Interakcje / Amfoterycyna / Amfoterycyna i furosemid
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie można stosować, ale przy ścisłym monitorowaniu stężenia potasu w surowicy.
Powiedz lekarzowi, że bierzesz furosemid, pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i zgłaszaj niepokojące objawy personelowi od razu.
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ FurosemidPołączenie można stosować, ale przy ścisłym monitorowaniu stężenia potasu w surowicy.Powiedz lekarzowi, że bierzesz furosemid, pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i zgłaszaj niepokojące objawy personelowi od razu.opóźniony (dni)rozległe badania
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi, że bierzesz furosemid, pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i zgłaszaj niepokojące objawy personelowi od razu.
Oba leki zwiększają utratę potasu i magnezu z moczem, a razem robią to silniej. Za mało potasu może powodować osłabienie, skurcze mięśni i zaburzenia rytmu serca. Lek moczopędny może też odwodnić organizm, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek przez amfoterycynę. Dlatego podczas takiego leczenia lekarz regularnie zleca badania krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie mięśni lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silne zmęczenie
- zawroty głowy lub omdlenie
- silne pragnienie lub suchość w ustach
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale przy ścisłym monitorowaniu stężenia potasu w surowicy[1]. Należy też kontrolować magnez, kreatyninę i bilans płynów oraz utrzymywać pacjenta w stanie normowolemii, a niedobory elektrolitów wyrównywać na bieżąco. Furosemidu nie stosuje się w hipowolemii, odwodnieniu, ciężkiej hipokaliemii ani ciężkiej hiponatremii[2]. Nie stosuje się go także w niewydolności nerek wywołanej substancjami nefrotoksycznymi[2]. Przy jednoczesnym stosowaniu glikozydów naparstnicy lub leków wydłużających QT przed ich podaniem należy wyrównać hipokaliemię i wykonać EKG[1].
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest addycyjna hipokaliemia, która sprzyja arytmiom, w szczególności torsades de pointes, i nasila toksyczność glikozydów naparstnicy[1]. Możliwe są także hipomagnezemia utrudniająca wyrównanie potasu oraz pogorszenie czynności nerek przy odwodnieniu.
Mechanizm
Przy jednoczesnym stosowaniu furosemidu i amfoterycyny B podawanej dożylnie trzeba częściej oznaczać stężenie potasu w surowicy, bo oba leki zwiększają nerkową utratę potasu[1]. Amfoterycyna B zwiększa ryzyko hipokaliemii także u pacjentów leczonych furosemidem[2]. Oba leki zwiększają też utratę magnezu z moczem. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym[3], a odwodnienie i niedobór płynów zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek[1]. Utrata sodu i wody wywołana przez diuretyk pętlowy może więc nasilać uszkodzenie nerek przez amfoterycynę.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy
- kreatynina i diureza
- bilans płynów i masa ciała
- EKG przy hipokaliemii, leczeniu digoksyną lub lekami wydłużającymi QT
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa lub doustna (niewchłanialna)droga podania · amfoterycyna | interakcja nie dotyczy | Interakcja dotyczy amfoterycyny B podawanej dożylnie. Postacie miejscowe i doustne praktycznie nie wchłaniają się i nie wpływają istotnie na potas ani na nerki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Furosemidum Polpharma 40 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/furosemidum-polpharma-100025422/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAmfoterycynaa alkoholZaleca się, aby w czasie leczenia amfoterycyną B nie spożywać alkoholu, ponieważ terapia dotyczy ciężkich zakażeń grzybiczych, a alkohol może nasilać zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie.Nie pij alkoholu w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, powiedz o nich lekarzowi lub pielęgniarce.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie pij alkoholu w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, powiedz o nich lekarzowi lub pielęgniarce.
Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie amfoterycyny. Ten lek może jednak obciążać nerki i obniżać poziom potasu oraz magnezu we krwi, a alkohol może te problemy nasilać i powodować odwodnienie. Leczysz poważne zakażenie, więc twój organizm potrzebuje teraz wsparcia, a nie dodatkowego obciążenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- skurcze lub osłabienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silne nudności lub wymioty
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- nasilone pragnienie lub zawroty głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się, aby w czasie leczenia amfoterycyną B nie spożywać alkoholu, ponieważ terapia dotyczy ciężkich zakażeń grzybiczych, a alkohol może nasilać zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie. U pacjentów nadużywających alkoholu należy częściej kontrolować stężenie potasu, magnezu i kreatyniny w surowicy oraz zadbać o odpowiednie nawodnienie i suplementację elektrolitów.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie hipokaliemii i hipomagnezemii, pogorszenie czynności nerek przy odwodnieniu oraz nasilenie nudności i wymiotów. Brak opisów przypadków potwierdzających klinicznie istotną interakcję.
Mechanizm
Interakcja amfoterycyny B z alkoholem nie jest opisana, a możliwe ryzyko wynika z addycji działań niepożądanych obu substancji. ChPL amfoterycyny B w postaci kompleksu lipidowego nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych charakterystyka zaleca szczególnie dokładną kontrolę czynności nerek[1]. Amfoterycyna B powoduje utratę potasu i magnezu przez nerki, a alkohol, zwłaszcza w dużych ilościach i przy przewlekłym nadużywaniu, sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, odwodnieniu oraz nudnościom i wymiotom. Odwodnienie nasila przednerkowe uszkodzenie nerek, a zaburzenia elektrolitowe zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- stan nawodnienia
- EKG przy istotnej hipokaliemii lub hipomagnezemii
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże dawki etanolu nasilają odwodnienie, wymioty oraz utratę potasu i magnezu, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności amfoterycyny B i zaburzeń rytmu serca. Wymagane jest ścisłe monitorowanie elektrolitów i kreatyniny. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu często występują wyjściowe niedobory potasu i magnezu oraz niedożywienie, co zwiększa ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych podczas leczenia amfoterycyną B. Należy ocenić elektrolity przed rozpoczęciem terapii i częściej je kontrolować. |
| Postać lipidowa lub liposomalnapostać · alkohol | ryzyko maleje | Postać w kompleksie lipidowym wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż niezwiązana amfoterycyna B, dlatego addycyjne ryzyko nerkowe jest prawdopodobnie mniejsze niż przy postaci konwencjonalnej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaFurosemida alkoholNależy zalecić pacjentowi unikanie alkoholu lub ograniczenie go do okazjonalnych, niewielkich ilości oraz unikanie picia w okresie najsilniejszego działania moczopędnego po przyjęciu dawki.Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli wypijesz, to niewiele, pij też wodę i wstawaj powoli.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Unikaj alkoholu w czasie leczenia, a jeśli wypijesz, to niewiele, pij też wodę i wstawaj powoli.
Alkohol może wzmacniać działanie tego leku na obniżenie ciśnienia krwi. Oba jednocześnie zwiększają też utratę wody i soli z organizmu. Może to powodować zawroty głowy, osłabienie, omdlenia i upadki, szczególnie przy szybkim wstawaniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zawroty głowy lub zaćmienie przed oczami przy wstawaniu
- omdlenie lub upadek
- silne pragnienie, suchość w ustach, oddawanie małych ilości moczu
- kurcze mięśni lub wyraźne osłabienie
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- splątanie lub nadmierna senność
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy zalecić pacjentowi unikanie alkoholu lub ograniczenie go do okazjonalnych, niewielkich ilości oraz unikanie picia w okresie najsilniejszego działania moczopędnego po przyjęciu dawki. Pacjent powinien wstawać powoli i dbać o odpowiednie nawodnienie. U osób regularnie pijących alkohol należy kontrolować ciśnienie tętnicze, stężenia elektrolitów i czynność nerek, a w razie wymiotów, biegunki lub objawów odwodnienia skonsultować dalsze dawkowanie furosemidu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Najczęstszym skutkiem są zawroty głowy, osłabienie i spadki ciśnienia przy wstawaniu, które mogą prowadzić do omdleń i upadków. Odwodnienie i hipowolemia są przeciwwskazaniami do stosowania furosemidu[1] Picie dużych ilości alkoholu, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, może do nich doprowadzić i zwiększyć ryzyko ostrego uszkodzenia nerek. Hipokaliemia zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym torsades de pointes, oraz nasila toksyczność digoksyny[1]
Mechanizm
Alkohol nasila działanie hipotensyjne furosemidu, co wynika z sumowania się efektów obu substancji. ChPL jednego z produktów furosemidu wymienia alkohol w punkcie 4.5 jako czynnik nasilający działanie hipotensyjne[1] Pozostałe charakterystyki furosemidu nie wspominają o alkoholu. Etanol rozszerza naczynia krwionośne i hamuje wydzielanie wazopresyny, co zwiększa utratę wody z moczem. Furosemid jako diuretyk pętlowy zmniejsza objętość krwi krążącej oraz zwiększa utratę sodu, potasu i magnezu. Skutkiem jest większe ryzyko niedociśnienia, zwłaszcza ortostatycznego, odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Przewlekłe nadużywanie alkoholu samo sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, a także uszkodzeniu wątroby, które wraz z zaburzeniami elektrolitowymi może przyspieszyć rozwój encefalopatii wątrobowej.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie sodu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- stężenie kreatyniny w surowicy
- objawy odwodnienia
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych niedociśnienie ortostatyczne i odwodnienie po alkoholu częściej prowadzą do upadków i złamań, a także do pogorszenia czynności nerek. |
| Duża ilość lub upojenie alkoholoweilość alkoholu · alkohol | ryzyko rośnie | Duże ilości alkoholu, zwłaszcza z wymiotami lub biegunką, mogą prowadzić do hipowolemii i odwodnienia, które są przeciwwskazaniami do stosowania furosemidu, oraz do ostrego uszkodzenia nerek. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · alkohol | inne zalecenie | U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy regularnie kontrolować stężenia potasu, sodu i magnezu oraz czynność wątroby i nerek, ponieważ zaburzenia elektrolitowe i choroba wątroby nasilają ryzyko arytmii i encefalopatii wątrobowej, która jest przeciwwskazaniem do stosowania furosemidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 199
Połączenie przeciwwskazaneAmfoterycyna+ NeomycynaNie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego amfoterycyną B.Nie używaj leków z neomycyną w czasie leczenia amfoterycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj leków z neomycyną w czasie leczenia amfoterycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Amfoterycyna i neomycyna mogą uszkadzać nerki, a neomycyna także słuch i zmysł równowagi. Stosowane razem nasilają to działanie, dlatego nie łączy się ich. Dotyczy to również neomycyny w aerozolu na skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie mniejszej ilości moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i chwiejny chód
- nasilone osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego amfoterycyną B.[1][2] Na czas leczenia amfoterycyną B zamień neomycynę na miejscowy antybiotyk bez działania nefro- i ototoksycznego. Jeżeli pacjent przyjmuje jednocześnie inne leki nefrotoksyczne, kontroluj szczególnie dokładnie czynność nerek.[3]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny oraz ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika przez neomycynę. Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.[1] Ryzyko jest największe, gdy neomycyna wchłania się do krwi, czyli przy stosowaniu na uszkodzoną lub dużą powierzchnię skóry.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem nefrotoksycznym, a przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych wymaga dokładnej kontroli czynności nerek.[3] Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi.[1][2] Pogorszenie przesączania kłębuszkowego wywołane przez amfoterycynę B może dodatkowo zmniejszać wydalanie wchłoniętej neomycyny i zwiększać jej toksyczność dla nerek i ucha wewnętrznego.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- słuch i szumy uszne
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub miejscowadroga podania · amfoterycyna | ryzyko maleje | Amfoterycyna B podawana doustnie lub miejscowo praktycznie nie wchłania się do krwi i nie działa nefrotoksycznie, więc sumowanie toksyczności z neomycyną nie zachodzi. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek wydalanie wchłoniętej neomycyny jest wolniejsze, a dodatkowe uszkodzenie nerek przez amfoterycynę B łatwiej prowadzi do ich niewydolności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Połączenie przeciwwskazaneAntybiotyki okulistyczne (np. tobramycyna, netylmycyna)+ Diuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania.Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Stosuj antybiotyk do oczu i lek moczopędny tak, jak zalecił lekarz, i nie przedłużaj leczenia kroplami lub maścią do oczu bez porozumienia z lekarzem.
Antybiotyki do oczu, takie jak tobramycyna czy netylmycyna, możesz stosować razem z lekami moczopędnymi, takimi jak furosemid czy torasemid. Z kropli i maści do oczu do krwi przedostaje się bardzo mało leku, więc nie wzmacnia on działania leku moczopędnego na uszy i nerki. Ostrożność jest potrzebna dopiero wtedy, gdy podobny antybiotyk dostajesz w zastrzyku lub kroplówce.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego w kroplach lub maści do oczu i diuretyku pętlowego nie trzeba zmieniać leczenia ani dawkowania. Dotyczy to jednakowo tobramycyny i netylmycyny podawanych do oka oraz furosemidu i torasemidu. Należy upewnić się, że aminoglikozyd jest stosowany wyłącznie miejscowo do oka i przez zalecany czas. Jeżeli pacjent otrzymuje jednocześnie aminoglikozyd ogólnie (dożylnie lub domięśniowo), obowiązuje postępowanie jak przy interakcji niekorzystnej – unikanie połączenia albo ścisłe monitorowanie słuchu, czynności nerek i stężenia aminoglikozydu[1].
Skutek kliniczny
Przy miejscowym stosowaniu antybiotyku aminoglikozydowego do oka razem z diuretykiem pętlowym nie oczekuje się klinicznie istotnego nasilenia ototoksyczności ani nefrotoksyczności. Ryzyko szumów usznych, niedosłuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek staje się realne dopiero przy ogólnym podaniu aminoglikozydu, zwłaszcza z dożylnym diuretykiem pętlowym w dużej dawce.
Mechanizm
Aminoglikozydy (tobramycyna, netylmycyna) i diuretyki pętlowe (furosemid, torasemid) mogą każdy z osobna uszkadzać ucho wewnętrzne[2]. Aminoglikozydy dodatkowo uszkadzają nerki. Przy podaniu ogólnym ich działanie ototoksyczne sumuje się, a odwodnienie po diuretyku może zwiększać stężenie aminoglikozydu w surowicy i w perylimfie. Po miejscowym podaniu do worka spojówkowego wchłanianie aminoglikozydu do krwi jest znikome, więc nie powstaje stężenie, które mogłoby nasilić toksyczność diuretyku pętlowego.
Monitorować
- Weryfikacja drogi podania aminoglikozydu (tylko miejscowo do oka)
- Przy podaniu ogólnym aminoglikozydu – kreatynina i eGFR, stężenie aminoglikozydu, słuch i równowaga, nawodnienie i elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| Ogólnoustrojowa (dożylnie lub domięśniowo)droga podania · antybiotyki okulistyczne | ryzyko rośnie | Przy ogólnym podaniu tobramycyny lub netylmycyny razem z diuretykiem pętlowym ototoksyczność i nefrotoksyczność sumują się, a ryzyko rośnie przy dożylnym podaniu diuretyku w dużej dawce, odwodnieniu i niewydolności nerek. Należy unikać połączenia albo monitorować stężenie aminoglikozydu, czynność nerek, słuch i nawodnienie. |
| Noworodki i wcześniakiwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U noworodków, zwłaszcza wcześniaków, względne wchłanianie ogólne leków podawanych do oka jest większe, a czynność nerek niedojrzała. Przy jednoczesnym podawaniu diuretyku pętlowego warto ograniczyć czas leczenia okulistycznego do niezbędnego minimum i zwracać uwagę na czynność nerek. |
Źródła
- Triggs E, Charles B. Pharmacokinetics and therapeutic drug monitoring of gentamicin in the elderly. Clin Pharmacokinet. 1999;37(4):331-41. doi: 10.2165/00003088-199937040-00004. PMID: 10554048.
- Schacht J. Molecular mechanisms of drug-induced hearing loss. Hear Res. 1986;22:297-304. doi: 10.1016/0378-5955(86)90105-x. PMID: 3015857.
Połączenie przeciwwskazaneFurosemid+ KetoprofenFurosemid łącz z ketoprofenem podawanym ogólnie tylko wtedy, gdy jest to konieczne, a u pacjentów na intensywnej terapii moczopędnej ketoprofenu nie stosuje się.Nie przyjmuj ketoprofenu na własną rękę, gdy bierzesz furosemid – zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, a jeśli oba leki przepisał lekarz, dbaj o odpowiednie nawodnienie.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj ketoprofenu na własną rękę, gdy bierzesz furosemid – zapytaj farmaceutę o inny lek przeciwbólowy, a jeśli oba leki przepisał lekarz, dbaj o odpowiednie nawodnienie.
Ketoprofen, lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, może osłabiać działanie furosemidu, przez co w organizmie zatrzymuje się więcej wody, a ciśnienie może rosnąć. Oba leki przyjmowane razem mogą też obciążać nerki, szczególnie gdy organizm jest odwodniony i u osób starszych. Jeśli lekarz zalecił oba leki, pij odpowiednią ilość płynów i obserwuj, czy nie pojawiają się niepokojące objawy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- obrzęki nóg lub kostek
- szybki przyrost masy ciała
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- narastająca duszność
- silne osłabienie lub zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Furosemid łącz z ketoprofenem podawanym ogólnie tylko wtedy, gdy jest to konieczne, a u pacjentów na intensywnej terapii moczopędnej ketoprofenu nie stosuje się[1]. Przed rozpoczęciem leczenia skojarzonego wyrównaj nawodnienie pacjenta i po włączeniu ketoprofenu starannie kontroluj czynność nerek[2][3]. Stosuj najmniejszą skuteczną dawkę ketoprofenu przez możliwie krótki czas i obserwuj odpowiedź diuretyczną, masę ciała oraz ciśnienie tętnicze. Szczególnej ostrożności wymaga dodatkowe stosowanie inhibitora ACE lub antagonisty receptora angiotensyny II, bo każdy z tych leków dodatkowo zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek[3]. W leczeniu bólu bez komponenty zapalnej rozważ paracetamol.
Skutek kliniczny
Połączenie osłabia działanie moczopędne i hipotensyjne furosemidu, co może prowadzić do zatrzymania płynów, nasilenia obrzęków, wzrostu ciśnienia tętniczego i zaostrzenia niewydolności serca[2]. Zwiększa się też ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, zwłaszcza u osób odwodnionych i w podeszłym wieku[2][3].
Mechanizm
Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn w nerkach, a to one podtrzymują przepływ krwi przez nerki i wspomagają wydalanie sodu wywołane przez furosemid. W efekcie działanie moczopędne furosemidu słabnie[2]. Jednocześnie furosemid zmniejsza objętość płynów, a ukrwienie nerki u osoby z niedoborem płynów w dużym stopniu zależy od prostaglandyn, dlatego łączne działanie obu leków zmniejsza przepływ krwi przez nerki i sprzyja ich ostremu uszkodzeniu[2][3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR po włączeniu ketoprofenu
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- diureza i masa ciała
- obrzęki i objawy niewydolności serca
- ciśnienie tętnicze
- stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Intensywna terapia moczopędnadawka · furosemid | ryzyko rośnie | Podczas intensywnej terapii moczopędnej ketoprofen jest przeciwwskazany. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany miejscowo na skórę osiąga małe stężenia we krwi, dlatego ryzyko osłabienia działania furosemidu i uszkodzenia nerek jest znacznie mniejsze niż przy podaniu doustnym. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów w podeszłym wieku ryzyko pogorszenia czynności nerek podczas skojarzenia NLPZ z lekami moczopędnymi jest większe i wymaga szczególnej ostrożności. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Ketoprofenu nie stosuje się u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ketoflix 50 mg, granulat do sporządzania roztworu doustnego, w saszetce. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ketoflix-100423111/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Okitask 25 mg, granulat powlekany. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/okitask-100358098/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ FurosemidNeomycyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących furosemid ani inne leki ototoksyczne i nefrotoksyczne.Jeśli bierzesz furosemid, nie stosuj neomycyny i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz furosemid, nie stosuj neomycyny i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Neomycyny nie stosuje się razem z furosemidem. Oba leki mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Uszkodzenie słuchu może być trwałe. Ryzyko jest większe, gdy smarujesz neomycyną rany, owrzodzenia lub duże powierzchnie skóry.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanego ucha
- zawroty głowy i problemy z równowagą
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki, silne pragnienie lub suchość w ustach
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Neomycyny nie stosuje się u pacjentów przyjmujących furosemid ani inne leki ototoksyczne i nefrotoksyczne.[1][2] U pacjenta leczonego furosemidem należy wybrać miejscowy lek przeciwbakteryjny bez działania ototoksycznego. Jeśli lekarz mimo to zdecyduje o jednoczesnym leczeniu, trzeba częściej kontrolować słuch i czynność nerek oraz dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta.[3] Neomycyny nie nakłada się na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia żylakowate.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia układu ślimakowo-przedsionkowego, czyli niedosłuchu, szumów usznych i zaburzeń równowagi, które mogą być trwałe.[3] Rośnie także ryzyko nefrotoksyczności i ostrego uszkodzenia nerek, zwłaszcza u osób odwodnionych.[3]
Mechanizm
Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu ototoksycznym i nefrotoksycznym, a furosemid jako diuretyk pętlowy również uszkadza ucho wewnętrzne, więc ich działania toksyczne na narząd słuchu i równowagi sumują się.[3] Furosemid może ponadto prowadzić do odwodnienia i niedoboru płynów, które zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, a tym samym nasilają nefrotoksyczność aminoglikozydu.[3] Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi nasila jej toksyczność.[1] Przy stosowaniu na skórę znaczenie ma wchłanianie ogólnoustrojowe, które rośnie przy aplikacji na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie i owrzodzenia.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- słuch (szumy uszne, niedosłuch)
- równowaga i zawroty głowy
- czynność nerek (kreatynina)
- stan nawodnienia i bilans płynów
- elektrolity (potas, sód)
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące lub owrzodzeniadroga podania · neomycyna | ryzyko rośnie | Aplikacja na uszkodzoną skórę i duże powierzchnie zwiększa wchłanianie ogólnoustrojowe neomycyny, a takie stosowanie jest samo w sobie przeciwwskazane. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefro- i ototoksycznymi nasila jej toksyczność. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Niewydolność nerek, odwodnienie i niedobór płynów zwiększają ryzyko ostrego uszkodzenia nerek przy łączeniu furosemidu z lekami nefrotoksycznymi. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bopediat 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bopediat-100541440/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneDiuretyki pętlowe (np. torasemid, furosemid)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaPołączenie diuretyku pętlowego z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane.Nie przyjmuj leku moczopędnego z grupy diuretyków pętlowych razem z lekiem na żołądek, który może zaburzać rytm serca, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj leku moczopędnego z grupy diuretyków pętlowych razem z lekiem na żołądek, który może zaburzać rytm serca, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy zamiennik.
Leki moczopędne, takie jak furosemid i torasemid, wypłukują z organizmu potas i magnez. Gdy jest ich za mało, serce staje się bardziej wrażliwe na leki, które mogą zaburzać jego rytm. Takim lekiem jest cyzapryd stosowany na przyspieszenie opróżniania żołądka, dlatego nie łączy się go z tymi lekami moczopędnymi. Inne leki z tej grupy, czyli itopryd i metoklopramid, nie stwarzają takiego ryzyka.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- osłabienie mięśni lub skurcze łydek
- silne wymioty lub biegunka
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie diuretyku pętlowego z prokinetykiem wydłużającym odstęp QT jest przeciwwskazane. Cyzaprydu nie stosuje się u pacjentów przyjmujących furosemid lub torasemid ani u osób z niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią. Gdy potrzebny jest lek prokinetyczny, należy wybrać itopryd albo krótkotrwale metoklopramid przy prawidłowym stężeniu potasu i magnezu. Jeśli pacjent już przyjmuje oba leki, trzeba odstawić cyzapryd, oznaczyć elektrolity i wykonać EKG.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu, w tym torsade de pointes, omdlenia i nagły zgon sercowy. Ryzyko jest największe przy dużych dawkach diuretyku, wymiotach lub biegunce, niewydolności serca i u osób starszych.
Mechanizm
Diuretyki pętlowe zwiększają wydalanie potasu i magnezu z moczem, co prowadzi do hipokaliemii i hipomagnezemii. Niedobór tych elektrolitów spowalnia repolaryzację mięśnia sercowego i wzmacnia działanie leków blokujących kanały potasowe hERG. Cyzapryd blokuje te kanały i wydłuża odstęp QT, a na tle zaburzeń elektrolitowych ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes rośnie wielokrotnie. Mechanizm dotyczy obu diuretyków pętlowych, czyli furosemidu i torasemidu, ale po stronie prokinetyków wyłącznie cyzaprydu.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG z oceną odstępu QTc
- kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia
Kiedy ocena się zmienia
| Duże dawki lub podanie dożylnedawka · diuretyki pętlowe | ryzyko rośnie | Duże dawki diuretyku pętlowego i podanie dożylne szybciej i silniej obniżają stężenie potasu i magnezu, co zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i przyjmowanie kilku leków wydłużających QT jednocześnie. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy niewydolności nerek trudniej utrzymać prawidłowe stężenia elektrolitów, a często stosuje się większe dawki diuretyków pętlowych. |
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ MikonazolNie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B.Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.
Mikonazol może osłabiać działanie amfoterycyny, czyli silnego leku przeciwgrzybiczego podawanego we wlewie dożylnym. Oba leki zwalczają grzyby, ale działają w sposób, który może się wzajemnie znosić. Amfoterycynę podaje się zwykle w szpitalu, więc to lekarz decyduje, czy dodatkowy lek miejscowy jest potrzebny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia grzybiczego
- utrzymująca się gorączka mimo leczenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B[1]. Jeśli pacjentka otrzymuje amfoterycynę B dożylnie, lekarz powinien ocenić, czy dodatkowy miejscowy lek z grupy azoli jest potrzebny. Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj odpowiedź kliniczną na leczenie przeciwgrzybicze.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego amfoterycyną B. Ryzyko jest największe, gdy oba leki działają w tym samym miejscu zakażenia. Przy dożylnej amfoterycynie i miejscowym mikonazolu ekspozycja ogólnoustrojowa na mikonazol jest ograniczona, więc znaczenie kliniczne jest prawdopodobnie niewielkie, ale nie zostało wykluczone.
Mechanizm
Mikonazol osłabia działanie antybiotyków polienowych, do których należy amfoterycyna B[1]. Mikonazol jako pochodna imidazolu hamuje syntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzyba, a amfoterycyna B działa, wiążąc się właśnie z ergosterolem. Mniej ergosterolu w błonie oznacza mniej miejsc wiązania dla polienu, co może osłabiać jego działanie grzybobójcze.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
- wyniki posiewów mykologicznych przy braku poprawy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Mikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę działa w innym miejscu niż dożylna amfoterycyna B, a jego wchłanianie jest minimalne, więc ryzyko osłabienia leczenia ogólnoustrojowego jest małe. Poinformuj pacjenta o konieczności zgłaszania braku poprawy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ Lukrecja (lek)Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B.Nie pij herbatek ani nie stosuj syropów z lukrecją w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli już je przyjmowałeś, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij herbatek ani nie stosuj syropów z lukrecją w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli już je przyjmowałeś, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Amfoterycyna, lek przeciwgrzybiczy podawany w kroplówce, może obniżać poziom potasu i magnezu we krwi. Lukrecja, także w herbatkach i syropach, również obniża potas i może podnosić ciśnienie. Razem mogą bardziej obniżyć potas, co grozi osłabieniem mięśni i zaburzeniami rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- obrzęki nóg
- bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B. Korzeń lukrecji nie powinien być stosowany łącznie z lekami nasilającymi zaburzenia wodno-elektrolitowe.[1] Jeśli pacjent przyjmował lukrecję przed rozpoczęciem leczenia, odstaw ją i oceń stężenie potasu i magnezu, a w razie potrzeby wyrównaj niedobory.
Skutek kliniczny
Nasilona hipokaliemia i hipomagnezemia z ryzykiem osłabienia mięśni, rabdomiolizy i zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów otrzymujących glikozydy naparstnicy lub leki wydłużające QT. Lukrecja może też powodować wzrost ciśnienia tętniczego i obrzęki.
Mechanizm
Amfoterycyna B uszkadza kanaliki nerkowe i zwiększa utratę potasu i magnezu z moczem. Glicyryzyna z korzenia lukrecji hamuje inaktywację kortyzolu w nerce, co daje obraz rzekomego hiperaldosteronizmu z zatrzymaniem sodu i wody oraz utratą potasu. Oba działania sumują się i nasilają hipokaliemię. Korzenia lukrecji nie łączy się z lekami, które mogą nasilać zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej.[1]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie przez kilka dni lub dłużejczas leczenia · lukrecja (lek) | ryzyko rośnie | Działanie mineralokortykoidowe glicyryzyny narasta przy regularnym i dłuższym stosowaniu lukrecji, więc ryzyko hipokaliemii rośnie z czasem jej przyjmowania. |
| Obniżona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek amfoterycyna B łatwiej nasila zaburzenia elektrolitowe, a należy szczególnie dokładnie kontrolować czynność nerek przy jednoczesnym stosowaniu innych leków obciążających nerki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ AmikacynaUnikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi i równowadze. Dlatego lekarz zwykle stara się ich nie łączyć, a jeśli musi, często bada twoją krew i słuch.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkania uszu
- zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch[1]. U pacjentów otrzymujących amfoterycynę B z innymi lekami nefrotoksycznymi szczególnie dokładnie kontroluj czynność nerek[2]. Rozważ przeciwgrzybiczy lek o mniejszej nefrotoksyczności albo postać lipidową amfoterycyny zamiast niezwiązanej. Dawkuj amikacynę według stężeń we krwi i aktualnej czynności nerek, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i uzupełniaj potas oraz magnez. Nie mieszaj amikacyny z amfoterycyną w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej, ponieważ są one niezgodne chemicznie[1].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ostre uszkodzenie nerek z narastaniem kreatyniny, a wtórnie nasilona ototoksyczność amikacyny wskutek jej kumulacji. Możliwe są też hipokaliemia i hipomagnezemia, które sprzyjają zaburzeniom rytmu serca i osłabieniu mięśni. Ryzyko jest największe przy wyjściowo upośledzonej czynności nerek, odwodnieniu, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu kolejnych leków nefrotoksycznych.
Mechanizm
Amfoterycyna B i amikacyna uszkadzają nerki niezależnymi mechanizmami, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Toksyczność amikacyny nasilają inne leki przeciwzakaźne o działaniu nefro-, oto- lub neurotoksycznym, w tym amfoterycyna B[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane amfoterycyną zmniejsza wydalanie amikacyny, co prowadzi do jej kumulacji i zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też powodować utratę potasu i magnezu z moczem.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR (wyjściowo i regularnie w trakcie leczenia)
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie amikacyny we krwi (stężenie minimalne)
- słuch (audiometria) i objawy przedsionkowe – szum uszny, zawroty głowy, zaburzenia równowagi
Bezpieczniejsze alternatywy
kaspofunginamykafunginaanidulafunginaworykonazolizawukonazolposakonazolflukonazol
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR (upośledzona czynność nerek)eGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wyjściowa niewydolność nerek zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji amikacyny. Wymaga wyboru mniej nefrotoksycznego leku przeciwgrzybiczego lub dawkowania amikacyny ściśle według stężeń we krwi. |
| Postać lipidowa (kompleks lipidowy lub liposomy)postać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. Ryzyko interakcji maleje, ale kontrola czynności nerek pozostaje konieczna. |
| Wziewna (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ogólnoustrojowa ekspozycja na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc addytywna nefrotoksyczność jest mniej prawdopodobna. Kontrola czynności nerek i słuchu jest nadal wskazana, zwłaszcza przy upośledzonej czynności nerek. |
| Leczenie skojarzone dłuższe niż kilka dniczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Nefrotoksyczność i ototoksyczność obu leków narastają z czasem leczenia i dawką skumulowaną. Przy dłuższym skojarzeniu zagęść monitorowanie kreatyniny, elektrolitów i stężeń amikacyny. |
| Podanie w tym samym roztworze lub tej samej linii infuzyjnejkolejność włączenia · amfoterycyna | inne zalecenie | Amikacyna jest chemicznie niezgodna z amfoterycyną, dlatego leków nie wolno mieszać w jednym roztworze ani podawać przez wspólną linię bez przepłukania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.