Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Abemacyklib / Abemacyklib i szczepionka przeciw poliomyelitis

Abemacyklib i szczepionka przeciw poliomyelitis

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Szczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać osobie leczonej abemacyklibem bez zmiany dawkowania i bez przerywania leczenia.

Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli masz gorączkę albo infekcję, przełóż szczepienie i zapytaj onkologa o dobry termin.

Interakcja nieistotna klinicznieAbemacyklib+ Szczepionka przeciw poliomyelitisSzczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać osobie leczonej abemacyklibem bez zmiany dawkowania i bez przerywania leczenia.Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli masz gorączkę albo infekcję, przełóż szczepienie i zapytaj onkologa o dobry termin.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Możesz się zaszczepić bez przerywania leczenia, a jeśli masz gorączkę albo infekcję, przełóż szczepienie i zapytaj onkologa o dobry termin.

Szczepionka przeciw polio w zastrzyku nie zawiera żywego wirusa i nie wpływa na działanie abemacyklibu. Abemacyklib również nie zwiększa ryzyka powikłań po tym szczepieniu. Jeśli masz bardzo niskie wyniki krwi, organizm może wytworzyć nieco słabszą odporność po szczepieniu, ale nie jest to groźne.

ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
–
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Szczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać osobie leczonej abemacyklibem bez zmiany dawkowania i bez przerywania leczenia. Szczepienie najlepiej przełożyć, gdy występuje gorączka lub ostra choroba[1]. Przy nasilonej neutropenii warto ustalić termin szczepienia z onkologiem, aby zwiększyć szansę na dobrą odpowiedź poszczepienną.

Skutek kliniczny

Nie należy oczekiwać działań niepożądanych wynikających z połączenia. U chorej z nasiloną neutropenią lub leukopenią odpowiedź poszczepienna może być teoretycznie słabsza. Nie ma ryzyka zakażenia wirusem szczepionkowym, bo szczepionka zawiera wirusy inaktywowane.

Mechanizm

Nie ma mechanizmu, przez który te leki wpływałyby na siebie w istotny sposób. Abemacyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4 i hamuje transportery OCT2, MATE1, MATE2-K, P-gp oraz BCRP[2]. Inaktywowana szczepionka przeciw poliomyelitis nie jest substratem tych dróg i nie zawiera żywego wirusa. Jedyny teoretyczny punkt styku to słabsza odpowiedź immunologiczna na szczepienie w czasie neutropenii wywołanej abemacyklibem. Nie dotyczy to bezpieczeństwa szczepionki.

Metabolizm i transportery

  • Abemacyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor MATE1[3], słaby inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Kiedy ocena się zmienia

Żywa szczepionka doustna przeciw poliomyelitis (OPV)postać · szczepionka przeciw poliomyelitisryzyko rośnieOpis dotyczy wyłącznie szczepionki inaktywowanej podawanej we wstrzyknięciu. Żywej szczepionki doustnej nie należy podawać chorym z mielosupresją wywołaną abemacyklibem ze względu na ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym – wybiera się szczepionkę inaktywowaną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml), zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imovax-polio-100196626/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAbemacykliba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia abemacyklibem, ale należy doradzić ograniczenie alkoholu do minimum.Ograniczaj alkohol do minimum, nie pij go wcale, gdy masz biegunkę lub nudności, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Ograniczaj alkohol do minimum, nie pij go wcale, gdy masz biegunkę lub nudności, i zapytaj lekarza lub farmaceutę, jeśli masz wątpliwości.

Alkohol nie zmienia bezpośrednio działania abemacyklibu, ale może nasilać jego działania niepożądane. Ten lek często powoduje biegunkę, a alkohol ją pogarsza i sprzyja odwodnieniu. Oba mogą też obciążać wątrobę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • biegunka nasilona lub trwająca dłużej niż dobę mimo leku przeciwbiegunkowego
  • silne pragnienie, suchość w ustach, mało moczu lub zawroty głowy
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, ból pod prawym łukiem żebrowym
  • uporczywe nudności lub wymioty
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia abemacyklibem, ale należy doradzić ograniczenie alkoholu do minimum. Alkoholu nie należy pić w dniach z biegunką, nudnościami lub wymiotami oraz przy podwyższonych wynikach prób wątrobowych. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach trzeba ocenić czynność wątroby i rozważyć zalecenie abstynencji.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie biegunki i odwodnienia z ryzykiem zaburzeń elektrolitowych i przednerkowego uszkodzenia nerek, większe ryzyko wzrostu aktywności aminotransferaz oraz nasilenie nudności i zmęczenia. Regularne picie alkoholu jest ponadto niezależnym czynnikiem ryzyka raka piersi.

Mechanizm

Nie opisano interakcji farmakokinetycznej abemacyklibu z etanolem, a możliwe ryzyko wynika z nakładania się działań niepożądanych obu substancji. ChPL abemacyklibu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji i nakazuje unikać jedynie grejpfrutów i soku grejpfrutowego ze względu na hamowanie CYP3A4[1]. Alkohol poliwinylowy wymieniony w składzie otoczki tabletki jest substancją pomocniczą i nie ma związku z etanolem[1]. Abemacyklib często wywołuje biegunkę i może uszkadzać wątrobę, a etanol drażni błonę śluzową przewodu pokarmowego, przyspiesza pasaż jelitowy, działa moczopędnie i jest hepatotoksyczny, więc oba czynniki mogą się sumować. Abemacyklib hamuje nerkowe transportery OCT2 i MATE, co podnosi stężenie kreatyniny bez zmiany filtracji kłębuszkowej[1], a odwodnienie po alkoholu i biegunce może dodatkowo pogorszyć rzeczywistą czynność nerek.

Metabolizm i transportery

  • Abemacyklib: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor MATE1[2], słaby inhibitor MATE2-K[2], słaby inhibitor OCT2[2], słaby inhibitor P-gp[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • liczba i charakter stolców
  • objawy odwodnienia
  • aktywność ALT i AST oraz stężenie bilirubiny
  • stężenie kreatyniny i elektrolitów

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości jednorazowoilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieJednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu wyraźnie zwiększa ryzyko ciężkiej biegunki, odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, dlatego należy zalecić jego unikanie.
Regularne picie alkoholuczas leczenia · pacjentryzyko rośnieRegularne picie alkoholu sumuje się z hepatotoksycznością abemacyklibu i jest czynnikiem ryzyka raka piersi, dlatego wymaga kontroli prób wątrobowych i zalecenia abstynencji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/

Pełny opis tej pary

Interakcja nieistotna klinicznieSzczepionka przeciw poliomyelitisa alkoholNie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji.Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia i dzień po nim pij z umiarem.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie musisz rezygnować z alkoholu, ale w dniu szczepienia i dzień po nim pij z umiarem.

Alkohol nie osłabia działania szczepionki przeciw polio i nie zwiększa ryzyka powikłań. Bardzo mała ilość alkoholu zawarta w samej szczepionce jest bez znaczenia dla zdrowia. Picie alkoholu w dniu szczepienia może jednak nasilić ból głowy lub złe samopoczucie po szczepieniu albo utrudnić ich rozpoznanie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka utrzymująca się dłużej niż dwa dni
  • nasilony ból, obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu wkłucia
  • wysypka, duszność lub obrzęk twarzy po szczepieniu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
brak
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać schematu szczepienia ani zalecać abstynencji. Można doradzić umiarkowanie w piciu w dniu szczepienia i dzień po nim, aby nie zacierać obrazu ewentualnych odczynów poszczepiennych.

Skutek kliniczny

Okazjonalne spożycie alkoholu przed szczepieniem lub po nim nie powinno wpływać na skuteczność ani bezpieczeństwo szczepionki. Alkohol może jednak nasilać lub maskować typowe objawy poszczepienne, takie jak ból głowy, złe samopoczucie czy gorączka, co utrudnia ich ocenę.

Mechanizm

Nie jest znany mechanizm, przez który alkohol mógłby zmieniać działanie lub bezpieczeństwo inaktywowanej szczepionki przeciw poliomyelitis. ChPL szczepionki nie wymienia spożycia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w ostrzeżeniach, ani w interakcjach[1]. Etanol występuje w szczepionce wyłącznie jako substancja pomocnicza w ilości 2 mg w dawce 0,5 ml, a według ChPL ta mała ilość alkoholu nie będzie powodowała zauważalnych skutków[1]. Szczepionka zawiera wirusy inaktywowane, nie ulega metabolizmowi wątrobowemu i nie działa ośrodkowo, więc nie ma podstaw farmakokinetycznych ani farmakodynamicznych do interakcji z etanolem. Teoretycznie przewlekłe nadużywanie alkoholu może osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia w ogóle, ale nie dotyczy to okazjonalnego picia.

Kiedy ocena się zmienia

Przewlekłe nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjentinne zaleceniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może teoretycznie osłabiać odpowiedź immunologiczną na szczepienia. Nie jest to powód do odraczania szczepienia, ale warto przy okazji porozmawiać o ograniczeniu picia.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imovax Polio 29 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 1, szczep Mahoney, 7 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 2, szczep MEF-1 i 26 jednostek antygenu D wirusa poliomyelitis typ 3, szczep Saukett/0,5 ml; Szczepionka 1-dawkowa, 1 dawka (0,5 ml), zawiesina do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imovax-polio-100196626/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 330

Połączenie przeciwwskazaneAbemacyklib+ SomapacitanNie łącz somapacitanu z abemacyklibem.Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia abemacyklibem i jak najszybciej powiedz o obu lekach onkologowi oraz endokrynologowi.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie wstrzykuj hormonu wzrostu w czasie leczenia abemacyklibem i jak najszybciej powiedz o obu lekach onkologowi oraz endokrynologowi.

Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Hormon wzrostu nie powinien być podawany w czasie leczenia nowotworu, bo może sprzyjać rozwojowi choroby. Może też osłabiać działanie leku przeciwnowotworowego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nowe guzki lub zgrubienia
  • nowy lub nasilający się ból kości
  • nowe lub nasilające się bóle głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz somapacitanu z abemacyklibem. Somapacitan można rozważyć dopiero po zakończeniu leczenia przeciwnowotworowego i przy nieaktywnej chorobie, a leczenie należy przerwać w razie objawów wzrostu guza[1]. Jeśli u pacjenta leczonego somapacitanem rozpoznano nowotwór i planowane jest włączenie abemacyklibu, somapacitan należy odstawić, a decyzję uzgodnić z endokrynologiem i onkologiem.

Skutek kliniczny

Połączenie jest przeciwwskazane ze względu na czynną chorobę nowotworową i trwające leczenie przeciwnowotworowe[1]. Somapacitan stosowany w trakcie leczenia onkologicznego może sprzyjać progresji choroby, a teoretycznie może też obniżać stężenie abemacyklibu i osłabiać jego działanie.

Mechanizm

Somapacitanu nie wolno stosować przy czynnej chorobie nowotworowej, a leczenie przeciwnowotworowe musi zostać zakończone przed jego rozpoczęciem[1]. Abemacyklib jest lekiem przeciwnowotworowym, więc jego stosowanie oznacza trwające leczenie onkologiczne. Hormon wzrostu może dodatkowo zwiększać klirens leków metabolizowanych przez cytochrom P450, co obniża ich stężenie w osoczu, a znaczenie kliniczne tego zjawiska nie jest znane[1]. Abemacyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a silne zmniejszenie jego stężenia wiąże się z ryzykiem utraty skuteczności[2].

Metabolizm i transportery

  • Abemacyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor MATE1[3], słaby inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • aktywność choroby nowotworowej zgodnie z planem kontroli onkologicznej
  • objawy wzrostu guza u pacjentów po zakończonym leczeniu onkologicznym, u których rozważa się hormon wzrostu

Kiedy ocena się zmienia

Abemacyklib włączany u pacjenta leczonego somapacitanemkolejność włączenia · abemacyklibinne zalecenieRozpoznanie czynnego nowotworu u pacjenta leczonego somapacitanem wymaga odstawienia somapacitanu przed rozpoczęciem leczenia przeciwnowotworowego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sogroya 10 mg/1,5 ml, roztwór do wstrzykiwań we wstrzykiwaczu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sogroya-100462156/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAbemacyklib+ LonafarnibNie łącz lonafarnibu z abemacyklibem.Nie przyjmuj tych leków razem i od razu powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał lonafarnib, że masz zalecone oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i od razu powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie onkologiczne oraz lekarzowi, który przepisał lonafarnib, że masz zalecone oba leki.

Lonafarnib mocno spowalnia usuwanie abemacyklibu z organizmu. Abemacyklib gromadzi się wtedy we krwi w dużo większej ilości niż powinien. To może wywołać ciężką biegunkę, spadek odporności i uszkodzenie wątroby. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • częsta lub silna biegunka
  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • nietypowe zmęczenie lub osłabienie
  • zażółcenie skóry lub białek oczu, ciemny mocz
  • ból, obrzęk lub zaczerwienienie nogi
  • nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz lonafarnibu z abemacyklibem. Jednoczesne stosowanie lonafarnibu z lekami metabolizowanymi głównie przez CYP3A4 jest przeciwwskazane.[1] Abemacyklib należy do tych leków, a silnych inhibitorów CYP3A4 nie stosuje się razem z nim.[2] Gdyby wspólne leczenie zostało uznane za nieuniknione decyzją onkologa i lekarza prowadzącego leczenie lonafarnibem, dawkę abemacyklibu zmniejsza się jak przy silnym inhibitorze CYP3A4. Następnie pacjenta uważnie monitoruje się pod kątem toksyczności.[2] Inne inhibitory CDK4/6 również są metabolizowane przez CYP3A4, dlatego zamiana w obrębie grupy nie usuwa problemu.

Skutek kliniczny

Należy oczekiwać kilkukrotnego wzrostu ekspozycji na abemacyklib, rzędu obserwowanego przy silnych inhibitorach CYP3A4. Grozi to nasileniem jego toksyczności, przede wszystkim biegunki, neutropenii i uszkodzenia wątroby.[2] Nie badano bezpośrednio wpływu tego połączenia na farmakokinetykę lonafarnibu.

Mechanizm

Lonafarnib silnie hamuje CYP3A4 i obniża stężenie abemacyklibu tym hamowaniem, a abemacyklib jest eliminowany głównie przez ten enzym. Lonafarnib jest w warunkach in vivo silnym inhibitorem CYP3A opartym na mechanizmie działania. W dawkach wielokrotnych zwiększał AUC midazolamu 7,4-krotnie, a Cmax 2,8-krotnie.[1] Abemacyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4. Silny inhibitor tego enzymu, klarytromycyna, zwiększał stężenie abemacyklibu w osoczu 3,4-krotnie, a stężenie frakcji niezwiązanej łącznie z aktywnymi metabolitami 2,5-krotnie.[2] Hamowanie oparte na mechanizmie i autoinhibicja lonafarnibu narastają przy dawkowaniu wielokrotnym. Dlatego wzrostu ekspozycji na abemacyklib należy się spodziewać po kilku dniach wspólnego stosowania.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Abemacyklib – słaby inhibitor P-gp[3], lonafarnib – substrat P-gp[4]
  • Lonafarnib – silny inhibitor CYP3A4[4], abemacyklib – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Abemacyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor MATE1[3], słaby inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]
  • Lonafarnib: słaby inhibitor CYP2C19[4], silny inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor P-gp[4], wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (neutrofile)
  • aktywność AlAT i AspAT oraz stężenie bilirubiny
  • częstość i nasilenie biegunki
  • objawy zakrzepicy żylnej

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy 50 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zokinvy. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zokinvy-100471697/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFenylobutazon+ AbemacyklibPołączenie jest przeciwwskazane.Nie stosuj tej maści i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na ból lub stan zapalny.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj tej maści i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczniejszy lek na ból lub stan zapalny.

Maści z fenylobutazonem nie wolno stosować, gdy przyjmujesz abemacyklib. Oba leki mogą osłabiać szpik kostny, który wytwarza krwinki. Razem zwiększają ryzyko dużego spadku liczby białych krwinek i groźnych zakażeń.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • ból gardła albo owrzodzenia w jamie ustnej
  • łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
  • nasilone osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane. Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych abemacyklibem, również w postaci maści.[1] W razie potrzeby leczenia miejscowego bólu lub stanu zapalnego należy wybrać inny lek miejscowy i uzgodnić go z lekarzem prowadzącym leczenie onkologiczne.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ciężkiej neutropenii, agranulocytozy lub innych zaburzeń hematologicznych, a w konsekwencji poważnych zakażeń.

Mechanizm

Fenylobutazonu nie stosuje się u pacjentów leczonych chemioterapeutykami i innymi lekami zaburzającymi czynność szpiku kostnego.[1] Abemacyklib jest lekiem przeciwnowotworowym, który hamuje czynność szpiku i często powoduje neutropenię. Fenylobutazon sam może uszkadzać szpik, dlatego działania obu leków na układ krwiotwórczy mogą się sumować. Przy stosowaniu maści dłużej niż 7 dni należy liczyć się z interakcjami takimi jak po podaniu ogólnym.[1]

Metabolizm i transportery

  • Abemacyklib: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor MATE1[2], słaby inhibitor MATE2-K[2], słaby inhibitor OCT2[2], słaby inhibitor P-gp[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofilów
  • objawy zakażenia – gorączka, dreszcze, ból gardła
  • objawy skazy krwotocznej – siniaki, krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

diklofenak (żel)ibuprofen (żel)

Kiedy ocena się zmienia

czas leczenia ≥ 7 dnifenylobutazonryzyko rośniePrzy stosowaniu maści z fenylobutazonem dłużej niż 7 dni mogą wystąpić interakcje takie jak po podaniu ogólnym, co dodatkowo zwiększa ryzyko działania na szpik.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Butapirazol 50 mg/g, maść. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/butapirazol-100012069/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ AbemacyklibNie stosuj jeżówki u pacjentów leczonych abemacyklibem.Nie przyjmuj jeżówki w żadnej postaci, a gdy masz objawy przeziębienia lub gorączkę, zadzwoń do swojego onkologa.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj jeżówki w żadnej postaci, a gdy masz objawy przeziębienia lub gorączkę, zadzwoń do swojego onkologa.

Jeżówki nie wolno przyjmować, gdy leczysz się abemacyklibem. Ten lek przeciwnowotworowy często obniża liczbę białych krwinek, a w takiej sytuacji jeżówka jest zakazana. Jeżówka może też zmieniać ilość abemacyklibu we krwi, przez co lek może działać słabiej albo silniej szkodzić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub ból gardła
  • nasilona albo uporczywa biegunka
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • nietypowe zmęczenie lub osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj jeżówki u pacjentów leczonych abemacyklibem[1][2][3]. Abemacyklibu nie łączy się z silnymi induktorami CYP3A4, w tym z zielem dziurawca, a przy inhibitorach CYP3A4 wymagana jest korekta dawki lub ścisła obserwacja w kierunku toksyczności[4]. Pacjenta z objawami infekcji kieruj do lekarza prowadzącego zamiast proponować preparaty „na odporność”.

Skutek kliniczny

Zmiana stężenia abemacyklibu może nasilić jego toksyczność (biegunka, neutropenia, uszkodzenie wątroby) albo osłabić skuteczność leczenia przeciwnowotworowego. Przyjmowanie jeżówki na infekcję u pacjenta z neutropenią może dodatkowo opóźnić zgłoszenie się do lekarza z gorączką lub zakażeniem.

Mechanizm

Jeżówki nie stosuje się w immunosupresji wywołanej leczeniem onkologicznym ani w chorobach układu białokrwinkowego, ponieważ działa immunostymulująco[1][2]. Nie stosuje się jej także w trakcie terapii przeciwnowotworowej lekami cytostatycznymi[3]. Abemacyklib hamuje kinazy CDK4/6 i często powoduje neutropenię, więc pacjent leczony tym lekiem znajduje się w stanie, w którym jeżówka jest przeciwwskazana. Abemacyklib jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, a inhibitory tego enzymu zwiększają jego stężenie, induktory zaś je zmniejszają[4]. Jeżówka wpływa na aktywność CYP3A niejednoznacznie – może ją hamować w jelicie i nasilać w wątrobie – dlatego kierunku zmiany ekspozycji na abemacyklib nie da się przewidzieć. Oba preparaty mogą też obciążać wątrobę, co teoretycznie sumuje ryzyko hepatotoksyczności.

Metabolizm i transportery

  • Abemacyklib: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor MATE1[5], słaby inhibitor MATE2-K[5], słaby inhibitor OCT2[5], słaby inhibitor P-gp[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem (liczba neutrofili)
  • aktywność ALT i AST, stężenie bilirubiny
  • objawy zakażenia (gorączka, dreszcze)
  • objawy toksyczności abemacyklibu, zwłaszcza biegunka

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMetyloprednizolon+ Szczepionka przeciw poliomyelitisSzczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać pacjentowi leczonemu metyloprednizolonem, ale przy dawkach immunosupresyjnych należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz metyloprednizolon, w jakiej dawce i od kiedy, a sterydu nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz metyloprednizolon, w jakiej dawce i od kiedy, a sterydu nie odstawiaj samodzielnie.

Metyloprednizolon w większych dawkach osłabia odporność, dlatego szczepionka przeciw poliomyelitis może słabiej zadziałać. Szczepionka podawana w zastrzyku nie zawiera żywego wirusa i jest bezpieczna, choć ochrona może być mniejsza. Szczepionek z żywym wirusem nie podaje się osobom przyjmującym duże dawki sterydów.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, osłabienie lub bóle mięśni po szczepieniu, które nie mijają po kilku dniach
  • nagłe osłabienie lub niedowład kończyn
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Szczepionkę inaktywowaną przeciw poliomyelitis można podać pacjentowi leczonemu metyloprednizolonem, ale przy dawkach immunosupresyjnych należy liczyć się ze słabszą odpowiedzią. Jeśli to możliwe, szczepienie planuje się przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo po jego zakończeniu, a w razie wątpliwości co do ochrony rozważa się dawkę uzupełniającą. U pacjentów przyjmujących immunosupresyjne dawki kortykosteroidów nie podaje się szczepionek żywych ani żywych atenuowanych, w tym doustnej szczepionki przeciw poliomyelitis.[1][2] Krótkie leczenie małymi dawkami, terapia zastępcza oraz kortykosteroidy miejscowe nie wymagają zmiany planu szczepień.

Skutek kliniczny

Przy szczepionce inaktywowanej możliwa słabsza lub niepełna odpowiedź poszczepienna i niewystarczająca ochrona przed poliomyelitis. Przy szczepionce żywej doustnej u osoby z immunosupresją możliwe porażenne poliomyelitis wywołane wirusem szczepionkowym.

Mechanizm

Metyloprednizolon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odpowiedź immunologiczną, co może osłabić wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu przeciw poliomyelitis. Przy szczepionce żywej atenuowanej (doustnej) immunosupresja zwiększa dodatkowo ryzyko namnażania się wirusa szczepionkowego i zachorowania. Szczepionka inaktywowana podawana we wstrzyknięciu nie zawiera żywego wirusa, więc nie grozi zakażeniem, a jedynie słabszą ochroną.

Metabolizm i transportery

  • Metyloprednizolon: substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • rodzaj szczepionki (inaktywowana czy żywa doustna)
  • dawka i czas trwania leczenia metyloprednizolonem
  • u pacjentów z głęboką immunosupresją – ewentualna ocena odpowiedzi poszczepiennej

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka żywa atenuowana (doustna)postać · szczepionka przeciw poliomyelitisryzyko rośniePrzy immunosupresyjnych dawkach kortykosteroidów szczepionki żywe atenuowane są przeciwwskazane ze względu na ryzyko zakażenia wirusem szczepionkowym.
Dawka nieimmunosupresyjna lub terapia zastępczadawka · metyloprednizolonryzyko malejeMałe dawki i terapia zastępcza nie hamują istotnie odpowiedzi immunologicznej, szczepienie można przeprowadzić według planu.
Miejscowa (skóra, wziewnie, dostawowo)droga podania · metyloprednizolonryzyko malejeKortykosteroidy stosowane miejscowo nie powodują immunosupresji ogólnoustrojowej istotnej dla szczepienia.
Szczepienie przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnegokolejność włączenia · metyloprednizoloninne zalecenieGdy leczenie jest planowane, korzystniej zaszczepić pacjenta przed jego rozpoczęciem, aby uzyskać pełną odpowiedź poszczepienną.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Medrol 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medrol-100042308/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Metypred 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metypred-100043609/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneOkrelizumab+ AbemacyklibOkrelizumabu nie podaje się w trakcie leczenia aktywnego nowotworu złośliwego, w tym raka piersi leczonego abemacyklibem.Jeśli masz przepisane oba leki, nie przyjmuj kolejnego wlewu na stwardnienie rozsiane i od razu powiedz o tym neurologowi i onkologowi, żeby wspólnie ustalili dalsze leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli masz przepisane oba leki, nie przyjmuj kolejnego wlewu na stwardnienie rozsiane i od razu powiedz o tym neurologowi i onkologowi, żeby wspólnie ustalili dalsze leczenie.

Lek na stwardnienie rozsiane podawany we wlewach mocno osłabia część układu odpornościowego i nie stosuje się go u osób, które mają aktywny nowotwór. Abemacyklib to lek na raka piersi, który często obniża liczbę białych krwinek. Razem te leki znacznie zwiększają ryzyko ciężkich zakażeń. Działanie leku na stwardnienie rozsiane utrzymuje się długo po ostatnim wlewie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • kaszel, duszność albo ból gardła
  • pieczenie przy oddawaniu moczu
  • opryszczka, półpasiec lub inne zmiany na skórze
  • nowe lub nasilające się zaburzenia widzenia, mowy, równowagi albo pamięci
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okrelizumabu nie podaje się w trakcie leczenia aktywnego nowotworu złośliwego, w tym raka piersi leczonego abemacyklibem[1]. Jeśli rak zostanie rozpoznany u chorego leczonego okrelizumabem, kolejne wlewy należy wstrzymać, a dalsze leczenie stwardnienia rozsianego ustalić wspólnie z neurologiem i onkologiem. Ponieważ niedobór limfocytów B utrzymuje się długo po ostatnim wlewie, w razie rozpoczęcia abemacyklibu trzeba liczyć się ze zwiększonym ryzykiem zakażeń i ściśle kontrolować morfologię. W leczeniu stwardnienia rozsianego u takiego chorego rozważa się leki immunomodulujące, które nie wywołują immunosupresji.

Skutek kliniczny

Podanie okrelizumabu choremu z aktywnym rakiem piersi leczonym abemacyklibem jest przeciwwskazane ze względu na nowotwór. Przy jednoczesnym działaniu obu leków rośnie ryzyko ciężkich, także oportunistycznych zakażeń wynikające z połączenia niedoboru limfocytów B i neutropenii.

Mechanizm

Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, lecz wynika z choroby i ze wspólnego działania na układ odpornościowy. Abemacyklib stosuje się wyłącznie w leczeniu raka piersi, a okrelizumabu nie podaje się chorym ze znanym, aktywnym nowotworem złośliwym ani chorym w stanie ciężkiego obniżenia odporności[1]. Okrelizumab trwale zmniejsza liczbę limfocytów B, a abemacyklib hamuje szpik i często powoduje neutropenię, więc oba leki sumują ryzyko zakażeń. Okrelizumabu nie łączy się z innymi terapiami immunosupresyjnymi poza kortykosteroidami stosowanymi w leczeniu rzutów[1]. Okrelizumab nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 ani nie oddziałuje z transporterami[1], więc nie wpływa na stężenie abemacyklibu, który jest metabolizowany głównie przez CYP3A4[2].

Metabolizm i transportery

  • Abemacyklib: inhibitor BCRP[3], słaby inhibitor MATE1[3], słaby inhibitor MATE2-K[3], słaby inhibitor OCT2[3], słaby inhibitor P-gp[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
  • objawy zakażenia (gorączka, dreszcze, kaszel, objawy z dróg moczowych)
  • objawy neurologiczne sugerujące zakażenie oportunistyczne
  • aktywność stwardnienia rozsianego po wstrzymaniu okrelizumabu

Bezpieczniejsze alternatywy

interferon betaglatiramer

Kiedy ocena się zmienia

Abemacyklib włączany po wcześniejszych wlewach okrelizumabukolejność włączenia · okrelizumabinne zalecenieGdy rak piersi rozpoznano u chorego leczonego wcześniej okrelizumabem, kolejnych wlewów nie podaje się. Niedobór limfocytów B utrzymuje się po ostatnim wlewie, więc przez cały okres leczenia abemacyklibem należy ściśle kontrolować morfologię i objawy zakażeń.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ocrevus 30 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ocrevus-100399341/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/verzenios-100413064/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSamar 153Sm+ AbemacyklibNie podawaj samaru 153Sm w trakcie leczenia abemacyklibem.Powiedz onkologowi i lekarzowi medycyny nuklearnej, że przyjmujesz abemacyklib, zanim dostaniesz zastrzyk z radioizotopem na bóle kości.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz onkologowi i lekarzowi medycyny nuklearnej, że przyjmujesz abemacyklib, zanim dostaniesz zastrzyk z radioizotopem na bóle kości.

Tych dwóch leków nie stosuje się w tym samym czasie. Oba osłabiają szpik kostny, który wytwarza krwinki, a razem mogą bardzo obniżyć liczbę białych krwinek i płytek krwi. Grozi to ciężkimi zakażeniami i krwawieniami. Leczenie radioizotopem można zaplanować dopiero po zakończeniu innej terapii i odbudowie szpiku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub dreszcze
  • częste lub ciężkie infekcje, ból gardła
  • łatwe powstawanie siniaków
  • krwawienie z nosa lub dziąseł
  • krew w moczu lub stolcu
  • nasilone zmęczenie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie podawaj samaru 153Sm w trakcie leczenia abemacyklibem. Samar 153Sm można podać dopiero po zakończeniu leczenia mielotoksycznego i po należytej regeneracji szpiku kostnego potwierdzonej morfologią krwi.[1] Decyzję o kolejności i przerwie w leczeniu podejmuje onkolog razem z lekarzem medycyny nuklearnej.

Skutek kliniczny

Grozi pogłębiona i przedłużona mielosupresja – neutropenia z ryzykiem ciężkich zakażeń, małopłytkowość z ryzykiem krwawień oraz niedokrwistość.[1]

Mechanizm

Samar 153Sm gromadzi się w kości i napromienia sąsiadujący szpik kostny, co hamuje krwiotworzenie. Abemacyklib jako inhibitor kinaz CDK4/6 hamuje proliferację komórek, także prekursorów hematopoetycznych, i działa mielosupresyjnie. Oba leki sumują toksyczne działanie na szpik kostny.[1]

Metabolizm i transportery

  • Abemacyklib: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor MATE1[2], słaby inhibitor MATE2-K[2], słaby inhibitor OCT2[2], słaby inhibitor P-gp[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem przed podaniem samaru 153Sm
  • bezwzględna liczba neutrofilów
  • liczba płytek krwi
  • stężenie hemoglobiny
  • objawy zakażenia i krwawienia w kolejnych tygodniach po podaniu

Kiedy ocena się zmienia

Zakończenie leczenia abemacyklibem i należyta regeneracja szpiku kostnegoodstep · samar 153Sminne zalecenieSamar 153Sm można podać po zakończeniu leczenia mielotoksycznego, gdy szpik kostny należycie się zregeneruje, co należy potwierdzić morfologią krwi. Po podaniu nadal monitoruj morfologię krwi.
Włączenie abemacyklibu po podaniu samaru 153Smkolejność włączenia · samar 153Sminne zaleceniePo podaniu samaru 153Sm abemacyklib włącza się dopiero po ustąpieniu mielosupresji wywołanej radiofarmaceutykiem, pod kontrolą morfologii krwi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Quadramet 1,3 GBq/ml w dniu odniesienia (co odpowiada 20-80 mcg/ml samaru na fiolkę), roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.11.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/quadramet-100110300/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Verzenios. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.11.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/verzenios-100413064/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneSelektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid)+ Inhibitory kinaz zależnych od cyklin (np. palbocyklib, abemacyklib, rybocyklib) klasaJednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora CDK4/6 należy unikać, a gdy jest ono konieczne, decyzję powinni wspólnie podjąć onkolog i lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne, z ścisłym monitorowaniem morfologii krwi i objawów zakażenia.Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów CDK4/6, upewnij się, że wiedzą o tym obaj lekarze, nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę lub inne objawy infekcji.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek obniżający odporność razem z lekiem przeciwnowotworowym z grupy inhibitorów CDK4/6, upewnij się, że wiedzą o tym obaj lekarze, nie odstawiaj żadnego leku samodzielnie i od razu zgłoś lekarzowi gorączkę lub inne objawy infekcji.

Leki przeciwnowotworowe takie jak palbocyklib, abemacyklib czy rybocyklib obniżają liczbę białych krwinek, które chronią przed zakażeniami. Leki obniżające odporność, na przykład fingolimod, teriflunomid, tofacytynib czy natalizumab, też osłabiają obronę organizmu. Razem mogą sprawić, że łatwiej złapiesz poważną infekcję, a niektóre połączenia mogą też obciążać serce lub wątrobę. Dlatego takie leczenie wymaga regularnych badań krwi i stałego kontaktu z lekarzem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka, dreszcze lub uczucie silnego rozbicia
  • kaszel, duszność albo ból przy oddawaniu moczu
  • bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
  • kołatanie serca, zawroty głowy lub omdlenie
  • zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz
  • nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi lub osłabienie jednej strony ciała
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania selektywnego leku immunosupresyjnego i inhibitora CDK4/6 należy unikać, a gdy jest ono konieczne, decyzję powinni wspólnie podjąć onkolog i lekarz prowadzący leczenie immunosupresyjne, z ścisłym monitorowaniem morfologii krwi i objawów zakażenia. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić morfologię z rozmazem, aminotransferazy, status serologiczny (wirusowe zapalenie wątroby typu B i C, wirus ospy wietrznej i półpaśca, gruźlica) oraz uzupełnić szczepienia inaktywowane. Szczepionek żywych nie należy podawać. Rozważa się wstrzymanie lub odroczenie leku immunosupresyjnego na czas leczenia onkologicznego, jeśli pozwala na to choroba podstawowa. Rybocyklibu nie należy łączyć z fingolimodem, ozanimodem ani ponesimodem bez wyjściowego i kontrolnego EKG, a lepszym wyborem jest palbocyklib lub abemacyklib. Przy rybocyklibie stosowanym z tofacytynibem należy zmniejszyć dawkę tofacytynibu zgodnie z ChPL lub wybrać inny inhibitor CDK4/6. Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie długo po odstawieniu, więc przed rozpoczęciem inhibitora CDK4/6 rozważa się procedurę przyspieszonej eliminacji. Przy natalizumabie należy ocenić ryzyko postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii i zachować czujność neurologiczną.

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem są ciężkie i oportunistyczne zakażenia, w tym zakażenia bakteryjne przy neutropenii, półpasiec i reaktywacja innych zakażeń wirusowych, a przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P także postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia. Pogłębiona neutropenia może wymuszać przerwanie lub zmniejszenie dawki leczenia przeciwnowotworowego. Przy rybocyklibie stosowanym z modulatorem receptora S1P rośnie ryzyko bradykardii, wydłużenia QT i groźnych zaburzeń rytmu. Przy rybocyklibie lub abemacyklibie z teriflunomidem albo leflunomidem rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby. Przy rybocyklibie z tofacytynibem większe stężenie tofacytynibu zwiększa ryzyko zakażeń, zakrzepicy i cytopenii.

Mechanizm

Podstawą interakcji jest sumowanie działań farmakodynamicznych. Inhibitory CDK4/6 hamują proliferację komórek prekursorowych szpiku i często wywołują neutropenię oraz leukopenię, rzadziej limfopenię i niedokrwistość[1]. Selektywne leki immunosupresyjne obniżają liczbę lub funkcję limfocytów (modulatory receptora S1P, takie jak fingolimod, ozanimod i ponesimod, inhibitory syntezy pirymidyn, takie jak teriflunomid i leflunomid, mykofenolany, inhibitory JAK, takie jak tofacytynib) albo blokują migrację lub aktywację komórek odpornościowych (natalizumab, abatacept, belatacept, inebilizumab, immunoglobulina przeciw limfocytom T). Połączenie pogłębia niedobór odporności komórkowej i neutrofilowej. Dodatkowo rybocyklib jest silnym inhibitorem CYP3A4 i może zwiększać stężenie tofacytynibu, a w mniejszym stopniu robi to palbocyklib i abemacyklib, który sam jest substratem CYP3A4[2]. Rybocyklib wydłuża odstęp QT, co nakłada się na bradykardię i zaburzenia przewodzenia wywoływane przez modulatory receptora S1P. Teriflunomid, leflunomid, rybocyklib i abemacyklib mogą też uszkadzać wątrobę, więc ich hepatotoksyczność się sumuje. Interakcja immunosupresyjna jest wspólna dla wszystkich leków obu grup poza wymienionymi wyjątkami, natomiast składowe dotyczące QT i metabolizmu dotyczą głównie rybocyklibu.

Monitorować

  • morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofilów i limfocytów, przed każdym cyklem leczenia
  • aminotransferazy i bilirubina, zwłaszcza przy teriflunomidzie, leflunomidzie, rybocyklibie i abemacyklibie
  • EKG wyjściowe i kontrolne przy rybocyklibie, szczególnie z modulatorem receptora S1P
  • elektrolity, zwłaszcza potas i magnez, przy rybocyklibie
  • objawy zakażenia, w tym gorączka, półpasiec i zakażenia oportunistyczne
  • nowe objawy neurologiczne przy natalizumabie i modulatorach receptora S1P
  • objawy zakrzepicy przy tofacytynibie

Kiedy ocena się zmienia

Okres utrzymywania się działania leku po jego odstawieniuodstep · selektywne leki immunosupresyjneinne zalecenieTeriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie przez wiele miesięcy po odstawieniu, a natalizumab, inebilizumab, immunoglobulina przeciw limfocytom T i modulatory receptora S1P działają na układ odpornościowy jeszcze długo po ostatniej dawce. Odstawienie leku tuż przed włączeniem inhibitora CDK4/6 nie znosi interakcji. Przy teriflunomidzie i leflunomidzie rozważa się procedurę przyspieszonej eliminacji, a przy pozostałych lekach kontrolę liczby limfocytów przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego.
Rybocyklibdawka · inhibitory kinaz zależnych od cyklinryzyko rośnieRybocyklib wydłuża odstęp QT i silnie hamuje CYP3A4. Z fingolimodem, ozanimodem lub ponesimodem zwiększa ryzyko bradykardii i zaburzeń rytmu, a z tofacytynibem zwiększa jego stężenie. W tych połączeniach preferuje się palbocyklib lub abemacyklib, a przy konieczności użycia rybocyklibu wymagane jest monitorowanie EKG i elektrolitów oraz zmniejszenie dawki tofacytynibu zgodnie z ChPL.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują ciężkie zakażenia, półpasiec, zaburzenia rytmu serca i choroby współistniejące, co zwiększa ryzyko powikłań połączenia. Wskazane jest częstsze monitorowanie morfologii i wcześniejsza ocena każdego objawu infekcji.

Źródła

  1. Schlam I, Giordano A, Tolaney SM. Interstitial lung disease and CDK4/6 inhibitors in the treatment of breast cancer. Expert Opin Drug Saf. 2023;22(12):1149-1156. doi: 10.1080/14740338.2023.2288147. PMID: 37994878.
  2. Sahin TK, Kavgaci G, Guven DC, Aksoy S. Drug-Drug interactions and special considerations in breast cancer patients treated with CDK4/6 inhibitors: A comprehensive review. Cancer Treat Rev. 2025;137:102956. doi: 10.1016/j.ctrv.2025.102956. PMID: 40367730.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.