osłabiające odporność, nie zmieniaj leczenia sam, regularnie rób zlecone badania krwi i przy każdej gorączce lub objawach infekcji od razu skontaktuj się z lekarzem.
Leki z grupy analogów puryn, na przykład kladrybina, merkaptopuryna czy fludarabina, oraz niektóre przeciwciała podawane w zastrzykach lub wlewach, na przykład okrelizumab, alemtuzumab czy belimumab, osłabiają układ odpornościowy. Przyjmowane razem lub krótko po sobie mogą osłabić go znacznie bardziej niż każdy z nich osobno. Wtedy łatwiej o ciężkie zakażenia, a odporność może wracać przez wiele miesięcy. Takie połączenie stosuje się tylko pod kontrolą lekarza specjalisty i z regularnymi badaniami krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- bolesna wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza po jednej stronie ciała
- częste lub długo niegojące się infekcje
- nietypowe siniaki, krwawienia lub duże zmęczenie i bladość
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi, osłabienie kończyn lub zmiany w zachowaniu
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu puryn i immunosupresyjnego przeciwciała monoklonalnego należy unikać tego połączenia, chyba że jest wskazane przez lekarza specjalistę, a w razie jego stosowania ściśle kontrolować morfologię krwi i objawy zakażeń. Kladrybiny w leczeniu stwardnienia rozsianego nie należy łączyć z alemtuzumabem, okrelizumabem, ofatumumabem ani ublituksymabem. Po wcześniejszym leczeniu tymi przeciwciałami kladrybinę można włączyć dopiero po odbudowie liczby limfocytów i ocenie ryzyka zakażeń. Przed włączeniem leczenia należy wykonać badania przesiewowe w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, zakażenia HIV, gruźlicy i ospy wietrznej. Należy również uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podawać w trakcie leczenia ani do czasu odbudowy odporności. Przy merkaptopurynie i tioguaninie stosowanych w nieswoistych zapaleniach jelit połączenie z wedolizumabem jest możliwe w praktyce specjalistycznej, ale wymaga regularnej kontroli morfologii i enzymów wątrobowych. Przy klofarabinie, fludarabinie i nelarabinie stosowanych w leczeniu hematoonkologicznym decyzję o skojarzeniu podejmuje hematolog. Rozważa on wtedy profilaktykę przeciwdrobnoustrojową, na przykład przeciw pneumocystozie i zakażeniom herpeswirusami. Przy hipogammaglobulinemii, szczególnie podczas stosowania rozanoliksyzumabu lub przeciwciał przeciw CD20, należy kontrolować stężenie immunoglobulin.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń, w tym bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych. Obejmuje to reaktywację półpaśca, wirusowego zapalenia wątroby typu B, cytomegalowirusa i gruźlicy oraz postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię. Może dojść do głębokiej i przedłużonej limfopenii, neutropenii oraz hipogammaglobulinemii. Odbudowa odporności po zakończeniu leczenia może trwać wiele miesięcy. Sumowanie immunosupresji może też teoretycznie zwiększać ryzyko nowotworów. Odpowiedź na szczepienia jest osłabiona, a szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działania immunosupresyjnego obu grup leków. Analogi puryn wbudowują się do DNA lub hamują syntezę puryn. Powodują w ten sposób mielosupresję i długotrwałą limfopenię, która dotyczy szczególnie limfocytów B i T przy kladrybinie, fludarabinie, klofarabinie i nelarabinie. Immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne dodatkowo osłabiają odporność różnymi drogami. Okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B z krwi, a alemtuzumab niszczy limfocyty T i B. Belimumab hamuje przeżycie limfocytów B, anifrolumab blokuje odpowiedź interferonową typu I, wedolizumab ogranicza przechodzenie limfocytów do jelita, a rozanoliksyzumab obniża stężenie przeciwciał klasy IgG. Interakcja farmakokinetyczna nie jest oczekiwana, ponieważ przeciwciała monoklonalne są katabolizowane jak białka i nie wpływają na metabolizm ani wydalanie analogów puryn. Mechanizm sumowania immunosupresji jest wspólny dla wszystkich leków obu grup z wyjątkiem teprotumumabu. Nasilenie interakcji zależy od siły i czasu trwania limfopenii wywołanej przez konkretne leki. Jest ono największe przy kladrybinie, fludarabinie lub klofarabinie w połączeniu z alemtuzumabem albo przeciwciałami przeciw CD20. Mniejsze jest przy wedolizumabie, którego działanie jest w dużej mierze ograniczone do jelita.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba limfocytów i neutrofilów, przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, zmiany skórne o charakterze półpaśca
- nowe objawy neurologiczne mogące wskazywać na postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
- stężenie immunoglobulin w surowicy, szczególnie IgG
- markery wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, zakażenia HIV oraz gruźlicy przed włączeniem leczenia
- enzymy wątrobowe i bilirubina przy merkaptopurynie i tioguaninie
- czynność nerek przy kladrybinie, fludarabinie i klofarabinie
- aktywność TPMT lub genotyp TPMT i NUDT15 przed włączeniem merkaptopuryny lub tioguaniny
Kiedy ocena się zmienia
| Przeciwciało podane przed analogiem purynkolejność włączenia · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | inne zalecenie | Wcześniejsze leczenie alemtuzumabem, okrelizumabem, ofatumumabem lub ublituksymabem powoduje limfopenię utrzymującą się wiele miesięcy. Przed włączeniem kladrybiny lub innego analogu puryn należy potwierdzić odbudowę liczby limfocytów i wykluczyć aktywne zakażenie. |
| Analog puryn podany przed przeciwciałemkolejność włączenia · analogi puryn | inne zalecenie | Po leczeniu kladrybiną, fludarabiną lub klofarabiną limfopenia może utrzymywać się długo. Przed podaniem immunosupresyjnego przeciwciała należy ocenić liczbę limfocytów i stan odporności pacjenta. |
| Umiarkowana lub ciężka niewydolność nerekeGFR · analogi puryn | ryzyko rośnie | Kladrybina, fludarabina i klofarabina są wydalane głównie przez nerki. Przy upośledzonej czynności nerek ich ekspozycja i mielotoksyczność rosną, co nasila skutki skojarzenia z immunosupresyjnym przeciwciałem. Charakterystyki tych produktów ograniczają lub przeciwwskazują ich stosowanie przy istotnej niewydolności nerek. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, przedłużonej limfopenii i powikłań mielosupresji jest większe. Wymaga to częstszej kontroli morfologii i niskiego progu diagnostyki infekcji. |
| Dawki stosowane w chemioterapii nowotworówdawka · analogi puryn | ryzyko rośnie | Dawki analogów puryn stosowane w hematoonkologii powodują głębszą mielosupresję niż dawki stosowane w chorobach autoimmunologicznych. Skojarzenie z immunosupresyjnym przeciwciałem wymaga wtedy profilaktyki przeciwdrobnoustrojowej i prowadzenia w ośrodku hematologicznym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy leczeniu immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym szczepienie przeciw cholerze najlepiej zakończyć przed włączeniem leku, a w trakcie leczenia wybiera się szczepionkę inaktywowaną i nie podaje szczepionki żywej.Jeśli dostajesz lek biologiczny obniżający odporność i planujesz szczepienie przeciw cholerze przed podróżą, powiedz o tym z wyprzedzeniem lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie, żeby dobrać rodzaj szczepionki i termin szczepienia.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz lek biologiczny obniżający odporność i planujesz szczepienie przeciw cholerze przed podróżą, powiedz o tym z wyprzedzeniem lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie, żeby dobrać rodzaj szczepionki i termin szczepienia.
Leki biologiczne obniżające odporność, takie jak okrelizumab, ofatumumab, belimumab czy wedolizumab, mogą sprawić, że szczepionka przeciw cholerze słabiej cię ochroni. Żywej szczepionki przeciw cholerze w czasie takiego leczenia się nie przyjmuje, a po niektórych lekach także długo po ich odstawieniu. Najlepiej zaszczepić się przed rozpoczęciem leczenia albo w terminie ustalonym z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wodnista biegunka w czasie podróży lub po powrocie, mimo szczepienia
- objawy odwodnienia: silne pragnienie, suchość w ustach, rzadkie oddawanie moczu, zawroty głowy
- gorączka
- biegunka lub bóle brzucha utrzymujące się kilka dni po szczepieniu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy leczeniu immunosupresyjnym przeciwciałem monoklonalnym szczepienie przeciw cholerze najlepiej zakończyć przed włączeniem leku, a w trakcie leczenia wybiera się szczepionkę inaktywowaną i nie podaje szczepionki żywej. Jeśli leczenie już trwa, szczepionkę inaktywowaną można podać, ale trzeba uprzedzić pacjenta, że ochrona może być niepełna. Szczególnie należy to podkreślić przy wedolizumabie, który osłabia odporność jelitową. Przy okrelizumabie, ofatumumabie, ublituksymabie i alemtuzumabie szczepionki żywej nie podaje się także po odstawieniu leku, aż do odnowy limfocytów. Szczepienie warto zaplanować na koniec odstępu między dawkami lub wlewami, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Przy rozanoliksyzumabie szczepienie planuje się przed rozpoczęciem cyklu leczenia. Niezależnie od szczepienia pacjent powinien w podróży przestrzegać zasad higieny wody i żywności.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem jest słabsza lub krótsza ochrona przed cholerą i biegunką wywołaną przez enterotoksyczne szczepy E. coli. Podróżny może więc mieć fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Po szczepionce żywej istnieje dodatkowo teoretyczne ryzyko przedłużonego wydalania szczepu szczepionkowego i objawów żołądkowo-jelitowych. Po lekach usuwających limfocyty B lub T efekt utrzymuje się wiele miesięcy po ostatniej dawce, aż do odnowy tych komórek.
Mechanizm
Przeciwciała immunosupresyjne osłabiają odpowiedź immunologiczną, od której zależy działanie szczepionki przeciw cholerze. Działają na różne etapy tej odpowiedzi. Okrelizumab, ofatumumab i ublituksymab usuwają limfocyty B z krwi. Alemtuzumab usuwa limfocyty B i T. Belimumab hamuje przeżycie i dojrzewanie limfocytów B. Anifrolumab blokuje receptor interferonów typu I, ważny dla aktywacji odpowiedzi swoistej. Rozanoliksyzumab blokuje receptor FcRn i przyspiesza rozkład przeciwciał IgG, także tych powstałych po szczepieniu. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i zatrzymuje napływ limfocytów do błony śluzowej jelita, czyli tam, gdzie powstaje odporność po doustnej szczepionce przeciw cholerze. Dlatego jest szczególnie istotny przy tej szczepionce, choć słabo wpływa na szczepionki podawane domięśniowo. Szczepionka żywa atenuowana (szczep CVD 103-HgR) namnaża się w jelicie. U chorego z upośledzoną odpornością teoretycznie może się namnażać dłużej i wywołać objawy. Mechanizm jest wspólny dla grupy b z wyjątkiem teprotumumabu. Po stronie szczepionek różni się postać: szczepionka inaktywowana grozi tylko słabszą ochroną, a żywa także zakażeniem szczepem szczepionkowym.
Monitorować
- termin ostatniej i następnej dawki przeciwciała względem planowanego szczepienia
- rodzaj szczepionki (inaktywowana czy żywa atenuowana)
- przy lekach usuwających limfocyty – czy nastąpiła odnowa limfocytów B lub T przed rozważeniem szczepionki żywej
- objawy żołądkowo-jelitowe po szczepieniu i w czasie podróży
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka żywa atenuowana (szczep CVD 103-HgR)postać · szczepionki przeciw cholerze | inne zalecenie | Szczepionki żywej nie podaje się w trakcie leczenia przeciwciałem immunosupresyjnym. Poza słabszą odpowiedzią istnieje ryzyko przedłużonego namnażania szczepu szczepionkowego. Zamiast niej stosuje się szczepionkę inaktywowaną. |
| Szczepienie zakończone przed włączeniem przeciwciałakolejność włączenia · szczepionki przeciw cholerze | ryzyko maleje | Jeśli szczepienie zakończono przed rozpoczęciem leczenia, z odpowiednim wyprzedzeniem, odpowiedź immunologiczna zdąży się wytworzyć i interakcja traci znaczenie. |
| Do odnowy limfocytów po ostatniej dawce okrelizumabu, ofatumumabu, ublituksymabu lub alemtuzumabuodstep · immunosupresyjne przeciwciała monoklonalne | inne zalecenie | Leki usuwające limfocyty działają wiele miesięcy po ostatniej dawce. Do czasu odnowy limfocytów obowiązują te same zasady co w trakcie leczenia, czyli bez szczepionki żywej i ze świadomością słabszej odpowiedzi na szczepionkę inaktywowaną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ AzatioprynaPołączenie można stosować w leczeniu nieswoistych zapaleń jelit, ale pacjenta trzeba monitorować pod kątem zakażeń i kontynuować kontrolę morfologii zalecaną dla azatiopryny.Przy gorączce lub objawach infekcji szybko skontaktuj się z lekarzem i przed każdym szczepieniem powiedz, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Przy gorączce lub objawach infekcji szybko skontaktuj się z lekarzem i przed każdym szczepieniem powiedz, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, więc razem mogą zwiększać ryzyko infekcji. To połączenie jest często stosowane w leczeniu chorób zapalnych jelit i lekarz dobiera je celowo. Nie możesz w tym czasie przyjmować szczepionek z żywymi drobnoustrojami bez konsultacji z lekarzem. Regularnie rób badania krwi zlecone przez lekarza.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel lub duszność
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- nietypowe siniaki, krwawienia lub częste owrzodzenia jamy ustnej
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować w leczeniu nieswoistych zapaleń jelit, ale pacjenta trzeba monitorować pod kątem zakażeń i kontynuować kontrolę morfologii zalecaną dla azatiopryny. Wedolizumabu nie podaje się przy czynnym ciężkim zakażeniu, takim jak gruźlica, sepsa, cytomegalia, listerioza lub postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa[1]. Szczepionek zawierających żywe drobnoustroje nie stosuje się w trakcie leczenia azatiopryną i co najmniej przez 3 miesiące po jego zakończeniu[2]. Przy wedolizumabie szczególnej ostrożności wymagają doustne szczepionki zawierające żywe drobnoustroje[1]. Status szczepień warto uzupełnić szczepionkami inaktywowanymi, pamiętając, że odpowiedź na nie może być osłabiona[2].
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest możliwe zwiększenie ryzyka zakażeń, w tym oportunistycznych, wynikające z sumowania immunosupresji. Ze względu na wybiórcze działanie wedolizumabu na jelito dodatkowy wpływ na odporność ogólnoustrojową jest prawdopodobnie mniejszy niż przy łączeniu azatiopryny z lekami anty-TNF. Oba leki zwiększają ryzyko nieprawidłowej reakcji na szczepionki zawierające żywe drobnoustroje.
Mechanizm
Połączenie sumuje działanie immunosupresyjne obu leków i nie wpływa istotnie na ich farmakokinetykę. Azatiopryna hamuje proliferację limfocytów ogólnoustrojowo, a wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i ogranicza napływ limfocytów do błony śluzowej przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie azatiopryny nie zmienia w sposób istotny klinicznie farmakokinetyki wedolizumabu[1]. Wpływu wedolizumabu na farmakokinetykę innych leków nie badano[1].
Monitorować
- objawy zakażeń (gorączka, kaszel, objawy ze strony układu moczowego, zmiany skórne)
- morfologia krwi z rozmazem zgodnie ze schematem dla azatiopryny
- nowe objawy neurologiczne (podejrzenie postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej)
- status szczepień przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imuran 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imuran-100030481/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ KanakinumabŁączenia kanakinumabu z wedolizumabem należy unikać, a jeśli lekarz prowadzący uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli w kierunku zakażeń.Upewnij się, że każdy lekarz, który cię leczy, wie o obu lekach, i od razu zgłaszaj objawy infekcji.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Upewnij się, że każdy lekarz, który cię leczy, wie o obu lekach, i od razu zgłaszaj objawy infekcji.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, więc razem mogą zwiększać ryzyko infekcji. Infekcje mogą też przebiegać ciężej niż zwykle. Takie połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy lekarz uzna je za konieczne i regularnie kontroluje twój stan zdrowia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- zaczerwienione, bolesne lub ropiejące zmiany na skórze
- nasilona biegunka lub ból brzucha
- nowe zaburzenia widzenia, mowy, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Łączenia kanakinumabu z wedolizumabem należy unikać, a jeśli lekarz prowadzący uzna je za konieczne, wymaga ono ścisłej kontroli w kierunku zakażeń. Przed takim leczeniem trzeba ocenić ryzyko zakażeń, w tym gruźlicy, oraz aktualność szczepień. Pacjent powinien niezwłocznie zgłaszać objawy infekcji, a w razie ciężkiego zakażenia należy rozważyć wstrzymanie leczenia biologicznego.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko zakażeń, w tym ciężkich i oportunistycznych, oraz ich cięższy przebieg z powodu sumowania działania immunosupresyjnego. Skuteczność ani bezpieczeństwo jednoczesnego stosowania obu leków nie zostały ocenione w badaniach.
Mechanizm
Kanakinumab blokuje interleukinę 1 beta, a wedolizumab blokuje integrynę alfa4beta7 i hamuje napływ limfocytów do błony śluzowej jelita. Oba leki biologiczne osłabiają odpowiedź immunologiczną różnymi drogami, więc ich działanie immunosupresyjne może się sumować. Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej, ponieważ oba przeciwciała są eliminowane przez katabolizm białek, a nie przez enzymy wątrobowe.
Monitorować
- objawy zakażenia (gorączka, kaszel, dreszcze, zmiany skórne)
- morfologia krwi z rozmazem, w tym liczba neutrofili
- ocena w kierunku gruźlicy przed rozpoczęciem leczenia
- objawy neurologiczne sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko zakażeń podczas leczenia immunosupresyjnego jest większe, więc kontrola powinna być częstsza. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ilaris 150 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ilaris-100278666/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ DimetylPołączenie stosuj tylko po świadomej ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego oba leczenia.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te dwa leki razem.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, regularnie rób zlecone badania krwi i powiedz obu lekarzom, że przyjmujesz te dwa leki razem.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, więc razem mogą zwiększać ryzyko infekcji, także rzadkich i groźnych. Lekarze mogą je łączyć, ale wymaga to regularnych badań krwi. Ważne jest, żeby obaj twoi lekarze wiedzieli o obu lekach.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub infekcja, która nie mija
- kaszel utrzymujący się dłużej niż kilka tygodni, nocne poty, chudnięcie
- nowe osłabienie jednej strony ciała, niezgrabność ruchów
- zaburzenia widzenia, mowy lub pamięci, zmiana zachowania
- opryszczka lub półpasiec
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko po świadomej ocenie korzyści i ryzyka przez lekarza prowadzącego oba leczenia. Przed rozpoczęciem i w trakcie terapii regularnie kontroluj morfologię z liczbą limfocytów. Przy utrzymującej się limfopenii rozważ zmianę leczenia stwardnienia rozsianego. Każdy nowy objaw neurologiczny lub ciężkie zakażenie wymaga pilnej diagnostyki i wstrzymania leczenia do czasu wyjaśnienia.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka zakażeń, w tym zakażeń oportunistycznych i postępującej leukoencefalopatii wieloogniskowej (PML). Wedolizumabu nie stosuje się u osób z czynnymi ciężkimi zakażeniami, w tym z gruźlicą, sepsą, cytomegalią, listeriozą i PML.[1] Ryzyko jest oceniane teoretycznie na podstawie mechanizmu, bo brak badań klinicznych tego połączenia.
Mechanizm
Oba leki osłabiają odpowiedź immunologiczną różnymi drogami, więc ich działanie immunosupresyjne się sumuje. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i hamuje migrację limfocytów do błony śluzowej jelita. Fumaran dimetylu może powodować limfopenię, także ciężką i długotrwałą. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo wedolizumab jako przeciwciało monoklonalne jest usuwany drogą katabolizmu białek, a nie przez enzymy wątrobowe. Nie przeprowadzono badań interakcji wedolizumabu z innymi lekami.[1]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą limfocytów
- objawy zakażeń, w tym oportunistycznych
- nowe lub nasilające się objawy neurologiczne (podejrzenie PML)
- próby wątrobowe
Bezpieczniejsze alternatywy
interferon betaglatiramer
Kiedy ocena się zmienia
| Długotrwała limfopeniaczas leczenia · dimetyl | ryzyko rośnie | Utrzymująca się limfopenia w trakcie leczenia fumaranem dimetylu zwiększa ryzyko PML i ciężkich zakażeń, co przy jednoczesnym stosowaniu wedolizumabu wymaga rozważenia zmiany leczenia stwardnienia rozsianego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ UstekinumabRutynowo nie łączy się ustekinumabu z wedolizumabem, a przy zmianie leczenia jeden lek zastępuje drugi.Stosuj oba leki razem tylko wtedy, gdy wyraźnie zalecił to twój lekarz prowadzący, i zgłaszaj mu każdą infekcję.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Stosuj oba leki razem tylko wtedy, gdy wyraźnie zalecił to twój lekarz prowadzący, i zgłaszaj mu każdą infekcję.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, żeby uspokoić stan zapalny. Gdy przyjmujesz je razem, organizm może gorzej bronić się przed infekcjami. Zwykle lekarz zamienia jeden lek na drugi, a łączy je tylko w szczególnych przypadkach i pod ścisłą kontrolą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel lub duszność
- nocne poty i chudnięcie
- pieczenie przy oddawaniu moczu
- zaczerwieniona, bolesna lub ciepła zmiana na skórze
- nasilona biegunka z gorączką
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Rutynowo nie łączy się ustekinumabu z wedolizumabem, a przy zmianie leczenia jeden lek zastępuje drugi. Jednoczesne stosowanie obu leków dopuszcza się wyłącznie jako świadomą decyzję lekarza prowadzącego w ośrodku leczenia nieswoistych zapaleń jelit, zwykle w opornej chorobie. W takiej sytuacji przed rozpoczęciem należy wykluczyć czynną i utajoną gruźlicę oraz aktywne zakażenia, uzupełnić szczepienia inaktywowane i nie podawać szczepionek żywych. W trakcie leczenia należy regularnie oceniać objawy zakażeń.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka zakażeń, w tym oportunistycznych i reaktywacji gruźlicy, wynikające z sumowania immunosupresji. Bezpieczeństwo długotrwałego stosowania obu leków jednocześnie nie zostało ustalone w badaniach rejestracyjnych.
Mechanizm
Oba leki to przeciwciała monoklonalne hamujące odpowiedź immunologiczną różnymi drogami. Ustekinumab blokuje interleukiny 12 i 23, a wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i ogranicza napływ limfocytów do błony śluzowej jelita. Jednoczesne stosowanie sumuje działanie immunosupresyjne. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa się, bo oba leki są eliminowane jak inne immunoglobuliny, bez udziału enzymów wątrobowych. Wcześniejsze leczenie wedolizumabem nie zmienia farmakokinetyki ustekinumabu u chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego.[1][2]
Monitorować
- objawy zakażeń (gorączka, kaszel, objawy z dróg moczowych, zmiany skórne)
- badanie w kierunku gruźlicy przed leczeniem i przy objawach sugerujących zakażenie
- morfologia krwi
- status szczepień
Kiedy ocena się zmienia
| Zamiana jednego leku na drugi bez jednoczesnego stosowaniakolejność włączenia · pacjent | ryzyko maleje | Przy zamianie wedolizumabu na ustekinumab lub odwrotnie wcześniejsza ekspozycja nie zmienia farmakokinetyki ustekinumabu i nie wymaga modyfikacji dawkowania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Stelara 45 mg/0,5 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/stelara-100201758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Steqeyma 130 mg, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/steqeyma-100504749/
Niekorzystna interakcjaWedolizumab+ AnakinraPołączenie dwóch leków biologicznych stosuj tylko wtedy, gdy lekarz prowadzący świadomie uznał korzyść za większą od ryzyka, zwykle przy współistnieniu dwóch chorób wymagających odrębnego leczenia.Przyjmuj oba leki tylko za wiedzą lekarza prowadzącego i szybko zgłoś się do niego, gdy pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki tylko za wiedzą lekarza prowadzącego i szybko zgłoś się do niego, gdy pojawi się gorączka lub inne objawy zakażenia.
Oba leki osłabiają działanie układu odpornościowego, a przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko zakażeń. Takie połączenie stosuje się tylko pod kontrolą lekarza, który zna oba leki. Będziesz potrzebować regularnych badań krwi. Przed każdym szczepieniem powiedz, że przyjmujesz te leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel lub duszność
- ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- nasilona biegunka
- zaczerwienione, ciepłe lub bolesne miejsce na skórze
- nagłe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie dwóch leków biologicznych stosuj tylko wtedy, gdy lekarz prowadzący świadomie uznał korzyść za większą od ryzyka, zwykle przy współistnieniu dwóch chorób wymagających odrębnego leczenia. Przed włączeniem drugiego leku wyklucz czynne zakażenie i gruźlicę oraz oceń morfologię z rozmazem. W trakcie leczenia regularnie kontroluj liczbę neutrofilów i objawy zakażeń. Szczepionek zawierających żywe drobnoustroje nie podaje się w trakcie leczenia anakinrą, a przy wedolizumabie zachowuje się ostrożność, zwłaszcza w przypadku doustnych szczepionek żywych[1]. W razie ciężkiego zakażenia lekarz rozważa przerwanie jednego lub obu leków.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększenie ryzyka zakażeń, w tym ciężkich i oportunistycznych, oraz słabsza odpowiedź na szczepienia. Anakinra może powodować neutropenię, co dodatkowo osłabia obronę przed zakażeniami. Leczenia anakinrą nie rozpoczyna się u pacjentów z bezwzględną liczbą neutrofilów poniżej 1,5 x 10^9/l[2]. Wedolizumabu nie stosuje się przy czynnych ciężkich zakażeniach, takich jak gruźlica, sepsa, cytomegalia, listerioza czy zakażenia oportunistyczne[1].
Mechanizm
Oba leki są biologicznymi lekami immunosupresyjnymi o różnych punktach uchwytu. Anakinra blokuje receptor interleukiny 1 i hamuje ogólnoustrojową odpowiedź zapalną, a wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i ogranicza napływ limfocytów do błony śluzowej przewodu pokarmowego. Ich działanie immunosupresyjne może się sumować. Interakcji farmakokinetycznej się nie spodziewa, ponieważ oba leki są białkami eliminowanymi szlakami katabolicznymi, a nie przez enzymy wątrobowe.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem – liczba neutrofilów
- objawy zakażeń, w tym gorączka, kaszel, biegunka, zmiany skórne
- badanie w kierunku gruźlicy przed włączeniem drugiego leku
- objawy neurologiczne sugerujące postępującą leukoencefalopatię wieloogniskową
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kineret 100 mg/0,67 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kineret-100126933/
Interakcja o niejasnym znaczeniu3
Interakcja o niejasnym znaczeniuWedolizumab+ Szczepionka przeciw wąglikowiSzczepienia przeciw wąglikowi nie trzeba odraczać ani przerywać leczenia wedolizumabem.Powiedz lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia, że przyjmujesz wedolizumab, i przyjmij wszystkie zaplanowane dawki szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Powiedz lekarzowi kwalifikującemu do szczepienia, że przyjmujesz wedolizumab, i przyjmij wszystkie zaplanowane dawki szczepionki.
Szczepionkę przeciw wąglikowi możesz przyjąć w trakcie leczenia wedolizumabem. Szczepionka nie zawiera żywych bakterii, więc nie może wywołać choroby. Lek osłabiający odporność może jednak sprawić, że organizm wytworzy nieco słabszą ochronę po szczepieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub silne osłabienie po możliwym kontakcie z wąglikiem
- kaszel, duszność lub ból w klatce piersiowej po możliwym kontakcie z wąglikiem
- bezbolesne owrzodzenie skóry z ciemnym strupem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepienia przeciw wąglikowi nie trzeba odraczać ani przerywać leczenia wedolizumabem. Podaj pełny schemat szczepienia zgodnie z zaleceniami i nie skracaj go. Jeśli szczepienie jest planowane z wyprzedzeniem, najlepiej wykonać je przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem. W profilaktyce po narażeniu nie polegaj wyłącznie na szczepionce i stosuj równolegle zaleconą antybiotykoterapię, którą można podawać jednocześnie ze szczepionką[1].
Skutek kliniczny
Teoretycznie możliwa słabsza odpowiedź immunologiczna na szczepienie przeciw wąglikowi i w efekcie mniejsza ochrona. Nie należy spodziewać się nasilenia działań niepożądanych szczepionki ani wpływu szczepionki na skuteczność wedolizumabu.
Mechanizm
Szczepionka przeciw wąglikowi jest szczepionką inaktywowaną, bezkomórkową, więc nie niesie ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym u osoby leczonej immunosupresyjnie. Odpowiedź immunologiczna na szczepionkę może być słabsza u pacjentów poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu[1]. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i hamuje migrację limfocytów głównie do błony śluzowej przewodu pokarmowego, dlatego jego wpływ na układową odpowiedź na szczepionkę podawaną we wstrzyknięciu jest prawdopodobnie niewielki. Ostrożność przy wedolizumabie dotyczy przede wszystkim szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnych[2].
Monitorować
- kompletność schematu szczepienia
- objawy zakażenia po możliwym narażeniu na wąglika
- jednoczesne stosowanie innych leków immunosupresyjnych (kortykosteroidy, azatiopryna, metotreksat)
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie zakończone przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabemkolejność włączenia · szczepionka przeciw wąglikowi | ryzyko maleje | Gdy schemat szczepienia zakończono przed włączeniem wedolizumabu, problem osłabionej odpowiedzi poszczepiennej praktycznie nie występuje. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego BioThrax 1 dawka (0,5 ml), zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biothrax-100397951/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja o niejasnym znaczeniuWedolizumab+ TuberkulinaBadanie w kierunku gruźlicy najlepiej wykonać przed pierwszą dawką wedolizumabu.Powiedz lekarzowi wykonującemu test, że jesteś leczony wedolizumabem i innymi lekami osłabiającymi odporność, i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się objawy mogące wskazywać na gruźlicę.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Powiedz lekarzowi wykonującemu test, że jesteś leczony wedolizumabem i innymi lekami osłabiającymi odporność, i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się objawy mogące wskazywać na gruźlicę.
Lek, który przyjmujesz na chorobę jelit, może osłabiać reakcję skóry na test tuberkulinowy. Wtedy test może wyjść ujemny, mimo że w organizmie są prątki gruźlicy. Samo połączenie nie jest dla ciebie szkodliwe, ale wynik testu trzeba ocenić ostrożnie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kaszel trwający dłużej niż kilka tygodni
- gorączka lub stan podgorączkowy bez wyraźnej przyczyny
- nocne poty
- niezamierzone chudnięcie
- krwioplucie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Badanie w kierunku gruźlicy najlepiej wykonać przed pierwszą dawką wedolizumabu. Ujemny wynik próby tuberkulinowej u pacjenta już leczonego wedolizumabem, zwłaszcza z kortykosteroidami lub tiopurynami, należy interpretować ostrożnie i przy podejrzeniu zakażenia rozważyć test z krwi (IGRA) oraz ocenę kliniczną i radiologiczną. Nie ma potrzeby przerywania leczenia ani zmiany dawki wedolizumabu z powodu wykonania próby.
Skutek kliniczny
Możliwy fałszywie ujemny wynik próby tuberkulinowej i przeoczenie zakażenia prątkiem gruźlicy. Ma to znaczenie, ponieważ wedolizumabu nie stosuje się u osób z czynną gruźlicą[1]. Samo połączenie nie powoduje bezpośrednich działań niepożądanych.
Mechanizm
Próba tuberkulinowa wymaga sprawnej odpowiedzi komórkowej typu nadwrażliwości późnej, a immunosupresja wywołana lekami może osłabiać tę odpowiedź i dawać wynik fałszywie ujemny[2]. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej jelita, dlatego jego wpływ na odczyn skórny jest prawdopodobnie niewielki, ale nie został zbadany. Ryzyko osłabienia odczynu rośnie, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie kortykosteroidy lub inne leki immunosupresyjne[2].
Monitorować
- interpretacja ujemnego wyniku próby tuberkulinowej w kontekście leczenia immunosupresyjnego
- objawy sugerujące gruźlicę w trakcie leczenia wedolizumabem (przewlekły kaszel, gorączka, poty nocne, utrata masy ciała)
Kiedy ocena się zmienia
| Próba tuberkulinowa przed pierwszą dawką wedolizumabukolejność włączenia · tuberkulina | ryzyko maleje | Próba wykonana przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabem nie jest narażona na osłabienie odczynu przez ten lek. Jest to zalecany moment przesiewu w kierunku gruźlicy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tuberculin PPD RT23 AJV 2 T.U./0,1 ml (1 dawka), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tuberculin-ppd-rt23-ajv-100068319/
Interakcja o niejasnym znaczeniuWedolizumab+ DenosumabPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez odstępów między podaniami.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i zgłoś mu każdy objaw zakażenia, zwłaszcza przed kolejną infuzją lub zastrzykiem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniem lekarza i zgłoś mu każdy objaw zakażenia, zwłaszcza przed kolejną infuzją lub zastrzykiem.
Te dwa leki zwykle można stosować razem. Oba mogą w niewielkim stopniu osłabiać obronę organizmu przed zakażeniami, dlatego warto zwracać uwagę na ich objawy. Przed zastrzykiem z denosumabem lekarz sprawdza poziom wapnia we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- zaczerwienienie, obrzęk, ból lub ocieplenie skóry
- pieczenie lub ból przy oddawaniu moczu
- uporczywy kaszel lub duszność
- skurcze mięśni, mrowienie wokół ust lub w palcach
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez odstępów między podaniami. Wedolizumabu nie podaje się przy czynnym ciężkim zakażeniu, takim jak gruźlica, sepsa, cytomegalia czy listerioza[1]. Przed podaniem denosumabu należy wyrównać hipokalcemię[2], co ma znaczenie u pacjentów z chorobą zapalną jelit i zaburzeniami wchłaniania wapnia i witaminy D. Pacjenta należy poinformować o objawach zakażenia, które wymagają kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Możliwe niewielkie zwiększenie ryzyka zakażeń, głównie skóry, dróg moczowych i dróg oddechowych. Nie opisano udokumentowanych przypadków klinicznie istotnej interakcji między tymi lekami.
Mechanizm
Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo oba leki są przeciwciałami monoklonalnymi i nie są metabolizowane przez enzymy cytochromu P450. Denosumab nie zmienia farmakokinetyki leków metabolizowanych przez CYP3A4[2]. Teoretycznie możliwe jest sumowanie wpływu na odporność, ponieważ denosumab wiąże się ze zwiększoną częstością zakażeń, a wedolizumab hamuje migrację limfocytów do błony śluzowej jelita. Działanie wedolizumabu jest jednak wybiórcze dla jelita, więc wpływ na odporność ogólnoustrojową jest niewielki.
Monitorować
- objawy zakażeń, zwłaszcza skóry (zapalenie tkanki łącznej), dróg moczowych i oddechowych
- stężenie wapnia przed każdym podaniem denosumabu, szczególnie przy zaburzeniach wchłaniania w chorobie zapalnej jelit
- podaż wapnia i witaminy D
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bildyos 60 mg, roztwór do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bildyos-100525670/
Interakcja nieistotna klinicznie12
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ Szczepionka przeciw WZW ASzczepionkę przeciw WZW A można podać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu żadnego z leków.Zaszczep się zgodnie z planem i powiedz osobie szczepiącej, że leczysz się wedolizumabem i jakie inne leki na jelita przyjmujesz.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Zaszczep się zgodnie z planem i powiedz osobie szczepiącej, że leczysz się wedolizumabem i jakie inne leki na jelita przyjmujesz.
Szczepionka przeciw żółtaczce pokarmowej nie zawiera żywego wirusa, więc możesz ją przyjąć w trakcie leczenia wedolizumabem. Wedolizumab działa głównie w jelicie i nie powinien wyraźnie osłabiać działania tej szczepionki. Nie musisz zmieniać terminów wlewów z powodu szczepienia.
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepionkę przeciw WZW A można podać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu żadnego z leków. Jeśli szczepienie planuje się przed włączeniem leczenia biologicznego, najlepiej zakończyć je przed pierwszą infuzją. U pacjentów otrzymujących jednocześnie kortykosteroidy lub leki immunomodulujące można rozważyć oznaczenie przeciwciał przeciw WZW A po zakończeniu schematu szczepienia.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku. Teoretycznie możliwa jest nieco słabsza odpowiedź na szczepienie, głównie gdy wedolizumab łączy się z kortykosteroidami lub lekami immunomodulującymi.
Mechanizm
Szczepionka przeciw WZW A zawiera inaktywowany wirus, więc nie może wywołać zakażenia u osoby leczonej immunosupresyjnie. Leczenie immunosupresyjne może osłabić odpowiedź immunologiczną na szczepionkę przeciw WZW A.[1] Wedolizumab działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej jelita i nie powoduje uogólnionej immunosupresji, dlatego istotnego osłabienia odpowiedzi na szczepionkę podawaną domięśniowo się nie oczekuje. Ostrożność przy wedolizumabie dotyczy szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnych, a szczepionki przeciw WZW A do nich nie należą.[2]
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaqta 50 50 U wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep CR326F/ml; 1 dawka (1 ml), dla dorosłych, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaqta-50-100198460/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ RoflumilastLeki można stosować razem bez zmiany dawek i odstępów.Przyjmuj oba leki jak dotąd, a jeśli pojawi się nowa biegunka lub zaczniesz chudnąć, powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki jak dotąd, a jeśli pojawi się nowa biegunka lub zaczniesz chudnąć, powiedz o tym lekarzowi.
Te dwa leki nie wpływają na siebie nawzajem i możesz je stosować razem. Lek na płuca może jednak wywoływać biegunkę, nudności i chudnięcie, które łatwo pomylić z zaostrzeniem choroby jelit. Dlatego warto obserwować, czy takie objawy pojawiły się po rozpoczęciu leczenia płuc.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowa lub nasilona biegunka
- utrata masy ciała
- ból brzucha
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek i odstępów. Przy nowej lub nasilonej biegunce albo spadku masy ciała po włączeniu roflumilastu warto odróżnić działanie niepożądane roflumilastu od zaostrzenia choroby jelit, zanim zmieni się leczenie biologiczne.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać zmiany stężeń ani skuteczności żadnego z leków. Biegunka, nudności, ból brzucha i spadek masy ciała po roflumilaście mogą jednak przypominać zaostrzenie nieswoistego zapalenia jelit i utrudniać ocenę skuteczności wedolizumabu.
Mechanizm
Nie ma mechanizmu, który wskazywałby na istotną interakcję. Roflumilast jest przekształcany w wątrobie głównie przez CYP3A4 i CYP1A2 do aktywnego N-tlenku, a jego działanie zmieniają leki hamujące lub pobudzające te enzymy.[1] Wedolizumab jest przeciwciałem monoklonalnym, które jest rozkładane jak inne białka i nie działa na enzymy cytochromu P450. Wedolizumab wybiórczo blokuje integrynę α4β7 i hamuje napływ limfocytów do błony śluzowej jelit, a roflumilast hamuje fosfodiesterazę 4 i nie działa ogólnie immunosupresyjnie. Nie przeprowadzono badań interakcji wedolizumabu ani badań jego wpływu na farmakokinetykę innych leków.[2]
Metabolizm i transportery
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Daxas 500 mcg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/daxas-100227338/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Daxas. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/daxas-100227338/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ CynkLeki można stosować razem bez zmiany dawek ani zachowywania odstępu.Nie musisz nic zmieniać – przyjmuj cynk tak jak dotychczas, a jeśli bierzesz też żelazo lub wapń, zapytaj farmaceutę, jak je rozłożyć w ciągu dnia.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz nic zmieniać – przyjmuj cynk tak jak dotychczas, a jeśli bierzesz też żelazo lub wapń, zapytaj farmaceutę, jak je rozłożyć w ciągu dnia.
Cynk i lek podawany we wlewie lub zastrzyku na zapalenie jelit nie wpływają na siebie nawzajem. Lek biologiczny nie przechodzi przez żołądek, więc cynk nie zmienia jego działania. Możesz bezpiecznie stosować oba leki w tym samym czasie.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować razem bez zmiany dawek ani zachowywania odstępu. U chorych z nieswoistym zapaleniem jelit suplementacja cynku jest często uzasadniona niedoborami wynikającymi z biegunki i upośledzonego wchłaniania. Cynku nie należy stosować w niewydolności nerek, co jest niezależne od wedolizumabu[1].
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać klinicznie istotnych skutków połączenia.
Mechanizm
Mechanizm nie wskazuje na interakcję. Wedolizumab to przeciwciało monoklonalne podawane pozajelitowo, które jest eliminowane na drodze katabolizmu białek, a nie przez enzymy wątrobowe czy transportery leków. Cynk wpływa przede wszystkim na wchłanianie leków doustnych w przewodzie pokarmowym, między innymi żelaza, tetracyklin i fluorochinolonów, więc nie ma punktu styku z lekiem podawanym we wlewie lub wstrzyknięciu[2]. Nie przeprowadzono badań interakcji wedolizumabu, a jednoczesne stosowanie kortykosteroidów, azatiopryny, 6-merkaptopuryny, metotreksatu i aminosalicylanów nie zmieniało istotnie jego farmakokinetyki[3]. Żaden z leków nie nasila działań niepożądanych drugiego.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zincas forte 27 mg jonów cynku, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zincas-forte-100247393/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Wilzin 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/wilzin-100129363/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ Szczepionka przeciw WZW BSzczepienie przeciw WZW B można wykonać u pacjenta leczonego wedolizumabem bez zmiany dawkowania i bez zachowywania odstępu od wlewu.Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli przyjmujesz też inne leki obniżające odporność, zapytaj lekarza, czy po szczepieniu warto zbadać poziom przeciwciał.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli przyjmujesz też inne leki obniżające odporność, zapytaj lekarza, czy po szczepieniu warto zbadać poziom przeciwciał.
Szczepionka przeciw żółtaczce typu B nie zawiera żywego wirusa, więc możesz ją przyjąć w trakcie leczenia wedolizumabem. Ten lek działa głównie w jelitach i nie powinien osłabić ochrony, jaką daje szczepienie. Jeśli bierzesz też sterydy lub inne leki obniżające odporność, szczepionka może zadziałać trochę słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub ostra infekcja w dniu planowanego szczepienia – przełóż szczepienie
- duszność, obrzęk twarzy lub wysypka po szczepieniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Szczepienie przeciw WZW B można wykonać u pacjenta leczonego wedolizumabem bez zmiany dawkowania i bez zachowywania odstępu od wlewu. Najlepiej jednak zaszczepić pacjenta przed rozpoczęciem leczenia biologicznego, gdy odporność nie jest dodatkowo obciążona innymi lekami immunosupresyjnymi. U pacjentów otrzymujących równocześnie kortykosteroidy, azatioprynę, merkaptopurynę lub metotreksat warto po zakończeniu schematu oznaczyć miano przeciwciał anty-HBs. Szczepienie odracza się w razie ciężkiej choroby z gorączką lub ostrego zakażenia[1].
Skutek kliniczny
Nie należy się spodziewać ani nasilenia działań niepożądanych, ani klinicznie istotnego osłabienia odpowiedzi na szczepionkę podaną domięśniowo. U zdrowych ochotników wedolizumab nie upośledzał odpowiedzi serologicznej na domięśniową szczepionkę przeciw WZW B. Słabsza odpowiedź na szczepienie u chorych z nieswoistym zapaleniem jelit wynika raczej z samej choroby oraz z jednoczesnego stosowania kortykosteroidów lub leków immunomodulujących niż z wedolizumabu.
Mechanizm
Szczepionka przeciw WZW B można podawać pacjentom leczonym wedolizumabem bez zmiany schematu, ponieważ zawiera tylko niezakaźny, rekombinowany antygen powierzchniowy wirusa i nie może wywołać zakażenia. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej przewodu pokarmowego. Nie hamuje on ogólnoustrojowej odpowiedzi odpornościowej na antygeny podane domięśniowo. Ostrożności wymaga łączenie wedolizumabu ze szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnymi, a szczepionka przeciw WZW B do nich nie należy[2].
Monitorować
- miano przeciwciał anty-HBs po zakończeniu schematu szczepienia u pacjentów z dodatkową immunosupresją
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia wedolizumabemkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Najkorzystniej jest ukończyć szczepienie przeciw WZW B przed włączeniem leczenia biologicznego, zwłaszcza gdy planowane jest jednoczesne stosowanie kortykosteroidów lub tiopuryn, które osłabiają odpowiedź poszczepienną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego HBVaxPRO 40 mcg/ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hbvaxpro-100110406/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ Szczepionka przeciw HPVSzczepienie przeciw HPV można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu żadnego z leków.Nie musisz nic zmieniać w leczeniu, a przy szczepieniu powiedz, że przyjmujesz wedolizumab i inne leki na jelita.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Nie musisz nic zmieniać w leczeniu, a przy szczepieniu powiedz, że przyjmujesz wedolizumab i inne leki na jelita.
Szczepionkę przeciw HPV możesz przyjąć w czasie leczenia wedolizumabem. Ta szczepionka nie zawiera żywych wirusów, więc nie może wywołać zakażenia. Wedolizumab działa głównie w jelitach i nie powinien osłabiać działania szczepionki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka w dniu planowanego szczepienia – szczepienie trzeba przełożyć
- objawy uczulenia po szczepieniu, takie jak duszność, obrzęk twarzy, wysypka – natychmiast wezwij pomoc
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepienie przeciw HPV można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu żadnego z leków. Jeśli to możliwe, warto ukończyć szczepienia przed rozpoczęciem leczenia immunomodulującego. Jest to szczególnie istotne u pacjentów, którzy jednocześnie otrzymują ogólnoustrojowe leki immunosupresyjne. Szczepienie należy przełożyć u osoby z ostrą chorobą przebiegającą z wysoką gorączką[1].
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku. Brak ryzyka zakażenia szczepionkowego. Osłabienie odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę jest mało prawdopodobne. Może być bardziej zaznaczone u pacjentów, którzy jednocześnie przyjmują ogólnoustrojowe leki immunosupresyjne, np. kortykosteroidy lub tiopuryny.
Mechanizm
Szczepionka przeciw HPV nie zawiera żywych drobnoustrojów. Jest rekombinowaną szczepionką zawierającą cząstki wirusopodobne i nie może wywołać zakażenia u osoby z osłabioną odpornością. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej przewodu pokarmowego. Nie powoduje uogólnionej immunosupresji. Ostrożność przy szczepieniach dotyczy wyłącznie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnych[2]. Teoretycznie każde leczenie immunomodulujące może osłabić odpowiedź na szczepionkę. Przy wybiórczym jelitowym działaniu wedolizumabu nie przewiduje się klinicznie istotnego osłabienia odpowiedzi na szczepionkę podawaną domięśniowo.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gardasil -, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gardasil-100309846/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ Szczepionka przeciw grypieSzczepienie inaktywowaną szczepionką przeciw grypie można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu i bez zachowywania odstępu od wlewu.Zaszczep się przeciw grypie w zastrzyku jak co roku i nie przerywaj leczenia wedolizumabem, a jeśli masz gorączkę lub ciężką infekcję, przełóż szczepienie i powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Zaszczep się przeciw grypie w zastrzyku jak co roku i nie przerywaj leczenia wedolizumabem, a jeśli masz gorączkę lub ciężką infekcję, przełóż szczepienie i powiedz o tym lekarzowi.
Szczepionka przeciw grypie podawana w zastrzyku nie zawiera żywych wirusów i można ją przyjąć w trakcie leczenia wedolizumabem. Ten lek działa głównie w jelitach i nie powinien przeszkadzać w zbudowaniu odporności po szczepieniu. Szczepienie przeciw grypie jest wręcz zalecane osobom leczonym z powodu zapalenia jelit.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni po szczepieniu
- duszność, obrzęk twarzy lub warg, wysypka na całym ciele zaraz po szczepieniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepienie inaktywowaną szczepionką przeciw grypie można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu i bez zachowywania odstępu od wlewu. Coroczne szczepienie przeciw grypie jest zalecane u pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit leczonych biologicznie. Nie należy szczepić w czasie czynnego ciężkiego zakażenia, które jest też przeciwwskazaniem do podania wedolizumabu[1].
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się klinicznie istotnego osłabienia odpowiedzi na szczepienie ani nasilenia działań niepożądanych któregokolwiek z leków. Odpowiedź poszczepienna może być słabsza, jeśli pacjent przyjmuje jednocześnie kortykosteroidy ogólnoustrojowo lub inne leki immunosupresyjne.
Mechanizm
Wedolizumab wiąże integrynę α4β7 i hamuje migrację limfocytów głównie do błony śluzowej przewodu pokarmowego, więc nie wywołuje uogólnionej immunosupresji. Inaktywowana szczepionka przeciw grypie nie zawiera żywych drobnoustrojów, dlatego nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Ostrożność dotyczy jedynie szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnych[1]. Nie oczekuje się interakcji farmakokinetycznej między przeciwciałem monoklonalnym a szczepionką.
Kiedy ocena się zmienia
| Żywa atenuowana szczepionka donosowapostać · szczepionka przeciw grypie | ryzyko rośnie | Żywą atenuowaną szczepionkę przeciw grypie podaje się u pacjentów leczonych wedolizumabem z ostrożnością, ponieważ dotyczy jej ostrzeżenie dla szczepionek zawierających żywe drobnoustroje. Preferowana jest szczepionka inaktywowana. |
| Jednoczesne leczenie kortykosteroidami ogólnoustrojowo lub tiopurynami albo metotreksatemczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przy skojarzonej immunosupresji odpowiedź na szczepienie może być słabsza. Szczepienie nadal jest zalecane, a pacjenta warto poinformować o konieczności dodatkowej ochrony w sezonie grypowym. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ Szczepionka przeciw grypie H5N1Szczepienie przeciw grypie H5N1 można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu infuzji i bez zachowywania odstępu.Zaszczep się zgodnie z zaleceniem i przyjmuj wedolizumab według dotychczasowego planu, a przed szczepieniem powiedz personelowi, jakie leki przyjmujesz.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Zaszczep się zgodnie z zaleceniem i przyjmuj wedolizumab według dotychczasowego planu, a przed szczepieniem powiedz personelowi, jakie leki przyjmujesz.
Szczepionka przeciw grypie H5N1 nie zawiera żywego wirusa, więc możesz ją przyjąć w trakcie leczenia wedolizumabem. Wedolizumab działa głównie w jelicie i nie przeszkadza w wytworzeniu odporności po szczepieniu w ramię. Nie musisz przesuwać kolejnej infuzji z powodu szczepienia.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Szczepienie przeciw grypie H5N1 można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu infuzji i bez zachowywania odstępu. Nie podaje się wedolizumabu pacjentowi z czynnym ciężkim zakażeniem[1], co dotyczy samego leku, a nie szczepienia. U pacjentów leczonych dodatkowo kortykosteroidami lub tiopurynami warto przypomnieć, że ochrona po szczepieniu może być niepełna i nadal obowiązują zasady ograniczania ryzyka zakażenia.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się zwiększenia ryzyka działań niepożądanych ani klinicznie istotnego osłabienia odpowiedzi poszczepiennej. U zdrowych ochotników wedolizumab nie osłabiał odpowiedzi na szczepionkę podawaną pozajelitowo, natomiast zmniejszał odpowiedź na szczepionkę doustną. U pacjentów otrzymujących jednocześnie kortykosteroidy lub leki immunomodulujące odpowiedź na szczepienie może być słabsza z powodu tych leków, a nie samego wedolizumabu.
Mechanizm
Połączenie nie wymaga zmian w leczeniu ani w terminie szczepienia. Szczepionka przeciw grypie H5N1 jest szczepionką inaktywowaną z adiuwantem i nie zawiera żywego wirusa[2]. Ostrożność przy wedolizumabie dotyczy szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnych[1]. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej jelita, dlatego nie hamuje w istotny sposób ogólnoustrojowej odpowiedzi immunologicznej na antygen podany domięśniowo. Wedolizumab nie wpływa na farmakokinetykę szczepionki, a szczepionka nie zmienia farmakokinetyki wedolizumabu.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Incellipan, zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/incellipan-100496834/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ Szczepionka przeciw COVID-19Szczepienie przeciw COVID-19 można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez przerywania terapii i bez zmiany schematu infuzji.Możesz się zaszczepić przeciw COVID-19 bez przerywania leczenia wedolizumabem.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz się zaszczepić przeciw COVID-19 bez przerywania leczenia wedolizumabem.
Wedolizumab i szczepionka przeciw COVID-19 nie wpływają na siebie w istotny sposób. Szczepionka nie zawiera żywego wirusa, więc nie jest groźna dla osób leczonych tym lekiem. Wedolizumab działa głównie w jelitach i zwykle nie osłabia ochrony po szczepieniu.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Szczepienie przeciw COVID-19 można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez przerywania terapii i bez zmiany schematu infuzji. Pacjentów z nieswoistymi zapaleniami jelit leczonych biologicznie zachęca się do szczepienia zgodnie z aktualnymi zaleceniami dla osób z obniżoną odpornością.
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać klinicznie istotnego osłabienia odpowiedzi na szczepienie ani nasilenia działań niepożądanych któregokolwiek z leków. Odpowiedź może być słabsza, gdy pacjent przyjmuje jednocześnie kortykosteroidy w większych dawkach lub inne leki immunosupresyjne.
Mechanizm
Szczepionki przeciw COVID-19 nie zawierają żywego wirusa, a ostrożność przy wedolizumabie dotyczy tylko szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnych[1]. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej jelita, dlatego nie hamuje istotnie ogólnoustrojowej odpowiedzi immunologicznej na szczepionkę podaną domięśniowo. Teoretycznie każde leczenie immunomodulujące może nieco osłabiać odpowiedź na szczepienie, ale przy wedolizumabie to ryzyko jest małe.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ TokoferolLeki można stosować jednocześnie bez zmiany dawkowania i bez zachowywania odstępu.Przyjmuj oba leki jak dotychczas, a o każdej nowej suplementacji witaminami powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie jelit.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki jak dotychczas, a o każdej nowej suplementacji witaminami powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie jelit.
Witamina E i wedolizumab nie wpływają na siebie nawzajem. Możesz przyjmować oba leki tak, jak zalecił lekarz. Jeśli masz skłonność do krwawień albo lekarz stwierdził u ciebie niedobór witaminy K, zapytaj go przed rozpoczęciem przyjmowania witaminy E.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- łatwe powstawanie siniaków
- krwawienie z dziąseł lub nosa
- krew w stolcu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Leki można stosować jednocześnie bez zmiany dawkowania i bez zachowywania odstępu. U chorych z nieswoistym zapaleniem jelit warto pamiętać, że tokoferolu nie stosuje się przy niedoborze witaminy K[1], który może towarzyszyć zaburzeniom wchłaniania – to jednak przeciwwskazanie samego tokoferolu, niezależne od wedolizumabu.
Skutek kliniczny
Brak spodziewanego skutku klinicznego połączenia. Nie oczekuje się zmiany skuteczności wedolizumabu ani działania tokoferolu.
Mechanizm
Nie oczekuje się interakcji między tokoferolem a wedolizumabem. Wedolizumab jest przeciwciałem monoklonalnym, które działa wybiórczo na integrynę α4β7 w jelicie i jest rozkładane jak inne białka, a nie przez enzymy metabolizujące leki. Tokoferol jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, a jego interakcje dotyczą głównie witaminy K, leków przeciwzakrzepowych, żelaza i leków zaburzających wchłanianie tłuszczów[1]. Nie przeprowadzono badań interakcji wedolizumabu[2], ale żaden z tych szlaków nie wskazuje na wzajemny wpływ obu leków.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vitaminum E Medana 400 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vitaminum-e-medana-100247909/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ Szczepionka przeciw poliomyelitisSzczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu i bez zachowywania odstępu.Możesz przyjąć szczepionkę w trakcie leczenia, ale jeśli masz gorączkę albo ostrą infekcję, przełóż szczepienie i powiedz o tym lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz przyjąć szczepionkę w trakcie leczenia, ale jeśli masz gorączkę albo ostrą infekcję, przełóż szczepienie i powiedz o tym lekarzowi.
Szczepionka przeciw polio podawana w zastrzyku nie zawiera żywych wirusów, więc nie może wywołać zakażenia, nawet gdy leczysz się wedolizumabem. Wedolizumab działa głównie w jelitach i nie powinien osłabiać działania tej szczepionki. Możesz się zaszczepić w trakcie leczenia.
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- –
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Szczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu i bez zachowywania odstępu. Szczepienie należy odłożyć przy gorączce lub ostrej chorobie[1]. Wedolizumabu nie podaje się przy czynnym ciężkim zakażeniu[2].
Skutek kliniczny
Nie należy oczekiwać działań niepożądanych wynikających z połączenia ani klinicznie istotnego osłabienia odpowiedzi na szczepienie.
Mechanizm
Wstrzykiwana szczepionka przeciw poliomyelitis zawiera wyłącznie inaktywowane wirusy, które nie mogą się namnażać, więc u osoby leczonej wedolizumabem nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym. Ostrożność przy wedolizumabie dotyczy szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza podawanych doustnie[2]. Wedolizumab działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej jelita, dlatego nie powinien istotnie osłabiać ogólnoustrojowej odpowiedzi na szczepionkę podaną domięśniowo lub podskórnie.
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna szczepionka zawierająca żywe atenuowane wirusy poliopostać · szczepionka przeciw poliomyelitis | ryzyko rośnie | Przy wedolizumabie należy zachować ostrożność ze szczepionkami zawierającymi żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnymi. Doustna żywa szczepionka przeciw poliomyelitis wymaga indywidualnej oceny, a u pacjenta leczonego wedolizumabem należy preferować szczepionkę inaktywowaną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml), zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imovax-polio-100196626/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ Szczepionka przeciw meningokokom CSzczepienie przeciw meningokokom C można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu żadnego z leków.Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli bierzesz też sterydy lub inne leki obniżające odporność, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli bierzesz też sterydy lub inne leki obniżające odporność, powiedz o tym lekarzowi przed szczepieniem.
Szczepionka przeciw meningokokom C nie zawiera żywych bakterii, więc możesz ją przyjąć w trakcie leczenia wedolizumabem. Wedolizumab działa głównie w jelitach i nie powinien osłabiać ochrony po tym szczepieniu. Leki nie nasilają nawzajem swoich działań niepożądanych.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub objawy infekcji w dniu planowanego szczepienia albo wlewu
- obrzęk twarzy, duszność lub wysypka po szczepieniu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Szczepienie przeciw meningokokom C można wykonać w trakcie leczenia wedolizumabem bez zmiany schematu żadnego z leków. Wedolizumab jest przeciwwskazany w czynnych ciężkich zakażeniach[1], a w takiej sytuacji szczepienie i tak się odracza do czasu wyzdrowienia. Jeśli pacjent przyjmuje jednocześnie kortykosteroidy ogólnoustrojowo lub inne leki immunosupresyjne, warto rozważyć zaplanowanie szczepienia zgodnie z zaleceniami dla osób z obniżoną odpornością.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się ani osłabienia ochrony poszczepiennej, ani nasilenia działań niepożądanych któregokolwiek z leków. Teoretycznie słabsza odpowiedź na szczepienie jest możliwa u pacjentów otrzymujących równocześnie leczenie immunosupresyjne o działaniu ogólnoustrojowym, na przykład kortykosteroidy lub tiopuryny, a nie z powodu samego wedolizumabu.
Mechanizm
Klinicznie istotnej interakcji się nie oczekuje. Szczepionka przeciw meningokokom C nie zawiera żywych drobnoustrojów – jest to polisacharyd skoniugowany z toksoidem tężcowym adsorbowany na wodorotlenku glinu[2]. Wedolizumab blokuje integrynę α4β7 i działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej przewodu pokarmowego, więc nie powoduje uogólnionej immunosupresji, która mogłaby osłabić odpowiedź na szczepionkę podaną domięśniowo. Ostrożność przy wedolizumabie dotyczy szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, zwłaszcza doustnych[1], a ta szczepionka do nich nie należy.
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego NeisVac-C 10 mcg polisacharydu (O-deacetylowanego) Neisseria meningitidis grupy C (szczep C11) skoniugowany z 10-20 mcg toksoidu tężcowego adsorbowany na wodorotlenku glinu 0,5 mg Al+3/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neisvac-c-100216990/
Interakcja nieistotna klinicznieWedolizumab+ MetotreksatPołączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z interakcji.Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, wykonuj zlecone badania krwi i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy infekcji.nieznanybadania kliniczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Przyjmuj oba leki tak jak dotąd, wykonuj zlecone badania krwi i zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka lub inne objawy infekcji.
Te dwa leki można stosować razem i nie wpływają one na siebie nawzajem w istotny sposób. Często podaje się je razem w leczeniu chorób zapalnych jelit. Oba leki mogą jednak osłabiać odporność, dlatego warto zwracać uwagę na objawy infekcji. Przed każdym szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz te leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- uporczywy kaszel lub ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- nowe zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie jednej strony ciała
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować bez zmiany dawek i bez dodatkowego monitorowania wynikającego z interakcji. Obowiązuje standardowa kontrola leczenia metotreksatem i czujność wobec zakażeń, właściwa dla każdego z leków osobno. Metotreksatu nie stosuje się u chorych z ciężkimi lub czynnymi zakażeniami[1], a wedolizumabu u chorych z czynnymi ciężkimi zakażeniami, w tym gruźlicą, sepsą i zakażeniami oportunistycznymi[2]. Podczas leczenia metotreksatem nie stosuje się żywych szczepionek[3], a przy wedolizumabie szczepionki żywe, zwłaszcza doustne, podaje się z ostrożnością[2].
Skutek kliniczny
Nie potwierdzono klinicznie istotnej interakcji. Wedolizumab był stosowany u dorosłych chorych otrzymujących jednocześnie metotreksat bez znaczącej zmiany jego farmakokinetyki[2]. Teoretyczne sumowanie się ryzyka zakażeń nie zostało potwierdzone jako odrębny problem tego połączenia.
Mechanizm
Jednoczesne stosowanie metotreksatu nie ma klinicznie znaczącego wpływu na farmakokinetykę wedolizumabu w analizach populacyjnych u chorych z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Leśniowskiego-Crohna[2]. Wpływu wedolizumabu na farmakokinetykę metotreksatu nie badano[2], ale przeciwciało monoklonalne nie jest metabolizowane przez enzymy wątrobowe ani nie konkuruje o wydzielanie kanalikowe, więc interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Teoretycznie oba leki osłabiają odpowiedź immunologiczną, jednak wedolizumab działa wybiórczo na migrację limfocytów do błony śluzowej jelita, co ogranicza addycję działania immunosupresyjnego.
Metabolizm i transportery
- Metotreksat: substrat OAT3[4]
Monitorować
- objawy zakażenia (standardowo dla każdego z leków)
- morfologia krwi i próby wątrobowe (standardowo przy metotreksacie)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methotrexat-Ebewe 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methotrexat-ebewe-100090448/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Entyvio 300 mg, proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/entyvio-100315858/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Trexan Neo 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/trexan-neo-100349455/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.11.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol
Brak opisu połączenia z alkoholem w bazie.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.