Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Amifamprydyna / Amifamprydyna i deksametazon

Amifamprydyna i deksametazon

Jaki opis pokazać?

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Połączenie można stosować bez zmiany dawek.

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bierzesz też leki moczopędne.

Interakcja o niejasnym znaczeniuAmifamprydyna+ DeksametazonPołączenie można stosować bez zmiany dawek.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bierzesz też leki moczopędne.opóźniony (dni)teoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i powiedz mu, jeśli bierzesz też leki moczopędne.

Te dwa leki często stosuje się razem i zwykle nie wpływają na siebie nawzajem. Deksametazon przyjmowany w dużych dawkach lub długo może obniżać poziom potasu we krwi, a niski potas może sprzyjać zaburzeniom rytmu serca. Na początku leczenia dużą dawką deksametazonu osłabienie mięśni może się na krótko nasilić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • skurcze i bóle mięśni
  • nagłe nasilenie osłabienia mięśni
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować bez zmiany dawek. Przy dużych dawkach deksametazonu, długim leczeniu lub jednoczesnym stosowaniu diuretyków kontroluj stężenie potasu i wyrównuj hipokaliemię, a u chorych z dodatkowymi czynnikami ryzyka arytmii rozważ EKG. Obserwuj siłę mięśniową po rozpoczęciu lub zwiększeniu dawki deksametazonu[1].

Skutek kliniczny

U większości chorych połączenie nie daje klinicznych skutków i jest stosowane w zespole miastenicznym Lamberta-Eatona, w którym kortykosteroidy pełnią rolę leczenia immunosupresyjnego, a amifamprydyna leczenia objawowego. Przy dużych dawkach, długim leczeniu albo równoczesnym stosowaniu diuretyków może dojść do hipokaliemii zwiększającej ryzyko zaburzeń rytmu serca. Na początku leczenia dużymi dawkami kortykosteroidów u części chorych z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego możliwe jest przejściowe nasilenie osłabienia mięśni, a przewlekłe stosowanie może prowadzić do miopatii posterydowej naśladującej pogorszenie choroby.

Mechanizm

Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amifamprydyna jest metabolizowana przez N-acetylotransferazy, a nie hamuje ani nie indukuje CYP3A4, który rozkłada deksametazon[1]. Przy lekach wydalanych przez przemiany metaboliczne zaleca się jednak ostrożność i w miarę możliwości monitorowanie, bo wpływ amifamprydyny na metabolizm innych leków nie jest dobrze zbadany[1]. Teoretyczne ryzyko farmakodynamiczne wynika z działania hipokaliemicznego kortykosteroidów, które nasila się przy jednoczesnym stosowaniu diuretyków pętlowych, tiazydowych i acetazolamidu[2]. Hipokaliemia jest czynnikiem ryzyka częstoskurczu typu torsade de pointes, a amifamprydyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT ze względu na ryzyko tej arytmii[1]. Deksametazon ma przy tym słabe działanie mineralokortykoidowe, więc ryzyko hipokaliemii jest mniejsze niż przy hydrokortyzonie czy prednizonie.

Metabolizm i transportery

  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • stężenie potasu w surowicy przy dużych dawkach lub długim leczeniu
  • EKG z oceną QTc u chorych z czynnikami ryzyka arytmii lub hipokaliemią
  • siła mięśniowa po rozpoczęciu lub zwiększeniu dawki deksametazonu

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawki immunosupresyjnedawka · deksametazonryzyko rośnieDuże dawki deksametazonu zwiększają ryzyko hipokaliemii i przejściowego nasilenia osłabienia mięśni, dlatego kontroluj potas i stan neurologiczny.
Leczenie przewlekłeczas leczenia · deksametazoninne zaleceniePrzy przewlekłym leczeniu kontroluj okresowo potas i zwracaj uwagę na miopatię posterydową, którą można pomylić z pogorszeniem choroby podstawowej.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine SERB 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-serb-100470617/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/

Alkohol przy tych lekach

Interakcja o niejasnym znaczeniuAmifamprydynaa alkoholUmiarkowane spożycie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia amifamprydyną.Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu, nie upijaj się, a jeśli pijesz dużo i regularnie, porozmawiaj z lekarzem, zanim przestaniesz.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu, nie upijaj się, a jeśli pijesz dużo i regularnie, porozmawiaj z lekarzem, zanim przestaniesz.

Niewielka ilość alkoholu od czasu do czasu raczej nie zaszkodzi ci w czasie leczenia tym lekiem. Ten lek, podobnie jak duże ilości alkoholu, może ułatwiać wystąpienie drgawek. Ryzyko rośnie, gdy wypijesz dużo naraz albo gdy nagle przestaniesz pić po dłuższym okresie intensywnego picia. Alkohol może też nasilać zawroty głowy i osłabienie mięśni.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • drgawki lub utrata przytomności
  • kołatanie serca, nierówne bicie serca lub omdlenie
  • silne zawroty głowy albo zaburzenia równowagi
  • wyraźne nasilenie osłabienia mięśni
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Umiarkowane spożycie alkoholu nie wymaga zmiany leczenia amifamprydyną. Pacjent powinien jednak unikać upijania się i nagłego przerywania intensywnego picia. U osób uzależnionych od alkoholu lub w trakcie detoksykacji należy ocenić ryzyko drgawek, oznaczyć stężenie potasu i magnezu oraz rozważyć wykonanie EKG z oceną QTc. Napad drgawkowy, omdlenie lub kołatanie serca wymagają pilnej oceny lekarskiej.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym spożyciu alkoholu istotne klinicznie skutki są mało prawdopodobne. Przy upijaniu się, przewlekłym nadużywaniu alkoholu lub w okresie jego odstawienia teoretycznie rośnie ryzyko napadu drgawkowego. Jeśli współistnieją zaburzenia elektrolitowe, rośnie też ryzyko zaburzeń rytmu serca. Alkohol może dodatkowo nasilać zawroty głowy, zaburzenia równowagi i męczliwość mięśni, które u chorych z zespołem Lamberta–Eatona i tak występują.

Mechanizm

Umiarkowane picie alkoholu w czasie leczenia amifamprydyną najpewniej nie ma znaczenia klinicznego, ale oba czynniki obniżają próg drgawkowy, więc przy dużych ilościach alkoholu ich działanie może się sumować. Amifamprydyna blokuje kanały potasowe zależne od napięcia i wydłuża depolaryzację zakończeń nerwowych. Z tego powodu jest przeciwwskazana w padaczce, a łączenie jej z substancjami obniżającymi próg drgawkowy wymaga szczególnej rozwagi[1]. Alkohol w dużych dawkach, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, również sprzyja napadom drgawkowym. Amifamprydyna jest przeciwwskazana z lekami wydłużającymi odstęp QTc i u osób z wrodzonym zespołem długiego QT[1]. Intensywne picie może wydłużać QT pośrednio, przez hipokaliemię i hipomagnezemię, co stanowi dodatkowy, teoretyczny czynnik ryzyka. Amifamprydyna jest metabolizowana przez N-acetylotransferazy, a nie przez enzymy CYP450[1]. Nie jest znana interakcja farmakokinetyczna amifamprydyny z etanolem. Charakterystyki obu produktów amifamprydyny nie wymieniają alkoholu ani etanolu[1].

Monitorować

  • objawy neurologiczne, zwłaszcza drgawki i zawroty głowy
  • stężenie potasu i magnezu u osób intensywnie pijących
  • EKG z oceną QTc u osób z przewlekłym nadużywaniem alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Upijanie się, czyli duża ilość alkoholu wypita jednorazowoilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieJednorazowe spożycie dużej ilości alkoholu i następujący po nim okres trzeźwienia sumują się z obniżeniem progu drgawkowego przez amifamprydynę. Należy zalecić unikanie takiego picia.
Przewlekłe intensywne picie lub uzależnienie od alkoholu, w tym okres odstawieniaczas leczenia · pacjentryzyko rośnieU osób przewlekle nadużywających alkoholu rośnie ryzyko drgawek w zespole odstawienia oraz wydłużenia QT przez hipokaliemię i hipomagnezemię. Należy ocenić elektrolity, rozważyć EKG, a odstawienie alkoholu prowadzić pod nadzorem lekarza.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine SERB 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-serb-100470617/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaDeksametazona alkoholNa czas leczenia deksametazonem zalecaj niepicie alkoholu.Na czas kuracji zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie rób tego na pusty żołądek i obserwuj, czy nie pojawiają się dolegliwości żołądkowe.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Na czas kuracji zrezygnuj z alkoholu, a jeśli już go wypijesz, nie rób tego na pusty żołądek i obserwuj, czy nie pojawiają się dolegliwości żołądkowe.

Podczas leczenia deksametazonem lepiej nie pić alkoholu. Zarówno lek, jak i alkohol mogą drażnić żołądek, a razem zwiększają ryzyko zgagi, bólu brzucha, a nawet owrzodzeń. Alkohol może też nasilać bezsenność i wahania poziomu cukru we krwi, które mogą wywołać także steroidy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silny lub narastający ból w górnej części brzucha
  • czarne lub smoliste stolce
  • wymioty z krwią albo wyglądające jak fusy z kawy
  • uporczywa zgaga lub nudności
  • silne pragnienie, częste oddawanie moczu i osłabienie u osób z cukrzycą
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – synergizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Na czas leczenia deksametazonem zalecaj niepicie alkoholu. Gdy pacjent mimo to sięgnie po alkohol, powinien ograniczyć ilość do minimum, nie pić na pusty żołądek i zgłosić objawy ze strony przewodu pokarmowego. Szczególnej ostrożności wymagają osoby leczone dłużej niż kilka dni, w wyższych dawkach, z chorobą wrzodową, z cukrzycą lub przyjmujące jednocześnie NLPZ albo leki przeciwkrzepliwe.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie dolegliwości żołądkowych, zgagi, nudności i ryzyka owrzodzenia lub krwawienia z przewodu pokarmowego. Mogą też nasilić się wahania glikemii, zaburzenia snu i pobudzenie. Przy krótkim leczeniu i jednorazowym, niewielkim spożyciu ryzyko jest małe, rośnie przy dłuższej terapii, wyższych dawkach i regularnym piciu.

Mechanizm

Alkohol i glikokortykosteroidy działają niekorzystnie na błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, dlatego ich działanie drażniące może się sumować. Oba czynniki sprzyjają też zaburzeniom gospodarki glukozowej, zatrzymaniu płynów i bezsenności, a przy długotrwałym stosowaniu dodatkowo obciążają kości. Nie wykazano interakcji farmakokinetycznej o znaczeniu klinicznym. Zalecenie producentów ma charakter ostrożnościowy i wynika głównie z profilu działań niepożądanych obu substancji.

Metabolizm i transportery

  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[1], substrat CYP3A4[1]

Monitorować

  • dolegliwości żołądkowe: ból w nadbrzuszu, zgaga, nudności
  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego: czarne stolce, wymioty z krwią
  • glikemia u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją glukozy
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki
  • jakość snu i nastrój

Kiedy ocena się zmienia

Terapia długotrwała (kilka tygodni lub dłużej)czas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzy dłuższym leczeniu glikokortykosteroidem rośnie ryzyko owrzodzeń, zaburzeń glikemii i utraty masy kostnej, a alkohol dodatkowo obciąża te same układy. Unikanie alkoholu należy traktować jako zdecydowane zalecenie.
Wysokie dawki deksametazonu, na przykład stosowane w schematach onkologicznych lub przy ostrych stanachdawka · pacjentryzyko rośniePrzy wysokich dawkach nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego i zaburzeń glikemii jest większe, więc alkohol należy wykluczyć.
Jednorazowa niewielka ilość przy krótkiej kuracjiilość alkoholu · pacjentryzyko malejePrzy kilkudniowym stosowaniu i jednorazowym spożyciu niewielkiej ilości ryzyko poważnych następstw jest małe, co nie zmienia zalecenia, aby alkoholu unikać.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 403

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ AmifamprydynaNie łącz amantadyny z amifamprydyną.Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o zamianie na bezpieczniejszy lek.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować drugiego leku i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o zamianie na bezpieczniejszy lek.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą zaburzać pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Mogą też ułatwiać wystąpienie drgawek, a amantadyna może osłabiać działanie leku na osłabienie mięśni.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • bardzo wolne tętno
  • drgawki
  • nasilenie osłabienia mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz amantadyny z amifamprydyną.[1][2] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwparkinsonowskiego lub przeciwgrypowego w trakcie terapii amifamprydyną, wybierz lek, który nie wydłuża odstępu QT, nie obniża progu drgawkowego i nie działa atropinowo. Gdy lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie za niezbędne, decyzję podejmuje specjalista po ocenie EKG oraz stężenia potasu i magnezu, a pacjent pozostaje pod ścisłą kontrolą kardiologiczną.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, większe ryzyko napadów drgawkowych oraz możliwe osłabienie skuteczności amifamprydyny w leczeniu zespołu miastenicznego.

Mechanizm

Amifamprydyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ jej właściwości farmakodynamiczne w takim skojarzeniu zwiększają ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes.[1] Amantadyna sama wydłuża odstęp QT i jest przeciwwskazana przy wydłużonym QTc, bradykardii, hipokaliemii i hipomagnezemii.[3] Dodatkowo amifamprydyna obniża próg drgawkowy i jest przeciwwskazana w padaczce, a amantadyny nie stosuje się u osób z drgawkami.[1][4] Leki przeciwparkinsonowskie o działaniu atropinowym, do których należy amantadyna, mogą wzajemnie osłabiać działanie z amifamprydyną.[1]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca (bradykardia)
  • napady drgawkowe
  • siła mięśniowa i objawy zespołu miastenicznego

Bezpieczniejsze alternatywy

lewodopa z inhibitorem dekarboksylazypramipeksolropinirolrasagilina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine SERB 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-serb-100470617/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine Medical Valley 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-medical-valley-100510022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Viregyt-K 100 mg, kapsułki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/viregyt-k-100070658/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmifamprydyna+ HydroksychlorochinaNie łącz amifamprydyny z hydroksychlorochiną.Nie zaczynaj przyjmować obu leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leczenia.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować obu leków jednocześnie i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje o zmianie leczenia.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń jego rytmu. Mogą też zwiększać ryzyko drgawek, a lek na stawy może osłabić działanie leku na mięśnie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • drgawki
  • nasilenie osłabienia mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz amifamprydyny z hydroksychlorochiną.[1][2] Gdy pacjent leczony amifamprydyną wymaga leku modyfikującego przebieg choroby reumatycznej lub przeciwmalarycznego, lekarz powinien dobrać lek bez działania wydłużającego QT. Jeśli skojarzenie zostało już zastosowane, należy pilnie skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leczenia oraz wykonać EKG z oceną QTc.

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QTc z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, zwiększone ryzyko napadów drgawkowych oraz możliwe osłabienie kontroli osłabienia mięśniowego w zespole miastenicznym Lamberta–Eatona.

Mechanizm

Amifamprydyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QTc, ponieważ takie skojarzenie zwiększa ryzyko częstoskurczu komorowego, szczególnie typu torsade de pointes.[1] Hydroksychlorochina wydłuża odstęp QT i zwiększa ryzyko arytmii komorowych przy łączeniu z innymi lekami o tym działaniu.[3] Oba leki dodatkowo obniżają próg drgawkowy – amifamprydyna sama zwiększa ryzyko napadów, a hydroksychlorochina zwiększa podatność na drgawki.[1][3] Pochodne chlorochiny mogą też upośledzać przewodnictwo nerwowo-mięśniowe i osłabiać działanie leków wzmacniających to przewodnictwo, co może zmniejszać skuteczność amifamprydyny.[3]

Metabolizm i transportery

  • Hydroksychlorochina: słaby inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor MATE1[4], inhibitor MATE2-K[4], inhibitor OCT2[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2C8[4], substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy arytmii (kołatanie serca, omdlenia)
  • napady drgawkowe
  • siła mięśniowa i objawy zespołu miastenicznego

Bezpieczniejsze alternatywy

metotreksatsulfasalazynaleflunomid

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine SERB 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-serb-100470617/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine Medical Valley 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-medical-valley-100510022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord 200 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxychloroquine sulfate Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxychloroquine-sulfate-accord-100420443/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmisulpryd+ AmifamprydynaAmisulprydu nie łączy się z amifamprydyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, ale nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.

Amisulpryd i amifamprydyna razem mogą zaburzyć pracę serca i wywołać groźną, nieregularną arytmię. To połączenie może też zwiększyć ryzyko drgawek. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Amisulprydu nie łączy się z amifamprydyną.[1] U pacjenta z zespołem miastenicznym Lamberta-Eatona wymagającego leczenia przeciwpsychotycznego należy wybrać neuroleptyk o minimalnym wpływie na odstęp QT i pamiętać, że każdy neuroleptyk obniża próg drgawkowy, więc decyzję o skojarzeniu z amifamprydyną podejmuje się ze szczególną rozwagą.[2] Jeśli zmiana leczenia nie jest natychmiast możliwa, konieczna jest pilna konsultacja lekarska, kontrola EKG oraz wyrównanie stężenia potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie grozi wydłużeniem odstępu QT i komorowymi zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego.[2] Możliwe jest także zwiększenie ryzyka napadów drgawkowych.[2]

Mechanizm

Amifamprydyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QTc, a amisulpryd należy do tej grupy i jest pochodną benzamidu blisko spokrewnioną z sultoprydem, którego połączenie z amifamprydyną jest wprost przeciwwskazane.[2] Ze względu na właściwości farmakodynamiczne amifamprydyny skojarzenie z lekiem wydłużającym QT może zwiększyć ryzyko częstoskurczu komorowego, szczególnie typu torsade de pointes.[1] Dodatkowo neuroleptyki obniżają próg drgawkowy, co w połączeniu z amifamprydyną zwiększa ryzyko napadów drgawkowych.[2]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)
  • napady drgawkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

aripiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine Medical Valley 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-medical-valley-100510022/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine SERB 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-serb-100470617/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyprofloksacyna+ AmifamprydynaNie łącz cyprofloksacyny z amifamprydyną.Nie zaczynaj cyprofloksacyny, jeśli przyjmujesz amifamprydynę – skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj cyprofloksacyny, jeśli przyjmujesz amifamprydynę – skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby zmienić antybiotyk.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba mogą zaburzać rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Mogą też łatwiej wywołać drgawki i nasilić osłabienie mięśni. Lekarz może zwykle wybrać inny antybiotyk, który jest dla ciebie bezpieczny.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy albo omdlenie
  • drgawki
  • nagłe nasilenie osłabienia mięśni lub trudności z oddychaniem
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyprofloksacyny z amifamprydyną.[1][2] Zakażenie leczy się antybiotykiem, który nie wydłuża odstępu QT i nie obniża progu drgawkowego, dobranym do miejsca zakażenia i wyniku posiewu. U chorych z zespołem Lamberta-Eatona należy unikać także aminoglikozydów i makrolidów, które pogarszają przewodnictwo nerwowo-mięśniowe lub wydłużają QT. Jeśli fluorochinolon jest jedyną możliwą opcją, decyzję podejmuje lekarz prowadzący z oceną EKG i elektrolitów, a amifamprydynę czasowo odstawia się lub pacjent pozostaje pod ścisłą obserwacją.

Skutek kliniczny

Wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, a także zwiększone ryzyko napadów drgawkowych. Fluorochinolony mogą też nasilać osłabienie mięśni u chorych z zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, co ma znaczenie u pacjentów leczonych amifamprydyną z powodu zespołu miastenicznego Lamberta-Eatona.

Mechanizm

Połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ amifamprydyny nie stosuje się jednocześnie z lekami, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QTc.[1][2] Skojarzenie amifamprydyny z takimi lekami może zwiększyć ryzyko częstoskurczu komorowego, szczególnie typu torsade de pointes.[1] Cyprofloksacyna, podobnie jak inne fluorochinolony, należy do leków wymagających ostrożności ze względu na wydłużanie odstępu QT.[3] Dodatkowo fluorochinolony obniżają próg drgawkowy, a amifamprydyna sama zwiększa ryzyko napadów drgawkowych, więc oba działania niepożądane mogą się sumować.

Metabolizm i transportery

  • Cyprofloksacyna: umiarkowany inhibitor CYP1A2[4], umiarkowany inhibitor CYP3A4[4], substrat OAT1[4], substrat OAT3[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc, jeśli połączenia nie da się uniknąć
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • napady drgawkowe
  • nasilenie osłabienia mięśni

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylina z kwasem klawulanowymcefuroksymcefaleksynanitrofurantoinafosfomycyna

Kiedy ocena się zmienia

Krople do oczu lub do uszudroga podania · cyprofloksacynaryzyko malejeCyprofloksacyna stosowana miejscowo do oka lub ucha daje znikome stężenie w osoczu, więc nie oczekuje się istotnego wpływu na odstęp QT ani próg drgawkowy.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine SERB 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-serb-100470617/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine Medical Valley 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-medical-valley-100510022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Proxacin 250 250 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/proxacin-250-100120570/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 30.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AmifamprydynaNie łącz cytalopramu z amifamprydyną.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który dobierze inny lek przeciwdepresyjny.

Tych dwóch leków nie łączy się ze sobą. Oba mogą wpływać na pracę serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Cytalopram może też ułatwiać wystąpienie drgawek, a amifamprydyna sama zwiększa to ryzyko.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • drgawki lub mimowolne skurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z amifamprydyną[1][2]. U pacjenta leczonego amifamprydyną, który wymaga leczenia przeciwdepresyjnego, lekarz powinien dobrać lek bez działania wydłużającego QT i rozważyć ryzyko drgawek, bo większość leków przeciwdepresyjnych obniża próg drgawkowy[1]. Jeśli połączenie zostało już wdrożone, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym w celu zmiany leczenia.

Skutek kliniczny

Możliwe wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes oraz zwiększone ryzyko napadów drgawkowych[1].

Mechanizm

Amifamprydyny nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QTc, ponieważ takie skojarzenie może zwiększyć ryzyko częstoskurczu komorowego, szczególnie typu torsade de pointes[1][2]. Cytalopram wydłuża odstęp QT, a jego skojarzenie z innymi lekami wydłużającymi QT może dawać efekt addytywny[3]. Dodatkowo selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, w tym cytalopram, obniżają próg drgawkowy, a łączenie ich z amifamprydyną zwiększa ryzyko napadów drgawkowych[1].

Metabolizm i transportery

  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[4], słaby inhibitor CYP2C19[4], słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu we krwi
  • napady drgawkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine SERB 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-serb-100470617/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amifampridine Medical Valley 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amifampridine-medical-valley-100510022/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw ospie prawdziwejPrzy dawkach immunosupresyjnych deksametazonu nie szczep żywą szczepionką przeciw ospie prawdziwej w trakcie leczenia, zgodnie z przeciwwskazaniem w ChPL deksametazonu.Przed szczepieniem powiedz lekarzowi kwalifikującemu, że przyjmujesz deksametazon, w jakiej dawce i od jak dawna, i nie odstawiaj leku samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem powiedz lekarzowi kwalifikującemu, że przyjmujesz deksametazon, w jakiej dawce i od jak dawna, i nie odstawiaj leku samodzielnie.

Deksametazon osłabia działanie układu odpornościowego. Jeśli przyjmujesz go w większych dawkach lub przez dłuższy czas, szczepionka przeciw ospie prawdziwej i mpox może nie zadziałać tak dobrze, jak powinna. Przy takim leczeniu szczepienia tą szczepionką zwykle się nie wykonuje albo przesuwa się je na inny termin.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka lub złe samopoczucie utrzymujące się dłużej niż kilka dni po szczepieniu
  • rozległy, narastający odczyn, ropień lub wysypka w miejscu wkłucia lub poza nim
  • objawy zakażenia po kontakcie z osobą chorą na mpox mimo szczepienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Przy dawkach immunosupresyjnych deksametazonu nie szczep żywą szczepionką przeciw ospie prawdziwej w trakcie leczenia, zgodnie z przeciwwskazaniem w ChPL deksametazonu[1]. Jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem leczenia lub po jego zakończeniu, a gdy szczepienie jest pilne (np. po kontakcie z wirusem mpox), decyzję podejmuje lekarz po ocenie korzyści i ryzyka. Przy krótkim leczeniu małymi dawkami lub stosowaniu miejscowym przeciwwskazanie z ChPL nie ma zastosowania, ale odpowiedź na szczepienie może być nieco słabsza. ChPL szczepionki nie wymienia kortykosteroidów, zaleca natomiast unikanie jednoczesnego podawania innych szczepionek i immunoglobuliny przeciw wirusowi krowianki[2].

Skutek kliniczny

Przy leczeniu deksametazonem w dawkach immunosupresyjnych szczepienie może wywołać słabszą lub niewystarczającą odporność przeciw ospie prawdziwej i mpox. ChPL deksametazonu przeciwwskazuje szczepienie żywymi szczepionkami u pacjentów leczonych dawkami immunosupresyjnymi[1]. Inna charakterystyka deksametazonu przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami w trakcie leczenia dużymi dawkami ze względu na możliwość wystąpienia infekcji wirusowej[3].

Mechanizm

Deksametazon działa immunosupresyjnie i hamuje odpowiedź limfocytów T i B, od której zależy wytworzenie odporności po szczepieniu. Szczepionka przeciw ospie prawdziwej zawiera żywy, zmodyfikowany wirus krowianki ze szczepu Ankara, czyli szczepionką żywą, dlatego obejmuje ją ostrzeżenie dotyczące żywych szczepionek w ChPL deksametazonu. Szczep Ankara nie namnaża się w organizmie człowieka, więc głównym praktycznym problemem jest osłabienie odpowiedzi immunologicznej, a nie zakażenie wirusem szczepionkowym.

Metabolizm i transportery

  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • dawka i czas trwania leczenia deksametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
  • termin szczepienia względem rozpoczęcia lub zakończenia leczenia kortykosteroidem
  • w razie zaszczepienia w trakcie immunosupresji – ocena, czy potrzebne jest dodatkowe postępowanie po kontakcie z zakażeniem

Kiedy ocena się zmienia

Dawka immunosupresyjnadawka · deksametazonryzyko rośniePrzy dawkach immunosupresyjnych lub dużych dawkach terapeutycznych deksametazonu ChPL przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami.
Miejscowadroga podania · deksametazonryzyko malejeDeksametazon stosowany miejscowo (np. na skórę, do oka) w zwykłych dawkach nie daje istotnej immunosupresji układowej i nie wpływa w praktyce na odpowiedź na szczepienie.
Szczepienie przed rozpoczęciem lub po zakończeniu leczeniaodstep · deksametazoninne zalecenieJeśli sytuacja kliniczna na to pozwala, szczepienie najlepiej wykonać przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego albo po jego zakończeniu, a termin ustala lekarz.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Imvanex (5 x 10^7 TCID50)/0,5 ml, zawiesina do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/imvanex-100310921/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ Szczepionka przeciw półpaścowiNie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu.Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz deksametazon i w jakiej dawce, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Przed szczepieniem przeciw półpaścowi powiedz lekarzowi lub farmaceucie, że przyjmujesz deksametazon i w jakiej dawce, i nie przerywaj leczenia na własną rękę.

Deksametazon w większych dawkach osłabia odporność. Jeśli w tym czasie dostaniesz szczepionkę zawierającą żywego, osłabionego wirusa, wirus ten może wywołać zakażenie. Szczepionka nieżywa (rekombinowana) jest bezpieczna, ale przy leczeniu deksametazonem może chronić nieco słabiej.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • gorączka po szczepieniu
  • wysypka z pęcherzykami, zwłaszcza rozległa lub w wielu miejscach ciała
  • wyraźnie złe samopoczucie w ciągu kilku tygodni po szczepieniu
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie podawaj żywej szczepionki przeciw półpaścowi pacjentowi leczonemu immunosupresyjnymi dawkami deksametazonu[1][2]. U takiego pacjenta wybierz szczepionkę rekombinowaną (nieżywą), a jeśli to możliwe, zaplanuj szczepienie przed rozpoczęciem steroidoterapii lub po jej zakończeniu, przy czym odstęp ustala lekarz prowadzący. Przy małych dawkach ogólnych, terapii zastępczej lub kortykosteroidach miejscowych i wziewnych żywa szczepionka nie jest przeciwwskazana[2].

Skutek kliniczny

Żywa szczepionka podana pacjentowi przyjmującemu immunosupresyjne dawki deksametazonu może wywołać rozsiane zakażenie szczepionkowym szczepem wirusa ospy wietrznej i półpaśca. W przypadku obu rodzajów szczepionki immunosupresja może osłabić odpowiedź immunologiczną i zmniejszyć ochronę przed półpaścem.

Mechanizm

Deksametazon w dawkach immunosupresyjnych hamuje odporność komórkową, która kontroluje namnażanie żywego, atenuowanego wirusa ospy wietrznej i półpaśca zawartego w żywej szczepionce. ChPL deksametazonu przeciwwskazuje szczepienia żywymi szczepionkami w trakcie leczenia dużymi dawkami ze względu na możliwość wystąpienia infekcji wirusowej[3]. Charakterystyka żywej szczepionki przeciw półpaścowi wymienia leczenie immunosupresyjne, w tym duże dawki kortykosteroidów, wśród przeciwwskazań[2]. Immunosupresja osłabia też odpowiedź na antygeny szczepionki rekombinowanej, przy czym ChPL tej szczepionki nie wymienia kortykosteroidów[4].

Metabolizm i transportery

  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]

Monitorować

  • dawka i czas trwania leczenia deksametazonem przed kwalifikacją do szczepienia
  • rodzaj szczepionki (żywa czy rekombinowana)
  • objawy zakażenia po szczepieniu – gorączka, wysypka pęcherzykowa, zwłaszcza rozsiana

Bezpieczniejsze alternatywy

szczepionka przeciw półpaścowi rekombinowana z adiuwantem (nieżywa)

Kiedy ocena się zmienia

Szczepionka rekombinowana (nieżywa)postać · szczepionka przeciw półpaścowiryzyko malejeSzczepionka rekombinowana nie zawiera żywego wirusa i jej ChPL nie wymienia kortykosteroidów. Można ją podać, ale immunosupresja może osłabić odpowiedź, dlatego warto zaplanować szczepienie przed rozpoczęciem lub po zakończeniu steroidoterapii, jeśli stan pacjenta na to pozwala.
Mała dawka ogólnoustrojowa lub terapia zastępczadawka · deksametazonryzyko malejeChPL żywej szczepionki nie przeciwwskazuje jej u osób przyjmujących małe dawki kortykosteroidów o działaniu ogólnym ani w terapii zastępczej, np. w niewydolności nadnerczy. Poinformuj pacjenta o objawach, które powinny skłonić do kontaktu z lekarzem.
Miejscowo lub wziewniedroga podania · deksametazonryzyko malejeKortykosteroidy stosowane miejscowo lub wziewnie nie stanowią przeciwwskazania do żywej szczepionki przeciw półpaścowi.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pabi-Dexamethason 500 mcg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pabi-dexamethason-100018356/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zostavax, proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zostavax-100353400/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka 4 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Shingrix -, proszek i zawiesina do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/shingrix-100402280/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDeksametazon+ RylpiwirynaNie łącz rylpiwiryny z deksametazonem podawanym ogólnie, z wyjątkiem dawki jednorazowej.Jeśli przyjmujesz rylpiwirynę, a lekarz przepisze ci deksametazon w tabletkach lub zastrzykach na dłużej niż jedną dawkę, nie zaczynaj go brać i powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz rylpiwirynę, a lekarz przepisze ci deksametazon w tabletkach lub zastrzykach na dłużej niż jedną dawkę, nie zaczynaj go brać i powiedz o tym lekarzowi albo farmaceucie.

Deksametazon w tabletkach lub zastrzykach może przyspieszać usuwanie rylpiwiryny z organizmu. Wtedy lek na HIV słabiej działa, a wirus może się namnażać i uodpornić na leczenie. Pojedyncza dawka deksametazonu nie stanowi problemu, ale dłuższego leczenia nie łączy się z rylpiwiryną.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • lekarz przepisał ci deksametazon w tabletkach lub zastrzykach na kilka dni lub dłużej
  • wynik badania wiremii HIV jest gorszy niż wcześniej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
opóźniony (dni)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz rylpiwiryny z deksametazonem podawanym ogólnie, z wyjątkiem dawki jednorazowej[1]. Należy rozważyć alternatywne leczenie, szczególnie przy długotrwałym stosowaniu glikokortykosteroidu[2]. Jeśli pacjent wymaga ogólnoustrojowego glikokortykosteroidu przez dłuższy czas, wybierz inny lek z tej grupy albo – gdy deksametazon jest niezbędny – skonsultuj z lekarzem prowadzącym leczenie HIV zmianę schematu przeciwretrowirusowego.

Skutek kliniczny

Zmniejszenie stężeń rylpiwiryny może prowadzić do utraty jej działania terapeutycznego[1]. Klinicznie oznacza to ryzyko niepowodzenia wirusologicznego leczenia zakażenia HIV i rozwoju oporności na leki z grupy nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy.

Mechanizm

Deksametazon podawany ogólnie indukuje CYP3A, a rylpiwiryna jest metabolizowana głównie przy udziale CYP3A. Należy spodziewać się zależnego od dawki zmniejszenia stężeń rylpiwiryny w osoczu[1]. Połączenia nie badano, a spodziewany efekt wynika z mechanizmu indukcji enzymatycznej[2].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Deksametazon – umiarkowany induktor CYP3A4[3], rylpiwiryna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Deksametazon: umiarkowany induktor CYP3A4[3], substrat CYP3A4[3]
  • Rylpiwiryna: inhibitor MATE2-K[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • miano RNA HIV (wiremia), jeśli doszło do jednoczesnego stosowania dłuższego niż jednorazowa dawka deksametazonu
  • droga podania i planowany czas leczenia deksametazonem

Bezpieczniejsze alternatywy

prednizolonmetyloprednizolonhydrokortyzon

Kiedy ocena się zmienia

Dawka jednorazowadawka · deksametazonryzyko malejePojedyncza dawka deksametazonu podawanego ogólnie nie jest objęta przeciwwskazaniem.
Miejscowa (krople do oczu lub uszu, maści, kremy)droga podania · deksametazonryzyko malejePrzeciwwskazanie dotyczy wyłącznie deksametazonu podawanego ogólnoustrojowo. Przy podaniu miejscowym ekspozycja ogólnoustrojowa jest mała, więc istotna indukcja CYP3A jest mało prawdopodobna.
Więcej niż jedna dawkaczas leczenia · deksametazonryzyko rośnieRyzyko utraty skuteczności rylpiwiryny rośnie przy długotrwałym stosowaniu deksametazonu, dlatego wtedy szczególnie należy rozważyć alternatywne leczenie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/edurant-100261312/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego REKAMBYS 600 mg, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/rekambys-100445800/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dexamethasone Krka. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/dexamethasone-krka-100334057/
  4. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Edurant. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/edurant-100261312/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.