Interakcje / Akarboza / Akarboza i progesteron
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U chorego na cukrzycę leczonego akarbozą po włączeniu progesteronu kontroluj glikemię częściej niż zwykle, szczególnie poposiłkową.
Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania progesteronu, a jeśli jesteś w ciąży lub ją planujesz, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o leczeniu cukrzycy.
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ ProgesteronU chorego na cukrzycę leczonego akarbozą po włączeniu progesteronu kontroluj glikemię częściej niż zwykle, szczególnie poposiłkową.Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania progesteronu, a jeśli jesteś w ciąży lub ją planujesz, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o leczeniu cukrzycy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej przez pierwsze tygodnie stosowania progesteronu, a jeśli jesteś w ciąży lub ją planujesz, jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem o leczeniu cukrzycy.
Progesteron może trochę podnosić poziom cukru we krwi i przez to osłabiać działanie akarbozy. Nie jest to groźne połączenie, ale cukrzyca może być wtedy gorzej wyrównana. Akarbozy nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- wzmożone pragnienie
- częste oddawanie moczu
- nietypowe zmęczenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U chorego na cukrzycę leczonego akarbozą po włączeniu progesteronu kontroluj glikemię częściej niż zwykle, szczególnie poposiłkową. Przy utrzymującym się pogorszeniu wyrównania rozważ modyfikację leczenia przeciwcukrzycowego, a po odstawieniu progesteronu ponownie oceń potrzebę zmian. Akarbozy nie stosuje się w ciąży[1][2], dlatego gdy progesteron jest podawany w ciąży lub w jej planowaniu, leczenie cukrzycy trzeba ustalić z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie kontroli glikemii i wzrost stężenia glukozy, zwłaszcza poposiłkowego, u chorych na cukrzycę leczonych akarbozą. Połączenie nie zwiększa ryzyka hipoglikemii.
Mechanizm
Progesteron zmniejsza tolerancję glukozy i może nasilać oporność na insulinę oraz na leki przeciwcukrzycowe[3]. Działa więc przeciwnie do akarbozy, która obniża poposiłkowe stężenie glukozy przez hamowanie rozkładu węglowodanów w jelicie. Nie ma interakcji farmakokinetycznej – akarboza działa miejscowo w przewodzie pokarmowym, a progesteron jest metabolizowany przez CYP3A4.
Metabolizm i transportery
- Progesteron: substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- glikemia na czczo
- glikemia poposiłkowa
- HbA1c przy dłuższym leczeniu
Kiedy ocena się zmienia
| Dopochwowadroga podania · progesteron | ryzyko maleje | Po podaniu dopochwowym ekspozycja ogólnoustrojowa na progesteron jest zwykle mniejsza niż po podaniu doustnym lub domięśniowym, więc wpływ na glikemię bywa słabszy. Kontrola glikemii pozostaje zalecana. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Glucobay 100 100 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/glucobay-100-100027007/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAkarbozaa alkoholNie trzeba odstawiać akarbozy, ale należy poinformować pacjenta o zasadach bezpiecznego picia i objawach hipoglikemii.Pij alkohol tylko w małej ilości i zawsze z jedzeniem, a jeśli bierzesz też insulinę lub inne leki obniżające cukier, miej przy sobie glukozę i zmierz cukier przed snem.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Pij alkohol tylko w małej ilości i zawsze z jedzeniem, a jeśli bierzesz też insulinę lub inne leki obniżające cukier, miej przy sobie glukozę i zmierz cukier przed snem.
Niewielka ilość alkoholu wypita do posiłku zwykle nie szkodzi przy tym leku. Jeśli bierzesz też inne leki na cukrzycę, zwłaszcza insulinę lub leki pobudzające trzustkę, alkohol może mocno obniżyć cukier, nawet kilka godzin po piciu lub w nocy. Przy niskim cukrze zwykły cukier czy słodki napój działają za wolno, dlatego potrzebna jest glukoza, na przykład w tabletkach. Piwo i słodkie alkohole mogą też nasilać wzdęcia i biegunkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- drżenie rąk, pocenie się, kołatanie serca
- nagły silny głód
- splątanie, senność lub dziwne zachowanie, które łatwo pomylić z upojeniem
- silne wzdęcia, bóle brzucha lub biegunka po piwie albo słodkich alkoholach
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba odstawiać akarbozy, ale należy poinformować pacjenta o zasadach bezpiecznego picia i objawach hipoglikemii. Alkohol należy pić tylko w umiarkowanej ilości i zawsze z posiłkiem, nigdy na czczo. Pacjent przyjmujący dodatkowo pochodną sulfonylomocznika lub insulinę powinien częściej mierzyć glikemię, także przed snem po wieczornym piciu, a w razie hipoglikemii przyjąć glukozę, nie zwykły cukier.[1] Pacjentom z nasilonymi objawami jelitowymi warto doradzić ograniczenie piwa i słodkich alkoholi.
Skutek kliniczny
Przy monoterapii akarbozą i umiarkowanym piciu do posiłku istotne skutki są mało prawdopodobne. Przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika lub insuliny możliwa jest hipoglikemia, także opóźniona i nocna, której objawy łatwo pomylić z upojeniem alkoholowym. Piwo i słodkie alkohole mogą nasilać wzdęcia, bóle brzucha i biegunkę, ponieważ spożywanie sacharozy w trakcie leczenia akarbozą często powoduje dyskomfort ze strony przewodu pokarmowego, a nawet biegunkę.[1] Hipoglikemii w trakcie leczenia akarbozą nie należy leczyć zwykłym cukrem ani słodkim napojem, ponieważ sacharoza jest wolniej rozkładana, a właściwym środkiem jest glukoza.[1]
Mechanizm
Umiarkowane ilości alkoholu spożyte z posiłkiem nie zmieniają istotnie działania akarbozy, a ryzyko dotyczy głównie hipoglikemii przy terapii skojarzonej. ChPL akarbozy nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach.[1] Akarboza hamuje jelitowe alfa-glukozydazy i spowalnia rozkład dwucukrów i oligosacharydów do glukozy, przez co działa przeciwhiperglikemizująco, ale sama nie powoduje hipoglikemii.[1] Etanol hamuje glukoneogenezę w wątrobie, co zwłaszcza na czczo i po większej ilości może obniżać glikemię przez wiele godzin po wypiciu. U pacjentów przyjmujących równocześnie pochodne sulfonylomocznika lub insulinę oba efekty się sumują, a ChPL przypomina, że w terapii skojarzonej z akarbozą może dojść do ostrej hipoglikemii.[1] Dodatkowo napoje zawierające cukry, takie jak piwo, likiery czy słodzone drinki, dostarczają węglowodanów, które przy zahamowanym trawieniu fermentują w jelicie grubym, podobnie jak opisano to dla sacharozy.[1]
Monitorować
- glikemia przed snem i rano po spożyciu alkoholu u pacjentów leczonych pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną
- objawy hipoglikemii
- objawy żołądkowo-jelitowe po piwie i słodkich alkoholach
- aktywność aminotransferaz u osób regularnie pijących większe ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duża jednorazowa ilość lub picie na czczoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duża jednorazowa ilość etanolu lub picie bez posiłku znacząco zwiększa ryzyko opóźnionej hipoglikemii, zwłaszcza u pacjentów leczonych dodatkowo pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną. Hipoglikemię należy wówczas leczyć glukozą, nie sacharozą. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu sprzyja uszkodzeniu wątroby i zaburzeniom gospodarki glukozowej. ChPL części produktów akarbozy wymienia ciężkie zaburzenia czynności wątroby, w tym marskość, jako przeciwwskazanie, a ChPL innych produktów tego nie wymienia. U takich pacjentów należy ocenić czynność wątroby i zasadność dalszego leczenia akarbozą. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Interakcja o niejasnym znaczeniuProgesterona alkoholNie trzeba zmieniać dawki ani schematu.Jeśli pijesz alkohol, rób to w niewielkich ilościach i nie nadużywaj go w trakcie leczenia.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Jeśli pijesz alkohol, rób to w niewielkich ilościach i nie nadużywaj go w trakcie leczenia.
W ulotce nie ma ostrzeżenia dotyczącego alkoholu, a wiarygodnych badań na ten temat nie znaleziono. Przy częstym lub dużym piciu alkohol może jednak nasilać działanie progesteronu, np. senność i zawroty głowy. Alkohol może też obciążać wątrobę, a przy poważnej chorobie wątroby tego leku nie wolno stosować.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nietypowa senność lub zawroty głowy
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ciemny mocz
- silne osłabienie lub ból w prawym podżebrzu
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki ani schematu. Pacjentkę należy poinformować, że alkohol nie jest wymieniony w ChPL, ale przy regularnym piciu warto ograniczyć jego ilość, zwłaszcza gdy występują senność lub zawroty głowy. Przy chorobach wątroby alkohol należy omówić z lekarzem.
Skutek kliniczny
Jednorazowe spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie ma udokumentowanego wpływu na działanie progesteronu stosowanego dopochwowo. Przy częstym lub nadmiernym piciu teoretycznie możliwe jest zwiększone stężenie progesteronu i nasilenie jego działań niepożądanych, takich jak senność czy zawroty głowy. Dla bezpieczeństwa istotniejsze jest uszkodzenie wątroby przez alkohol, ponieważ ciężka niewydolność wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania produktu[1]
Mechanizm
ChPL Luteiny tabletek dopochwowych nie wspomina o alkoholu i nie opisuje takiej interakcji. Podręcznik ALKO2 zakłada, że nadużywanie alkoholu może zwiększać biodostępność progesteronu, prawdopodobnie przez zmianę jego metabolizmu w wątrobie. Mechanizm nie jest potwierdzony badaniem z alkoholem. Przy podaniu dopochwowym ma on mniejsze znaczenie niż przy podaniu doustnym, bo lek w dużej mierze omija pierwszy przejście przez wątrobę.
Metabolizm i transportery
- Progesteron: substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- senność, zawroty głowy i ogólne samopoczucie po zastosowaniu leku
- objawy choroby wątroby u osób regularnie pijących alkohol, np. żółtaczka, ciemny mocz, silne zmęczenie
Kiedy ocena się zmienia
| Nadużywanie, regularne picie dużych ilościilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Przy przewlekłym nadużywaniu alkoholu możliwe jest zwiększenie biodostępności progesteronu oraz uszkodzenie wątroby, co może stanowić przeciwwskazanie do leczenia. Zaleca się ograniczenie alkoholu i ocenę czynności wątroby. |
| Doustnapostać · pacjent | ryzyko rośnie | Po podaniu doustnym progesteron podlega silnemu metabolizmowi w wątrobie, więc zakładana interakcja z alkoholem może mieć większe znaczenie niż przy tabletkach dopochwowych. Ten wariant nie dotyczy Luteiny dopochwowej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
Inne interakcje tych leków 108
Połączenie przeciwwskazaneFenylefryna+ AkarbozaNie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi leczonemu akarbozą.Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnych leków na przeziębienie z fenylefryną i zapytaj farmaceutę o bezpieczny zamiennik.
Akarboza to lek na cukrzycę, a doustnych leków z fenylefryną nie stosuje się u osób z cukrzycą. Fenylefryna, obecna w wielu tabletkach i kapsułkach na przeziębienie, może podnieść ciśnienie krwi i utrudnić utrzymanie prawidłowego poziomu cukru. Dlatego tych leków nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silny ból głowy
- wysokie ciśnienie krwi
- ból w klatce piersiowej
- wyraźnie podwyższony poziom cukru we krwi
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wydawaj doustnych preparatów z fenylefryną pacjentowi leczonemu akarbozą.[1][2] Przy objawach przeziębienia zaproponuj leczenie bez doustnych sympatykomimetyków, np. nawilżanie śluzówki nosa roztworem soli lub krótkotrwałe stosowanie leku obkurczającego naczynia błony śluzowej nosa podawanego miejscowo. Jeśli fenylefryna została już przyjęta, zaleć kontrolę ciśnienia tętniczego i glikemii.
Skutek kliniczny
U chorego na cukrzycę fenylefryna może pogorszyć kontrolę glikemii i zwiększyć obciążenie układu sercowo-naczyniowego. Ryzyko jest większe przy współistniejącym nadciśnieniu tętniczym, chorobie wieńcowej lub zaburzeniach rytmu serca, które również wykluczają stosowanie fenylefryny.[1][2]
Mechanizm
Doustnej fenylefryny nie stosuje się u chorych na cukrzycę, a akarboza jest lekiem stosowanym właśnie w cukrzycy.[1][2] Fenylefryna jako amina sympatykomimetyczna pobudza receptory adrenergiczne, co może podnosić ciśnienie tętnicze i teoretycznie niekorzystnie wpływać na kontrolę glikemii. Przeciwwskazanie wynika z choroby leczonej akarbozą, a nie z bezpośredniego wpływu fenylefryny na wchłanianie, metabolizm czy wydalanie akarbozy.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- tętno
- glikemia
Bezpieczniejsze alternatywy
ksylometazolina (donosowo, krótkotrwale)oksymetazolina (donosowo, krótkotrwale)
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (donosowo, do oka)droga podania · fenylefryna | ryzyko maleje | Przy miejscowym podaniu fenylefryny wchłanianie ogólnoustrojowe jest mniejsze, ale u chorego na cukrzycę stosuj ją krótko i w najmniejszej skutecznej dawce oraz kontroluj ciśnienie tętnicze. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Anosin 10 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anosin-100436119/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Acatar Acti Form 12,2 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/acatar-acti-form-100005170/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ PankreatynaNależy unikać jednoczesnego stosowania akarbozy i pankreatyny.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz przyjmować oba, i częściej mierz cukier po posiłkach.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz przyjmować oba, i częściej mierz cukier po posiłkach.
Enzymy trawienne mogą osłabiać działanie akarbozy, leku obniżającego cukier po posiłkach. Przez to cukier we krwi może być wyższy, niż powinien. Tych dwóch leków zwykle nie łączy się ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższy niż zwykle cukier po posiłkach
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- wzdęcia lub biegunka
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania akarbozy i pankreatyny[1]. Pankreatyny przy wskazaniach do substytucji enzymów trzustkowych się nie odstawia – u takiego chorego lepiej zmienić lek przeciwcukrzycowy. Akarbozy nie stosuje się u chorych z przewlekłymi chorobami jelit przebiegającymi z wyraźnymi zaburzeniami trawienia i wchłaniania[1]. Jeśli połączenie zostaje utrzymane, trzeba kontrolować glikemię poposiłkową i HbA1c, a przy jej pogorszeniu zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe. Odstęp czasowy nie rozwiązuje problemu, bo oba leki przyjmuje się z posiłkiem.
Skutek kliniczny
Słabsze obniżenie glikemii poposiłkowej i gorsza kontrola cukrzycy w czasie stosowania akarbozy. Nie spodziewa się nasilenia działań niepożądanych ani hipoglikemii z powodu samego połączenia.
Mechanizm
Akarboza hamuje jelitowe alfa-glukozydazy i trzustkową alfa-amylazę, przez co spowalnia rozkład węglowodanów złożonych i wchłanianie glukozy po posiłku. Pankreatyna dostarcza egzogenną amylazę, która rozkłada skrobię w świetle jelita i znosi część tego działania. Enzymy trawienne mogą osłabiać działanie akarbozy[1]. Akarboza i miglitol należą do leków, na które pankreatyna może wpływać[2].
Monitorować
- glikemia poposiłkowa
- HbA1c
- objawy żołądkowo-jelitowe (wzdęcia, biegunka)
Bezpieczniejsze alternatywy
sitagliptynalinagliptynagliklazydinsulina
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pangrol 10 000 10 000 j. Ph. Eur. lipazy, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pangrol-10-000-100108668/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ OrlistatNależy unikać jednoczesnego stosowania orlistatu i akarbozy.Nie zaczynaj orlistatu, także tego bez recepty, gdy bierzesz akarbozę – najpierw zapytaj lekarza, który leczy twoją cukrzycę.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zaczynaj orlistatu, także tego bez recepty, gdy bierzesz akarbozę – najpierw zapytaj lekarza, który leczy twoją cukrzycę.
Akarboza i orlistat działają w jelitach i oba mogą powodować wzdęcia, biegunkę i tłuste stolce. Przyjmowane razem mogą te dolegliwości nasilać. Nie sprawdzono też dokładnie, jak te leki wpływają na siebie nawzajem, dlatego zwykle się ich nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silna lub długo trwająca biegunka
- nasilone wzdęcia i bóle brzucha
- tłuste, trudne do kontrolowania stolce
- objawy odwodnienia, np. silne pragnienie, zawroty głowy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania orlistatu i akarbozy.[1] Jeśli lekarz uzna połączenie za konieczne, trzeba kontrolować tolerancję ze strony przewodu pokarmowego i glikemię. Przy leczeniu otyłości u chorego na cukrzycę warto rozważyć zamianę akarbozy na metforminę, z którą orlistat nie wchodzi w interakcje.[1]
Skutek kliniczny
Można się spodziewać nasilenia wzdęć, biegunki, bólów brzucha i tłuszczowych stolców, co pogarsza tolerancję i przestrzeganie leczenia. Nie ma danych o tym, jak połączenie wpływa na skuteczność któregokolwiek z leków.
Mechanizm
Nie wiadomo, czy leki wpływają na swoją farmakokinetykę, bo nie przeprowadzono badań interakcji, i z tego powodu należy unikać ich łączenia.[1] Akarboza hamuje rozkład węglowodanów w jelicie cienkim, a niestrawione cukry ulegają fermentacji w jelicie grubym, co wywołuje wzdęcia i biegunkę.[2] Orlistat hamuje lipazy przewodu pokarmowego i zwiększa ilość niewchłoniętego tłuszczu w stolcu. Oba leki działają miejscowo w jelitach, więc ich działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego mogą się sumować.
Monitorować
- tolerancja ze strony przewodu pokarmowego (wzdęcia, biegunka, ból brzucha, tłuszczowe stolce)
- glikemia
- nawodnienie przy nasilonej biegunce
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenical 120 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenical-100237124/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Niekorzystna interakcjaKlotrymazol+ ProgesteronUnikaj jednoczesnego dopochwowego stosowania klotrymazolu i progesteronu.Jeśli stosujesz progesteron dopochwowo, nie zaczynaj leczenia grzybicy lekiem dopochwowym na własną rękę i nie odstawiaj progesteronu, tylko skontaktuj się z lekarzem, który go przepisał.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz progesteron dopochwowo, nie zaczynaj leczenia grzybicy lekiem dopochwowym na własną rękę i nie odstawiaj progesteronu, tylko skontaktuj się z lekarzem, który go przepisał.
Stosowanie dwóch leków dopochwowo jednocześnie nie jest zalecane. Lek na grzybicę podany do pochwy może zmienić to, ile progesteronu wchłonie się do organizmu. Przez to progesteron może działać słabiej, co ma znaczenie zwłaszcza w ciąży lub przy leczeniu niepłodności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- plamienie lub krwawienie z dróg rodnych
- ból w podbrzuszu
- utrzymujący się świąd, pieczenie lub upławy mimo leczenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego dopochwowego stosowania klotrymazolu i progesteronu[1]. Gdy pacjentka przyjmująca progesteron dopochwowo wymaga leczenia grzybicy pochwy, decyzję o sposobie leczenia podejmuje lekarz prowadzący terapię progesteronem – rozważa zmianę drogi podania progestagenu albo inny schemat leczenia przeciwgrzybiczego. Pacjentka nie powinna samodzielnie przerywać progesteronu ani rozpoczynać dopochwowego leku przeciwgrzybiczego bez konsultacji.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nieprzewidywalna – najczęściej zmniejszona – ilość progesteronu wchłoniętego z pochwy, co może osłabić wsparcie fazy lutealnej lub ciąży. Wpływ ogólnoustrojowy klotrymazolu na stężenie progesteronu jest mało prawdopodobny klinicznie. Nie przeprowadzono badań nad jednoczesnym stosowaniem innych leków dopochwowych z dopochwowym progesteronem[1].
Mechanizm
Jednoczesne podanie dopochwowo progesteronu i dopochwowego leku przeciwgrzybiczego może zmienić uwalnianie i wchłanianie progesteronu z błony śluzowej pochwy[1]. Dodatkowo klotrymazol jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A4, a po podaniu dopochwowym do krążenia ogólnoustrojowego przechodzi 3–10% dawki[2]. Inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1], jednak przy tak małym wchłanianiu klotrymazolu ten mechanizm ma znaczenie marginalne[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- plamienie lub krwawienie z dróg rodnych jako sygnał możliwego niedoboru progesteronu
- skuteczność leczenia grzybicy – ustąpienie świądu, pieczenia i upławów
- u ciężarnych – przebieg ciąży według zaleceń lekarza prowadzącego
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórę (krem na zewnętrzne okolice narządów płciowych lub skórę)droga podania · klotrymazol | ryzyko maleje | Klotrymazol stosowany wyłącznie na skórę nie wpływa na uwalnianie progesteronu w pochwie, a jego wchłanianie ogólnoustrojowe jest minimalne, więc interakcja nie ma znaczenia. |
| Doustna lub domięśniowadroga podania · progesteron | ryzyko maleje | Przy pozapochwowym podaniu progesteronu odpada mechanizm miejscowy, a hamowanie CYP3A4 przez dopochwowy klotrymazol jest klinicznie mało istotne z powodu niewielkiego wchłaniania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Canesten 500 mg, kapsułka dopochwowa, miękka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/canesten-100332495/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Canesten. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/canesten-100332495/
Niekorzystna interakcjaMikonazol+ ProgesteronUnikaj jednoczesnego stosowania dopochwowego mikonazolu i dopochwowego progesteronu.Jeśli stosujesz dopochwowo progesteron i masz objawy grzybicy, nie sięgaj sama po dopochwowy lek przeciwgrzybiczy, tylko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj progesteronu na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz dopochwowo progesteron i masz objawy grzybicy, nie sięgaj sama po dopochwowy lek przeciwgrzybiczy, tylko skontaktuj się z lekarzem prowadzącym i nie odstawiaj progesteronu na własną rękę.
Mikonazol w tabletkach dopochwowych i progesteron podawany dopochwowo nie powinny być stosowane w tym samym czasie. Lek na grzybicę może zmienić to, ile progesteronu wchłonie się z tabletki. Przez to progesteron może działać słabiej, co ma znaczenie szczególnie w ciąży lub przy staraniach o ciążę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- plamienie lub krwawienie z dróg rodnych
- ból podbrzusza
- nasilające się pieczenie lub swędzenie pochwy
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – wchłanianie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj jednoczesnego stosowania dopochwowego mikonazolu i dopochwowego progesteronu[1]. Gdy w trakcie leczenia progesteronem pojawi się grzybica pochwy, pacjentkę kieruje się do lekarza prowadzącego, który zdecyduje o sposobie leczenia zakażenia lub o zmianie drogi podania progesteronu. Progesteronu nie odstawia się samodzielnie, zwłaszcza w ciąży.
Skutek kliniczny
Głównym ryzykiem jest nieprzewidywalna ilość wchłoniętego progesteronu, co przy leczeniu podtrzymującym ciążę lub wspierającym fazę lutealną może osłabić jego działanie[1]. Teoretycznie możliwe jest też niewielkie zwiększenie stężenia progesteronu przez zahamowanie jego metabolizmu[1].
Mechanizm
Mikonazol podany dopochwowo razem z dopochwowym progesteronem może zmienić uwalnianie progesteronu z tabletki i jego wchłanianie przez śluzówkę pochwy[1]. Wpływ ten nie był badany, więc kierunek i wielkość zmiany są nieznane[1]. Dodatkowo mikonazol hamuje CYP3A4, a inhibitory CYP3A4 mogą zwiększać biodostępność progesteronu[1]. Po podaniu miejscowym dostępność ogólnoustrojowa mikonazolu jest jednak ograniczona, więc ten mechanizm ma niewielkie znaczenie[2].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- plamienie lub krwawienie z dróg rodnych jako możliwy objaw zbyt małego działania progesteronu
- ustępowanie objawów grzybicy pochwy
- podrażnienie pochwy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · mikonazol | interakcja nie dotyczy | Mikonazol stosowany na skórę nie zmienia wchłaniania dopochwowego progesteronu, a jego ogólnoustrojowa dostępność jest znikoma, więc interakcja nie występuje. |
| Inna niż dopochwowadroga podania · progesteron | ryzyko maleje | Gdy progesteron nie jest podawany dopochwowo, odpada główny mechanizm zmiany jego wchłaniania, a hamowanie CYP3A4 przez miejscowy mikonazol ma znikome znaczenie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina 50 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luteina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/luteina-100109432/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Niekorzystna interakcjaAdrenalina+ AkarbozaNie odraczaj ani nie zmniejszaj dawki adrenaliny w anafilaksji lub resuscytacji z powodu leczenia akarbozą, bo w stanach zagrożenia życia adrenalina nie ma bezwzględnych przeciwwskazań.Jeśli musisz użyć adrenaliny, zrób to bez wahania, a po opanowaniu reakcji sprawdź cukier glukometrem i powiedz lekarzowi, że chorujesz na cukrzycę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli musisz użyć adrenaliny, zrób to bez wahania, a po opanowaniu reakcji sprawdź cukier glukometrem i powiedz lekarzowi, że chorujesz na cukrzycę.
Adrenalina na krótko podnosi poziom cukru we krwi i osłabia działanie akarbozy. Po zastrzyku z adrenaliną cukier może być wyższy niż zwykle przez kilka godzin. To połączenie nie grozi niedocukrzeniem. Nigdy nie rezygnuj z adrenaliny w ciężkiej reakcji alergicznej z powodu cukrzycy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie
- częste oddawanie moczu
- suchość w ustach
- senność lub osłabienie po zastrzyku
- wysoki wynik na glukometrze
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie odraczaj ani nie zmniejszaj dawki adrenaliny w anafilaksji lub resuscytacji z powodu leczenia akarbozą, bo w stanach zagrożenia życia adrenalina nie ma bezwzględnych przeciwwskazań[1]. Po podaniu adrenaliny kontroluj glikemię u chorego z cukrzycą przez kolejne godziny. Przy dłuższym podawaniu adrenaliny może być konieczne zwiększenie dawki leków przeciwcukrzycowych[1]. Zmiany dawki akarbozy zwykle nie są potrzebne, a ewentualną korektę leczenia przeciwcukrzycowego prowadzi lekarz.
Skutek kliniczny
Po podaniu adrenaliny glikemia u chorego na cukrzycę leczonego akarbozą może przejściowo wzrosnąć, a działanie przeciwcukrzycowe akarbozy jest osłabione. U osób z cukrzycą może być konieczne zwiększenie dawki leków hipoglikemizujących[1]. Akarboza stosowana w monoterapii nie powoduje hipoglikemii, więc połączenie nie zwiększa ryzyka niedocukrzenia[2].
Mechanizm
Adrenalina przeciwdziała obniżaniu glikemii, ponieważ hamuje wydzielanie insuliny[1]. Dodatkowo pobudza rozpad glikogenu i glukoneogenezę w wątrobie, więc glukoza pochodzi z wątroby, a nie z jelita. Akarboza spowalnia jedynie trawienie węglowodanów w jelicie i nie ogranicza hiperglikemii wywołanej przez adrenalinę.
Monitorować
- glikemia po podaniu adrenaliny
- objawy hiperglikemii (wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu)
Kiedy ocena się zmienia
| Jednorazowe podanie w stanie nagłymczas leczenia · adrenalina | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka adrenaliny w anafilaksji wywołuje przejściowy wzrost glikemii, który wymaga jedynie kontroli cukru i nie uzasadnia zmiany dawki akarbozy. |
| Ciągły wlew dożylnydroga podania · adrenalina | inne zalecenie | Przy przedłużonym wlewie adrenaliny monitoruj glikemię regularnie i rozważ czasowe nasilenie leczenia przeciwcukrzycowego, zwykle insuliną. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adrenalina WZF 300 mcg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adrenalina-wzf-100124176/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ SalbutamolPrzy jednoczesnym stosowaniu kontroluj glikemię, a w razie jej trwałego pogorszenia indywidualnie dostosuj leczenie przeciwcukrzycowe.Mierz cukier częściej w pierwszych dniach łączenia tych leków i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyraźnie wyższe niż zwykle.szybki (godziny)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Mierz cukier częściej w pierwszych dniach łączenia tych leków i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki są wyraźnie wyższe niż zwykle.
Salbutamol, czyli lek rozszerzający oskrzela, może podnosić poziom cukru we krwi. Przez to akarboza może gorzej obniżać cukier. Przy pojedynczych wdechach z inhalatora ten efekt jest zwykle mały, a większy przy tabletkach lub bardzo częstym używaniu inhalatora.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie wyższe niż zwykle wyniki pomiaru cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- potrzeba używania inhalatora częściej niż zwykle
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu kontroluj glikemię, a w razie jej trwałego pogorszenia indywidualnie dostosuj leczenie przeciwcukrzycowe.[1] Jeśli to możliwe, preferuj wziewną postać salbutamolu zamiast doustnej, ponieważ ogólnoustrojowe działanie na glikemię jest wtedy mniejsze. Częste stosowanie salbutamolu doraźnie wymaga też oceny kontroli astmy lub POChP.
Skutek kliniczny
Salbutamol może osłabiać kontrolę glikemii u pacjenta leczonego akarbozą i powodować wzrost stężenia glukozy we krwi.[1] Efekt jest najwyraźniejszy przy podaniu doustnym lub dożylnym oraz przy dużych dawkach, a przy okazjonalnym stosowaniu wziewnym w typowych dawkach zwykle jest niewielki.
Mechanizm
Salbutamol jako agonista receptorów β2-adrenergicznych zwiększa stężenie glukozy we krwi, głównie przez nasilenie glikogenolizy i glukoneogenezy w wątrobie.[1] Akarboza obniża wyłącznie poposiłkową glikemię przez hamowanie rozkładu węglowodanów w jelicie, więc nie równoważy hiperglikemii wywołanej salbutamolem. Efekt jest czynnościowym antagonizmem wobec działania przeciwcukrzycowego bez interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa po włączeniu lub zwiększeniu dawki salbutamolu
- HbA1c przy długotrwałym stosowaniu salbutamolu doustnego
- częstość doraźnego użycia salbutamolu wziewnego
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · salbutamol | ryzyko maleje | Salbutamol wziewny w typowych dawkach doraźnych daje małą ekspozycję ogólnoustrojową i zwykle nie wpływa istotnie na glikemię. Wystarczy poinformować pacjenta o możliwym wzroście cukru przy częstym stosowaniu. |
| Dozylnadroga podania · salbutamol | inne zalecenie | Salbutamol podawany dożylnie lub w nebulizacji w dużych dawkach może wyraźnie podnieść glikemię i wymaga jej regularnej kontroli w trakcie podawania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Salbutamol WZF 2 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/salbutamol-wzf-100059504/
Niekorzystna interakcjaAkarboza+ ChlortalidonPołączenie można stosować, ale po włączeniu chlortalidonu lub zwiększeniu jego dawki należy kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe.Po rozpoczęciu chlortalidonu mierz cukier częściej i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki będą wyższe niż zwykle.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Po rozpoczęciu chlortalidonu mierz cukier częściej i powiedz lekarzowi, jeśli wyniki będą wyższe niż zwykle.
Lek moczopędny chlortalidon może u części osób lekko podnosić poziom cukru we krwi. Przez to akarboza może działać trochę słabiej niż wcześniej. Dzieje się to stopniowo, zwykle w ciągu kilku tygodni. Leki można razem przyjmować, ale warto pilnować wyników cukru i potasu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyższe niż zwykle wyniki cukru
- wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu
- osłabienie mięśni lub skurcze
- kołatanie serca
- silna lub długotrwała biegunka
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale po włączeniu chlortalidonu lub zwiększeniu jego dawki należy kontrolować glikemię i w razie potrzeby zmodyfikować leczenie przeciwcukrzycowe[1]. Warto oznaczyć stężenie potasu przed leczeniem i okresowo w jego trakcie, a hipokaliemię korygować, bo to ona pośredniczy w osłabieniu kontroli glikemii. Chlortalidon należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii i konieczność dostosowania leczenia przeciwcukrzycowego[1]. Efekt narasta stopniowo i zależy od stopnia hipokaliemii. Ryzyko hipoglikemii nie wzrasta, bo akarboza sama nie powoduje hipoglikemii[2].
Mechanizm
Chlortalidon może osłabiać działanie doustnych leków przeciwcukrzycowych, ponieważ wywołana przez niego hipokaliemia zmniejsza uwalnianie insuliny z trzustki[1]. Akarboza obniża głównie glikemię poposiłkową przez hamowanie rozkładu węglowodanów w jelicie, więc wzrost glikemii wywołany diuretykiem częściowo znosi efekt jej leczenia.
Monitorować
- glikemia na czczo i poposiłkowa
- HbA1c
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
Kiedy ocena się zmienia
| Chlortalidon dołączany u pacjenta ustabilizowanego na akarboziekolejność włączenia · chlortalidon | inne zalecenie | Dołączenie chlortalidonu do ustabilizowanego leczenia akarbozą wymaga kontroli glikemii i potasu w pierwszych tygodniach, bo może być konieczna modyfikacja leczenia przeciwcukrzycowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Uldiulan 12,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/uldiulan-100438041/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Adeksa 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/adeksa-100252690/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.