Interakcje / Akarboza / Akarboza i oktreotyd
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować przy częstszej kontroli glikemii, a dawki leków przeciwcukrzycowych należy w razie potrzeby skorygować.
Częściej mierz cukier glukometrem, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia oktreotydem i po zmianie jego dawki, a wyniki pokaż lekarzowi.
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ OktreotydPołączenie można stosować przy częstszej kontroli glikemii, a dawki leków przeciwcukrzycowych należy w razie potrzeby skorygować.Częściej mierz cukier glukometrem, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia oktreotydem i po zmianie jego dawki, a wyniki pokaż lekarzowi.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Częściej mierz cukier glukometrem, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia oktreotydem i po zmianie jego dawki, a wyniki pokaż lekarzowi.
Oktreotyd wpływa na hormony regulujące cukier we krwi, dlatego po jego włączeniu cukier może się podnieść albo czasem za bardzo spaść. Oba leki mogą powodować wzdęcia, bóle brzucha i biegunkę, a razem te dolegliwości bywają silniejsze. Jeśli przy akarbozie cukier spadnie za nisko, pomoże glukoza w tabletkach lub żelu, a nie zwykły cukier ani słodycze.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyniki cukru wyraźnie wyższe niż zwykle, wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód, splątanie – objawy zbyt niskiego cukru
- uporczywa lub nasilona biegunka, silne wzdęcia albo ból brzucha
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować przy częstszej kontroli glikemii, a dawki leków przeciwcukrzycowych należy w razie potrzeby skorygować[1]. Kontrolę glikemii warto zagęścić po włączeniu oktreotydu, po zmianie jego dawki i po jego odstawieniu. Akarboza sama nie wywołuje hipoglikemii, ale w skojarzeniu z insuliną, pochodną sulfonylomocznika lub metforminą może być konieczne zmniejszenie dawek tych leków[2]. Hipoglikemię u pacjenta przyjmującego akarbozę leczy się glukozą, a nie sacharozą, ponieważ sacharoza jest wolniej rozkładana[2]. Przy nasilonych dolegliwościach jelitowych można rozważyć czasowe zmniejszenie dawki akarbozy.
Skutek kliniczny
Kontrola glikemii może się pogorszyć z powodu hiperglikemii albo, rzadziej, mogą pojawić się hipoglikemie, szczególnie gdy pacjent przyjmuje dodatkowo insulinę lub pochodną sulfonylomocznika. Mogą nasilić się wzdęcia, bóle brzucha i biegunka.
Mechanizm
Oktreotyd hamuje wydzielanie insuliny, glukagonu i hormonu wzrostu, przez co może zarówno podwyższać, jak i obniżać glikemię oraz zmieniać efekt leczenia przeciwcukrzycowego. Przy jednoczesnym stosowaniu oktreotydu może być konieczne dostosowanie dawek leków przeciwcukrzycowych[1]. Akarboza hamuje rozkład węglowodanów w jelicie, a ich fermentacja w jelicie grubym wywołuje wzdęcia, dyskomfort i biegunkę[2]. Oktreotyd także często powoduje biegunkę, bóle brzucha i wzdęcia, więc działania niepożądane obu leków w przewodzie pokarmowym mogą się sumować.
Metabolizm i transportery
- Oktreotyd: inhibitor CYP3A4[3]
Monitorować
- glikemia w samokontroli, częściej po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu oktreotydu
- HbA1c
- objawy hipoglikemii, zwłaszcza przy jednoczesnej insulinie lub pochodnej sulfonylomocznika
- objawy żołądkowo-jelitowe – biegunka, wzdęcia, ból brzucha
Kiedy ocena się zmienia
| Oktreotyd włączany, zmieniana jego dawka lub odstawiany u pacjenta leczonego akarboząkolejność włączenia · oktreotyd | inne zalecenie | Ryzyko zmian glikemii jest największe w okresie włączania, zmiany dawki i odstawiania oktreotydu, dlatego wtedy należy zagęścić kontrolę glikemii i ocenić potrzebę korekty dawek leków przeciwcukrzycowych. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okteva 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okteva-100397135/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okteva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/okteva-100397135/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAkarbozaa alkoholNie trzeba odstawiać akarbozy, ale należy poinformować pacjenta o zasadach bezpiecznego picia i objawach hipoglikemii.Pij alkohol tylko w małej ilości i zawsze z jedzeniem, a jeśli bierzesz też insulinę lub inne leki obniżające cukier, miej przy sobie glukozę i zmierz cukier przed snem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol tylko w małej ilości i zawsze z jedzeniem, a jeśli bierzesz też insulinę lub inne leki obniżające cukier, miej przy sobie glukozę i zmierz cukier przed snem.
Niewielka ilość alkoholu wypita do posiłku zwykle nie szkodzi przy tym leku. Jeśli bierzesz też inne leki na cukrzycę, zwłaszcza insulinę lub leki pobudzające trzustkę, alkohol może mocno obniżyć cukier, nawet kilka godzin po piciu lub w nocy. Przy niskim cukrze zwykły cukier czy słodki napój działają za wolno, dlatego potrzebna jest glukoza, na przykład w tabletkach. Piwo i słodkie alkohole mogą też nasilać wzdęcia i biegunkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, pocenie się, kołatanie serca
- nagły silny głód
- splątanie, senność lub dziwne zachowanie, które łatwo pomylić z upojeniem
- silne wzdęcia, bóle brzucha lub biegunka po piwie albo słodkich alkoholach
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba odstawiać akarbozy, ale należy poinformować pacjenta o zasadach bezpiecznego picia i objawach hipoglikemii. Alkohol należy pić tylko w umiarkowanej ilości i zawsze z posiłkiem, nigdy na czczo. Pacjent przyjmujący dodatkowo pochodną sulfonylomocznika lub insulinę powinien częściej mierzyć glikemię, także przed snem po wieczornym piciu, a w razie hipoglikemii przyjąć glukozę, nie zwykły cukier.[1] Pacjentom z nasilonymi objawami jelitowymi warto doradzić ograniczenie piwa i słodkich alkoholi.
Skutek kliniczny
Przy monoterapii akarbozą i umiarkowanym piciu do posiłku istotne skutki są mało prawdopodobne. Przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika lub insuliny możliwa jest hipoglikemia, także opóźniona i nocna, której objawy łatwo pomylić z upojeniem alkoholowym. Piwo i słodkie alkohole mogą nasilać wzdęcia, bóle brzucha i biegunkę, ponieważ spożywanie sacharozy w trakcie leczenia akarbozą często powoduje dyskomfort ze strony przewodu pokarmowego, a nawet biegunkę.[1] Hipoglikemii w trakcie leczenia akarbozą nie należy leczyć zwykłym cukrem ani słodkim napojem, ponieważ sacharoza jest wolniej rozkładana, a właściwym środkiem jest glukoza.[1]
Mechanizm
Umiarkowane ilości alkoholu spożyte z posiłkiem nie zmieniają istotnie działania akarbozy, a ryzyko dotyczy głównie hipoglikemii przy terapii skojarzonej. ChPL akarbozy nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Akarboza hamuje jelitowe alfa-glukozydazy i spowalnia rozkład dwucukrów i oligosacharydów do glukozy, przez co działa przeciwhiperglikemizująco, ale sama nie powoduje hipoglikemii.[1] Etanol hamuje glukoneogenezę w wątrobie, co zwłaszcza na czczo i po większej ilości może obniżać glikemię przez wiele godzin po wypiciu. U pacjentów przyjmujących równocześnie pochodne sulfonylomocznika lub insulinę oba efekty się sumują, a ChPL przypomina, że w terapii skojarzonej z akarbozą może dojść do ostrej hipoglikemii.[1] Dodatkowo napoje zawierające cukry, takie jak piwo, likiery czy słodzone drinki, dostarczają węglowodanów, które przy zahamowanym trawieniu fermentują w jelicie grubym, podobnie jak opisano to dla sacharozy.[1]
Monitorować
- glikemia przed snem i rano po spożyciu alkoholu u pacjentów leczonych pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną
- objawy hipoglikemii
- objawy żołądkowo-jelitowe po piwie i słodkich alkoholach
- aktywność aminotransferaz u osób regularnie pijących większe ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość lub picie na czczoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa ilość etanolu lub picie bez posiłku znacząco zwiększa ryzyko opóźnionej hipoglikemii, zwłaszcza u pacjentów leczonych dodatkowo pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną. Hipoglikemię należy wówczas leczyć glukozą, nie sacharozą. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby i zaburzeniom gospodarki glukozowej. ChPL części produktów akarbozy wymienia ciężkie zaburzenia czynności wątroby, w tym marskość, jako przeciwwskazanie, a ChPL innych produktów tego nie wymienia. U takich pacjentów należy ocenić czynność wątroby i zasadność dalszego leczenia akarbozą. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Interakcja o niejasnym znaczeniuOktreotyda alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki oktreotydu.Jeśli pijesz, to rzadko i niewiele, nigdy na pusty żołądek, a przy cukrzycy częściej mierz cukier.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz, to rzadko i niewiele, nigdy na pusty żołądek, a przy cukrzycy częściej mierz cukier.
Alkohol nie wchodzi w znaną, groźną reakcję z oktreotydem. Oba jednak mogą wpływać na poziom cukru we krwi, podrażniać przewód pokarmowy i obciążać trzustkę oraz pęcherzyk żółciowy. Przy okazjonalnym piciu niewielkich ilości poważne problemy są mało prawdopodobne. Jeśli masz cukrzycę, kamicę żółciową lub chorowałeś na zapalenie trzustki, lepiej zrezygnuj z alkoholu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód lub splątanie
- silny ból brzucha promieniujący do pleców
- ból pod prawym łukiem żebrowym
- nasilona biegunka lub wymioty
- napady zaczerwienienia twarzy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki oktreotydu. Należy doradzić ograniczenie alkoholu do niewielkich, okazjonalnych ilości, niepicie na czczo i unikanie intensywnego picia, a u chorych na cukrzycę częstsze kontrolowanie glikemii po spożyciu alkoholu. Pacjentom z kamicą żółciową, przebytym zapaleniem trzustki lub objawami zespołu rakowiaka warto zalecić unikanie alkoholu.
Skutek kliniczny
Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu alkoholu istotne klinicznie skutki są mało prawdopodobne. Teoretycznie możliwe jest nasilenie wahań glikemii, w tym hipoglikemii, szczególnie u chorych na cukrzycę leczonych insuliną lub lekami przeciwcukrzycowymi, nasilenie nudności, bólu brzucha i biegunki oraz większe ryzyko kolki żółciowej i zapalenia trzustki przy regularnym lub intensywnym piciu. U chorych z guzami neuroendokrynnymi alkohol może prowokować napady zaczerwienienia twarzy i biegunki związane z chorobą podstawową.
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej oktreotydu z etanolem, a możliwe skutki wynikają z nakładania się działań obu substancji. ChPL oktreotydu w żadnej postaci nie wymienia alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1] Oktreotyd hamuje wydzielanie insuliny, glukagonu i hormonu wzrostu, co może powodować zarówno hipoglikemię, jak i hiperglikemię, a etanol samodzielnie zaburza glukoneogenezę wątrobową i sprzyja hipoglikemii, zwłaszcza na czczo. Oktreotyd zmniejsza kurczliwość pęcherzyka żółciowego i sprzyja powstawaniu złogów, a nadużywanie alkoholu i kamica żółciowa są głównymi czynnikami ryzyka ostrego zapalenia trzustki. Oba czynniki nasilają też dolegliwości żołądkowo-jelitowe. ChPL zwraca uwagę, że oktreotyd może spowalniać metabolizm leków zależny od cytochromu P450, jednak nie ma danych, aby dotyczyło to etanolu w znaczącym klinicznie stopniu[1]
Metabolizm i transportery
- Oktreotyd: inhibitor CYP3A4[2]
Monitorować
- glikemia u chorych na cukrzycę po spożyciu alkoholu
- objawy hipoglikemii
- ból brzucha w nadbrzuszu lub prawym podżebrzu
- nasilenie biegunki i nudności
- napady zaczerwienienia twarzy u chorych z guzami neuroendokrynnymi
Kiedy ocena się zmienia
| Regularne lub intensywne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Regularne lub intensywne spożywanie alkoholu w połączeniu z działaniem oktreotydu sprzyjającym kamicy żółciowej zwiększa ryzyko kolki żółciowej i ostrego zapalenia trzustki oraz nasila zaburzenia glikemii. W tej sytuacji należy zalecić unikanie alkoholu. |
| Kapsułki dojelitowepostać · alkohol | inne zalecenie | Doustna postać oktreotydu wymaga przyjmowania na czczo, a wpływ alkoholu na jej wchłanianie nie został zbadany. Należy zalecić popijanie kapsułek wodą i niespożywanie alkoholu w okresie przyjmowania dawki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okteva 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okteva-100397135/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okteva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/okteva-100397135/
Inne interakcje tych leków 182
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ AkarbozaNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi leczonemu akarbozą.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Akarboza to lek na cukrzycę, a doustnych leków z fenylefryną nie stosuje się u osób z cukrzycą. Fenylefryna, obecna w wielu tabletkach i kapsułkach na przeziębienie, może podnieść ciśnienie krwi i utrudnić utrzymanie prawidłowego poziomu cukru. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie krwi
- ból w klatce piersiowej
- wyraźnie podwyższony poziom cukru we krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi leczonemu akarbozą.[1][2] Przy objawach przeziębienia zaproponuj leczenie bez doustnych sympatykomimetyków, np. nawilżanie śluzówki nosa roztworem soli lub krótkotrwałe stosowanie leku obkurczającego naczynia błony śluzowej nosa podawanego miejscowo. Jeśli fenylefryna została już przyjęta, zaleć kontrolę ciśnienia tętniczego i glikemii.
Skutek kliniczny
U chorego na cukrzycę fenylefryna może pogorszyć kontrolę glikemii i zwiększyć obciążenie układu sercowo-naczyniowego. Ryzyko jest większe przy współistniejącym nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej lub zaburzeniach rytmu serca, które również wykluczają stosowanie fenylefryny.[1][2]
Mechanizm
Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a akarboza jest lekiem stosowanym właśnie w cukrzycy.[1][2] Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna pobudza receptory adrenergiczne, co może podnosić ciśnienie tętnicze i teoretycznie niekorzystnie wpływać na kontrolę glikemii. Przeciwwskazanie wynika z choroby leczonej akarbozą, a nie z bezpośredniego wpływu fenylefryny na wchłanianie, metabolizm czy wydalanie akarbozy.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- glikemia
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo, do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu fenylefryny wchłanianie ogólnoustrojowe jest mniejsze, ale u chorego na cukrzycę stosuj ją krótko i w najmniejszej skutecznej dawce oraz kontroluj ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ PankreatynaNależy unikać jednoczesnego stosowania akarbozy i pankreatyny.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz przyjmować oba, i częściej mierz cukier po posiłkach.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz przyjmować oba, i częściej mierz cukier po posiłkach.
Enzymy trawienne mogą osłabiać działanie akarbozy, leku obniżającego cukier po posiłkach. Przez to cukier we krwi może być wyższy, niż powinien. Tych dwóch leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższy niż zwykle cukier po posiłkach
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- wzdęcia lub biegunka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania akarbozy i pankreatyny[1]. Pankreatyny przy wskazaniach do substytucji enzymów trzustkowych się nie odstawia – u takiego chorego lepiej zmienić lek przeciwcukrzycowy. Akarbozy nie stosuje się u chorych z przewlekłymi chorobami jelit przebiegającymi z wyraźnymi zaburzeniami trawienia i wchłaniania[1]. Jeśli połączenie zostaje utrzymane, trzeba kontrolować glikemię poposiłkową i HbA1c, a przy jej pogorszeniu zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe. Odstęp czasowy nie rozwiązuje problemu, bo oba leki przyjmuje się z posiłkiem.
Skutek kliniczny
Słabsze obniżenie glikemii poposiłkowej i gorsza kontrola cukrzycy w czasie stosowania akarbozy. Nie spodziewa się nasilenia działań niepożądanych ani hipoglikemii z powodu samego połączenia.
Mechanizm
Akarboza hamuje jelitowe alfa-glukozydazy i trzustkową alfa-amylazę, przez co spowalnia rozkład węglowodanów złożonych i wchłanianie glukozy po posiłku. Pankreatyna dostarcza egzogenną amylazę, która rozkłada skrobię w świetle jelita i znosi część tego działania. Enzymy trawienne mogą osłabiać działanie akarbozy[1]. Akarboza i miglitol należą do leków, na które pankreatyna może wpływać[2].
Monitorować
- glikemia poposiłkowa
- HbA1c
- objawy żołądkowo-jelitowe (wzdęcia, biegunka)
Bezpieczniejsze alternatywy
sitagliptynalinagliptynagliklazydinsulina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pangrol 10 000 10 000 j. Ph. Eur. lipazy, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pangrol-10-000-100108668/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ OrlistatNależy unikać jednoczesnego stosowania orlistatu i akarbozy.Nie zaczynaj orlistatu, także tego bez recepty, gdy bierzesz akarbozę – najpierw zapytaj lekarza, który leczy twoją cukrzycę.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj orlistatu, także tego bez recepty, gdy bierzesz akarbozę – najpierw zapytaj lekarza, który leczy twoją cukrzycę.
Akarboza i orlistat działają w jelitach i oba mogą powodować wzdęcia, biegunkę i tłuste stolce. Przyjmowane razem mogą te dolegliwości nasilać. Nie sprawdzono też dokładnie, jak te leki wpływają na siebie nawzajem, dlatego zwykle się ich nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długo trwająca biegunka
- nasilone wzdęcia i bóle brzucha
- tłuste, trudne do kontrolowania stolce
- objawy odwodnienia, np. silne pragnienie, zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania orlistatu i akarbozy.[1] Jeśli lekarz uzna połączenie za konieczne, trzeba kontrolować tolerancję ze strony przewodu pokarmowego i glikemię. Przy leczeniu otyłości u chorego na cukrzycę warto rozważyć zamianę akarbozy na metforminę, z którą orlistat nie wchodzi w interakcje.[1]
Skutek kliniczny
Można się spodziewać nasilenia wzdęć, biegunki, bólów brzucha i tłuszczowych stolców, co pogarsza tolerancję i przestrzeganie leczenia. Nie ma danych o tym, jak połączenie wpływa na skuteczność któregokolwiek z leków.
Mechanizm
Nie wiadomo, czy leki wpływają na swoją farmakokinetykę, bo nie przeprowadzono badań interakcji, i z tego powodu należy unikać ich łączenia.[1] Akarboza hamuje rozkład węglowodanów w jelicie cienkim, a niestrawione cukry ulegają fermentacji w jelicie grubym, co wywołuje wzdęcia i biegunkę.[2] Orlistat hamuje lipazy przewodu pokarmowego i zwiększa ilość niewchłoniętego tłuszczu w stolcu. Oba leki działają miejscowo w jelitach, więc ich działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą się sumować.
Monitorować
- tolerancja ze strony przewodu pokarmowego (wzdęcia, biegunka, ból brzucha, tłuszczowe stolce)
- glikemia
- nawodnienie przy nasilonej biegunce
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Niekorzystna interakcjaAcebutolol+ OktreotydPołączenie można stosować pod kontrolą częstości rytmu serca i ciśnienia tętniczego.Mierz regularnie tętno i ciśnienie, a gdy tętno spadnie poniżej 50 uderzeń na minutę lub poczujesz zawroty głowy, skontaktuj się z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Mierz regularnie tętno i ciśnienie, a gdy tętno spadnie poniżej 50 uderzeń na minutę lub poczujesz zawroty głowy, skontaktuj się z lekarzem.
Oba leki mogą zwalniać pracę serca, a razem robią to silniej. Może to powodować zawroty głowy, osłabienie lub omdlenia. Jeśli chorujesz na cukrzycę, acebutolol może ukrywać objawy zbyt niskiego cukru.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo wolne tętno
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- duszność
- poty, drżenie lub dezorientacja (możliwy niski cukier)
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie można stosować pod kontrolą częstości rytmu serca i ciśnienia tętniczego. Przy włączaniu oktreotydu u pacjenta leczonego acebutololem może być konieczne zmniejszenie dawki acebutololu[1]. Przy tętnie poniżej 50/min lub objawach bloku należy zweryfikować dawkę beta-adrenolityku[2]. U chorych z cukrzycą należy częściej kontrolować glikemię.
Skutek kliniczny
Nasilona bradykardia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zawroty głowy i omdlenia. U chorych z cukrzycą możliwa słabiej rozpoznawalna hipoglikemia.
Mechanizm
Oktreotyd zwalnia czynność serca i może zaburzać przewodzenie w układzie bodźcoprzewodzącym. Acebutolol działa ujemnie chronotropowo i dromotropowo. Oba efekty sumują się, co zwiększa ryzyko bradykardii i bloku przedsionkowo-komorowego. Przy jednoczesnym stosowaniu oktreotydu może być konieczne dostosowanie dawki leku beta-adrenolitycznego[1]. Dodatkowo oktreotyd wpływa na gospodarkę węglowodanową, a acebutolol może maskować objawy hipoglikemii, takie jak tachykardia i kołatanie serca[2].
Metabolizm i transportery
- Oktreotyd: inhibitor CYP3A4[3]
Monitorować
- częstość rytmu serca
- EKG (przewodzenie przedsionkowo-komorowe)
- ciśnienie tętnicze
- glikemia u chorych z cukrzycą
Kiedy ocena się zmienia
| Oktreotyd dołączany do trwającego leczenia acebutololemkolejność włączenia · oktreotyd | inne zalecenie | Największe ryzyko bradykardii występuje po włączeniu oktreotydu. W tym okresie należy częściej kontrolować tętno i EKG oraz rozważyć zmniejszenie dawki acebutololu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okteva 10 mg, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okteva-100397135/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acebutolol Gedeon Richter 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acebutolol-gedeon-richter-100060364/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okteva. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/okteva-100397135/
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ AkarbozaNie odraczaj ani nie zmniejszaj dawki adrenaliny w anafilaksji lub resuscytacji z powodu leczenia akarbozą, bo w stanach zagrożenia życia adrenalina nie ma bezwzględnych przeciwwskazań.Jeśli musisz użyć adrenaliny, zrób to bez wahania, a po opanowaniu reakcji sprawdź cukier glukometrem i powiedz lekarzowi, że chorujesz na cukrzycę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli musisz użyć adrenaliny, zrób to bez wahania, a po opanowaniu reakcji sprawdź cukier glukometrem i powiedz lekarzowi, że chorujesz na cukrzycę.
Adrenalina na krótko podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie akarbozy. Po zastrzyku z adrenaliną cukier może być wyższy niż zwykle przez kilka godzin. To połączenie nie grozi niedocukrzeniem. Nigdy nie rezygnuj z adrenaliny w ciężkiej reakcji alergicznej z powodu cukrzycy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie
- częste oddawanie moczu
- suchość w ustach
- senność lub osłabienie po zastrzyku
- wysoki wynik na glukometrze
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie odraczaj ani nie zmniejszaj dawki adrenaliny w anafilaksji lub resuscytacji z powodu leczenia akarbozą, bo w stanach zagrożenia życia adrenalina nie ma bezwzględnych przeciwwskazań[1]. Po podaniu adrenaliny kontroluj glikemię u chorego z cukrzycą przez kolejne godziny. Przy dłuższym podawaniu adrenaliny może być konieczne zwiększenie dawki leków przeciwcukrzycowych[1]. Zmiany dawki akarbozy zwykle nie są potrzebne, a ewentualną korektę leczenia przeciwcukrzycowego prowadzi lekarz.
Skutek kliniczny
Po podaniu adrenaliny glikemia u chorego na cukrzycę leczonego akarbozą może przejściowo wzrosnąć, a działanie przeciwcukrzycowe akarbozy jest osłabione. U osób z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawki leków hipoglikemizujących[1]. Akarboza stosowana w monoterapii nie powoduje hipoglikemii, więc połączenie nie zwiększa ryzyka niedocukrzenia[2].
Mechanizm
Adrenalina przeciwdziała obniżaniu glikemii, ponieważ hamuje wydzielanie insuliny[1]. Dodatkowo pobudza rozpad glikogenu i glukoneogenezę w wątrobie, więc glukoza pochodzi z wątroby, a nie z jelita. Akarboza spowalnia jedynie trawienie węglowodanów w jelicie i nie ogranicza hiperglikemii wywołanej przez adrenalinę.
Monitorować
- glikemia po podaniu adrenaliny
- objawy hiperglikemii (wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu)
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowe podanie w stanie nagłymczas leczenia · adrenalina | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka adrenaliny w anafilaksji wywołuje przejściowy wzrost glikemii, który wymaga jedynie kontroli cukru i nie uzasadnia zmiany dawki akarbozy. |
| Ciągły wlew dożylnydroga podania · adrenalina | inne zalecenie | Przy przedłużonym wlewie adrenaliny monitoruj glikemię regularnie i rozważ czasowe nasilenie leczenia przeciwcukrzycowego, zwykle insuliną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ SalbutamolPrzy jednoczesnym stosowaniu kontroluj glikemię, a w razie jej trwałego pogorszenia indywidualnie dostosuj leczenie przeciwcukrzycowe.Mierz cukier częściej w pierwszych dniach łączenia tych leków i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyraźnie wyższe niż zwykle.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej w pierwszych dniach łączenia tych leków i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyraźnie wyższe niż zwykle.
Salbutamol, czyli lek rozszerzający oskrzela, może podnosić poziom cukru we krwi. Przez to akarboza może gorzej obniżać cukier. Przy pojedynczych wdechach z inhalatora ten efekt jest zwykle mały, a większy przy tabletkach lub bardzo częstym używaniu inhalatora.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- potrzeba używania inhalatora częściej niż zwykle
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kontroluj glikemię, a w razie jej trwałego pogorszenia indywidualnie dostosuj leczenie przeciwcukrzycowe.[1] Jeśli to możliwe, preferuj wziewną postać salbutamolu zamiast doustnej, ponieważ ogólnoustrojowe działanie na glikemię jest wtedy mniejsze. Częste stosowanie salbutamolu doraźnie wymaga też oceny kontroli astmy lub POChP.
Skutek kliniczny
Salbutamol może osłabiać kontrolę glikemii u pacjenta leczonego akarbozą i powodować wzrost stężenia glukozy we krwi.[1] Efekt jest najwyraźniejszy przy podaniu doustnym lub dożylnym oraz przy dużych dawkach, a przy okazjonalnym stosowaniu wziewnym w typowych dawkach zwykle jest niewielki.
Mechanizm
Salbutamol jako agonista receptorów β2-adrenergicznych zwiększa stężenie glukozy we krwi, głównie przez nasilenie glikogenolizy i glukoneogenezy w wątrobie.[1] Akarboza obniża wyłącznie poposiłkową glikemię przez hamowanie rozkładu węglowodanów w jelicie, więc nie równoważy hiperglikemii wywołanej salbutamolem. Efekt jest czynnościowym antagonizmem wobec działania przeciwcukrzycowego bez interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa po włączeniu lub zwiększeniu dawki salbutamolu
- HbA1c przy długotrwałym stosowaniu salbutamolu doustnego
- częstość doraźnego użycia salbutamolu wziewnego
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · salbutamol | ryzyko maleje | Salbutamol wziewny w typowych dawkach doraźnych daje małą ekspozycję ogólnoustrojową i zwykle nie wpływa istotnie na glikemię. Wystarczy poinformować pacjenta o możliwym wzroście cukru przy częstym stosowaniu. |
| Dozylnadroga podania · salbutamol | inne zalecenie | Salbutamol podawany dożylnie lub w nebulizacji w dużych dawkach może wyraźnie podnieść glikemię i wymaga jej regularnej kontroli w trakcie podawania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Salbutamol WZF 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/salbutamol-wzf-100059504/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ ChlortalidonPołączenie można stosować, ale po włączeniu chlortalidonu lub zwiększeniu jego dawki należy kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe.Po rozpoczęciu chlortalidonu mierz cukier częściej i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki będą wyższe niż zwykle.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Po rozpoczęciu chlortalidonu mierz cukier częściej i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki będą wyższe niż zwykle.
Lek moczopędny chlortalidon może u części osób lekko podnosić poziom cukru we krwi. Przez to akarboza może działać trochę słabiej niż wcześniej. Dzieje się to stopniowo, zwykle w ciągu kilku tygodni. Leki można razem przyjmować, ale warto pilnować wyników cukru i potasu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- osłabienie mięśni lub skurcze
- kołatanie serca
- silna lub długotrwała biegunka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu chlortalidonu lub zwiększeniu jego dawki należy kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe[1]. Warto oznaczyć stężenie potasu przed leczeniem i okresowo w jego trakcie, a hipokaliemię korygować, bo to ona pośredniczy w osłabieniu kontroli glikemii. Chlortalidon należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii i konieczność dostosowania leczenia przeciwcukrzycowego[1]. Efekt narasta stopniowo i zależy od stopnia hipokaliemii. Ryzyko hipoglikemii nie wzrasta, bo akarboza sama nie powoduje hipoglikemii[2].
Mechanizm
Chlortalidon może osłabiać działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych, ponieważ wywołana przez niego hipokaliemia zmniejsza uwalnianie insuliny z trzustki[1]. Akarboza obniża głównie glikemię poposiłkową przez hamowanie rozkładu węglowodanów w jelicie, więc wzrost glikemii wywołany diuretykiem częściowo znosi efekt jej leczenia.
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa
- HbA1c
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| Chlortalidon dołączany u pacjenta ustabilizowanego na akarboziekolejność włączenia · chlortalidon | inne zalecenie | Dołączenie chlortalidonu do ustabilizowanego leczenia akarbozą wymaga kontroli glikemii i potasu w pierwszych tygodniach, bo może być konieczna modyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Uldiulan 12,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uldiulan-100438041/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ ProgesteronU chorego na cukrzycę leczonego akarbozą po włączeniu progesteronu kontroluj glikemię częściej niż zwykle, szczególnie poposiłkową.Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania progesteronu, a jeśli jesteś w ciąży lub ją planujesz, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o leczeniu cukrzycy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania progesteronu, a jeśli jesteś w ciąży lub ją planujesz, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o leczeniu cukrzycy.
Progesteron może trochę podnosić poziom cukru we krwi i przez to osłabiać działanie akarbozy. Nie jest to groźne połączenie, ale cukrzyca może być wtedy gorzej wyrównana. Akarbozy nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- wzmożone pragnienie
- częste oddawanie moczu
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U chorego na cukrzycę leczonego akarbozą po włączeniu progesteronu kontroluj glikemię częściej niż zwykle, szczególnie poposiłkową. Przy utrzymującym się pogorszeniu wyrównania rozważ modyfikację leczenia przeciwcukrzycowego, a po odstawieniu progesteronu ponownie oceń potrzebę zmian. Akarbozy nie stosuje się w ciąży[1][2], dlatego gdy progesteron jest podawany w ciąży lub w jej planowaniu, leczenie cukrzycy trzeba ustalić z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie kontroli glikemii i wzrost stężenia glukozy, zwłaszcza poposiłkowego, u chorych na cukrzycę leczonych akarbozą. Połączenie nie zwiększa ryzyka hipoglikemii.
Mechanizm
Progesteron zmniejsza tolerancję glukozy i może nasilać oporność na insulinę oraz na leki przeciwcukrzycowe[3]. Działa więc przeciwnie do akarbozy, która obniża poposiłkowe stężenie glukozy przez hamowanie rozkładu węglowodanów w jelicie. Nie ma interakcji farmakokinetycznej – akarboza działa miejscowo w przewodzie pokarmowym, a progesteron jest metabolizowany przez CYP3A4.
Metabolizm i transportery
- Progesteron: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- glikemia na czczo
- glikemia poposiłkowa
- HbA1c przy dłuższym leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowadroga podania · progesteron | ryzyko maleje | Po podaniu dopochwowym ekspozycja ogólnoustrojowa na progesteron jest zwykle mniejsza niż po podaniu doustnym lub domięśniowym, więc wpływ na glikemię bywa słabszy. Kontrola glikemii pozostaje zalecana. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glucobay 100 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glucobay-100-100027007/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.