Interakcje / Acetazolamid / Acetazolamid i zonisamid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenia należy unikać, a u dzieci nie stosuje się go wcale.
Nie łącz tych leków bez wyraźnej decyzji lekarza, a jeśli je przyjmujesz, pij dużo płynów, unikaj przegrzania i zgłaszaj niepokojące objawy.
Niekorzystna interakcjaAcetazolamid+ ZonisamidPołączenia należy unikać, a u dzieci nie stosuje się go wcale.Nie łącz tych leków bez wyraźnej decyzji lekarza, a jeśli je przyjmujesz, pij dużo płynów, unikaj przegrzania i zgłaszaj niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków bez wyraźnej decyzji lekarza, a jeśli je przyjmujesz, pij dużo płynów, unikaj przegrzania i zgłaszaj niepokojące objawy.
Oba leki działają w podobny sposób, więc razem mogą zbyt mocno zakwasić organizm. Może to wywołać zmęczenie, przyspieszony oddech, kamienie w nerkach albo przegrzanie, bo organizm słabiej się poci. U dzieci tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- przyspieszony lub głęboki oddech
- silne zmęczenie, senność lub splątanie
- ból w boku lub w dole pleców, krew w moczu
- brak pocenia się i gorączka, zwłaszcza w upale
- mrowienie palców, utrata apetytu, nudności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenia należy unikać, a u dzieci nie stosuje się go wcale[1]. Jeśli lekarz uzna je za konieczne u dorosłego, trzeba przed włączeniem i w trakcie leczenia kontrolować wodorowęglany i potas w surowicy oraz pytać o objawy kamicy nerkowej i przegrzania. Pacjent powinien pić dużo płynów i unikać przegrzewania. Krótki kurs acetazolamidu niesie mniejsze ryzyko niż leczenie przewlekłe, ale wymaga tej samej czujności.
Skutek kliniczny
Możliwa jest nasilona kwasica metaboliczna z hipokaliemią, kamica nerkowa oraz zmniejszone pocenie się z przegrzaniem, szczególnie u dzieci i przy wysokiej temperaturze otoczenia. Ryzyko zmniejszonego pocenia się i przegrzania rośnie, gdy zonisamid łączy się z inhibitorami anhydrazy węglanowej[1]. U pacjentów przyjmujących acetazolamid z innymi lekami przeciwdrgawkowymi opisywano ciężką osteomalację[2].
Mechanizm
Acetazolamid i zonisamid hamują anhydrazę węglanową, więc ich działania się sumują. Nasila się utrata wodorowęglanów z moczem, co sprzyja kwasicy metabolicznej, kamicy nerkowej i zmniejszonemu poceniu się z przegrzaniem. Zonisamidu z innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej u dorosłych używa się ostrożnie, bo nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej[1]. Jednoczesne stosowanie acetazolamidu z innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej jest niewskazane ze względu na działanie addycyjne[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wodorowęglany w surowicy (równowaga kwasowo-zasadowa)
- potas i sód w surowicy
- objawy kamicy nerkowej (ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz)
- pocenie się i temperatura ciała, zwłaszcza w upale i u dzieci
- senność, splątanie, przyspieszony oddech
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 17 latpacjent | inne zalecenie | U dzieci zonisamidu nie stosuje się jednocześnie z innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej, w tym z acetazolamidem. Ryzyko zmniejszonego pocenia się i udaru cieplnego jest u nich największe. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diuramid 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diuramid-100019829/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAcetazolamida alkoholOkazjonalne, niewielkie ilości alkoholu nie wymagają zmiany leczenia, ale pacjenta należy uprzedzić o możliwym nasileniu senności, zawrotów głowy i utraty płynów.Nie pij dużo alkoholu, dbaj o nawodnienie i nie bierz aspiryny na ból głowy po alkoholu bez rozmowy z farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie pij dużo alkoholu, dbaj o nawodnienie i nie bierz aspiryny na ból głowy po alkoholu bez rozmowy z farmaceutą.
Ten lek działa moczopędnie i może powodować senność, zawroty głowy oraz mrowienie dłoni i stóp. Alkohol również odwadnia i działa na mózg, więc razem mogą nasilać te objawy. Po dużej ilości alkoholu łatwiej o odwodnienie i zaburzenia składników krwi. Jeśli masz chorą wątrobę, połączenie może być niebezpieczne.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- duża senność
- nasilone mrowienie dłoni i stóp
- bardzo szybki lub głęboki oddech
- osłabienie lub skurcze mięśni
- silne pragnienie i mało oddawanego moczu
- splątanie lub dezorientacja
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne, niewielkie ilości alkoholu nie wymagają zmiany leczenia, ale pacjenta należy uprzedzić o możliwym nasileniu senności, zawrotów głowy i utraty płynów. Należy zalecić unikanie picia dużych ilości alkoholu i dbanie o nawodnienie. Do łagodzenia bólu głowy po alkoholu nie należy proponować kwasu acetylosalicylowego, bo jego połączenie z acetazolamidem może wywołać ciężką kwasicę[1]. U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu trzeba ocenić czynność wątroby i stężenia elektrolitów, a przy zaburzeniach czynności wątroby, marskości, hipokaliemii lub hiponatremii acetazolamid jest przeciwwskazany[1]. W profilaktyce choroby wysokościowej warto przypomnieć, że alkohol utrudnia aklimatyzację niezależnie od leku.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu można spodziewać się co najwyżej nasilenia senności, zawrotów głowy, mrowień i większej utraty płynów. Po spożyciu dużych ilości alkoholu rośnie ryzyko odwodnienia, hipotonii ortostatycznej, hipokaliemii i pogłębienia kwasicy metabolicznej. Leczenie kaca kwasem acetylosalicylowym w trakcie terapii acetazolamidem może dodatkowo spowodować ciężką kwasicę i nasilić toksyczność względem ośrodkowego układu nerwowego[1]. U osób przewlekle nadużywających alkoholu z uszkodzeniem wątroby acetazolamid może sprowokować encefalopatię wątrobową[1].
Mechanizm
Interakcja jest teoretyczna i wynika z addycji działań farmakodynamicznych. ChPL acetazolamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Acetazolamid hamuje anhydrazę węglanową w kanaliku proksymalnym, co zwiększa wydalanie wodorowęglanów, sodu, potasu i wody i prowadzi do kwasicy metabolicznej hiperchloremicznej oraz hipokaliemii. Etanol hamuje wydzielanie wazopresyny i nasila diurezę, a przy dużych dawkach może wywołać kwasicę mleczanową lub ketonową, wymioty i utratę elektrolitów. Oba czynniki mogą więc sumować się w zakresie odwodnienia, kwasicy i hipokaliemii. Dodatkowo oba działają na ośrodkowy układ nerwowy, co może nasilać senność, zawroty głowy i parestezje. U osób z alkoholową chorobą wątroby istotne jest, że zaburzenia czynności wątroby i marskość są przeciwwskazaniem do acetazolamidu z powodu ryzyka encefalopatii wątrobowej[1].
Monitorować
- objawy odwodnienia i hipotonii ortostatycznej
- stężenie potasu i sodu w surowicy u osób pijących dużo lub przewlekle
- gazometria lub wodorowęglany przy objawach kwasicy
- próby wątrobowe u osób przewlekle nadużywających alkoholu
- objawy encefalopatii wątrobowej u pacjentów z chorobą wątroby
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu jednorazowo (upicie się)ilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa dawka etanolu nasila diurezę, sprzyja wymiotom, hipokaliemii i kwasicy mleczanowej lub ketonowej, co sumuje się z kwasicą hiperchloremiczną i utratą potasu wywołaną przez acetazolamid. Należy zalecić unikanie takiego picia. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholu z zaburzeniami czynności wątroby lub marskościączas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Zaburzenia czynności wątroby i marskość wątroby są przeciwwskazaniem do acetazolamidu z powodu ryzyka encefalopatii wątrobowej. Przeciwwskazaniem są też hipokaliemia i hiponatremia, częste u osób przewlekle nadużywających alkoholu. |
| Leczenie długotrwałeczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu acetazolamidu częściej występują przewlekła kwasica metaboliczna i hipokaliemia, które regularne picie alkoholu może pogłębiać. Wskazana okresowa kontrola elektrolitów i ograniczenie alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diuramid 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diuramid-100019829/
Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.
Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność
- zawroty głowy
- chwiejny chód lub problemy z równowagą
- trudności z koncentracją lub mową
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.
Skutek kliniczny
Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.
Mechanizm
Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierne uspokojenie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- zaburzenia koncentracji i pamięci
- częstość napadów padaczkowych
- ilość spożywanego alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów. |
| Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Inne interakcje tych leków 259
Połączenie przeciwwskazaneMaprotylina+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie należy włączać maprotyliny i trzeba wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na próg drgawkowy.Nie zaczynaj brać maprotyliny razem z zonisamidem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na depresję.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać maprotyliny razem z zonisamidem i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o zmianie leku na depresję.
Maprotylina, lek na depresję, może ułatwiać pojawianie się napadów padaczkowych. Zonisamid przyjmuje się właśnie po to, żeby takim napadom zapobiegać, więc oba leki działają przeciwko sobie. Razem mogą też silniej powodować senność i zawroty głowy oraz utrudniać pocenie się, przez co łatwiej się przegrzać.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad drgawek lub częstsze napady niż zwykle
- nagłe wyłączenia świadomości lub mimowolne drgania mięśni
- silna senność lub zawroty głowy
- gorączka, brak potu i uczucie przegrzania w upale lub przy wysiłku
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie należy włączać maprotyliny i trzeba wybrać lek przeciwdepresyjny o mniejszym wpływie na próg drgawkowy[1]. Jeśli połączenie zostało już zastosowane, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany leku przeciwdepresyjnego, bez samodzielnego odstawiania żadnego z leków. Zonisamid przepisany w innym wskazaniu niż padaczka nie znosi przeciwwskazania, jeśli w wywiadzie występowały drgawki.
Skutek kliniczny
Ryzyko nawrotu lub nasilenia napadów padaczkowych, w tym napadów uogólnionych, mimo leczenia zonisamidem. Możliwe nasilona senność, zawroty głowy i zaburzenia koncentracji, a przy upałach lub wysiłku przegrzanie organizmu.
Mechanizm
Maprotyliny nie stosuje się u pacjentów z drgawkami lub obniżonym progiem drgawkowym[1]. Zonisamid jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc wspólne stosowanie zwykle oznacza chorego z padaczką, u którego maprotylina obniża próg drgawkowy i osłabia ochronę przed napadami. Maprotylina nasila też działanie innych leków hamujących ośrodkowy układ nerwowy[1], co sumuje się z sennością i zawrotami głowy po zonisamidzie. Działanie przeciwcholinergiczne maprotyliny może dodatkowo nasilać zmniejszoną potliwość związaną z zonisamidem i ryzyko przegrzania. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo zonisamid nie wpływa na metabolizm innych leków przez cytochrom P-450, co potwierdzono in vivo m.in. dla dezypraminy[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- nasilenie senności i zawrotów głowy
- objawy przegrzania i zmniejszonej potliwości, zwłaszcza w upały
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki lub szybkie zwiększanie dawkidawka · maprotylina | ryzyko rośnie | Ryzyko drgawek po maprotylinie rośnie z dawką i przy szybkim jej zwiększaniu, co dodatkowo przemawia za wyborem innego leku przeciwdepresyjnego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil 75 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ludiomil. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/ludiomil-100039915/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneMetokarbamol+ ZonisamidNie stosuj metokarbamolu u pacjenta leczonego zonisamidem, ponieważ metokarbamol jest przeciwwskazany w padaczce.Nie przyjmuj metokarbamolu, jeśli bierzesz zonisamid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na napięcie mięśni.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metokarbamolu, jeśli bierzesz zonisamid, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na napięcie mięśni.
Zonisamid to lek na padaczkę, a metokarbamolu na rozluźnienie mięśni nie stosuje się u osób z padaczką. Oba leki mogą też powodować senność i zawroty głowy, a razem działają silniej. Może to utrudniać prowadzenie samochodu i zwiększać ryzyko upadku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy i chwiejny chód
- splątanie
- nasilenie lub zmiana napadów padaczkowych
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metokarbamolu u pacjenta leczonego zonisamidem, ponieważ metokarbamol jest przeciwwskazany w padaczce.[1] Przy potrzebie leczenia wzmożonego napięcia mięśniowego wybierz lek miorelaksacyjny bez przeciwwskazania w padaczce, po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym leczenie przeciwpadaczkowe. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, skontaktuj go z lekarzem i ostrzeż przed prowadzeniem pojazdów oraz piciem alkoholu.
Skutek kliniczny
Stosowanie metokarbamolu u chorego na padaczkę jest przeciwwskazane.[1] Jednoczesne działanie obu leków może prowadzić do nasilonej senności, zawrotów głowy i zaburzeń koordynacji, a w skrajnych przypadkach do głębokiego zahamowania ośrodkowego układu nerwowego aż do śpiączki.[1]
Mechanizm
Metokarbamolu nie stosuje się u osób z padaczką, a zonisamid jest lekiem przeciwpadaczkowym, więc pacjent leczony zonisamidem ma przeciwwskazanie do metokarbamolu z powodu choroby podstawowej.[1] Dodatkowo działanie uspokajające metokarbamolu nasilają leki hamujące ośrodkowy układ nerwowy.[1] Zonisamid sam może wywoływać senność i zawroty głowy, co sumuje się z działaniem metokarbamolu. Zonisamid nie wpływa istotnie na enzymy cytochromu P-450, dlatego interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- senność i nadmierne uspokojenie
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- stan świadomości
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Methocarbamol Espefa 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/methocarbamol-espefa-100043035/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneMetoklopramid+ ZonisamidNie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj metoklopramidu razem z zonisamidem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na nudności.
Metoklopramid to lek na nudności i wymioty, którego nie wolno stosować przy padaczce. Może on zwiększać liczbę i siłę napadów, a zonisamid przyjmujesz właśnie po to, żeby im zapobiegać. Oba leki mogą też powodować senność.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nietypowe drgania lub skurcze mięśni
- mimowolne ruchy twarzy, języka lub szyi
- silna senność lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj metoklopramidu u pacjenta przyjmującego zonisamid z powodu padaczki.[1][2] W razie potrzeby leczenia nudności lub wymiotów wybierz lek przeciwwymiotny, który nie obniża progu drgawkowego, i skonsultuj wybór z lekarzem prowadzącym leczenie padaczki.
Skutek kliniczny
Metoklopramid może nasilić i uczęścić napady padaczkowe u pacjenta leczonego zonisamidem, co oznacza utratę kontroli choroby. Możliwe jest też nasilenie senności i zawrotów głowy.
Mechanizm
Metoklopramid jest antagonistą receptorów dopaminowych przenikającym do ośrodkowego układu nerwowego i zwiększa częstość oraz nasilenie napadów drgawkowych u chorych na padaczkę, przez co działa przeciwnie do zonisamidu stosowanego w leczeniu padaczki. Metoklopramid nie może być stosowany u chorych na padaczkę ani u chorych na chorobę Parkinsona.[1][2] Oba leki mogą działać uspokajająco, więc senność i spowolnienie mogą się sumować. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP2D6 metabolizującego metoklopramid, więc interakcja farmakokinetyczna przez ten szlak jest mało prawdopodobna.[3]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i nasilenie napadów padaczkowych
- nadmierna senność i zawroty głowy
- objawy pozapiramidowe przy przypadkowym podaniu metoklopramidu
Bezpieczniejsze alternatywy
domperidonondansetron
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metoclopramidum Polpharma 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metoclopramidum-polpharma-100043443/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olamide. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/olamide-100356478/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Połączenie przeciwwskazaneBuspiron+ ZonisamidU pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy.Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj brać buspironu, jeśli przyjmujesz zonisamid z powodu padaczki, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na lęk.
Buspiron nie jest zalecany u osób chorujących na padaczkę, a zonisamid to lek przeciwpadaczkowy. Buspiron może utrudniać kontrolę napadów. Oba leki mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- częstsze lub silniejsze napady padaczkowe
- nasilona senność
- zawroty głowy
- trudności z koncentracją
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta z padaczką leczonego zonisamidem nie włączaj buspironu i zaproponuj lekarzowi inny lek przeciwlękowy. Jeśli zonisamid stosowany jest poza wskazaniem u osoby bez padaczki, połączenie można rozważyć z zachowaniem ostrożności i kontrolą senności oraz zawrotów głowy.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli napadów padaczkowych oraz nasilenie senności, zawrotów głowy i zaburzeń koncentracji. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna.
Mechanizm
Buspironu nie stosuje się u chorych na padaczkę[1] – a padaczka jest podstawowym wskazaniem zonisamidu, więc u większości pacjentów przyjmujących zonisamid buspiron jest przeciwwskazany ze względu na chorobę, a nie na sam lek. Przy leczeniu skojarzonym z innymi lekami serotoninergicznymi opisywano rzadkie przypadki drgawek po buspironie[1]. Oba leki działają na ośrodkowy układ nerwowy, a buspiron łączy się ostrożnie z innymi lekami o takim działaniu[1], co oznacza możliwość sumowania senności i zawrotów głowy. Zonisamid nie hamuje istotnie enzymów cytochromu P-450, w tym CYP3A4, więc nie zwiększa stężenia buspironu[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- częstość i charakter napadów padaczkowych
- senność i zawroty głowy
- sprawność psychoruchowa, zwłaszcza u kierowców
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/spamilan-100042544/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
Niekorzystna interakcjaAcetazolamid+ Olej rycynowyOlej rycynowy stosuj u pacjenta przyjmującego acetazolamid tylko doraźnie i krótko, z kilkugodzinnym odstępem od dawki acetazolamidu.Przyjmij olej rycynowy tylko doraźnie, z kilkugodzinnym odstępem od acetazolamidu, pij dużo płynów i zapytaj farmaceutę o łagodniejszy środek, jeśli zaparcia wracają.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmij olej rycynowy tylko doraźnie, z kilkugodzinnym odstępem od acetazolamidu, pij dużo płynów i zapytaj farmaceutę o łagodniejszy środek, jeśli zaparcia wracają.
Acetazolamid i olej rycynowy powodują utratę wody i potasu z organizmu – jeden przez nerki, drugi przez jelita. Razem mogą prowadzić do odwodnienia i niedoboru potasu. Olej rycynowy przyjęty razem z acetazolamidem może też osłabić jego działanie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kurcze lub osłabienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- biegunka trwająca dłużej niż dobę
- przyspieszony oddech, senność lub splątanie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Olej rycynowy stosuj u pacjenta przyjmującego acetazolamid tylko doraźnie i krótko, z kilkugodzinnym odstępem od dawki acetazolamidu[1]. Przy wielokrotnym użyciu lub nasilonej biegunce oznacz stężenie potasu i sodu we krwi oraz oceń stan nawodnienia. Przy zaparciach wymagających częstszego leczenia rozważ środek przeczyszczający o mniejszym wpływie na gospodarkę elektrolitową.
Skutek kliniczny
Ryzyko nasilonej hipokaliemii, hiponatremii, odwodnienia i pogłębienia kwasicy metabolicznej, szczególnie przy wielokrotnym stosowaniu oleju rycynowego lub silnej biegunce. Hipokaliemia może objawiać się osłabieniem mięśni, kurczami i zaburzeniami rytmu serca. Przyjęcie obu leków jednocześnie może osłabić działanie acetazolamidu. Acetazolamid jest przeciwwskazany przy obniżonym stężeniu sodu lub potasu we krwi[2]. Olej rycynowy jest przeciwwskazany w ciężkim odwodnieniu z niedoborem wody i elektrolitów[3].
Mechanizm
Olej rycynowy przyspiesza pasaż jelitowy i powoduje utratę wody oraz elektrolitów, głównie potasu i sodu, z kałem. Acetazolamid jako inhibitor anhydrazy węglanowej zwiększa nerkowe wydalanie sodu, potasu i wodorowęglanów, co prowadzi do hipokaliemii i kwasicy metabolicznej. Oba działania sumują się. Dodatkowo przyspieszony pasaż jelitowy może zmniejszyć wchłanianie acetazolamidu przyjętego razem z olejem rycynowym. Leków nie przyjmuje się jednocześnie z olejem rycynowym ze względu na jego działanie przeczyszczające[1].
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy
- objawy odwodnienia
- równowaga kwasowo-zasadowa (wodorowęglany)
- skuteczność acetazolamidu
Bezpieczniejsze alternatywy
makrogolłupina nasion babki jajowatej
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka godzinodstep · olej rycynowy | ryzyko maleje | Kilkugodzinny odstęp między olejem rycynowym a acetazolamidem ogranicza zmniejszenie wchłaniania acetazolamidu, ale nie usuwa ryzyka sumowania utraty elektrolitów. |
| Stosowanie wielokrotne lub przewlekłeczas leczenia · olej rycynowy | ryzyko rośnie | Powtarzane stosowanie oleju rycynowego u pacjenta przyjmującego acetazolamid znacząco zwiększa ryzyko hipokaliemii, odwodnienia i kwasicy – wymaga kontroli elektrolitów i zmiany środka przeczyszczającego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Olej rycynowy -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/olej-rycynowy-100140927/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diuramid 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diuramid-100019829/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Oleum Ricini PhytoPharm -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/oleum-ricini-phytopharm-100143044/
Niekorzystna interakcjaAcetazolamid+ Lukrecja (lek)Nie łącz korzenia lukrecji z acetazolamidem i na czas leczenia zaproponuj inny preparat ziołowy.Nie pij naparów z korzenia lukrecji, dopóki przyjmujesz acetazolamid, i zapytaj farmaceutę o inny ziołowy preparat.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij naparów z korzenia lukrecji, dopóki przyjmujesz acetazolamid, i zapytaj farmaceutę o inny ziołowy preparat.
Acetazolamid i korzeń lukrecji obniżają ilość potasu w organizmie, a razem mogą obniżyć go za bardzo. Lukrecja zatrzymuje też w organizmie sól i wodę, więc może podnosić ciśnienie i osłabiać działanie acetazolamidu. Niski potas osłabia mięśnie i może zaburzać pracę serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub kurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- obrzęki nóg
- bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie
- duże zmęczenie lub senność
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz korzenia lukrecji z acetazolamidem i na czas leczenia zaproponuj inny preparat ziołowy. Korzenia lukrecji nie stosuje się łącznie z lekami moczopędnymi ani z innymi lekami nasilającymi zaburzenia wodno-elektrolitowe[1]. Acetazolamidu nie stosuje się przy obniżonym stężeniu potasu lub sodu we krwi[2]. Jeśli pacjent przyjmował już oba produkty, oznacz potas i sód oraz skontroluj ciśnienie tętnicze.
Skutek kliniczny
Hipokaliemia z osłabieniem mięśni, kurczami i ryzykiem zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u osób przyjmujących glikozydy nasercowe. Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, obrzęki i osłabienie działania moczopędnego oraz przeciwnadciśnieniowego.
Mechanizm
Acetazolamid zwiększa nerkowe wydalanie potasu i może wywołać kwasicę metaboliczną. Glicyryzyna z korzenia lukrecji hamuje inaktywację kortyzolu w nerce, co daje obraz rzekomego hiperaldosteronizmu z utratą potasu oraz zatrzymaniem sodu i wody. Utrata potasu się sumuje, a zatrzymanie sodu i wody przez lukrecję działa przeciwnie do efektu moczopędnego acetazolamidu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki i masa ciała
- równowaga kwasowo-zasadowa przy dłuższym leczeniu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie regularne, wielodnioweczas leczenia · lukrecja (lek) | ryzyko rośnie | Efekt rzekomego hiperaldosteronizmu narasta przy regularnym, dłuższym stosowaniu korzenia lukrecji, więc ryzyko hipokaliemii i wzrostu ciśnienia jest wtedy większe. |
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · acetazolamid | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym stosowaniu acetazolamidu utrata potasu i kwasica utrzymują się dłużej, więc dołączenie lukrecji łatwiej prowadzi do istotnych zaburzeń elektrolitowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diuramid 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diuramid-100019829/
Niekorzystna interakcjaAcetazolamid+ AmisulprydUnikaj łączenia amisulprydu z acetazolamidem, a gdy połączenie jest konieczne, wyrównaj hipokaliemię przed włączeniem leczenia i kontroluj stężenie potasu oraz EKG.Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zapytaj o badanie potasu oraz EKG.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zapytaj o badanie potasu oraz EKG.
Acetazolamid może obniżać stężenie potasu we krwi. Niski potas zwiększa ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, które może wywołać amisulpryd. Dlatego te leki stosuje się razem tylko pod kontrolą lekarza, z badaniem potasu we krwi i EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- zasłabnięcie lub omdlenie
- osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia amisulprydu z acetazolamidem, a gdy połączenie jest konieczne, wyrównaj hipokaliemię przed włączeniem leczenia i kontroluj stężenie potasu oraz EKG. Hipokaliemia u pacjenta leczonego amisulprydem powinna być wyrównana[1]. Acetazolamidu nie stosuje się przy obniżonym stężeniu sodu lub potasu we krwi[2].
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą objawiać się kołataniem serca, zawrotami głowy, omdleniem, a w skrajnych przypadkach nagłym zatrzymaniem krążenia.
Mechanizm
Acetazolamid zwiększa wydalanie potasu z moczem i może prowadzić do hipokaliemii. Hipokaliemia nasila ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes wywoływanych przez amisulpryd, dlatego amisulprydu nie łączy się z diuretykami zmniejszającymi stężenie potasu we krwi[1].
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QTc
- równowaga kwasowo-zasadowa
Bezpieczniejsze alternatywy
dorzolamid (miejscowo w jaskrze)brinzolamid (miejscowo w jaskrze)arypiprazol
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie przewlekłeczas leczenia · acetazolamid | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym stosowaniu acetazolamidu ryzyko utrwalonej hipokaliemii i kwasicy jest większe, co zwiększa ryzyko arytmii przy amisulprydzie – konieczna regularna kontrola elektrolitów i EKG. |
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują zaburzenia elektrolitowe, choroby serca i bradykardia, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diuramid 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diuramid-100019829/
Niekorzystna interakcjaAcetazolamid+ DiflunizalNależy unikać łączenia diflunizalu z acetazolamidem.Nie łącz tych leków na własną rękę i porozmawiaj z lekarzem o możliwości zamiany jednego z nich.nieznanyopisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie łącz tych leków na własną rękę i porozmawiaj z lekarzem o możliwości zamiany jednego z nich.
Te dwa leki razem mogą zakwaszać organizm bardziej niż każdy z nich osobno. Diflunizal może też wzmacniać działanie acetazolamidu, co zwiększa ryzyko jego działań niepożądanych. Takie połączenie może obciążać nerki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szybki lub głęboki oddech
- nasilona senność albo splątanie
- silne zmęczenie i osłabienie
- brak apetytu, nudności lub wymioty
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- pk_wiazanie_bialek, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Należy unikać łączenia diflunizalu z acetazolamidem.[1] Jeśli jednoczesne stosowanie jest konieczne, trzeba ocenić czynność nerek przed włączeniem leczenia, a w trakcie kontrolować równowagę kwasowo-zasadową, elektrolity i stan neurologiczny pacjenta.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko kwasicy metabolicznej.[1] Większe stężenie wolnego acetazolamidu może nasilać jego działania niepożądane, w tym objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takie jak senność, splątanie i letarg. Pogorszenie czynności nerek przez diflunizal dodatkowo utrudnia bezpieczne stosowanie acetazolamidu, który jest przeciwwskazany w zaburzeniach czynności nerek.[2]
Mechanizm
Diflunizal jako pochodna kwasu salicylowego zwiększa stężenie wolnej, farmakologicznie czynnej frakcji acetazolamidu.[1] Oba leki mogą prowadzić do kwasicy metabolicznej, więc ich działanie w tym zakresie się sumuje. NLPZ mogą też osłabiać działanie leków moczopędnych, a leki moczopędne zwiększają ryzyko działań nefrotoksycznych NLPZ.[1]
Monitorować
- gazometria lub stężenie wodorowęglanów w surowicy
- stężenie sodu i potasu
- kreatynina i eGFR
- objawy ze strony OUN (senność, splątanie, letarg)
- częstość i głębokość oddechu
Bezpieczniejsze alternatywy
tafamidysdorzolamid (krople do oczu)brinzolamid (krople do oczu)
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/minpacjent | ryzyko rośnie | Przy GFR ≤ 30 ml/min diflunizal jest przeciwwskazany, a acetazolamid jest przeciwwskazany w zaburzeniach czynności nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Attrogy 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/attrogy-100525883/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Diuramid 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diuramid-100019829/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.