Interakcje / Amfoterycyna / Amfoterycyna i metyloprednizolon
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Przed podaniem metyloprednizolonu choremu leczonemu amfoterycyną potwierdź, że kortykosteroid jest rzeczywiście niezbędny, i stosuj możliwie najmniejszą dawkę przez możliwie najkrótszy czas.
Nie zmieniaj samodzielnie dawki metyloprednizolonu, rób zlecone badania krwi i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli czujesz osłabienie mięśni albo kołatanie serca.
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ MetyloprednizolonPrzed podaniem metyloprednizolonu choremu leczonemu amfoterycyną potwierdź, że kortykosteroid jest rzeczywiście niezbędny, i stosuj możliwie najmniejszą dawkę przez możliwie najkrótszy czas.Nie zmieniaj samodzielnie dawki metyloprednizolonu, rób zlecone badania krwi i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli czujesz osłabienie mięśni albo kołatanie serca.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj samodzielnie dawki metyloprednizolonu, rób zlecone badania krwi i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli czujesz osłabienie mięśni albo kołatanie serca.
Oba leki mogą obniżać poziom potasu we krwi, a razem robią to silniej. Zbyt mało potasu może powodować osłabienie, skurcze mięśni i zaburzenia rytmu serca. Metyloprednizolon osłabia też odporność, co może utrudniać wyleczenie zakażenia grzybiczego. Dlatego lekarz łączy te leki tylko wtedy, gdy jest to konieczne, i regularnie sprawdza wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- duże zmęczenie
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- nasilenie gorączki lub pogorszenie samopoczucia
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przed podaniem metyloprednizolonu choremu leczonemu amfoterycyną potwierdź, że kortykosteroid jest rzeczywiście niezbędny, i stosuj możliwie najmniejszą dawkę przez możliwie najkrótszy czas. Oprócz nadwrażliwości nie ma przeciwwskazań do krótkotrwałego stosowania metyloprednizolonu w ostrych stanach zagrożenia życia lub w terapii zastępczej[1]. W trakcie leczenia regularnie oznaczaj stężenie potasu, magnezu i kreatyniny oraz uzupełniaj niedobory elektrolitów. U chorych otrzymujących jednocześnie glikozydy naparstnicy, leki moczopędne lub leki zwiotczające mięśnie kontrola potasu powinna być szczególnie częsta.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest nasilona hipokaliemia, która zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca, osłabienia mięśni oraz nasila toksyczność glikozydów naparstnicy i działanie leków zwiotczających mięśnie. Niedobór potasu wywołany kortykosteroidem może zwiększać działanie glikozydów nasercowych[1]. Amfoterycyna jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, a u przyjmujących inne leki obciążające nerki należy szczególnie dokładnie kontrolować czynność nerek[2]. Dodatkowo kortykosteroid może pogorszyć przebieg zakażenia grzybiczego i utrudnić jego wyleczenie.
Mechanizm
Amfoterycyna B uszkadza kanaliki nerkowe i zwiększa utratę potasu oraz magnezu z moczem, a glikokortykosteroidy dodatkowo nasilają wydalanie potasu, więc oba leki sumują się w kierunku hipokaliemii. Interakcje niezwiązanej amfoterycyny B z kortykosteroidami i kortykotropiną odnotowano, dlatego przy łączeniu z kortykosteroidami zachowuje się ostrożność[2]. Drugi problem to działanie immunosupresyjne metyloprednizolonu, które może osłabiać kontrolę zakażenia grzybiczego leczonego amfoterycyną. Metyloprednizolonu nie stosuje się w układowych zakażeniach grzybiczych[1][3][4].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- kreatynina i czynność nerek
- EKG przy hipokaliemii lub jednoczesnym stosowaniu glikozydów naparstnicy
- odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
Bezpieczniejsze alternatywy
kaspofunginamikafunginaanidulafungina
Kiedy ocena się zmienia
| Krótkotrwale w ostrym stanie zagrożenia życia lub w terapii zastępczejczas leczenia · metyloprednizolon | inne zalecenie | Oprócz nadwrażliwości nie ma przeciwwskazań do krótkotrwałego stosowania metyloprednizolonu w ostrych stanach zagrożenia życia lub w terapii zastępczej. Obecność układowej grzybicy nie wyklucza wtedy kortykosteroidu, ale kontrola potasu pozostaje konieczna. |
| Dawki immunosupresyjnedawka · metyloprednizolon | ryzyko rośnie | Duże dawki metyloprednizolonu silniej zwiększają utratę potasu i silniej hamują odporność, co nasila ryzyko hipokaliemii i pogorszenia przebiegu grzybicy. |
| Amfoterycyna B niezwiązana (konwencjonalna)postać · amfoterycyna | ryzyko rośnie | Interakcje z kortykosteroidami odnotowano po zastosowaniu niezwiązanej amfoterycyny B, a postać w kompleksie lipidowym wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon 8 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medrol 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medrol-100042308/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metypred 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metypred-100043609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAmfoterycynaa alkoholZaleca się, aby w czasie leczenia amfoterycyną B nie spożywać alkoholu, ponieważ terapia dotyczy ciężkich zakażeń grzybiczych, a alkohol może nasilać zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie.Nie pij alkoholu w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, powiedz o nich lekarzowi lub pielęgniarce.nieznanyteoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Nie pij alkoholu w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli zauważysz niepokojące objawy, powiedz o nich lekarzowi lub pielęgniarce.
Nie wiadomo, aby alkohol bezpośrednio zmieniał działanie amfoterycyny. Ten lek może jednak obciążać nerki i obniżać poziom potasu oraz magnezu we krwi, a alkohol może te problemy nasilać i powodować odwodnienie. Leczysz poważne zakażenie, więc twój organizm potrzebuje teraz wsparcia, a nie dodatkowego obciążenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- skurcze lub osłabienie mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- silne nudności lub wymioty
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- nasilone pragnienie lub zawroty głowy
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Zaleca się, aby w czasie leczenia amfoterycyną B nie spożywać alkoholu, ponieważ terapia dotyczy ciężkich zakażeń grzybiczych, a alkohol może nasilać zaburzenia elektrolitowe i odwodnienie. U pacjentów nadużywających alkoholu należy częściej kontrolować stężenie potasu, magnezu i kreatyniny w surowicy oraz zadbać o odpowiednie nawodnienie i suplementację elektrolitów.
Skutek kliniczny
Możliwe jest nasilenie hipokaliemii i hipomagnezemii, pogorszenie czynności nerek przy odwodnieniu oraz nasilenie nudności i wymiotów. Brak opisów przypadków potwierdzających klinicznie istotną interakcję.
Mechanizm
Interakcja amfoterycyny B z alkoholem nie jest opisana, a możliwe ryzyko wynika z addycji działań niepożądanych obu substancji. ChPL amfoterycyny B w postaci kompleksu lipidowego nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych charakterystyka zaleca szczególnie dokładną kontrolę czynności nerek[1]. Amfoterycyna B powoduje utratę potasu i magnezu przez nerki, a alkohol, zwłaszcza w dużych ilościach i przy przewlekłym nadużywaniu, sprzyja hipokaliemii i hipomagnezemii, odwodnieniu oraz nudnościom i wymiotom. Odwodnienie nasila przednerkowe uszkodzenie nerek, a zaburzenia elektrolitowe zwiększają ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- stan nawodnienia
- EKG przy istotnej hipokaliemii lub hipomagnezemii
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości alkoholu lub upijanie sięilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Duże dawki etanolu nasilają odwodnienie, wymioty oraz utratę potasu i magnezu, co zwiększa ryzyko nefrotoksyczności amfoterycyny B i zaburzeń rytmu serca. Wymagane jest ścisłe monitorowanie elektrolitów i kreatyniny. |
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów przewlekle nadużywających alkoholu często występują wyjściowe niedobory potasu i magnezu oraz niedożywienie, co zwiększa ryzyko ciężkich zaburzeń elektrolitowych podczas leczenia amfoterycyną B. Należy ocenić elektrolity przed rozpoczęciem terapii i częściej je kontrolować. |
| Postać lipidowa lub liposomalnapostać · alkohol | ryzyko maleje | Postać w kompleksie lipidowym wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż niezwiązana amfoterycyna B, dlatego addycyjne ryzyko nerkowe jest prawdopodobnie mniejsze niż przy postaci konwencjonalnej. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaMetyloprednizolona alkoholPodczas leczenia metyloprednizolonem należy ograniczyć alkohol do okazjonalnych małych ilości, a przy leczeniu przewlekłym, wysokich dawkach, chorobie wrzodowej, cukrzycy lub osteoporozie najlepiej go unikać.W czasie leczenia pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a przy dłuższym leczeniu lepiej całkiem z niego zrezygnować.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
W czasie leczenia pij alkohol najwyżej okazjonalnie i w małej ilości, a przy dłuższym leczeniu lepiej całkiem z niego zrezygnować.
Alkohol nie zmienia działania metyloprednizolonu, ale oba mogą podrażniać żołądek i razem zwiększają ryzyko wrzodów oraz krwawienia. Przy dłuższym leczeniu regularne picie dodatkowo osłabia kości, utrudnia kontrolę cukru we krwi i zmniejsza odporność na zakażenia. Najbezpieczniej jest pić alkohol tylko okazjonalnie i w małej ilości albo zrezygnować z niego na czas leczenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból brzucha, pieczenie w nadbrzuszu lub uporczywa zgaga
- czarne, smoliste stolce
- wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- gorączka lub inne objawy zakażenia
- bezsenność albo wyraźne wahania nastroju
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas leczenia metyloprednizolonem należy ograniczyć alkohol do okazjonalnych małych ilości, a przy leczeniu przewlekłym, wysokich dawkach, chorobie wrzodowej, cukrzycy lub osteoporozie najlepiej go unikać. U pacjenta pijącego regularnie lub nadmiernie trzeba zadbać o profilaktykę osteoporozy, czyli wystarczające spożycie wapnia i witaminy D oraz aktywność fizyczną[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych warto rozważyć osłonę żołądka. Metyloprednizolon należy przyjmować po posiłku, a alkoholu nie pić na pusty żołądek.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest większe ryzyko dolegliwości żołądkowych, owrzodzenia i krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Ryzyko to rośnie, gdy pacjent przyjmuje także niesteroidowe leki przeciwzapalne lub salicylany, które według ChPL same zwiększają ryzyko owrzodzenia i krwawienia podczas leczenia metyloprednizolonem[1]. Przy regularnym piciu i dłuższym leczeniu narasta ryzyko osteoporozy i złamań, gorszej kontroli glikemii u chorych na cukrzycę oraz zakażeń. Możliwe jest też nasilenie bezsenności, drażliwości i wahań nastroju.
Mechanizm
Alkohol nie zmienia stężenia metyloprednizolonu, ale sumuje się z jego działaniami niepożądanymi. Metyloprednizolon i etanol uszkadzają błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, dlatego razem zwiększają ryzyko podrażnienia, owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego. Oba czynniki zaburzają gospodarkę węglowodanową, osłabiają odporność i sprzyjają utracie masy kostnej. Glikokortykosteroidy wpływają też na nastrój i sen, a alkohol może te zaburzenia nasilać. Etanol może dodatkowo powodować spadki glikemii, co u chorych na cukrzycę daje duże wahania stężenia glukozy w połączeniu z działaniem hiperglikemizującym metyloprednizolonu. ChPL metyloprednizolonu w tabletkach 8 mg wymienia nadmierne spożycie alkoholu wśród czynników ryzyka osteoporozy, przy których podczas leczenia zaleca się zapobieganie osteoporozie[1]. ChPL metyloprednizolonu w tabletkach 4 mg nie wymieniają alkoholu[1]. Żadna z tych charakterystyk nie umieszcza alkoholu w przeciwwskazaniach ani w interakcjach[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy dyspeptyczne, ból w nadbrzuszu, smoliste stolce
- glikemia u chorych na cukrzycę
- gęstość mineralna kości przy leczeniu przewlekłym
- objawy zakażenia
- nastrój i jakość snu
Kiedy ocena się zmienia
| Leczenie przewlekłe trwające tygodnie lub miesiąceczas leczenia · alkohol | ryzyko rośnie | Przy leczeniu przewlekłym kumuluje się wpływ obu substancji na masę kostną, glikemię i odporność, dlatego należy zalecić unikanie alkoholu i profilaktykę osteoporozy. |
| Krótki kurs kilkudniowyczas leczenia · alkohol | ryzyko maleje | Przy krótkim kursie i okazjonalnym, małym spożyciu alkoholu istotne klinicznie skutki są mało prawdopodobne, wystarczy poinformować pacjenta o objawach ze strony przewodu pokarmowego. |
| Dawki wysokiedawka · alkohol | ryzyko rośnie | Wysokie dawki metyloprednizolonu zwiększają ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, zaburzeń glikemii i zakażeń, dlatego alkoholu należy unikać. |
| Regularne lub nadmierne picieilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Nadmierne spożycie alkoholu jest czynnikiem ryzyka osteoporozy wymagającym profilaktyki podczas leczenia metyloprednizolonem. Zwiększa też ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon 8 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Inne interakcje tych leków 177
Połączenie przeciwwskazaneAmfoterycyna+ NeomycynaNie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego amfoterycyną B.Nie używaj leków z neomycyną w czasie leczenia amfoterycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj leków z neomycyną w czasie leczenia amfoterycyną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Amfoterycyna i neomycyna mogą uszkadzać nerki, a neomycyna także słuch i zmysł równowagi. Stosowane razem nasilają to działanie, dlatego nie łączy się ich. Dotyczy to również neomycyny w aerozolu na skórę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie mniejszej ilości moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i chwiejny chód
- nasilone osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj neomycyny u pacjenta leczonego amfoterycyną B.[1][2] Na czas leczenia amfoterycyną B zamień neomycynę na miejscowy antybiotyk bez działania nefro- i ototoksycznego. Jeżeli pacjent przyjmuje jednocześnie inne leki nefrotoksyczne, kontroluj szczególnie dokładnie czynność nerek.[3]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny oraz ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika przez neomycynę. Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.[1] Ryzyko jest największe, gdy neomycyna wchłania się do krwi, czyli przy stosowaniu na uszkodzoną lub dużą powierzchnię skóry.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem nefrotoksycznym, a przy jednoczesnym stosowaniu innych leków nefrotoksycznych wymaga dokładnej kontroli czynności nerek.[3] Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi.[1][2] Pogorszenie przesączania kłębuszkowego wywołane przez amfoterycynę B może dodatkowo zmniejszać wydalanie wchłoniętej neomycyny i zwiększać jej toksyczność dla nerek i ucha wewnętrznego.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- słuch i szumy uszne
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub miejscowadroga podania · amfoterycyna | ryzyko maleje | Amfoterycyna B podawana doustnie lub miejscowo praktycznie nie wchłania się do krwi i nie działa nefrotoksycznie, więc sumowanie toksyczności z neomycyną nie zachodzi. |
| Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefro- i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek wydalanie wchłoniętej neomycyny jest wolniejsze, a dodatkowe uszkodzenie nerek przez amfoterycynę B łatwiej prowadzi do ich niewydolności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ MikonazolNie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B.Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz amfoterycynę, nie stosuj mikonazolu na własną rękę i zapytaj lekarza, czy jest ci potrzebny.
Mikonazol może osłabiać działanie amfoterycyny, czyli silnego leku przeciwgrzybiczego podawanego we wlewie dożylnym. Oba leki zwalczają grzyby, ale działają w sposób, który może się wzajemnie znosić. Amfoterycynę podaje się zwykle w szpitalu, więc to lekarz decyduje, czy dodatkowy lek miejscowy jest potrzebny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak poprawy lub nasilenie objawów zakażenia grzybiczego
- utrzymująca się gorączka mimo leczenia
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz dopochwowego mikonazolu z amfoterycyną B[1]. Jeśli pacjentka otrzymuje amfoterycynę B dożylnie, lekarz powinien ocenić, czy dodatkowy miejscowy lek z grupy azoli jest potrzebny. Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj odpowiedź kliniczną na leczenie przeciwgrzybicze.
Skutek kliniczny
Możliwe osłabienie skuteczności leczenia przeciwgrzybiczego amfoterycyną B. Ryzyko jest największe, gdy oba leki działają w tym samym miejscu zakażenia. Przy dożylnej amfoterycynie i miejscowym mikonazolu ekspozycja ogólnoustrojowa na mikonazol jest ograniczona, więc znaczenie kliniczne jest prawdopodobnie niewielkie, ale nie zostało wykluczone.
Mechanizm
Mikonazol osłabia działanie antybiotyków polienowych, do których należy amfoterycyna B[1]. Mikonazol jako pochodna imidazolu hamuje syntezę ergosterolu w błonie komórkowej grzyba, a amfoterycyna B działa, wiążąc się właśnie z ergosterolem. Mniej ergosterolu w błonie oznacza mniej miejsc wiązania dla polienu, co może osłabiać jego działanie grzybobójcze.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- odpowiedź kliniczna na leczenie przeciwgrzybicze
- wyniki posiewów mykologicznych przy braku poprawy
Kiedy ocena się zmienia
| Na skórędroga podania · mikonazol | ryzyko maleje | Mikonazol stosowany na nieuszkodzoną skórę działa w innym miejscu niż dożylna amfoterycyna B, a jego wchłanianie jest minimalne, więc ryzyko osłabienia leczenia ogólnoustrojowego jest małe. Poinformuj pacjenta o konieczności zgłaszania braku poprawy. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol 100 mg, tabletki dopochwowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gyno-Femidazol. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gyno-femidazol-100027800/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ Lukrecja (lek)Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B.Nie pij herbatek ani nie stosuj syropów z lukrecją w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli już je przyjmowałeś, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie pij herbatek ani nie stosuj syropów z lukrecją w czasie leczenia amfoterycyną, a jeśli już je przyjmowałeś, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie.
Amfoterycyna, lek przeciwgrzybiczy podawany w kroplówce, może obniżać poziom potasu i magnezu we krwi. Lukrecja, także w herbatkach i syropach, również obniża potas i może podnosić ciśnienie. Razem mogą bardziej obniżyć potas, co grozi osłabieniem mięśni i zaburzeniami rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- obrzęki nóg
- bóle głowy lub wyraźnie wyższe ciśnienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj korzenia lukrecji w czasie leczenia amfoterycyną B. Korzeń lukrecji nie powinien być stosowany łącznie z lekami nasilającymi zaburzenia wodno-elektrolitowe.[1] Jeśli pacjent przyjmował lukrecję przed rozpoczęciem leczenia, odstaw ją i oceń stężenie potasu i magnezu, a w razie potrzeby wyrównaj niedobory.
Skutek kliniczny
Nasilona hipokaliemia i hipomagnezemia z ryzykiem osłabienia mięśni, rabdomiolizy i zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów otrzymujących glikozydy naparstnicy lub leki wydłużające QT. Lukrecja może też powodować wzrost ciśnienia tętniczego i obrzęki.
Mechanizm
Amfoterycyna B uszkadza kanaliki nerkowe i zwiększa utratę potasu i magnezu z moczem. Glicyryzyna z korzenia lukrecji hamuje inaktywację kortyzolu w nerce, co daje obraz rzekomego hiperaldosteronizmu z zatrzymaniem sodu i wody oraz utratą potasu. Oba działania sumują się i nasilają hipokaliemię. Korzenia lukrecji nie łączy się z lekami, które mogą nasilać zaburzenia równowagi wodno-elektrolitowej.[1]
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG
- ciśnienie tętnicze
- obrzęki
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Stosowanie przez kilka dni lub dłużejczas leczenia · lukrecja (lek) | ryzyko rośnie | Działanie mineralokortykoidowe glicyryzyny narasta przy regularnym i dłuższym stosowaniu lukrecji, więc ryzyko hipokaliemii rośnie z czasem jej przyjmowania. |
| Obniżona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek amfoterycyna B łatwiej nasila zaburzenia elektrolitowe, a należy szczególnie dokładnie kontrolować czynność nerek przy jednoczesnym stosowaniu innych leków obciążających nerki. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Korzeń Lukrecji -, zioła do zaparzania. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/korzen-lukrecji-100117590/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ AmikacynaUnikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi i równowadze. Dlatego lekarz zwykle stara się ich nie łączyć, a jeśli musi, często bada twoją krew i słuch.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkania uszu
- zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch[1]. U pacjentów otrzymujących amfoterycynę B z innymi lekami nefrotoksycznymi szczególnie dokładnie kontroluj czynność nerek[2]. Rozważ przeciwgrzybiczy lek o mniejszej nefrotoksyczności albo postać lipidową amfoterycyny zamiast niezwiązanej. Dawkuj amikacynę według stężeń we krwi i aktualnej czynności nerek, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i uzupełniaj potas oraz magnez. Nie mieszaj amikacyny z amfoterycyną w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej, ponieważ są one niezgodne chemicznie[1].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ostre uszkodzenie nerek z narastaniem kreatyniny, a wtórnie nasilona ototoksyczność amikacyny wskutek jej kumulacji. Możliwe są też hipokaliemia i hipomagnezemia, które sprzyjają zaburzeniom rytmu serca i osłabieniu mięśni. Ryzyko jest największe przy wyjściowo upośledzonej czynności nerek, odwodnieniu, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu kolejnych leków nefrotoksycznych.
Mechanizm
Amfoterycyna B i amikacyna uszkadzają nerki niezależnymi mechanizmami, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Toksyczność amikacyny nasilają inne leki przeciwzakaźne o działaniu nefro-, oto- lub neurotoksycznym, w tym amfoterycyna B[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane amfoterycyną zmniejsza wydalanie amikacyny, co prowadzi do jej kumulacji i zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też powodować utratę potasu i magnezu z moczem.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR (wyjściowo i regularnie w trakcie leczenia)
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie amikacyny we krwi (stężenie minimalne)
- słuch (audiometria) i objawy przedsionkowe – szum uszny, zawroty głowy, zaburzenia równowagi
Bezpieczniejsze alternatywy
kaspofunginamykafunginaanidulafunginaworykonazolizawukonazolposakonazolflukonazol
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR (upośledzona czynność nerek)eGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wyjściowa niewydolność nerek zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji amikacyny. Wymaga wyboru mniej nefrotoksycznego leku przeciwgrzybiczego lub dawkowania amikacyny ściśle według stężeń we krwi. |
| Postać lipidowa (kompleks lipidowy lub liposomy)postać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. Ryzyko interakcji maleje, ale kontrola czynności nerek pozostaje konieczna. |
| Wziewna (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ogólnoustrojowa ekspozycja na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc addytywna nefrotoksyczność jest mniej prawdopodobna. Kontrola czynności nerek i słuchu jest nadal wskazana, zwłaszcza przy upośledzonej czynności nerek. |
| Leczenie skojarzone dłuższe niż kilka dniczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Nefrotoksyczność i ototoksyczność obu leków narastają z czasem leczenia i dawką skumulowaną. Przy dłuższym skojarzeniu zagęść monitorowanie kreatyniny, elektrolitów i stężeń amikacyny. |
| Podanie w tym samym roztworze lub tej samej linii infuzyjnejkolejność włączenia · amfoterycyna | inne zalecenie | Amikacyna jest chemicznie niezgodna z amfoterycyną, dlatego leków nie wolno mieszać w jednym roztworze ani podawać przez wspólną linię bez przepłukania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ GentamycynaJednoczesnego podawania gentamycyny i innych leków nefrotoksycznych należy unikać, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba zintensyfikować kontrolę czynności nerek i słuchu.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gentamycyna może też uszkadzać słuch i narząd równowagi, zwłaszcza gdy nerki pracują słabiej. Dlatego lekarze przy takim leczeniu często badają krew i obserwują, ile oddajesz moczu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejność
- osłabienie mięśni lub skurcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego podawania gentamycyny i innych leków nefrotoksycznych należy unikać, a jeśli skojarzenie jest konieczne, trzeba zintensyfikować kontrolę czynności nerek i słuchu[1]. Pacjentów otrzymujących oba leki równocześnie lub jeden po drugim należy dokładnie kontrolować[2]. Czynność nerek kontroluje się szczególnie dokładnie także przy stosowaniu amfoterycyny B w postaci lipidowej[3]. Gentamycyny nie miesza się z amfoterycyną B w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej[2]. Warto rozważyć oznaczanie stężenia gentamycyny i dostosowanie dawki do aktualnej czynności nerek.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko ostrego uszkodzenia nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Przy kumulacji gentamycyny rośnie ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też nasilać utratę elektrolitów, głównie potasu i magnezu.
Mechanizm
Oba leki są nefrotoksyczne, a ich działanie uszkadzające nerki się sumuje. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego[3]. Dożylna amfoterycyna B zwiększa ryzyko nefrotoksyczności gentamycyny[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie gentamycyny, co może zwiększać jej stężenie we krwi i nasilać ototoksyczność.
Monitorować
- stężenie kreatyniny w surowicy
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie gentamycyny w osoczu
- potas i magnez w surowicy
- słuch i czynność błędnika
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Lipidowapostać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana, ale nadal wymaga kontroli czynności nerek. |
| Miejscowa (gąbka)droga podania · gentamycyna | ryzyko maleje | Przy miejscowym stosowaniu gentamycyny w postaci gąbki narażenie ogólnoustrojowe jest mniejsze niż po podaniu dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest niższe. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wcześniejsze zaburzenia czynności nerek zwiększają ryzyko dalszego ich uszkodzenia i kumulacji gentamycyny z ototoksycznością. |
| Leczenie wielodnioweczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu rośnie wraz z czasem jednoczesnego stosowania obu leków. |
| Podanie jeden po drugimkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Dokładna kontrola jest potrzebna także wtedy, gdy leki podaje się kolejno, a nie równocześnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin B.Braun 1 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-b-braun-100223599/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ TobramycynaJednoczesnego stosowania tobramycyny z amfoterycyną B należy unikać, a jeśli jest konieczne, trzeba ściśle kontrolować czynność nerek.Regularnie wykonuj zlecone badania krwi, pij odpowiednią ilość płynów i nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem innych leków, zwłaszcza przeciwbólowych z grupy NLPZ i moczopędnych.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Regularnie wykonuj zlecone badania krwi, pij odpowiednią ilość płynów i nie przyjmuj bez konsultacji z lekarzem innych leków, zwłaszcza przeciwbólowych z grupy NLPZ i moczopędnych.
Oba leki mogą obciążać nerki, a przyjmowane razem robią to silniej niż każdy osobno. Gdy nerki pracują gorzej, tobramycyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi oraz równowadze. Lekarz może zlecić częstsze badania krwi, aby wcześnie wychwycić takie zmiany.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddajesz wyraźnie mniej moczu
- pojawiają się obrzęki nóg lub twarzy
- słyszysz szumy lub dzwonienie w uszach
- słyszysz gorzej niż zwykle
- masz zawroty głowy lub problemy z utrzymaniem równowagi
- odczuwasz osłabienie mięśni lub skurcze
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Jednoczesnego stosowania tobramycyny z amfoterycyną B należy unikać, a jeśli jest konieczne, trzeba ściśle kontrolować czynność nerek[1][2]. Przed włączeniem i w trakcie leczenia oceniaj stężenie kreatyniny, elektrolity i diurezę, a przy tobramycynie dożylnej monitoruj jej stężenia w surowicy i dostosowuj dawkowanie do czynności nerek. Zadbaj o dobre nawodnienie pacjenta i unikaj dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych oraz diuretyków pętlowych[1]. Jeśli to możliwe, wybierz lipidową postać amfoterycyny B, która jest mniej nefrotoksyczna od postaci niezwiązanej[2].
Skutek kliniczny
Ryzyko ostrego uszkodzenia nerek z narastaniem stężenia kreatyniny jest większe niż przy każdym z leków osobno[2]. Kumulacja tobramycyny może prowadzić do uszkodzenia słuchu i błędnika. Amfoterycyna B sprzyja też utracie potasu i magnezu, co nasila zaburzenia elektrolitowe.
Mechanizm
Oba leki działają nefrotoksycznie, więc ich uszkadzający wpływ na nerki się sumuje. Amfoterycyna B uszkadza kanaliki nerkowe i zmniejsza przesączanie kłębuszkowe, a tobramycyna kumuluje się w komórkach kanalika bliższego[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie tobramycyny, co podnosi jej stężenie we krwi i dodatkowo zwiększa ryzyko działania nefrotoksycznego i ototoksycznego.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza
- potas i magnez w surowicy
- stężenie tobramycyny w surowicy przy podaniu dożylnym
- słuch, szumy uszne i zawroty głowy
Bezpieczniejsze alternatywy
kaspofunginamikafunginaanidulafunginaworykonazolpozakonazolizawukonazol
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · tobramycyna | ryzyko rośnie | Tobramycyna podawana dożylnie daje znacznie większą ekspozycję ogólnoustrojową niż wziewna, więc ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności jest wyraźnie większe. Konieczne jest monitorowanie stężeń tobramycyny i dostosowanie dawki do czynności nerek. |
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | ryzyko maleje | Po inhalacji do krwi przenika niewielka część tobramycyny, więc ryzyko jest mniejsze, ale łączenie z lekami nefrotoksycznymi nadal nie jest zalecane. |
| Lipidowapostać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Lipidowe postaci amfoterycyny B są mniej nefrotoksyczne niż postać niezwiązana, jednak nadal wymagają kontroli czynności nerek przy jednoczesnym stosowaniu aminoglikozydu. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z wyjściowo upośledzoną czynnością nerek ryzyko ostrego uszkodzenia nerek i kumulacji tobramycyny jest największe. Rozważ alternatywny lek przeciwgrzybiczy bez działania nefrotoksycznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ AmisulprydUnikaj łączenia amisulprydu z amfoterycyną B podawaną dożylnie, a gdy obu leków nie da się zastąpić, przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia wyrównuj hipokaliemię i kontroluj elektrolity oraz EKG.Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz amisulpryd, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj jego dawki samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Powiedz lekarzowi w szpitalu, że przyjmujesz amisulpryd, i nie odstawiaj ani nie zmieniaj jego dawki samodzielnie.
Amfoterycyna podawana w kroplówce może obniżać poziom potasu i magnezu we krwi. Gdy tych pierwiastków brakuje, amisulpryd łatwiej wywołuje groźne zaburzenia rytmu serca. Amfoterycyna może też obciążać nerki, przez co amisulpryd może dłużej utrzymywać się w organizmie. Dlatego lekarz zwykle unika tego połączenia albo regularnie sprawdza wyniki krwi i EKG.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- osłabienie lub skurcze mięśni
- wyraźnie mniejsza ilość oddawanego moczu
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Unikaj łączenia amisulprydu z amfoterycyną B podawaną dożylnie, a gdy obu leków nie da się zastąpić, przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia wyrównuj hipokaliemię i kontroluj elektrolity oraz EKG. Hipokaliemię należy wyrównać[1][2]. W razie znacznego wydłużenia QTc lub trudnej do wyrównania hipokaliemii rozważ odstawienie amisulprydu albo zamianę na lek przeciwpsychotyczny o mniejszym wpływie na QT. Kontroluj czynność nerek i w razie jej pogorszenia rozważ zmniejszenie dawki amisulprydu.
Skutek kliniczny
Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego, zwłaszcza przy niewyrównanej hipokaliemii lub hipomagnezemii. Możliwe nasilenie działań niepożądanych amisulprydu przy pogorszeniu czynności nerek.
Mechanizm
Amfoterycyna B podawana dożylnie zaburza równowagę elektrolitową i powoduje hipokaliemię, a często także hipomagnezemię. Niedobór potasu i magnezu zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i torsade de pointes wywoływanego przez amisulpryd. Amisulpryd z amfoterycyną B podawaną dożylnie zalicza się do skojarzeń niewskazanych ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu przy zaburzeniach elektrolitowych[1]. Amfoterycyna jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym[3]. Ponieważ amisulpryd jest wydalany głównie przez nerki, pogorszenie ich czynności może dodatkowo zwiększać jego stężenie we krwi – ten element ma charakter teoretyczny.
Monitorować
- stężenie potasu w surowicy
- stężenie magnezu w surowicy
- EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
- stężenie kreatyniny i eGFR
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Doustna lub miejscowadroga podania · amfoterycyna | ryzyko maleje | Amfoterycyna B stosowana doustnie lub miejscowo praktycznie nie wchłania się do krwi i nie powoduje istotnych zaburzeń elektrolitowych, dlatego interakcja z amisulprydem nie ma znaczenia klinicznego. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symamis 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symamis-100402758/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Masultab 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/masultab-100436303/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaErytromycyna+ MetyloprednizolonUnikaj łączenia, jeśli to możliwe, i rozważ antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.Nie zmieniaj sam dawek, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie zmieniaj sam dawek, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba leki, i zgłoś się do niego, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Erytromycyna spowalnia rozkładanie metyloprednizolonu w organizmie, więc steroid działa silniej i dłużej niż zwykle. Może to nasilić jego działania niepożądane, takie jak wzrost cukru we krwi, wzrost ciśnienia, obrzęki, bezsenność czy rozdrażnienie. Steroid może też obniżać poziom potasu, co przy tym antybiotyku zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, omdlenie lub zawroty głowy
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- skurcze lub osłabienie mięśni
- bóle głowy przy wysokim ciśnieniu
- bezsenność, rozdrażnienie lub obniżony nastrój
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia, jeśli to możliwe, i rozważ antybiotyk niehamujący CYP3A4, np. azytromycynę.[1] Gdy połączenie jest konieczne, obserwuj pacjenta pod kątem ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidu i w razie potrzeby zmniejsz dawkę metyloprednizolonu.[2][3][4] Przed włączeniem erytromycyny skontroluj stężenie potasu i magnezu, ponieważ zaburzeń elektrolitowych nie łączy się z erytromycyną.[5]
Skutek kliniczny
Nasilają się ogólnoustrojowe działania niepożądane glikokortykosteroidu – hiperglikemia, zatrzymanie sodu i wody, wzrost ciśnienia tętniczego, hipokaliemia, zaburzenia nastroju i snu, a przy dłuższym leczeniu objawy hiperkortycyzmu i dodatkowa immunosupresja.[2][1] Hipokaliemia wywołana steroidem może sprzyjać zaburzeniom rytmu związanym z wydłużeniem QT w trakcie leczenia erytromycyną.[5]
Mechanizm
Erytromycyna hamuje CYP3A4, a metyloprednizolon jest metabolizowany głównie przez ten enzym, więc jego klirens maleje, a stężenie w osoczu i ekspozycja ogólnoustrojowa rosną.[2][1] Dodatkowo metyloprednizolon może obniżać stężenie potasu, a hipokaliemia zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT przez erytromycynę.[5]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- glikemia
- ciśnienie tętnicze
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- obrzęki i masa ciała
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka
- objawy zakażenia i zaburzenia nastroju
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowa (skóra)droga podania · erytromycyna | interakcja nie dotyczy | Erytromycyna stosowana na skórę nie osiąga stężeń hamujących metabolizm metyloprednizolonu, więc interakcja nie ma znaczenia klinicznego. |
| Miejscowa (skóra)droga podania · metyloprednizolon | interakcja nie dotyczy | Metyloprednizolon stosowany na skórę daje niewielką ekspozycję ogólnoustrojową, więc zahamowanie jego metabolizmu nie ma istotnego znaczenia klinicznego. |
| Leczenie przewlekłe lub duże dawkiczas leczenia · metyloprednizolon | ryzyko rośnie | Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach metyloprednizolonu zwiększona ekspozycja szybciej prowadzi do hiperglikemii, hipokaliemii i objawów hiperkortycyzmu, dlatego zmiana antybiotyku na azytromycynę jest szczególnie zasadna. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon 8 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Davercin 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/davercin-100017173/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Medrol 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/medrol-100042308/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Metypred 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/metypred-100043609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Erythromycinum TZF 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/erythromycinum-tzf-100022599/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Meprelon. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/meprelon-100238945/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.