Interakcje / Amikacyna / Amikacyna i cefamandol

Amikacyna i cefamandol

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Unikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja.

Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.

Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefamandolUnikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja.Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.

Amikacyna i cefamandol to antybiotyki, które podane razem mogą bardziej obciążać nerki niż każdy z nich osobno. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna gromadzi się w organizmie i może uszkodzić słuch lub zmysł równowagi. Dlatego podczas takiego leczenia lekarz zleca badania krwi i obserwuje, jak się czujesz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szumy lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
zawroty głowy lub zaburzenia równowagi

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Unikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja^[1]. Gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch^[1]. Dawkę amikacyny dostosuj do aktualnej czynności nerek i stężeń leku, zadbaj o prawidłowe nawodnienie pacjenta i ogranicz czas skojarzonej terapii do niezbędnego minimum.

Skutek kliniczny

Możliwe ostre uszkodzenie nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Wtórna kumulacja amikacyny zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi.

Mechanizm

Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny mogą dodatkowo uszkadzać nerki. Toksyczność amikacyny może się zwiększać przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyn^[1]. Podawanie cefalosporyn razem z aminoglikozydami może wywołać objawy nefrotoksyczności^[2]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie amikacyny, co zwiększa jej stężenie i dalej nasila działanie nefro- i ototoksyczne.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
diureza i bilans płynów
stężenia amikacyny w surowicy
słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
elektrolity

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy wyjściowo obniżonej czynności nerek amikacyna kumuluje się szybciej, a sumowanie nefrotoksyczności jest groźniejsze – dawkowanie amikacyny opieraj na czynności nerek i stężeniach leku.
Wziewna (nebulizacja postaci liposomalnej)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mniejsza niż po podaniu dożylnym, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest niższe, choć kontrola czynności nerek nadal jest wskazana.
Długotrwałe leczenie skojarzoneczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie wraz z czasem skojarzonej terapii – ogranicz ją do niezbędnego minimum.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/

Alkohol przy tych lekach

Amikacyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Cefamandol a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 101

Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ CydofowirPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy podawać cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje amikacynę ogólnoustrojowo.Powiedz lekarzowi, że dostajesz amikacynę lub cydofowir, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, że dostajesz amikacynę lub cydofowir, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.

Amikacyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem bardzo zwiększają to ryzyko. Gdy nerki gorzej pracują, oba leki gromadzą się w organizmie i mogą też uszkodzić słuch. Lekarze nie łączą tych leków ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

oddawanie znacznie mniejszej ilości moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
pienisty lub ciemny mocz
szum lub dzwonienie w uszach, pogorszenie słuchu
zawroty głowy i zaburzenia równowagi
nasilone osłabienie, nudności lub skurcze mięśni

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy podawać cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje amikacynę ogólnoustrojowo^[1]. Gdy potrzebne jest leczenie zakażenia wirusem cytomegalii, należy wybrać lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego albo zakończyć leczenie amikacyną i odczekać przed podaniem cydofowiru. Gdy pacjent jest leczony cydofowirem, zakażenie bakteryjne należy leczyć antybiotykiem bez działania nefrotoksycznego zgodnie z antybiogramem. Jeśli amikacynę podano niedawno, przed włączeniem cydofowiru należy sprawdzić czynność nerek^[2].

Skutek kliniczny

Ostre uszkodzenie nerek, w tym uszkodzenie kanalików z cechami zespołu Fanconiego, oraz kumulacja amikacyny z nasileniem jej ototoksyczności i neurotoksyczności. Uszkodzenie nerek może być nieodwracalne.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie podaje się razem z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym^[1]. Amikacyny nie łączy się ogólnoustrojowo ani miejscowo z innymi lekami nefrotoksycznymi, także podawanymi wkrótce po niej^[2]. Oba leki są wydalane przez nerki, dlatego uszkodzenie nerek wywołane przez jeden z nich zwiększa stężenie obu i dalej nasila ich toksyczność.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
białkomocz i badanie ogólne moczu
fosforany, potas i dwuwęglany w surowicy (cechy zespołu Fanconiego)
stężenie amikacyny w surowicy, jeśli leczenie amikacyną trwało niedawno
słuch (audiometria) i objawy ze strony narządu przedsionkowego
bilans płynów i stan nawodnienia

Bezpieczniejsze alternatywy

gancyklowir walgancyklowirmarybawir

Kiedy ocena się zmienia

Wziewna (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Amikacyna podawana wziewnie daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podanie dożylne, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze, ale nie znika. Łączenie z cydofowirem wymaga decyzji lekarza i ścisłej kontroli czynności nerek oraz słuchu.
Amikacyna podana niedawno, przed włączeniem cydofowiruodstep · amikacyna	inne zalecenie	Amikacyny nie podaje się także wkrótce przed lekiem nefrotoksycznym ani po nim. Przed pierwszą dawką cydofowiru po zakończeniu leczenia amikacyną należy potwierdzić prawidłową czynność nerek.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ GentamycynaNie podawaj jednocześnie amikacyny i gentamycyny w leczeniu ogólnoustrojowym.Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś lub dostawałaś jeden z tych antybiotyków, zanim otrzymasz drugi.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś lub dostawałaś jeden z tych antybiotyków, zanim otrzymasz drugi.

Amikacyna i gentamycyna to antybiotyki z tej samej grupy i nie należy ich przyjmować razem. Oba leki mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a podane razem szkodzą znacznie bardziej. Takie uszkodzenia, zwłaszcza słuchu, mogą być trwałe. Jeśli lekarz zmienia jeden z tych leków na drugi, zrobi to z przerwą i będzie kontrolować twoje wyniki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

szumy lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
zawroty głowy i chwiejny chód
wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki
osłabienie mięśni lub trudność w oddychaniu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Nie podawaj jednocześnie amikacyny i gentamycyny w leczeniu ogólnoustrojowym^[1]. Amikacyny nie podaje się też wkrótce po innym aminoglikozydzie, więc przy zamianie gentamycyny na amikacynę odstaw gentamycynę przed włączeniem amikacyny^[2]. Przy zamianie uwzględnij łączny czas leczenia aminoglikozydami i oceń, czy po wcześniejszej kuracji gentamycyną nie doszło do subklinicznego uszkodzenia nerek lub nerwu VIII^[3]. Jeśli kolejne aminoglikozydy są konieczne, bardzo uważnie kontroluj słuch i czynność nerek^[2].

Skutek kliniczny

Grozi nieodwracalna utrata słuchu, szumy uszne i zaburzenia równowagi, ostre uszkodzenie nerek oraz nasilona blokada nerwowo-mięśniowa, która przy jednoczesnym znieczuleniu lub lekach zwiotczających może prowadzić do porażenia mięśni oddechowych^[2].

Mechanizm

Oba leki są aminoglikozydami o tym samym profilu toksyczności, więc ich działania uszkadzające ucho wewnętrzne, nerki i przewodnictwo nerwowo-mięśniowe sumują się. Jednoczesne podawanie innych aminoglikozydów zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności^[1]. Toksyczność amikacyny nasilają inne aminoglikozydy podawane pozajelitowo^[2]. Uszkodzenie nerek spowalnia wydalanie obu leków, co dodatkowo zwiększa ich stężenie i toksyczność.

Monitorować

stężenie aminoglikozydu w surowicy
kreatynina i eGFR
diureza
audiometria i zgłaszane szumy uszne
równowaga i zawroty głowy
stan nawodnienia
stopień zwiotczenia mięśni po znieczuleniu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo (gąbka wszczepiana w ranę)droga podania · gentamycyna	ryzyko maleje	Gentamycyna podana miejscowo daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale amikacyny nie łączy się również z miejscowo podawanymi substancjami oto- i nefrotoksycznymi. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, kontroluj słuch i czynność nerek.
Liposomalna do nebulizacjipostać · amikacyna	ryzyko maleje	Amikacyna wziewna daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podawana dożylnie, lecz działania oto- i nefrotoksyczne mogą się sumować z gentamycyną podawaną ogólnoustrojowo. Unikaj połączenia, a gdy jest konieczne, kontroluj słuch, równowagę i czynność nerek.
Amikacyna po niedawnej kuracji gentamycynąkolejność włączenia · pacjent	inne zalecenie	Kolejne, a nie jednoczesne podanie jest dopuszczalne, ale wcześniejsza gentamycyna mogła spowodować subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII, a działania toksyczne sumują się. Oceń czynność nerek i słuch przed włączeniem amikacyny i monitoruj je w trakcie.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek oba leki kumulują się, co dodatkowo zwiększa ryzyko oto- i nefrotoksyczności.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ PirydostygminaNie stosuj amikacyny u pacjenta z miastenią leczonego pirydostygminą – wybierz antybiotyk spoza grupy aminoglikozydów zgodnie z antybiogramem, unikając także innych leków pogarszających przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.Zawsze mów lekarzowi, że przyjmujesz pirydostygminę i chorujesz na miastenię, zanim dostaniesz antybiotyk, a przy nagłym osłabieniu lub duszności natychmiast wezwij pomoc.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Zawsze mów lekarzowi, że przyjmujesz pirydostygminę i chorujesz na miastenię, zanim dostaniesz antybiotyk, a przy nagłym osłabieniu lub duszności natychmiast wezwij pomoc.

Amikacyna to antybiotyk, który może osłabiać przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. Pirydostygmina działa odwrotnie i pomaga mięśniom pracować przy miastenii. Gdy chorujesz na miastenię, amikacyna może nagle nasilić osłabienie mięśni, także tych, które odpowiadają za oddychanie, dlatego tych leków się nie łączy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

nagłe nasilenie osłabienia mięśni
opadanie powiek lub podwójne widzenie
trudności z połykaniem lub mówieniem
duszność lub płytki oddech

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – antagonizm
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Nie stosuj amikacyny u pacjenta z miastenią leczonego pirydostygminą – wybierz antybiotyk spoza grupy aminoglikozydów zgodnie z antybiogramem, unikając także innych leków pogarszających przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Miastenia jest przeciwwskazaniem do stosowania amikacyny^[1]. Jeśli podanie amikacyny jest bezwzględnie konieczne, prowadź je wyłącznie w warunkach szpitalnych z możliwością wsparcia oddechowego i ścisłą obserwacją siły mięśniowej. Przed zabiegiem chirurgicznym poinformuj anestezjologa o stosowaniu amikacyny^[2]. Wstrzyknięcie soli wapnia może odwrócić blokadę nerwowo-mięśniową spowodowaną aminoglikozydami^[2].

Skutek kliniczny

U pacjenta z miastenią leczonego pirydostygminą amikacyna może osłabić działanie leczenia, nasilić męczliwość i osłabienie mięśni, a w skrajnym przypadku wywołać przełom miasteniczny z niewydolnością oddechową. Miastenia jest przeciwwskazaniem do stosowania amikacyny^[1].

Mechanizm

Amikacyna, jak inne aminoglikozydy, upośledza przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – zmniejsza presynaptyczne uwalnianie acetylocholiny i osłabia odpowiedź receptora postsynaptycznego. Działa więc przeciwnie do pirydostygminy, która hamując acetylocholinoesterazę zwiększa ilość acetylocholiny w złączu. Aminoglikozydy nasilają blokadę nerwowo-mięśniową, co może doprowadzić do porażenia mięśni oddechowych^[2]. Antybiotyki aminoglikozydowe i inne leki zakłócające przewodnictwo nerwowo-mięśniowe wchodzą w interakcje z pirydostygminą^[3].

Monitorować

siła mięśniowa i męczliwość
czynność oddechowa (np. pojemność życiowa, saturacja)
opadanie powiek i podwójne widzenie
połykanie i mowa

Kiedy ocena się zmienia

Inhalacja (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, ale ryzyka nasilenia miastenii nie można wykluczyć – wymagana ścisła obserwacja siły mięśniowej i oddychania.
Pirydostygmina stosowana z innego wskazania niż miasteniapostać · pacjent	inne zalecenie	Bez miastenii przeciwwskazanie chorobowe nie obowiązuje, jednak amikacyna nadal może osłabiać działanie pirydostygminy i nasilać blokadę nerwowo-mięśniową – konieczne monitorowanie.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Mestinon 60 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mestinon-100116797/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCefamandol+ TorasemidNie łącz torasemidu z cefamandolem ani z innymi cefalosporynami.Powiedz lekarzowi, który zleca zastrzyki z antybiotykiem, że bierzesz torasemid, i nie odstawiaj leku moczopędnego na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, który zleca zastrzyki z antybiotykiem, że bierzesz torasemid, i nie odstawiaj leku moczopędnego na własną rękę.

Lek moczopędny torasemid może zwiększać szkodliwe działanie antybiotyku cefamandolu na nerki. Tych leków zwykle nie stosuje się razem. Jeśli lekarz uzna takie leczenie za konieczne, będzie częściej sprawdzał wyniki badań krwi.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
nowe lub nasilone obrzęki nóg
silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
nietypowe osłabienie, nudności lub skurcze mięśni

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz torasemidu z cefamandolem ani z innymi cefalosporynami^[1]. Jeśli antybiotyk jest niezbędny, rozważ antybiotyk spoza grupy cefalosporyn lub czasowe odstawienie torasemidu. Gdy połączenia nie da się uniknąć, stosuj najmniejszą skuteczną dawkę torasemidu, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i kontroluj czynność nerek przez cały czas leczenia.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek z narastaniem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem ilości oddawanego moczu^[1]. Ryzyko rośnie przy dużych dawkach torasemidu, odwodnieniu i wcześniejszej niewydolności nerek.

Mechanizm

Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, nasila nefrotoksyczne działanie cefalosporyn^[1]. Utrata wody i elektrolitów wywołana diuretykiem pętlowym sprzyja uszkodzeniu kanalików nerkowych przez antybiotyk, a oba leki obciążają nerki addycyjnie.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i w jego trakcie
diureza i bilans płynów
stężenie potasu, sodu i magnezu
ciśnienie tętnicze i objawy odwodnienia

Kiedy ocena się zmienia

Duże dawkidawka · torasemid	ryzyko rośnie	Ryzyko nasilenia nefrotoksyczności cefalosporyn jest największe przy dużych dawkach torasemidu.
ObniżonyeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy już upośledzonej czynności nerek lub odwodnieniu ryzyko ostrego uszkodzenia nerek jest większe.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ AmikacynaNeomycyny nie stosuje się u pacjenta leczonego amikacyną ani bezpośrednio po zakończeniu takiego leczenia.Nie używaj neomycyny, gdy dostajesz amikacynę albo niedawno skończyłeś leczenie nią, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj neomycyny, gdy dostajesz amikacynę albo niedawno skończyłeś leczenie nią, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.

Neomycyna i amikacyna to antybiotyki z tej samej grupy. Każdy z nich może osłabiać słuch i obciążać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Dotyczy to także neomycyny w aerozolu na skórę, zwłaszcza na rany lub dużą powierzchnię. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
zawroty głowy i chwianie się
wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Neomycyny nie stosuje się u pacjenta leczonego amikacyną ani bezpośrednio po zakończeniu takiego leczenia^[1]^[2]. Na zmiany skórne należy wybrać lek przeciwbakteryjny spoza grupy aminoglikozydów. Jeśli pacjent stosował wcześniej neomycynę, przed włączeniem amikacyny trzeba ocenić słuch i czynność nerek, ponieważ działania toksyczne mogą się sumować^[3]. Gdy jednoczesnego stosowania nie da się uniknąć, konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek^[4].

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek. Aminoglikozydy nasilają też blokadę nerwowo-mięśniową, co ma znaczenie przy znieczuleniu i lekach zwiotczających^[4].

Mechanizm

Neomycyna i amikacyna to aminoglikozydy o tym samym profilu toksyczności – obie uszkadzają ucho wewnętrzne i nerki, więc przy jednoczesnym stosowaniu ich działania niepożądane się sumują. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi^[1]^[2]. Toksyczność amikacyny zwiększają inne aminoglikozydy, a substancji ototoksycznych i nefrotoksycznych podawanych ogólnie i miejscowo należy unikać w trakcie leczenia amikacyną i wkrótce po nim^[4]. Neomycyna podawana na skórę wchłania się słabo, ale z uszkodzonej skóry, ran i dużych powierzchni może przenikać do krwi w ilościach istotnych klinicznie.

Monitorować

słuch (audiometria) i szumy uszne
zawroty głowy i zaburzenia równowagi
stężenie kreatyniny i eGFR
diureza i stan nawodnienia
stężenie amikacyny w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocyna kwas fusydowy

Kiedy ocena się zmienia

Uszkodzona skóra, rany, duże powierzchnie skórydroga podania · neomycyna	ryzyko rośnie	Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny do krążenia rośnie, co zwiększa ryzyko sumowania toksyczności z amikacyną. Takie stosowanie neomycyny jest przeciwwskazane niezależnie od innych leków.
Stosowanie długotrwałeczas leczenia · neomycyna	ryzyko rośnie	Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Niewydolność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Oba aminoglikozydy są wydalane przez nerki, więc przy ich niewydolności łatwiej o kumulację i nasilenie toksyczności. Kontrola czynności nerek i stężenia amikacyny jest wtedy szczególnie ważna.
Amikacyna po wcześniejszym leczeniu neomycynąkolejność włączenia · amikacyna	inne zalecenie	Wcześniejsze leczenie neomycyną może pozostawić subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII. Przed włączeniem amikacyny należy starannie rozważyć wskazania oraz ocenić słuch i czynność nerek, ponieważ działania toksyczne mogą się sumować.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ CefamandolNeomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi, w tym z cefamandolem.Nie używaj aerozolu z neomycyną w czasie leczenia cefamandolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj aerozolu z neomycyną w czasie leczenia cefamandolem i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.

Aerozol z neomycyną i zastrzyki z cefamandolem to dwa antybiotyki, które mogą obciążać nerki. Używane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, a przy dłuższym stosowaniu neomycyny także słuchu. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
szumy w uszach albo pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub zaburzenia równowagi

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Neomycyny nie łączy się z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi, w tym z cefamandolem^[1]^[2]. Na czas leczenia cefamandolem należy odstawić aerozol z neomycyną i w razie potrzeby zastosować miejscowy antybiotyk bez działania nefrotoksycznego. Jeśli pacjent stosował oba leki, należy ocenić czynność nerek.

Skutek kliniczny

Możliwe jest uszkodzenie nerek, a przy wchłonięciu większej ilości neomycyny także uszkodzenie słuchu. Przy stosowaniu neomycyny na niewielką powierzchnię nieuszkodzonej skóry wchłanianie jest małe, dlatego ryzyko rośnie głównie przy dłuższym leczeniu, stosowaniu na większe powierzchnie oraz u osób z niewydolnością nerek.

Mechanizm

Neomycyna jest aminoglikozydem o działaniu nefrotoksycznym i ototoksycznym, a cefalosporyny podawane razem z aminoglikozydami mogą wywołać objawy nefrotoksyczności^[3]. Jednoczesne stosowanie leków nefrotoksycznych sumuje uszkadzające działanie na nerki, a długotrwałe łączenie neomycyny z takimi lekami może nasilać jej toksyczność^[1]. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza wydalanie obu antybiotyków, co dodatkowo zwiększa ryzyko działań niepożądanych.

Monitorować

stężenie kreatyniny w surowicy i eGFR
ilość oddawanego moczu
słuch i szumy uszne przy dłuższym stosowaniu neomycyny

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowy mupirocyna

Kiedy ocena się zmienia

Długotrwałe stosowanieczas leczenia · neomycyna	ryzyko rośnie	Długotrwałe stosowanie neomycyny z lekami nefrotoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Niewydolność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek oba antybiotyki są wolniej wydalane, co zwiększa ryzyko sumowania nefrotoksyczności.
Skóra uszkodzona, duża powierzchnia, zmiany sączącedroga podania · neomycyna	interakcja nie dotyczy	Neomycyny nie stosuje się na uszkodzoną skórę, duże powierzchnie, zmiany sączące i owrzodzenia żylakowate, bo wchłanianie ogólnoustrojowe jest wtedy znaczne.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Tarcefandol 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tarcefandol-100065657/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ AmikacynaUnikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.

Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi i równowadze. Dlatego lekarz zwykle stara się ich nie łączyć, a jeśli musi, często bada twoją krew i słuch.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu albo uczucie zatkania uszu
zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
osłabienie lub skurcze mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Unikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch^[1]. U pacjentów otrzymujących amfoterycynę B z innymi lekami nefrotoksycznymi szczególnie dokładnie kontroluj czynność nerek^[2]. Rozważ przeciwgrzybiczy lek o mniejszej nefrotoksyczności albo postać lipidową amfoterycyny zamiast niezwiązanej. Dawkuj amikacynę według stężeń we krwi i aktualnej czynności nerek, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i uzupełniaj potas oraz magnez. Nie mieszaj amikacyny z amfoterycyną w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej, ponieważ są one niezgodne chemicznie^[1].

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to ostre uszkodzenie nerek z narastaniem kreatyniny, a wtórnie nasilona ototoksyczność amikacyny wskutek jej kumulacji. Możliwe są też hipokaliemia i hipomagnezemia, które sprzyjają zaburzeniom rytmu serca i osłabieniu mięśni. Ryzyko jest największe przy wyjściowo upośledzonej czynności nerek, odwodnieniu, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu kolejnych leków nefrotoksycznych.

Mechanizm

Amfoterycyna B i amikacyna uszkadzają nerki niezależnymi mechanizmami, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Toksyczność amikacyny nasilają inne leki przeciwzakaźne o działaniu nefro-, oto- lub neurotoksycznym, w tym amfoterycyna B^[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego^[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane amfoterycyną zmniejsza wydalanie amikacyny, co prowadzi do jej kumulacji i zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też powodować utratę potasu i magnezu z moczem.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR (wyjściowo i regularnie w trakcie leczenia)
diureza i bilans płynów
stężenie potasu i magnezu w surowicy
stężenie amikacyny we krwi (stężenie minimalne)
słuch (audiometria) i objawy przedsionkowe – szum uszny, zawroty głowy, zaburzenia równowagi

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofungina mykafungina anidulafungina worykonazol izawukonazolposakonazolflukonazol

Kiedy ocena się zmienia

Obniżony eGFR (upośledzona czynność nerek)eGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Wyjściowa niewydolność nerek zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji amikacyny. Wymaga wyboru mniej nefrotoksycznego leku przeciwgrzybiczego lub dawkowania amikacyny ściśle według stężeń we krwi.
Postać lipidowa (kompleks lipidowy lub liposomy)postać · amfoterycyna	ryzyko maleje	Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. Ryzyko interakcji maleje, ale kontrola czynności nerek pozostaje konieczna.
Wziewna (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Przy podaniu wziewnym ogólnoustrojowa ekspozycja na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc addytywna nefrotoksyczność jest mniej prawdopodobna. Kontrola czynności nerek i słuchu jest nadal wskazana, zwłaszcza przy upośledzonej czynności nerek.
Leczenie skojarzone dłuższe niż kilka dniczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Nefrotoksyczność i ototoksyczność obu leków narastają z czasem leczenia i dawką skumulowaną. Przy dłuższym skojarzeniu zagęść monitorowanie kreatyniny, elektrolitów i stężeń amikacyny.
Podanie w tym samym roztworze lub tej samej linii infuzyjnejkolejność włączenia · amfoterycyna	inne zalecenie	Amikacyna jest chemicznie niezgodna z amfoterycyną, dlatego leków nie wolno mieszać w jednym roztworze ani podawać przez wspólną linię bez przepłukania.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ KetoprofenUnikaj ogólnoustrojowego podawania ketoprofenu w trakcie leczenia amikacyną i krótko po nim, bo amikacyny nie łączy się z innymi substancjami nefrotoksycznymi.Nie przyjmuj ketoprofenu w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach w trakcie leczenia amikacyną bez zgody lekarza i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj ketoprofenu w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach w trakcie leczenia amikacyną bez zgody lekarza i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.

Amikacyna to silny antybiotyk, który może obciążać nerki i słuch. Ketoprofen, lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, również może pogarszać pracę nerek. Gdy przyjmujesz oba leki naraz, nerki gorzej usuwają antybiotyk z organizmu, przez co łatwiej o uszkodzenie nerek i słuchu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
szumy lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
silne osłabienie i nudności

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Unikaj ogólnoustrojowego podawania ketoprofenu w trakcie leczenia amikacyną i krótko po nim, bo amikacyny nie łączy się z innymi substancjami nefrotoksycznymi^[1]. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, uważnie kontroluj czynność nerek i słuch^[1]. Zadbaj o odpowiednie nawodnienie pacjenta, stosuj ketoprofen możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, a w miarę możliwości monitoruj stężenie amikacyny w surowicy. Do leczenia bólu i gorączki rozważ lek przeciwbólowy niebędący NLPZ.

Skutek kliniczny

Zwiększa się ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz – wtórnie do wzrostu stężenia amikacyny – ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi. Najbardziej narażeni są pacjenci odwodnieni, w podeszłym wieku, z już obniżoną czynnością nerek oraz przyjmujący leki moczopędne.

Mechanizm

Oba leki mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych i zmniejsza przepływ krwi przez nerki oraz przesączanie kłębuszkowe, co może zmniejszać wydalanie amikacyny i zwiększać jej stężenie w osoczu. Amikacyna jest wydalana prawie wyłącznie przez nerki, dlatego spadek ich wydolności szybko przekłada się na wzrost jej stężenia oraz ryzyka uszkodzenia nerek i słuchu. Inny lek z grupy NLPZ – indometacyna – może zwiększać stężenie amikacyny w osoczu u noworodków^[1].

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza i stan nawodnienia
stężenie amikacyny w surowicy
słuch (audiometria) i objawy ze strony błędnika

Kiedy ocena się zmienia

Wziewna (nebulizacja)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Amikacyna liposomalna podawana w nebulizacji daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze. U pacjentów z niewydolnością nerek nadal zachowaj ostrożność.
Miejscowa (na skórę)droga podania · ketoprofen	ryzyko maleje	Ketoprofen stosowany na skórę osiąga małe stężenia we krwi, więc wpływ na nerki i wydalanie amikacyny jest niewielki. Unikaj stosowania na dużą powierzchnię skóry i przez długi czas.
ObniżonyeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy obniżonej czynności nerek ryzyko kumulacji amikacyny i ostrego uszkodzenia nerek jest największe. Ogólnoustrojowy ketoprofen jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek.
Podeszły wiek lub noworodekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występuje ukryte upośledzenie czynności nerek i odwodnienie. U noworodków NLPZ mogą zwiększać stężenie amikacyny w osoczu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 8 listopada 2026

Amikacyna i cefamandol

Niekorzystna interakcja

Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz nie zalecił inaczej, i od razu powiedz personelowi o każdej zmianie w słuchu lub w ilości oddawanego moczu.Unikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szumy lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
zawroty głowy lub zaburzenia równowagi

Postępowanie

Unikaj jednoczesnego lub następującego bezpośrednio po sobie stosowania amikacyny i cefamandolu, jeśli dostępna jest inna skuteczna opcja. Gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch. Dawkę amikacyny dostosuj do aktualnej czynności nerek i stężeń leku, zadbaj o prawidłowe nawodnienie pacjenta i ogranicz czas skojarzonej terapii do niezbędnego minimum.

Skutek kliniczny

Możliwe ostre uszkodzenie nerek ze wzrostem stężenia kreatyniny i zmniejszeniem diurezy. Wtórna kumulacja amikacyny zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR przed leczeniem i regularnie w jego trakcie
diureza i bilans płynów
stężenia amikacyny w surowicy
słuch i równowaga (szumy uszne, zawroty głowy)
elektrolity

Charakterystyka produktu leczniczego: niezalecane.