Interakcje / Alpelisyb / Alpelisyb i cyklofosfamid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuj tylko po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka oraz przy ścisłym monitorowaniu oznak toksyczności, co umożliwia szybką interwencję.
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza i od razu zgłoś mu każdy z niepokojących objawów.
Niekorzystna interakcjaAlpelisyb+ CyklofosfamidPołączenie stosuj tylko po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka oraz przy ścisłym monitorowaniu oznak toksyczności, co umożliwia szybką interwencję.Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza i od razu zgłoś mu każdy z niepokojących objawów.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj oba leki zgodnie z zaleceniami lekarza i od razu zgłoś mu każdy z niepokojących objawów.
Oba leki mogą powodować podobne działania niepożądane, a przyjmowane razem mogą je nasilać. Chodzi zwłaszcza o problemy z płucami, owrzodzenia w jamie ustnej, biegunkę i nudności. Cyklofosfamid osłabia też odporność, więc łatwiej o zakażenie. Lekarz może zalecić częstsze badania krwi i uważniejszą obserwację.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nowy lub nasilający się kaszel
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- gorączka lub dreszcze
- ciężka lub uporczywa biegunka
- bolesne owrzodzenia w jamie ustnej utrudniające jedzenie
- nasilone nudności lub wymioty
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuj tylko po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka oraz przy ścisłym monitorowaniu oznak toksyczności, co umożliwia szybką interwencję[1]. Kontroluj regularnie morfologię krwi z rozmazem i zwracaj uwagę na nowe lub nasilone objawy ze strony układu oddechowego. Przy podejrzeniu zapalenia płuc, ciężkiej biegunki lub ciężkiego zapalenia błony śluzowej jamy ustnej przerwij leczenie i skonsultuj dalsze postępowanie z prowadzącym onkologiem lub specjalistą prowadzącym terapię.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie toksyczności płucnej (zapalenie płuc), zapalenia błony śluzowej jamy ustnej, biegunki i dolegliwości żołądkowo-jelitowych oraz większe ryzyko zakażeń przy immunosupresji wywołanej cyklofosfamidem. Teoretycznie możliwa jest też zmiana ekspozycji na aktywne metabolity cyklofosfamidu.
Mechanizm
Główny problem to sumowanie działań niepożądanych. Oba leki mogą uszkadzać płuca, wywoływać zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunkę, nudności i wymioty, a cyklofosfamid dodatkowo silnie hamuje szpik i odporność. Jednoczesne lub następcze stosowanie cyklofosfamidu z innymi lekami o podobnym działaniu toksycznym może prowadzić do nasilenia tych działań[1]. Cyklofosfamid jest prolekiem aktywowanym przez enzymy wątrobowe cytochromu P450, a induktory tych enzymów mogą zwiększać stężenie jego cytotoksycznych metabolitów[1]. Wpływ alpelisybu na enzymy aktywujące cyklofosfamid jest możliwy teoretycznie, ale jego znaczenie kliniczne nie zostało potwierdzone.
Metabolizm i transportery
- Alpelisyb: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor MATE1[2], słaby inhibitor MATE2-K[2], słaby inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], słaby inhibitor OATP1B1[2], słaby inhibitor OATP1B3[2], słaby inhibitor OCT2[2], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]
- Cyklofosfamid: inhibitor CYP2B6[3], substrat CYP2B6[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutrofile, limfocyty, płytki)
- objawy płucne – kaszel, duszność, gorączka, zmiany w badaniach obrazowych
- zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
- biegunka, nudności, wymioty i nawodnienie
- objawy zakażenia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki (np. leczenie kondycjonujące przed przeszczepem)dawka · cyklofosfamid | ryzyko rośnie | Przy dużych dawkach cyklofosfamidu toksyczność hematologiczna, płucna i śluzówkowa jest większa, więc ryzyko sumowania działań niepożądanych z alpelisybem rośnie i wymaga szczególnie ścisłego nadzoru. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piqray. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/piqray-100439052/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAlpelisyba alkoholOkazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia alpelisybem, ale warto ograniczyć alkohol do minimum i unikać słodkich napojów alkoholowych.Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go na czczo ani w czasie biegunki lub owrzodzeń w ustach, a jeśli bierzesz leki na cukier, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz pić alkohol.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go na czczo ani w czasie biegunki lub owrzodzeń w ustach, a jeśli bierzesz leki na cukier, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy możesz pić alkohol.
Ten lek często podnosi poziom cukru we krwi, a alkohol może ten poziom dodatkowo rozregulować. Jeśli bierzesz też leki na cukier, alkohol może spowodować jego zbyt duży spadek. Alkohol może też nasilać biegunkę, nudności i bolesne zmiany w jamie ustnej, które ten lek czasem wywołuje.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne pragnienie, częste oddawanie moczu, suchość w ustach
- drżenie, poty, kołatanie serca, nagły głód lub splątanie
- nasilona lub długo trwająca biegunka
- ból, pieczenie lub owrzodzenia w jamie ustnej
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Okazjonalne spożycie niewielkiej ilości alkoholu nie wymaga zmiany leczenia alpelisybem, ale warto ograniczyć alkohol do minimum i unikać słodkich napojów alkoholowych. Pacjent leczony z powodu hiperglikemii lekami przeciwcukrzycowymi powinien unikać picia alkoholu na czczo i w większych ilościach. W okresie biegunki lub zapalenia jamy ustnej najlepiej całkowicie zrezygnować z alkoholu, także z płukanek do ust zawierających alkohol.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie kontroli glikemii z wahaniami w obie strony, a u pacjentów przyjmujących metforminę lub inne leki przeciwcukrzycowe z powodu hiperglikemii polekowej także ryzyko hipoglikemii i, przy nadużywaniu alkoholu z metforminą, kwasicy mleczanowej. Możliwe nasilenie biegunki, nudności oraz bólu i owrzodzeń w jamie ustnej. ChPL alpelisybu wymienia hiperglikemię jako bardzo częste działanie niepożądane i zaleca regularne kontrolowanie stężenia glukozy we krwi.[1]
Mechanizm
Nie opisano bezpośredniej interakcji farmakokinetycznej alpelisybu z etanolem i obie charakterystyki produktu alpelisybu milczą o alkoholu.[1] Alpelisyb jest eliminowany głównie przez hydrolizę, a udział CYP3A4 jest niewielki, dlatego istotny wpływ etanolu na jego stężenie jest mało prawdopodobny. Możliwe nakładanie się działań farmakodynamicznych dotyczy przede wszystkim gospodarki glukozą, ponieważ hamowanie izoformy alfa kinazy 3 fosfatydyloinozytolu (PI3Kα) wywołuje insulinooporność i hiperglikemię, a alkohol dodatkowo rozregulowuje glikemię, zarówno przez kalorie i cukry w napojach, jak i przez hamowanie glukoneogenezy, co przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwcukrzycowych sprzyja hipoglikemii. Drugi obszar to przewód pokarmowy, gdzie alkohol może nasilać biegunkę, nudności i zapalenie błony śluzowej jamy ustnej wywoływane przez alpelisyb.
Metabolizm i transportery
- Alpelisyb: inhibitor BCRP[2], słaby inhibitor CYP2C9[2], słaby inhibitor MATE1[2], słaby inhibitor MATE2-K[2], słaby inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], słaby inhibitor OATP1B1[2], słaby inhibitor OATP1B3[2], słaby inhibitor OCT2[2], inhibitor P-gp[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]
Monitorować
- stężenie glukozy we krwi na czczo i objawy hiperglikemii
- objawy hipoglikemii u pacjentów przyjmujących leki przeciwcukrzycowe
- nasilenie biegunki i nawodnienie
- zmiany w jamie ustnej
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub regularne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Picie dużych ilości alkoholu lub regularne nadużywanie zwiększa ryzyko rozregulowania glikemii, hipoglikemii przy lekach przeciwcukrzycowych, kwasicy mleczanowej przy metforminie oraz nasilenia toksyczności żołądkowo jelitowej alpelisybu. |
| wiek ≤ 17pacjent | inne zalecenie | Alpelisyb jest stosowany także u dzieci i młodzieży z zespołami przerostu związanymi z PIK3CA, u których spożywanie alkoholu jest niedopuszczalne niezależnie od leczenia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vijoice 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vijoice-100542571/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Piqray. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/piqray-100439052/
Interakcja o niejasnym znaczeniuCyklofosfamida alkoholZalecaj pacjentowi ograniczenie alkoholu na czas leczenia, a najlepiej unikanie go w dniach podania cyklofosfamidu i w okresie nasilonych nudności.Ogranicz alkohol w trakcie leczenia, a najlepiej nie pij go w dniach przyjmowania leku, i zgłoś lekarzowi uporczywe wymioty.szybki (godziny)opisy przypadków
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol w trakcie leczenia, a najlepiej nie pij go w dniach przyjmowania leku, i zgłoś lekarzowi uporczywe wymioty.
Podczas leczenia cyklofosfamidem lepiej ograniczyć alkohol. U niektórych osób alkohol nasila nudności i wymioty, które ten lek i tak może wywoływać. Całkowity zakaz nie wynika z ulotki, ale każdy kieliszek może pogorszyć samopoczucie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne lub długotrwałe nudności i wymioty
- brak możliwości utrzymania w żołądku leku lub płynów
- objawy odwodnienia, takie jak silne pragnienie, bardzo ciemny mocz i zawroty głowy
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Zalecaj pacjentowi ograniczenie alkoholu na czas leczenia, a najlepiej unikanie go w dniach podania cyklofosfamidu i w okresie nasilonych nudności. Nie jest to połączenie przeciwwskazane, ale ChPL ostrzega przed nasileniem wymiotów, a skuteczność leczenia onkologicznego ma pierwszeństwo przed wygodą pacjenta.[1] Jeśli pacjent mimo to pije alkohol, poinformuj go o możliwym nasileniu dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i o konieczności zgłaszania uporczywych wymiotów lekarzowi prowadzącemu.
Skutek kliniczny
Alkohol może u części pacjentów nasilać nudności i wymioty wywołane cyklofosfamidem.[1] Silniejsze wymioty zwiększają ryzyko odwodnienia i utrudniają przyjmowanie leków doustnych. Potencjalne osłabienie skuteczności przeciwnowotworowej opisano tylko w badaniach na zwierzętach.
Mechanizm
Mechanizm nasilenia nudności i wymiotów nie jest wyjaśniony. W tekście ChPL pojawia się wyłącznie obserwacja kliniczna, że alkohol może nasilać te objawy u niektórych pacjentów.[1] Nudności i wymioty są też częstymi działaniami niepożądanymi samego cyklofosfamidu, więc możliwe jest sumowanie się działań na układ pokarmowy. Dla badań na zwierzętach z nowotworami ChPL podaje zmniejszone działanie przeciwnowotworowe cyklofosfamidu przy jednoczesnym podaniu etanolu i małych dawek cyklofosfamidu doustnie.[1] Nie wiadomo, czy ma to znaczenie u ludzi.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie nudności i wymiotów oraz skuteczność leczenia przeciwwymiotnego
- objawy odwodnienia przy uporczywych wymiotach
- stosowanie się do schematu przyjmowania cyklofosfamidu u pacjentów z wymiotami
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Inne interakcje tych leków 232
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi iperytu azotowego (np. cyklofosfamid, bendamustyna, melfalan)+ Selektywne leki immunosupresyjne (np. fingolimod, teriflunomid, leflunomid) klasaPrzy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia.Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli masz przyjmować lek przeciwnowotworowy z tej grupy razem z lekiem osłabiającym odporność albo niedawno jeden z nich odstawiono, powiedz o tym każdemu lekarzowi prowadzącemu i nie zmieniaj leczenia na własną rękę.
Leki przeciwnowotworowe z tej grupy, takie jak cyklofosfamid, chlorambucyl czy melfalan, osłabiają szpik kostny i odporność. Leki osłabiające układ odpornościowy stosowane w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepach, takie jak fingolimod, teriflunomid, leflunomid, tofacytynib czy natalizumab, działają podobnie, więc razem mogą bardzo mocno obniżyć odporność. Grozi to ciężkimi zakażeniami, także rzadkimi zakażeniami mózgu, oraz spadkiem liczby białych krwinek. Niektóre z tych leków działają jeszcze długo po odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka, dreszcze lub ogólne złe samopoczucie
- kaszel, duszność lub ból przy oddawaniu moczu
- bolesna wysypka z pęcherzykami na skórze
- nowe zaburzenia mowy, widzenia, równowagi, siły mięśni lub pamięci
- łatwe powstawanie siniaków, krwawienie z dziąseł lub nosa
- żółte zabarwienie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym lub następującym po sobie stosowaniu analogu iperytu azotowego i selektywnego leku immunosupresyjnego należy unikać połączenia, chyba że wynika ono z zaplanowanego schematu specjalistycznego, a wtedy konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii i objawów zakażenia. Natalizumab jest przeciwwskazany u pacjentów z obniżoną odpornością, także po wcześniejszym leczeniu cytostatykami, a w nowotworze czynnym nie powinien być stosowany. Fingolimod, ozanimod, ponesimod, tofacytynib, leflunomid i teriflunomid w charakterystykach produktu są zastrzeżone przed łączeniem z lekami przeciwnowotworowymi i silnymi immunosupresantami, więc decyzję o kontynuacji podejmuje lekarz prowadzący leczenie przeciwnowotworowe razem z lekarzem leczącym chorobę autoimmunologiczną. Połączenia celowe, na przykład cyklofosfamid z immunoglobuliną przeciw limfocytom T lub z abataceptem w kondycjonowaniu i profilaktyce choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi albo cyklofosfamid z następczym mykofenolanem mofetylu w toczniowym zapaleniu nerek, prowadzi się wyłącznie w ośrodkach specjalistycznych z profilaktyką przeciwinfekcyjną. Należy uwzględnić długi czas działania niektórych leków grupy B – teriflunomid i leflunomid pozostają w organizmie wiele miesięcy bez procedury przyspieszonej eliminacji, a liczba limfocytów po fingolimodzie wraca do normy po tygodniach. Przed włączeniem leczenia warto sprawdzić status zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu B, gruźlicy i ospy wietrznej oraz uzupełnić szczepienia, a szczepionek żywych nie podaje się w trakcie leczenia.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ciężkich i oportunistycznych zakażeń bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych, reaktywacji wirusów (półpaśca, zapalenia wątroby typu B, cytomegalii) oraz pogłębionej i przedłużonej neutropenii i limfopenii. W przypadku natalizumabu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu szczególnym zagrożeniem jest postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, a wcześniejsze leczenie lekami immunosupresyjnymi lub cytostatycznymi jest uznanym czynnikiem ryzyka tego powikłania[1]. Przy leflunomidzie i teriflunomidzie dochodzi ryzyko sumowania toksyczności dla szpiku i wątroby. Długotrwała immunosupresja może też zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów. Szczepionki żywe mogą wywołać zakażenie, a szczepionki inaktywowane są mniej skuteczne.
Mechanizm
Analogi iperytu azotowego alkilują DNA szybko dzielących się komórek, w tym prekursorów szpiku i limfocytów, co prowadzi do neutropenii, limfopenii i spadku odporności. Selektywne leki immunosupresyjne osłabiają odporność innymi drogami – blokują migrację lub zatrzymują limfocyty w węzłach chłonnych (fingolimod, ozanimod, ponesimod, natalizumab), hamują syntezę pirymidyn lub puryn w limfocytach (teriflunomid, leflunomid, mykofenolan mofetyl, kwas mykofenolowy), hamują sygnalizację lub kostymulację limfocytów (tofacytynib, abatacept, belatacept, tolebrutynib), niszczą limfocyty (immunoglobulina przeciw limfocytom T, inebilizumab), obniżają stężenie przeciwciał (efgartigimod alfa, imlifidaza) albo blokują dopełniacz (rawulizumab). Efekty obu grup sumują się na poziomie układu odpornościowego, a część leków grupy B sama hamuje szpik. Nie jest znana istotna interakcja farmakokinetyczna wspólna dla całej klasy. Interakcja dotyczy wszystkich leków ogólnoustrojowych obu grup z wyjątkiem chlormetyny w żelu, apremilastu i nerandomilastu.
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem, w tym bezwzględna liczba neutrofili i limfocytów
- objawy zakażeń, gorączka, zmiany skórne sugerujące półpasiec
- nowe objawy neurologiczne lub poznawcze sugerujące postępującą wieloogniskową leukoencefalopatię przy natalizumabie, fingolimodzie, ozanimodzie i ponesimodzie
- aktywność aminotransferaz przy leflunomidzie i teriflunomidzie
- markery wirusa zapalenia wątroby typu B i cytomegalii u pacjentów z grupy ryzyka
- stężenie immunoglobulin przy efgartigimodzie alfa, inebilizumabie i imlifidazie
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · analogi iperytu azotowego | interakcja nie dotyczy | Chlormetyna w żelu stosowana miejscowo w chłoniaku skóry praktycznie nie wchłania się do krwi i nie sumuje się z ogólnoustrojową immunosupresją. |
| Analog iperytu azotowego przed natalizumabemkolejność włączenia · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wcześniejsze leczenie cytostatykiem jest czynnikiem ryzyka postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii po natalizumabie, a pacjent z utrzymującą się immunosupresją ma przeciwwskazanie do tego leku. |
| Czas do pełnej eliminacji leku lub powrotu liczby limfocytówodstep · selektywne leki immunosupresyjne | inne zalecenie | Teriflunomid i leflunomid utrzymują się w organizmie wiele miesięcy, a po fingolimodzie, ozanimodzie, ponesimodzie, inebilizumabie i immunoglobulinie przeciw limfocytom T limfopenia może trwać tygodnie lub dłużej. Przed chemioterapią należy rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leflunomidu lub teriflunomidu i ocenić liczbę limfocytów. |
| Dawki mieloablacyjne lub kondycjonującedawka · analogi iperytu azotowego | ryzyko rośnie | Wysokie dawki cyklofosfamidu, melfalanu, bendamustyny lub ifosfamidu stosowane przed przeszczepieniem komórek krwiotwórczych powodują głęboką aplazję, a dołączenie leku immunosupresyjnego wymaga profilaktyki przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej i przeciwgrzybiczej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko ciężkich zakażeń, półpaśca i przedłużonej cytopenii jest wyższe, co dotyczy szczególnie tofacytynibu i modulatorów receptora sfingozyno‑1‑fosforanu. |
Źródła
- Morrow SA, Clift F, Devonshire V, Lapointe E, Schneider R, Stefanelli M, et al. Use of natalizumab in persons with multiple sclerosis: 2022 update. Mult Scler Relat Disord. 2022;65:103995. doi: 10.1016/j.msard.2022.103995. PMID: 35810718.
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ KlozapinaNie należy łączyć klozapiny z cyklofosfamidem, a leczenia klozapiną nie wolno rozpoczynać u pacjenta przyjmującego cyklofosfamid.Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko od razu powiedz psychiatrze i lekarzowi, który przepisał cyklofosfamid, że przyjmujesz oba leki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj samodzielnie żadnego z leków, tylko od razu powiedz psychiatrze i lekarzowi, który przepisał cyklofosfamid, że przyjmujesz oba leki.
Oba leki mogą zmniejszać liczbę białych krwinek, które chronią cię przed zakażeniami. Przyjmowane razem mocno zwiększają ryzyko groźnego spadku tych krwinek i ciężkiej infekcji. Dlatego tych leków zwykle nie łączy się, a lekarze muszą wspólnie zdecydować o dalszym leczeniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła
- owrzodzenia w jamie ustnej
- objawy przypominające grypę
- nagłe silne osłabienie
- łatwe powstawanie siniaków lub krwawienia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć klozapiny z cyklofosfamidem, a leczenia klozapiną nie wolno rozpoczynać u pacjenta przyjmującego cyklofosfamid[1][2][3]. Gdy pacjent leczony klozapiną wymaga cyklofosfamidu, decyzję o zamianie leku przeciwpsychotycznego na lek o mniejszym ryzyku agranulocytozy powinni podjąć wspólnie psychiatra i lekarz prowadzący leczenie cyklofosfamidem. Jeśli w wyjątkowej sytuacji uzna się, że korzyść przewyższa ryzyko, potrzebne są częste badania morfologii krwi z rozmazem i natychmiastowa reakcja na spadek liczby neutrofili, zgodnie z zaleceniem ChPL cyklofosfamidu o ścisłym monitorowaniu oznak toksyczności[4]. Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniejszą chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do późniejszego włączenia klozapiny[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ciężka neutropenia lub agranulocytoza z ryzykiem zakażeń zagrażających życiu, w tym posocznicy. Spadek liczby neutrofili wywołany chemioterapią utrudnia też rozpoznanie agranulocytozy poklozapinowej i przypisanie jej przyczyny.
Mechanizm
Oba leki hamują czynność szpiku kostnego, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje. Cyklofosfamid jako lek cytotoksyczny wywołuje zależną od dawki leukopenię i neutropenię, a klozapina niezależnie od dawki może wywołać neutropenię i agranulocytozę. ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania substancji o istotnym działaniu hamującym czynność szpiku kostnego i wymienia wśród nich środki cytotoksyczne[1]. ChPL cyklofosfamidu ostrzega, że łączenie z innymi środkami o podobnym działaniu toksycznym może nasilić toksyczność wobec krwi i układu krwiotwórczego[4]. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, ponieważ ChPL cyklofosfamidu nie wymienia klozapiny wśród leków zmieniających jego aktywację[4], a ChPL klozapiny nie wymienia cyklofosfamidu wśród inhibitorów ani induktorów jej metabolizmu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i bezwzględną liczbą neutrofili
- objawy zakażenia, zwłaszcza gorączka i zapalenie gardła lub jamy ustnej
- stan psychiczny przy zmianie leku przeciwpsychotycznego
Bezpieczniejsze alternatywy
olanzapinakwetiapinaarypiprazolrisperidon
Kiedy ocena się zmienia
| Klozapina włączana po zakończeniu leczenia cyklofosfamidem i powrocie prawidłowej morfologiikolejność włączenia · klozapina | inne zalecenie | Granulocytopenia lub agranulocytoza związana z wcześniej prowadzoną chemioterapią nie jest przeciwwskazaniem do klozapiny. Włączenie klozapiny po zakończeniu chemioterapii jest możliwe przy regularnej kontroli morfologii zgodnie z ChPL klozapiny. |
| Cyklofosfamid u pacjenta już leczonego klozapinąkolejność włączenia · cyklofosfamid | inne zalecenie | ChPL klozapiny zabrania jednoczesnego stosowania środków cytotoksycznych niezależnie od kolejności włączenia. Potrzebna jest wspólna decyzja psychiatry i lekarza prowadzącego leczenie cyklofosfamidem o zamianie leku przeciwpsychotycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ayupil 12,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ayupil-100396213/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Paxifar 25 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/paxifar-100435798/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Clopizam. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/clopizam-100383587/
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ CydofowirNie podawaj cydofowiru w trakcie leczenia cyklofosfamidem – połączenie jest przeciwwskazane ze względu na sumowanie się działania nefrotoksycznego.Jeśli bierzesz cyklofosfamid, a lekarz planuje leczenie cydofowirem, powiedz mu o tym przed podaniem leku i zapytaj o inne leczenie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz cyklofosfamid, a lekarz planuje leczenie cydofowirem, powiedz mu o tym przed podaniem leku i zapytaj o inne leczenie.
Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Oba mogą uszkadzać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Oba mogą też osłabiać odporność, przez co łatwiej o groźne zakażenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- krew w moczu lub ciemny mocz
- ból lub pieczenie przy oddawaniu moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- gorączka, dreszcze albo ból gardła
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj cydofowiru w trakcie leczenia cyklofosfamidem – połączenie jest przeciwwskazane ze względu na sumowanie się działania nefrotoksycznego[1]. Jeśli leczenie zakażenia wirusowego jest konieczne, wybierz lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego albo zaplanuj leczenie po zakończeniu podawania cyklofosfamidu i potwierdzeniu prawidłowej czynności nerek. Gdy w wyjątkowej sytuacji zespół leczący uzna korzyść za przeważającą, połączenie wymaga indywidualnej oceny i ścisłego monitorowania w kierunku toksyczności[2].
Skutek kliniczny
Grozi ostre uszkodzenie nerek z białkomoczem, cechami zespołu Fanconiego i narastaniem stężenia kreatyniny. Po pogorszeniu czynności nerek cydofowir staje się przeciwwskazany[1]. Możliwe jest też nasilenie neutropenii i zakażeń.
Mechanizm
Cydofowir uszkadza kanaliki proksymalne nerek, a cyklofosfamid i jego metabolity działają toksycznie na drogi moczowe i nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Jednoczesne podawanie cydofowiru i substancji o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym jest przeciwwskazane[1]. Cydofowir jest wydalany przez nerki, więc pogorszenie ich czynności zwiększa jego ekspozycję i dalej nasila toksyczność. Łączenie cyklofosfamidu z innymi lekami o podobnym działaniu toksycznym, w tym nefrotoksycznym, może nasilać działania toksyczne i wymaga indywidualnej oceny korzyści i ryzyka oraz ścisłego monitorowania[2]. Oba leki mogą też hamować czynność szpiku, co zwiększa ryzyko neutropenii.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i badanie ogólne moczu, w tym krwinkomocz
- morfologia krwi z rozmazem, zwłaszcza liczba neutrofili
- diureza i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | W niewydolności nerek cydofowir jest przeciwwskazany niezależnie od innych leków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka BCGNie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo.Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz cyklofosfamid, powiedz o tym urologowi przed podaniem BCG i nie zaczynaj tego leczenia bez wyraźnej zgody obu lekarzy.
Cyklofosfamid osłabia odporność organizmu. Szczepionka BCG podawana do pęcherza zawiera żywe, osłabione bakterie, z którymi zdrowy układ odpornościowy sobie radzi. Gdy odporność jest osłabiona, te bakterie mogą rozprzestrzenić się po organizmie i wywołać groźne zakażenie, a leczenie BCG działa słabiej. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka lub dreszcze utrzymujące się dłużej niż dobę po wlewie
- silne osłabienie i złe samopoczucie
- kaszel lub duszność
- zażółcenie skóry lub oczu
- nasilony ból przy oddawaniu moczu lub krew w moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie podaje się BCG pacjentom leczonym cyklofosfamidem ani innymi cytostatykami podawanymi układowo. Leczenie BCG można rozważyć dopiero po zakończeniu terapii cyklofosfamidem i powrocie prawidłowej odporności, a decyzję o terminie podejmuje lekarz prowadzący. Gdy cyklofosfamid jest niezbędny, w leczeniu dopęcherzowym raka pęcherza należy rozważyć chemioterapię dopęcherzową zamiast BCG.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko miejscowego i uogólnionego zakażenia prątkami BCG, w tym ciężkiej infekcji ogólnoustrojowej, oraz osłabienie skuteczności leczenia dopęcherzowego.
Mechanizm
Szczepionka BCG zawiera żywe, atenuowane prątki, a jej działanie przeciwnowotworowe po podaniu do pęcherza zależy od sprawnej miejscowej odpowiedzi immunologicznej. Cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym i immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i powoduje mielosupresję. Osłabiona odporność nie kontroluje namnażania prątków i zmniejsza odpowiedź przeciwnowotworową wywołaną przez BCG.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy zakażenia BCG – gorączka, dreszcze, złe samopoczucie, objawy ze strony płuc i wątroby
- morfologia krwi z rozmazem
- dolegliwości dyzuryczne i krwiomocz
Bezpieczniejsze alternatywy
mitomycyna (dopęcherzowo)epirubicyna (dopęcherzowo)
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka przeciw durowi brzusznemuNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu osobie leczonej cyklofosfamidem.Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia cyklofosfamidem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz się zaszczepić.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w czasie leczenia cyklofosfamidem i przed planowaną podróżą zapytaj lekarza prowadzącego, czy i kiedy możesz się zaszczepić.
Cyklofosfamid mocno osłabia odporność. Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, osłabione bakterie, które u osoby z obniżoną odpornością mogą wywołać zakażenie, a samo szczepienie może nie chronić. Dlatego tych dwóch preparatów nie wolno łączyć. Szczepionka w zastrzyku nie zawiera żywych bakterii, ale w czasie leczenia może działać słabiej.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka
- biegunka
- ból brzucha
- nudności lub wymioty
- silne osłabienie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw durowi brzusznemu osobie leczonej cyklofosfamidem.[1] Jeżeli wyjazd w rejon endemiczny jest konieczny w trakcie leczenia, rozważ szczepionkę inaktywowaną po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym i poinformuj pacjenta, że ochrona może być słabsza. Termin ewentualnego szczepienia żywą szczepionką po zakończeniu leczenia ustala lekarz prowadzący na podstawie odbudowy odporności. Niezależnie od szczepienia zalecaj ścisłą higienę żywności i wody w czasie podróży.
Skutek kliniczny
Podanie żywej szczepionki doustnej osobie leczonej cyklofosfamidem grozi zakażeniem szczepem szczepionkowym oraz brakiem skutecznej ochrony przed durem brzusznym. Przy szczepionce inaktywowanej nie ma ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale odpowiedź immunologiczna może być słabsza i ochrona niepełna.
Mechanizm
Cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym o silnym działaniu immunosupresyjnym, który hamuje proliferację limfocytów i osłabia odpowiedź immunologiczną. U osoby z tak obniżoną odpornością żywy, atenuowany szczep Salmonella typhi Ty21a ze szczepionki doustnej może się namnażać w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna na szczepienie jest osłabiona. Doustnej żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu nie podaje się osobom otrzymującym leki immunosupresyjne lub antymitotyczne.[1] Immunosupresja wywołana cyklofosfamidem może nasilać się przy łączeniu z innymi lekami o podobnym działaniu.[2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- weryfikacja przed wydaniem szczepionki, czy pacjent nie jest w trakcie leczenia cyklofosfamidem lub innym lekiem immunosupresyjnym
- po przypadkowym podaniu żywej szczepionki – obserwacja w kierunku gorączki, biegunki, bólu brzucha i objawów ogólnoustrojowych
- przy szczepionce inaktywowanej – świadomość możliwej słabszej ochrony i konieczność zachowania higieny żywności i wody
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana szczepionka przeciw durowi brzusznemupolisacharydowa szczepionka Vi przeciw durowi brzusznemu
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana do wstrzykiwańpostać · szczepionka przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych bakterii, więc nie stwarza ryzyka zakażenia szczepem szczepionkowym, ale w trakcie leczenia cyklofosfamidem odpowiedź immunologiczna może być osłabiona. Szczepienie wymaga decyzji lekarza prowadzącego, a pacjent powinien wiedzieć, że ochrona może być niepełna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vivotif ≥ 2x10E9 CFU, kapsułki dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vivotif-100386090/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 19.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ MitomycynaPołączenie stosuje się tylko w zaplanowanym schemacie onkologicznym po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, ze ścisłym monitorowaniem objawów toksyczności.Rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub duszność.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Rób zlecone badania krwi i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawi się gorączka, krwawienie lub duszność.
Oba leki to leki przeciwnowotworowe, które osłabiają szpik kostny wytwarzający krwinki. Przyjmowane razem mogą silniej obniżać liczbę białych krwinek i płytek, co zwiększa ryzyko zakażeń i krwawień. Lekarz łączy je tylko wtedy, gdy jest to zaplanowana część leczenia, i regularnie sprawdza twoje wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła albo inne objawy infekcji
- siniaki, krwawienie z nosa lub dziąseł
- krew w moczu lub stolcu
- nasilająca się duszność lub suchy kaszel
- wyraźne osłabienie i bladość
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie stosuje się tylko w zaplanowanym schemacie onkologicznym po indywidualnej ocenie korzyści i ryzyka, ze ścisłym monitorowaniem objawów toksyczności.[1] Czasowy związek mitomycyny podawanej ogólnie z innymi cytostatykami może być przeciwwskazaniem, a pancytopenia, izolowana leukopenia lub małopłytkowość, skazy krwotoczne i ostre zakażenia wykluczają podanie mitomycyny.[2] Przed każdym cyklem należy ocenić morfologię i w razie mielosupresji odroczyć leczenie lub zmniejszyć dawki zgodnie z protokołem. Szczepionek zawierających żywe drobnoustroje nie podaje się w trakcie leczenia mitomycyną.[2]
Skutek kliniczny
Głębsza i dłuższa leukopenia, neutropenia i małopłytkowość z ryzykiem ciężkich zakażeń i krwawień. Możliwe jest również nasilenie toksyczności płucnej.[2][1]
Mechanizm
Oba leki są cytostatykami uszkadzającymi szpik kostny, więc ich działanie mielotoksyczne się sumuje.[2] Cyklofosfamid podany jednocześnie lub następczo z innymi lekami o podobnym działaniu toksycznym nasila toksyczność wobec krwi, szpiku i układu odpornościowego.[1] Oba leki mogą też uszkadzać płuca, a mitomycyna i cyklofosfamid nasilają kardiotoksyczność antracyklin, co ma znaczenie w schematach wielolekowych.[1][2]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek przed każdym cyklem i w okresie nadiru
- objawy zakażenia, w tym gorączka
- objawy krwawienia
- duszność, kaszel, czynność płuc
- czynność nerek (kreatynina) i objawy zespołu hemolityczno-mocznicowego
Kiedy ocena się zmienia
| Dopęcherzowadroga podania · mitomycyna | ryzyko maleje | Po podaniu mitomycyny do pęcherza moczowego wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe, więc addycja mielotoksyczności z cyklofosfamidem jest mało prawdopodobna. Zapalenie pęcherza jest przeciwwskazaniem względnym do podania dopęcherzowego, co ma znaczenie przy krwotocznym zapaleniu pęcherza po cyklofosfamidzie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan 50 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mitomycin Accord 10 mg, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji lub do pęcherza moczowego. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mitomycin-accord-100361522/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Połączenie przeciwwskazaneCyklofosfamid+ Szczepionka przeciw cholerzeNie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu cyklofosfamidem.Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklofosfamid, i nie przyjmuj żywej szczepionki.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Zanim zaszczepisz się przeciw cholerze, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cyklofosfamid, i nie przyjmuj żywej szczepionki.
Cyklofosfamid osłabia odporność, dlatego szczepionka z żywymi, osłabionymi bakteriami cholery może u ciebie wywołać chorobę zamiast chronić. Taka szczepionka nie jest dla ciebie. Szczepionka z zabitymi bakteriami jest bezpieczna, ale może chronić słabiej niż u zdrowej osoby.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka po szczepieniu
- wymioty
- gorączka
- silny ból brzucha
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie podawaj żywej doustnej szczepionki przeciw cholerze pacjentowi leczonemu cyklofosfamidem.[1] Jeśli szczepienie jest konieczne, wybierz szczepionkę inaktywowaną i uprzedź pacjenta, że ochrona może być słabsza, a termin szczepienia ustal z lekarzem prowadzącym leczenie. Przez 1 godzinę przed podaniem i 1 godzinę po podaniu szczepionki inaktywowanej pacjent nie powinien jeść, pić ani przyjmować innych leków doustnych.[2]
Skutek kliniczny
Po szczepionce żywej istnieje ryzyko zakażenia szczepem szczepionkowym i brak skutecznej ochrony przed cholerą. Po szczepionce inaktywowanej głównym skutkiem jest możliwe osłabienie odpowiedzi immunologicznej i niepełna ochrona.
Mechanizm
Cyklofosfamid działa immunosupresyjnie i hamuje odpowiedź układu odpornościowego, w tym wytwarzanie przeciwciał po szczepieniu. Żywa, atenuowana szczepionka przeciw cholerze jest przeciwwskazana u osób stosujących terapię immunosupresyjną.[1] U pacjenta z osłabioną odpornością szczep szczepionkowy może namnażać się w sposób niekontrolowany, a odpowiedź ochronna jest słabsza. Szczepionka inaktywowana nie zawiera żywych drobnoustrojów, więc nie grozi zakażeniem, ale jej skuteczność także może być mniejsza.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy żołądkowo-jelitowe po szczepieniu (biegunka, wymioty, gorączka)
- przestrzeganie zasad higieny żywności i wody w podróży mimo szczepienia
Bezpieczniejsze alternatywy
inaktywowana doustna szczepionka przeciw cholerze
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowanapostać · szczepionka przeciw cholerze | ryzyko maleje | Szczepionka inaktywowana nie niesie ryzyka zakażenia, ale odpowiedź immunologiczna na nią może być osłabiona przez cyklofosfamid. Szczepienie jest możliwe, a pacjenta trzeba uprzedzić o niepełnej ochronie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Vaxchora 4 × 108 do 2 × 109 żywotnych komórek żywego, atenuowanego szczepu CVD 103-HgR1 Vibrio cholerae, proszek i proszek musujący do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/vaxchora-100442060/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Dukoral -, proszek musujący i zawiesina do sporządzania zawiesiny doustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dukoral-100148596/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 21.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Połączenie przeciwwskazaneJeżówka purpurowa+ CyklofosfamidNie łącz jeżówki purpurowej z cyklofosfamidem.Nie przyjmuj żadnych preparatów z jeżówką podczas leczenia cyklofosfamidem, a jeśli już je przyjąłeś, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj żadnych preparatów z jeżówką podczas leczenia cyklofosfamidem, a jeśli już je przyjąłeś, powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Jeżówka pobudza układ odpornościowy, a cyklofosfamid celowo go wycisza. Przyjmowanie ich razem może osłabić działanie leczenia. Jeżówki nie stosuje się w trakcie leczenia cyklofosfamidem ani innymi lekami przeciwnowotworowymi, w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka lub dreszcze
- ból gardła, kaszel lub inne objawy infekcji
- nasilenie objawów choroby, z powodu której przyjmujesz cyklofosfamid
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz jeżówki purpurowej z cyklofosfamidem.[1][2] Pacjent leczony cyklofosfamidem nie powinien przyjmować żadnych preparatów z jeżówką, także suplementów diety i herbatek ziołowych. Objawy zakażenia u takiego pacjenta wymagają kontaktu z lekarzem prowadzącym, a nie samoleczenia preparatami „na odporność”.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie zamierzonego działania immunosupresyjnego cyklofosfamidu, co ma znaczenie zwłaszcza w chorobach autoimmunologicznych i po przeszczepieniu. Jeżówki nie stosuje się również w chorobach, w których cyklofosfamid jest często podawany – w białaczkach, chorobach autoimmunologicznych, kolagenozach i po przeszczepieniu szpiku lub narządów.[1][2] Nie ma badań klinicznych oceniających skutki tego połączenia.
Mechanizm
Jeżówki purpurowej nie stosuje się w immunosupresji, w tym po leczeniu onkologicznym i w trakcie terapii cytostatykami.[1][3][2] Jeżówka działa immunostymulująco, a cyklofosfamid jest lekiem cytostatycznym o silnym działaniu immunosupresyjnym, więc działania obu substancji na układ odpornościowy są przeciwstawne. Jeżówka może znosić działanie immunosupresyjne cyklosporyny i glikokortykosteroidów, co wskazuje na podobne ryzyko przy innych lekach immunosupresyjnych.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- wywiad w kierunku przyjmowania preparatów ziołowych i suplementów z jeżówką
- objawy zakażenia i gorączka u pacjenta leczonego cyklofosfamidem
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinerba 80 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinerba-100199659/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Succus Echinaceae Phytopharm 2,425 g/2,5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/succus-echinaceae-phytopharm-100064155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Echinapur 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/echinapur-100021068/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Endoxan. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/endoxan-100022145/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.