Interakcje / Amfoterycyna / Amfoterycyna i lukrecja (lek)

Amfoterycyna i lukrecja (lek)

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B.

Nie pij herbatek ani nie stosuj syropów z lukrecją w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli już je przyjmowałeś, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ Lukrecja (lek)Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B.Nie pij herbatek ani nie stosuj syropów z lukrecją w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli już je przyjmowałeś, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij herbatek ani nie stosuj syropów z lukrecją w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli już je przyjmowałeś, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.

Amfoterycyna, lek przeciwgrzybiczy podawany w kroplówce, może obniżać poziom potasu i magnezu we krwi. Lukrecja, także w herbatkach i syropach, również obniża potas i może podnosić ciśnienie. Razem mogą bardziej obniżyć potas, co grozi osłabieniem mięśni i zaburzeniami rytmu serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

osłabienie lub skurcze mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca
obrzęki nóg
bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B. Korzeń lukrecji nie powinien być stosowany łącznie z lekami nasilającymi zaburzenia wodno-elektrolitowe.^[1] Jeśli pacjent przyjmował lukrecję przed rozpoczęciem leczenia, odstaw ją i oceń stężenie potasu i magnezu, a w razie potrzeby wyrównaj niedobory.

Skutek kliniczny

Nasilona hipokaliemia i hipomagnezemia z ryzykiem osłabienia mięśni, rabdomiolizy i zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów otrzymujących glikozydy naparstnicy lub leki wydłużające QT. Lukrecja może też powodować wzrost ciśnienia tętniczego i obrzęki.

Mechanizm

Amfoterycyna B uszkadza kanaliki nerkowe i zwiększa utratę potasu i magnezu z moczem. Glicyryzyna z korzenia lukrecji hamuje inaktywację kortyzolu w nerce, co daje obraz rzekomego hiperaldosteronizmu z zatrzymaniem sodu i wody oraz utratą potasu. Oba działania sumują się i nasilają hipokaliemię. Korzenia lukrecji nie łączy się z lekami, które mogą nasilać zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej.^[1]

Monitorować

stężenie potasu w surowicy
stężenie magnezu w surowicy
EKG
ciśnienie tętnicze
obrzęki

Bezpieczniejsze alternatywy

tymianekliść bluszczuprawoślaz

Kiedy ocena się zmienia

Stosowanie przez kilka dni lub dłużejczas leczenia · lukrecja (lek)	ryzyko rośnie	Działanie mineralokortykoidowe glicyryzyny narasta przy regularnym i dłuższym stosowaniu lukrecji, więc ryzyko hipokaliemii rośnie z czasem jej przyjmowania.
Obniżona czynność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek amfoterycyna B łatwiej nasila zaburzenia elektrolitowe, a należy szczególnie dokładnie kontrolować czynność nerek przy jednoczesnym stosowaniu innych leków obciążających nerki.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAmfoterycynaa alkoholZaleca się, aby w czasie leczenia amfoterycyną B nie spożywać alkoholu, ponieważ terapia dotyczy ciężkich zakażeń grzybiczych, a alkohol może nasilać zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie.Nie pij alkoholu w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, powiedz o nich lekarzowi lub pielęgniarce.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Nie pij alkoholu w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, powiedz o nich lekarzowi lub pielęgniarce.

Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie amfoterycyny. Ten lek może jednak obciążać nerki i obniżać poziom potasu oraz magnezu we krwi, a alkohol może te problemy nasilać i powodować odwodnienie. Leczysz poważne zakażenie, więc twój organizm potrzebuje teraz wsparcia, a nie dodatkowego obciążenia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

skurcze lub osłabienie mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca
silne nudności lub wymioty
zmniejszona ilość oddawanego moczu
nasilone pragnienie lub zawroty głowy

ChPL: brak wzmianki
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się, aby w czasie leczenia amfoterycyną B nie spożywać alkoholu, ponieważ terapia dotyczy ciężkich zakażeń grzybiczych, a alkohol może nasilać zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie. U pacjentów nadużywających alkoholu należy częściej kontrolować stężenie potasu, magnezu i kreatyniny w surowicy oraz zadbać o odpowiednie nawodnienie i suplementację elektrolitów.

Skutek kliniczny

Możliwe jest nasilenie hipokaliemii i hipomagnezemii, pogorszenie czynności nerek przy odwodnieniu oraz nasilenie nudności i wymiotów. Brak opisów przypadków potwierdzających klinicznie istotną interakcję.

Mechanizm

Interakcja amfoterycyny B z alkoholem nie jest opisana, a możliwe ryzyko wynika z addycji działań niepożądanych obu substancji. ChPL amfoterycyny B w postaci kompleksu lipidowego nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach^[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych charakterystyka zaleca szczególnie dokładną kontrolę czynności nerek^[1]. Amfoterycyna B powoduje utratę potasu i magnezu przez nerki, a alkohol, zwłaszcza w dużych ilościach i przy przewlekłym nadużywaniu, sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, odwodnieniu oraz nudnościom i wymiotom. Odwodnienie nasila przednerkowe uszkodzenie nerek, a zaburzenia elektrolitowe zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.

Monitorować

stężenie kreatyniny w surowicy
stężenie potasu w surowicy
stężenie magnezu w surowicy
stan nawodnienia
EKG przy istotnej hipokaliemii lub hipomagnezemii

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent	ryzyko rośnie	Duże dawki etanolu nasilają odwodnienie, wymioty oraz utratę potasu i magnezu, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności amfoterycyny B i zaburzeń rytmu serca. Wymagane jest ścisłe monitorowanie elektrolitów i kreatyniny.
Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu często występują wyjściowe niedobory potasu i magnezu oraz niedożywienie, co zwiększa ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych podczas leczenia amfoterycyną B. Należy ocenić elektrolity przed rozpoczęciem terapii i częściej je kontrolować.
Postać lipidowa lub liposomalnapostać · alkohol	ryzyko maleje	Postać w kompleksie lipidowym wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż niezwiązana amfoterycyna B, dlatego addycyjne ryzyko nerkowe jest prawdopodobnie mniejsze niż przy postaci konwencjonalnej.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Lukrecja (lek) a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 115

Połączenie przeciwwskazaneAmfoterycyna+ NeomycynaNie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego amfoterycyną B.Nie używaj leków z neomycyną w czasie leczenia amfoterycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj leków z neomycyną w czasie leczenia amfoterycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.

Amfoterycyna i neomycyna mogą uszkadzać nerki, a neomycyna także słuch i zmysł równowagi. Stosowane razem nasilają to działanie, dlatego nie łączy się ich. Dotyczy to również neomycyny w aerozolu na skórę.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

oddawanie mniejszej ilości moczu
obrzęki nóg lub twarzy
szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy i chwiejny chód
nasilone osłabienie lub skurcze mięśni

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego amfoterycyną B.^[1]^[2] Na czas leczenia amfoterycyną B zamień neomycynę na miejscowy antybiotyk bez działania nefro- i ototoksycznego. Jeżeli pacjent przyjmuje jednocześnie inne leki nefrotoksyczne, kontroluj szczególnie dokładnie czynność nerek.^[3]

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny oraz ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika przez neomycynę. Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.^[1] Ryzyko jest największe, gdy neomycyna wchłania się do krwi, czyli przy stosowaniu na uszkodzoną lub dużą powierzchnię skóry.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem nefrotoksycznym, a przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych wymaga dokładnej kontroli czynności nerek.^[3] Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi.^[1]^[2] Pogorszenie przesączania kłębuszkowego wywołane przez amfoterycynę B może dodatkowo zmniejszać wydalanie wchłoniętej neomycyny i zwiększać jej toksyczność dla nerek i ucha wewnętrznego.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza
stężenie potasu i magnezu w surowicy
słuch i szumy uszne
zawroty głowy i zaburzenia równowagi

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowy mupirocyna

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub miejscowadroga podania · amfoterycyna	ryzyko maleje	Amfoterycyna B podawana doustnie lub miejscowo praktycznie nie wchłania się do krwi i nie działa nefrotoksycznie, więc sumowanie toksyczności z neomycyną nie zachodzi.
Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna	ryzyko rośnie	Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek wydalanie wchłoniętej neomycyny jest wolniejsze, a dodatkowe uszkodzenie nerek przez amfoterycynę B łatwiej prowadzi do ich niewydolności.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAcetazolamid+ Lukrecja (lek)Nie łącz korzenia lukrecji z acetazolamidem i na czas leczenia zaproponuj inny preparat ziołowy.Nie pij naparów z korzenia lukrecji, dopóki przyjmujesz acetazolamid, i zapytaj farmaceutę o inny ziołowy preparat.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij naparów z korzenia lukrecji, dopóki przyjmujesz acetazolamid, i zapytaj farmaceutę o inny ziołowy preparat.

Acetazolamid i korzeń lukrecji obniżają ilość potasu w organizmie, a razem mogą obniżyć go za bardzo. Lukrecja zatrzymuje też w organizmie sól i wodę, więc może podnosić ciśnienie i osłabiać działanie acetazolamidu. Niski potas osłabia mięśnie i może zaburzać pracę serca.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

osłabienie lub kurcze mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca
obrzęki nóg
bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie
duże zmęczenie lub senność

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz korzenia lukrecji z acetazolamidem i na czas leczenia zaproponuj inny preparat ziołowy. Korzenia lukrecji nie stosuje się łącznie z lekami moczopędnymi ani z innymi lekami nasilającymi zaburzenia wodno-elektrolitowe^[1]. Acetazolamidu nie stosuje się przy obniżonym stężeniu potasu lub sodu we krwi^[2]. Jeśli pacjent przyjmował już oba produkty, oznacz potas i sód oraz skontroluj ciśnienie tętnicze.

Skutek kliniczny

Hipokaliemia z osłabieniem mięśni, kurczami i ryzykiem zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u osób przyjmujących glikozydy nasercowe. Możliwy wzrost ciśnienia tętniczego, obrzęki i osłabienie działania moczopędnego oraz przeciwnadciśnieniowego.

Mechanizm

Acetazolamid zwiększa nerkowe wydalanie potasu i może wywołać kwasicę metaboliczną. Glicyryzyna z korzenia lukrecji hamuje inaktywację kortyzolu w nerce, co daje obraz rzekomego hiperaldosteronizmu z utratą potasu oraz zatrzymaniem sodu i wody. Utrata potasu się sumuje, a zatrzymanie sodu i wody przez lukrecję działa przeciwnie do efektu moczopędnego acetazolamidu.

Monitorować

stężenie potasu w surowicy
stężenie sodu w surowicy
ciśnienie tętnicze
obrzęki i masa ciała
równowaga kwasowo-zasadowa przy dłuższym leczeniu

Bezpieczniejsze alternatywy

prawoślaz tymianekliść bluszczu

Kiedy ocena się zmienia

Stosowanie regularne, wielodnioweczas leczenia · lukrecja (lek)	ryzyko rośnie	Efekt rzekomego hiperaldosteronizmu narasta przy regularnym, dłuższym stosowaniu korzenia lukrecji, więc ryzyko hipokaliemii i wzrostu ciśnienia jest wtedy większe.
Leczenie przewlekłeczas leczenia · acetazolamid	ryzyko rośnie	Przy przewlekłym stosowaniu acetazolamidu utrata potasu i kwasica utrzymują się dłużej, więc dołączenie lukrecji łatwiej prowadzi do istotnych zaburzeń elektrolitowych.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Diuramid 250 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/diuramid-100019829/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ MikonazolNie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B.Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.

Mikonazol może osłabiać działanie amfoterycyny, czyli silnego leku przeciwgrzybiczego podawanego we wlewie dożylnym. Oba leki zwalczają grzyby, ale działają w sposób, który może się wzajemnie znosić. Amfoterycynę podaje się zwykle w szpitalu, więc to lekarz decyduje, czy dodatkowy lek miejscowy jest potrzebny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia grzybiczego
utrzymująca się gorączka mimo leczenia

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: nieznany
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B^[1]. Jeśli pacjentka otrzymuje amfoterycynę B dożylnie, lekarz powinien ocenić, czy dodatkowy miejscowy lek z grupy azoli jest potrzebny. Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj odpowiedź kliniczną na leczenie przeciwgrzybicze.

Skutek kliniczny

Możliwe osłabienie skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego amfoterycyną B. Ryzyko jest największe, gdy oba leki działają w tym samym miejscu zakażenia. Przy dożylnej amfoterycynie i miejscowym mikonazolu ekspozycja ogólnoustrojowa na mikonazol jest ograniczona, więc znaczenie kliniczne jest prawdopodobnie niewielkie, ale nie zostało wykluczone.

Mechanizm

Mikonazol osłabia działanie antybiotyków polienowych, do których należy amfoterycyna B^[1]. Mikonazol jako pochodna imidazolu hamuje syntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzyba, a amfoterycyna B działa, wiążąc się właśnie z ergosterolem. Mniej ergosterolu w błonie oznacza mniej miejsc wiązania dla polienu, co może osłabiać jego działanie grzybobójcze.

Metabolizm i transportery

Mikonazol: umiarkowany inhibitor CYP2C9^[2], inhibitor CYP3A4^[3]

Monitorować

odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
wyniki posiewów mykologicznych przy braku poprawy

Kiedy ocena się zmienia

Na skórędroga podania · mikonazol

ryzyko maleje

Mikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę działa w innym miejscu niż dożylna amfoterycyna B, a jego wchłanianie jest minimalne, więc ryzyko osłabienia leczenia ogólnoustrojowego jest małe. Poinformuj pacjenta o konieczności zgłaszania braku poprawy.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ AmikacynaUnikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.

Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi i równowadze. Dlatego lekarz zwykle stara się ich nie łączyć, a jeśli musi, często bada twoją krew i słuch.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu albo uczucie zatkania uszu
zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
osłabienie lub skurcze mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Unikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch^[1]. U pacjentów otrzymujących amfoterycynę B z innymi lekami nefrotoksycznymi szczególnie dokładnie kontroluj czynność nerek^[2]. Rozważ przeciwgrzybiczy lek o mniejszej nefrotoksyczności albo postać lipidową amfoterycyny zamiast niezwiązanej. Dawkuj amikacynę według stężeń we krwi i aktualnej czynności nerek, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i uzupełniaj potas oraz magnez. Nie mieszaj amikacyny z amfoterycyną w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej, ponieważ są one niezgodne chemicznie^[1].

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to ostre uszkodzenie nerek z narastaniem kreatyniny, a wtórnie nasilona ototoksyczność amikacyny wskutek jej kumulacji. Możliwe są też hipokaliemia i hipomagnezemia, które sprzyjają zaburzeniom rytmu serca i osłabieniu mięśni. Ryzyko jest największe przy wyjściowo upośledzonej czynności nerek, odwodnieniu, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu kolejnych leków nefrotoksycznych.

Mechanizm

Amfoterycyna B i amikacyna uszkadzają nerki niezależnymi mechanizmami, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Toksyczność amikacyny nasilają inne leki przeciwzakaźne o działaniu nefro-, oto- lub neurotoksycznym, w tym amfoterycyna B^[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego^[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane amfoterycyną zmniejsza wydalanie amikacyny, co prowadzi do jej kumulacji i zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też powodować utratę potasu i magnezu z moczem.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR (wyjściowo i regularnie w trakcie leczenia)
diureza i bilans płynów
stężenie potasu i magnezu w surowicy
stężenie amikacyny we krwi (stężenie minimalne)
słuch (audiometria) i objawy przedsionkowe – szum uszny, zawroty głowy, zaburzenia równowagi

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofungina mykafungina anidulafungina worykonazol izawukonazolposakonazolflukonazol

Kiedy ocena się zmienia

Obniżony eGFR (upośledzona czynność nerek)eGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Wyjściowa niewydolność nerek zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji amikacyny. Wymaga wyboru mniej nefrotoksycznego leku przeciwgrzybiczego lub dawkowania amikacyny ściśle według stężeń we krwi.
Postać lipidowa (kompleks lipidowy lub liposomy)postać · amfoterycyna	ryzyko maleje	Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. Ryzyko interakcji maleje, ale kontrola czynności nerek pozostaje konieczna.
Wziewna (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Przy podaniu wziewnym ogólnoustrojowa ekspozycja na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc addytywna nefrotoksyczność jest mniej prawdopodobna. Kontrola czynności nerek i słuchu jest nadal wskazana, zwłaszcza przy upośledzonej czynności nerek.
Leczenie skojarzone dłuższe niż kilka dniczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Nefrotoksyczność i ototoksyczność obu leków narastają z czasem leczenia i dawką skumulowaną. Przy dłuższym skojarzeniu zagęść monitorowanie kreatyniny, elektrolitów i stężeń amikacyny.
Podanie w tym samym roztworze lub tej samej linii infuzyjnejkolejność włączenia · amfoterycyna	inne zalecenie	Amikacyna jest chemicznie niezgodna z amfoterycyną, dlatego leków nie wolno mieszać w jednym roztworze ani podawać przez wspólną linię bez przepłukania.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ GentamycynaJednoczesnego podawania gentamycyny i innych leków nefrotoksycznych należy unikać, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba zintensyfikować kontrolę czynności nerek i słuchu.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy.

Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gentamycyna może też uszkadzać słuch i narząd równowagi, zwłaszcza gdy nerki pracują słabiej. Dlatego lekarze przy takim leczeniu często badają krew i obserwują, ile oddajesz moczu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub chwiejność
osłabienie mięśni lub skurcze

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Jednoczesnego podawania gentamycyny i innych leków nefrotoksycznych należy unikać, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba zintensyfikować kontrolę czynności nerek i słuchu^[1]. Pacjentów otrzymujących oba leki równocześnie lub jeden po drugim należy dokładnie kontrolować^[2]. Czynność nerek kontroluje się szczególnie dokładnie także przy stosowaniu amfoterycyny B w postaci lipidowej^[3]. Gentamycyny nie miesza się z amfoterycyną B w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej^[2]. Warto rozważyć oznaczanie stężenia gentamycyny i dostosowanie dawki do aktualnej czynności nerek.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Przy kumulacji gentamycyny rośnie ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też nasilać utratę elektrolitów, głównie potasu i magnezu.

Mechanizm

Oba leki są nefrotoksyczne, a ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego^[3]. Dożylna amfoterycyna B zwiększa ryzyko nefrotoksyczności gentamycyny^[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie gentamycyny, co może zwiększać jej stężenie we krwi i nasilać ototoksyczność.

Monitorować

stężenie kreatyniny w surowicy
diureza i stan nawodnienia
stężenie gentamycyny w osoczu
potas i magnez w surowicy
słuch i czynność błędnika

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofunginamikafunginaanidulafungina worykonazol flukonazol

Kiedy ocena się zmienia

Lipidowapostać · amfoterycyna	ryzyko maleje	Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana, ale nadal wymaga kontroli czynności nerek.
Miejscowa (gąbka)droga podania · gentamycyna	ryzyko maleje	Przy miejscowym stosowaniu gentamycyny w postaci gąbki narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż po podaniu dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest niższe.
ObniżonyeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Wcześniejsze zaburzenia czynności nerek zwiększają ryzyko dalszego ich uszkodzenia i kumulacji gentamycyny z ototoksycznością.
Leczenie wielodnioweczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu rośnie wraz z czasem jednoczesnego stosowania obu leków.
Podanie jeden po drugimkolejność włączenia · pacjent	inne zalecenie	Dokładna kontrola jest potrzebna także wtedy, gdy leki podaje się kolejno, a nie równocześnie.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin B.Braun 1 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-b-braun-100223599/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ TobramycynaJednoczesnego stosowania tobramycyny z amfoterycyną B należy unikać, a jeśli jest konieczne, trzeba ściśle kontrolować czynność nerek.Regularnie wykonuj zlecone badania krwi, pij odpowiednią ilość płynów i nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem innych leków, zwłaszcza przeciwbólowych z grupy NLPZ i moczopędnych.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Regularnie wykonuj zlecone badania krwi, pij odpowiednią ilość płynów i nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem innych leków, zwłaszcza przeciwbólowych z grupy NLPZ i moczopędnych.

Oba leki mogą obciążać nerki, a przyjmowane razem robią to silniej niż każdy osobno. Gdy nerki pracują gorzej, tobramycyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi oraz równowadze. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi, aby wcześnie wychwycić takie zmiany.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

oddajesz wyraźnie mniej moczu
pojawiają się obrzęki nóg lub twarzy
słyszysz szumy lub dzwonienie w uszach
słyszysz gorzej niż zwykle
masz zawroty głowy lub problemy z utrzymaniem równowagi
odczuwasz osłabienie mięśni lub skurcze

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Jednoczesnego stosowania tobramycyny z amfoterycyną B należy unikać, a jeśli jest konieczne, trzeba ściśle kontrolować czynność nerek^[1]^[2]. Przed włączeniem i w trakcie leczenia oceniaj stężenie kreatyniny, elektrolity i diurezę, a przy tobramycynie dożylnej monitoruj jej stężenia w surowicy i dostosowuj dawkowanie do czynności nerek. Zadbaj o dobre nawodnienie pacjenta i unikaj dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych oraz diuretyków pętlowych^[1]. Jeśli to możliwe, wybierz lipidową postać amfoterycyny B, która jest mniej nefrotoksyczna od postaci niezwiązanej^[2].

Skutek kliniczny

Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek z narastaniem stężenia kreatyniny jest większe niż przy każdym z leków osobno^[2]. Kumulacja tobramycyny może prowadzić do uszkodzenia słuchu i błędnika. Amfoterycyna B sprzyja też utracie potasu i magnezu, co nasila zaburzenia elektrolitowe.

Mechanizm

Oba leki działają nefrotoksycznie, więc ich uszkadzający wpływ na nerki się sumuje. Amfoterycyna B uszkadza kanaliki nerkowe i zmniejsza przesączanie kłębuszkowe, a tobramycyna kumuluje się w komórkach kanalika bliższego^[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie tobramycyny, co podnosi jej stężenie we krwi i dodatkowo zwiększa ryzyko działania nefrotoksycznego i ototoksycznego.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza
potas i magnez w surowicy
stężenie tobramycyny w surowicy przy podaniu dożylnym
słuch, szumy uszne i zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofunginamikafunginaanidulafungina worykonazol pozakonazol izawukonazol

Kiedy ocena się zmienia

Dożylnadroga podania · tobramycyna	ryzyko rośnie	Tobramycyna podawana dożylnie daje znacznie większą ekspozycję ogólnoustrojową niż wziewna, więc ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności jest wyraźnie większe. Konieczne jest monitorowanie stężeń tobramycyny i dostosowanie dawki do czynności nerek.
Wziewnadroga podania · tobramycyna	ryzyko maleje	Po inhalacji do krwi przenika niewielka część tobramycyny, więc ryzyko jest mniejsze, ale łączenie z lekami nefrotoksycznymi nadal nie jest zalecane.
Lipidowapostać · amfoterycyna	ryzyko maleje	Lipidowe postaci amfoterycyny B są mniej nefrotoksyczne niż postać niezwiązana, jednak nadal wymagają kontroli czynności nerek przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydu.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	U pacjentów z wyjściowo upośledzoną czynnością nerek ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i kumulacji tobramycyny jest największe. Rozważ alternatywny lek przeciwgrzybiczy bez działania nefrotoksycznego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ AmisulprydUnikaj łączenia amisulprydu z amfoterycyną B podawaną dożylnie, a gdy obu leków nie da się zastąpić, przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia wyrównuj hipokaliemię i kontroluj elektrolity oraz EKG.Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz amisulpryd, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj jego dawki samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz amisulpryd, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj jego dawki samodzielnie.

Amfoterycyna podawana w kroplówce może obniżać poziom potasu i magnezu we krwi. Gdy tych pierwiastków brakuje, amisulpryd łatwiej wywołuje groźne zaburzenia rytmu serca. Amfoterycyna może też obciążać nerki, przez co amisulpryd może dłużej utrzymywać się w organizmie. Dlatego lekarz zwykle unika tego połączenia albo regularnie sprawdza wyniki krwi i EKG.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

kołatanie serca lub nierówne bicie serca
zawroty głowy
omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
osłabienie lub skurcze mięśni
wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Unikaj łączenia amisulprydu z amfoterycyną B podawaną dożylnie, a gdy obu leków nie da się zastąpić, przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia wyrównuj hipokaliemię i kontroluj elektrolity oraz EKG. Hipokaliemię należy wyrównać^[1]^[2]. W razie znacznego wydłużenia QTc lub trudnej do wyrównania hipokaliemii rozważ odstawienie amisulprydu albo zamianę na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT. Kontroluj czynność nerek i w razie jej pogorszenia rozważ zmniejszenie dawki amisulprydu.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego, zwłaszcza przy niewyrównanej hipokaliemii lub hipomagnezemii. Możliwe nasilenie działań niepożądanych amisulprydu przy pogorszeniu czynności nerek.

Mechanizm

Amfoterycyna B podawana dożylnie zaburza równowagę elektrolitową i powoduje hipokaliemię, a często także hipomagnezemię. Niedobór potasu i magnezu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes wywoływanego przez amisulpryd. Amisulpryd z amfoterycyną B podawaną dożylnie zalicza się do skojarzeń niewskazanych ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu przy zaburzeniach elektrolitowych^[1]. Amfoterycyna jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym^[3]. Ponieważ amisulpryd jest wydalany głównie przez nerki, pogorszenie ich czynności może dodatkowo zwiększać jego stężenie we krwi – ten element ma charakter teoretyczny.

Monitorować

stężenie potasu w surowicy
stężenie magnezu w surowicy
EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
stężenie kreatyniny i eGFR

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Kiedy ocena się zmienia

Doustna lub miejscowadroga podania · amfoterycyna

ryzyko maleje

Amfoterycyna B stosowana doustnie lub miejscowo praktycznie nie wchłania się do krwi i nie powoduje istotnych zaburzeń elektrolitowych, dlatego interakcja z amisulprydem nie ma znaczenia klinicznego.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Masultab 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/masultab-100436303/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaBetametazon+ Lukrecja (lek)Podczas ogólnoustrojowego leczenia betametazonem należy unikać przetworów z korzenia lukrecji.Jeśli dostajesz betametazon w zastrzykach lub tabletkach, nie pij naparów z lukrecji i zapytaj farmaceutę o inne zioła na kaszel.opóźniony (dni)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Jeśli dostajesz betametazon w zastrzykach lub tabletkach, nie pij naparów z lukrecji i zapytaj farmaceutę o inne zioła na kaszel.

Lukrecja może powodować zatrzymanie wody w organizmie, utratę potasu i wzrost ciśnienia. Betametazon podawany w zastrzykach lub tabletkach działa podobnie, więc razem te działania się nasilają. Krem z betametazonem stosowany na mały fragment skóry nie stwarza takiego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

obrzęki nóg lub twarzy
osłabienie lub skurcze mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca
bóle głowy związane z wysokim ciśnieniem

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Podczas ogólnoustrojowego leczenia betametazonem należy unikać przetworów z korzenia lukrecji^[1]. Jeśli pacjent nie chce lub nie może z nich zrezygnować, trzeba kontrolować stężenie potasu i ciśnienie tętnicze oraz obserwować, czy nie pojawiają się obrzęki. Miejscowe stosowanie betametazonu na niewielkie powierzchnie skóry nie wymaga zmiany postępowania.

Skutek kliniczny

Możliwa hipokaliemia, zatrzymanie płynów z obrzękami i wzrost ciśnienia tętniczego. Ciężka hipokaliemia grozi osłabieniem mięśni i zaburzeniami rytmu serca, zwłaszcza u osób przyjmujących leki moczopędne lub glikozydy nasercowe.

Mechanizm

Korzeń lukrecji zaburza gospodarkę wodno-elektrolitową i może znosić działanie leków obniżających ciśnienie, dlatego nie łączy się go z kortykosteroidami^[1]. Glicyryzyna z lukrecji hamuje nerkowy rozkład kortyzolu, co daje obraz rzekomego hiperaldosteronizmu z zatrzymaniem sodu i wody oraz utratą potasu. Ogólnoustrojowo podany betametazon może dodatkowo obniżać stężenie potasu i sprzyjać zatrzymaniu płynów, więc oba działania się sumują.

Metabolizm i transportery

Betametazon: substrat CYP3A4^[2]

Monitorować

stężenie potasu w surowicy
ciśnienie tętnicze
obrzęki i masa ciała

Bezpieczniejsze alternatywy

tymianekliść bluszczuprawoślaz

Kiedy ocena się zmienia

Krem lub maśćpostać · betametazon	ryzyko maleje	Przy miejscowym stosowaniu betametazonu wchłanianie ogólnoustrojowe jest niewielkie i interakcja nie ma znaczenia klinicznego. Wyjątkiem jest długotrwałe stosowanie na duże powierzchnie skóry lub pod opatrunkiem okluzyjnym.
Regularne stosowanie przez wiele dniczas leczenia · lukrecja (lek)	ryzyko rośnie	Działanie mineralokortykoidowe glicyryzyny narasta przy długotrwałym regularnym przyjmowaniu, dlatego ryzyko hipokaliemii i nadciśnienia rośnie z czasem picia naparów.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Betnovate. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/betnovate-100087311/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 14 października 2026

Amfoterycyna i lukrecja (lek)

Niekorzystna interakcja

Nie pij herbatek ani nie stosuj syropów z lukrecją w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli już je przyjmowałeś, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

osłabienie lub skurcze mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca
obrzęki nóg
bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie

Postępowanie

Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B. Korzeń lukrecji nie powinien być stosowany łącznie z lekami nasilającymi zaburzenia wodno-elektrolitowe. Jeśli pacjent przyjmował lukrecję przed rozpoczęciem leczenia, odstaw ją i oceń stężenie potasu i magnezu, a w razie potrzeby wyrównaj niedobory.

Skutek kliniczny

Monitorować

stężenie potasu w surowicy
stężenie magnezu w surowicy
EKG
ciśnienie tętnicze
obrzęki

Charakterystyka produktu leczniczego: niezalecane.