Interakcje / Amikacyna / Amikacyna i cefepim
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy jest uzasadnione ciężkością zakażenia, przy bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu.
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz u siebie któryś z niepokojących objawów.
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefepimPołączenie stosuje się tylko wtedy, gdy jest uzasadnione ciężkością zakażenia, przy bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz u siebie któryś z niepokojących objawów.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, i od razu powiedz personelowi, jeśli zauważysz u siebie któryś z niepokojących objawów.
Amikacyna i cefepim to antybiotyki podawane razem w ciężkich zakażeniach, bo wspólnie działają silniej na bakterie. Oba leki mogą obciążać nerki, a amikacyna może też uszkadzać słuch i narząd równowagi. Gdy nerki pracują słabiej, cefepim gromadzi się w organizmie i może wywołać splątanie lub drgawki. Dlatego podczas leczenia lekarz regularnie zleca badania krwi i obserwuje twój stan.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle albo obrzęki
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub chwiejność przy chodzeniu
- splątanie, nietypowa senność lub dezorientacja
- drżenie lub mimowolne skurcze mięśni
- drgawki
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie stosuje się tylko wtedy, gdy jest uzasadnione ciężkością zakażenia, przy bardzo uważnej kontroli czynności nerek i słuchu.[1] Czynność nerek kontroluje się starannie przez cały czas skojarzonego leczenia.[2] Dawki obu leków dostosowuje się do aktualnego klirensu kreatyniny, stężenia amikacyny oznacza się w ramach monitorowania terapeutycznego, a czas leczenia amikacyną ogranicza się do niezbędnego minimum. Leków nie miesza się w jednym pojemniku ani w jednej strzykawce i podaje się je oddzielnie.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest ostre uszkodzenie nerek i uszkodzenie słuchu lub narządu równowagi przez amikacynę. Kumulacja cefepimu przy pogorszeniu czynności nerek może wywołać encefalopatię, splątanie, mioklonie i drgawki, w tym niedrgawkowy stan padaczkowy.
Mechanizm
Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny mogą nasilać jej toksyczność.[1] Cefepim wymaga starannej kontroli czynności nerek przy łączeniu z aminoglikozydami.[2] Oba leki są wydalane głównie przez nerki, więc pogorszenie ich czynności wywołane amikacyną prowadzi do kumulacji obu antybiotyków, co zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i słuchu oraz neurotoksyczności cefepimu.
Monitorować
- kreatynina i eGFR w surowicy
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie amikacyny w surowicy
- słuch i równowaga, w razie możliwości audiometria
- stan neurologiczny – świadomość, mioklonie, drgawki
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy amikacynie podawanej wziewnie w postaci liposomalnej narażenie ogólnoustrojowe jest małe, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności z cefepimem jest mniejsze niż przy podaniu dożylnym, ale kontrola czynności nerek i słuchu nadal jest zasadna. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów z upośledzoną czynnością nerek rośnie ryzyko kumulacji obu leków, dalszego uszkodzenia nerek oraz neurotoksyczności cefepimu, dlatego dawki i odstępy obu leków muszą być dostosowane do klirensu kreatyniny. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności amikacyny rośnie z długością leczenia, dlatego skojarzenie ogranicza się do niezbędnego czasu i po uzyskaniu antybiogramu rozważa deeskalację. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefepime Kabi 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefepime-kabi-100251265/
Alkohol przy tych lekach
Amikacyna a alkohol: brak opisu w bazie.
Cefepim a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 81
Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ CydofowirPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy podawać cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje amikacynę ogólnoustrojowo.Powiedz lekarzowi, że dostajesz amikacynę lub cydofowir, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, że dostajesz amikacynę lub cydofowir, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.
Amikacyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem bardzo zwiększają to ryzyko. Gdy nerki gorzej pracują, oba leki gromadzą się w organizmie i mogą też uszkodzić słuch. Lekarze nie łączą tych leków ze sobą.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie znacznie mniejszej ilości moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- pienisty lub ciemny mocz
- szum lub dzwonienie w uszach, pogorszenie słuchu
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- nasilone osłabienie, nudności lub skurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy podawać cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje amikacynę ogólnoustrojowo[1]. Gdy potrzebne jest leczenie zakażenia wirusem cytomegalii, należy wybrać lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego albo zakończyć leczenie amikacyną i odczekać przed podaniem cydofowiru. Gdy pacjent jest leczony cydofowirem, zakażenie bakteryjne należy leczyć antybiotykiem bez działania nefrotoksycznego zgodnie z antybiogramem. Jeśli amikacynę podano niedawno, przed włączeniem cydofowiru należy sprawdzić czynność nerek[2].
Skutek kliniczny
Ostre uszkodzenie nerek, w tym uszkodzenie kanalików z cechami zespołu Fanconiego, oraz kumulacja amikacyny z nasileniem jej ototoksyczności i neurotoksyczności. Uszkodzenie nerek może być nieodwracalne.
Mechanizm
Oba leki uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie podaje się razem z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym[1]. Amikacyny nie łączy się ogólnoustrojowo ani miejscowo z innymi lekami nefrotoksycznymi, także podawanymi wkrótce po niej[2]. Oba leki są wydalane przez nerki, dlatego uszkodzenie nerek wywołane przez jeden z nich zwiększa stężenie obu i dalej nasila ich toksyczność.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
- białkomocz i badanie ogólne moczu
- fosforany, potas i dwuwęglany w surowicy (cechy zespołu Fanconiego)
- stężenie amikacyny w surowicy, jeśli leczenie amikacyną trwało niedawno
- słuch (audiometria) i objawy ze strony narządu przedsionkowego
- bilans płynów i stan nawodnienia
Bezpieczniejsze alternatywy
gancyklowirwalgancyklowirmarybawir
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Amikacyna podawana wziewnie daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podanie dożylne, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze, ale nie znika. Łączenie z cydofowirem wymaga decyzji lekarza i ścisłej kontroli czynności nerek oraz słuchu. |
| Amikacyna podana niedawno, przed włączeniem cydofowiruodstep · amikacyna | inne zalecenie | Amikacyny nie podaje się także wkrótce przed lekiem nefrotoksycznym ani po nim. Przed pierwszą dawką cydofowiru po zakończeniu leczenia amikacyną należy potwierdzić prawidłową czynność nerek. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ GentamycynaNie podawaj jednocześnie amikacyny i gentamycyny w leczeniu ogólnoustrojowym.Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś lub dostawałaś jeden z tych antybiotyków, zanim otrzymasz drugi.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś lub dostawałaś jeden z tych antybiotyków, zanim otrzymasz drugi.
Amikacyna i gentamycyna to antybiotyki z tej samej grupy i nie należy ich przyjmować razem. Oba leki mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a podane razem szkodzą znacznie bardziej. Takie uszkodzenia, zwłaszcza słuchu, mogą być trwałe. Jeśli lekarz zmienia jeden z tych leków na drugi, zrobi to z przerwą i będzie kontrolować twoje wyniki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i chwiejny chód
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki
- osłabienie mięśni lub trudność w oddychaniu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Nie podawaj jednocześnie amikacyny i gentamycyny w leczeniu ogólnoustrojowym[1]. Amikacyny nie podaje się też wkrótce po innym aminoglikozydzie, więc przy zamianie gentamycyny na amikacynę odstaw gentamycynę przed włączeniem amikacyny[2]. Przy zamianie uwzględnij łączny czas leczenia aminoglikozydami i oceń, czy po wcześniejszej kuracji gentamycyną nie doszło do subklinicznego uszkodzenia nerek lub nerwu VIII[3]. Jeśli kolejne aminoglikozydy są konieczne, bardzo uważnie kontroluj słuch i czynność nerek[2].
Skutek kliniczny
Grozi nieodwracalna utrata słuchu, szumy uszne i zaburzenia równowagi, ostre uszkodzenie nerek oraz nasilona blokada nerwowo-mięśniowa, która przy jednoczesnym znieczuleniu lub lekach zwiotczających może prowadzić do porażenia mięśni oddechowych[2].
Mechanizm
Oba leki są aminoglikozydami o tym samym profilu toksyczności, więc ich działania uszkadzające ucho wewnętrzne, nerki i przewodnictwo nerwowo-mięśniowe sumują się. Jednoczesne podawanie innych aminoglikozydów zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności[1]. Toksyczność amikacyny nasilają inne aminoglikozydy podawane pozajelitowo[2]. Uszkodzenie nerek spowalnia wydalanie obu leków, co dodatkowo zwiększa ich stężenie i toksyczność.
Monitorować
- stężenie aminoglikozydu w surowicy
- kreatynina i eGFR
- diureza
- audiometria i zgłaszane szumy uszne
- równowaga i zawroty głowy
- stan nawodnienia
- stopień zwiotczenia mięśni po znieczuleniu
Kiedy ocena się zmienia
| Miejscowo (gąbka wszczepiana w ranę)droga podania · gentamycyna | ryzyko maleje | Gentamycyna podana miejscowo daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale amikacyny nie łączy się również z miejscowo podawanymi substancjami oto- i nefrotoksycznymi. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, kontroluj słuch i czynność nerek. |
| Liposomalna do nebulizacjipostać · amikacyna | ryzyko maleje | Amikacyna wziewna daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podawana dożylnie, lecz działania oto- i nefrotoksyczne mogą się sumować z gentamycyną podawaną ogólnoustrojowo. Unikaj połączenia, a gdy jest konieczne, kontroluj słuch, równowagę i czynność nerek. |
| Amikacyna po niedawnej kuracji gentamycynąkolejność włączenia · pacjent | inne zalecenie | Kolejne, a nie jednoczesne podanie jest dopuszczalne, ale wcześniejsza gentamycyna mogła spowodować subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII, a działania toksyczne sumują się. Oceń czynność nerek i słuch przed włączeniem amikacyny i monitoruj je w trakcie. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek oba leki kumulują się, co dodatkowo zwiększa ryzyko oto- i nefrotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ PirydostygminaNie stosuj amikacyny u pacjenta z miastenią leczonego pirydostygminą – wybierz antybiotyk spoza grupy aminoglikozydów zgodnie z antybiogramem, unikając także innych leków pogarszających przewodnictwo nerwowo-mięśniowe.Zawsze mów lekarzowi, że przyjmujesz pirydostygminę i chorujesz na miastenię, zanim dostaniesz antybiotyk, a przy nagłym osłabieniu lub duszności natychmiast wezwij pomoc.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Zawsze mów lekarzowi, że przyjmujesz pirydostygminę i chorujesz na miastenię, zanim dostaniesz antybiotyk, a przy nagłym osłabieniu lub duszności natychmiast wezwij pomoc.
Amikacyna to antybiotyk, który może osłabiać przekazywanie sygnałów z nerwów do mięśni. Pirydostygmina działa odwrotnie i pomaga mięśniom pracować przy miastenii. Gdy chorujesz na miastenię, amikacyna może nagle nasilić osłabienie mięśni, także tych, które odpowiadają za oddychanie, dlatego tych leków się nie łączy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagłe nasilenie osłabienia mięśni
- opadanie powiek lub podwójne widzenie
- trudności z połykaniem lub mówieniem
- duszność lub płytki oddech
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie stosuj amikacyny u pacjenta z miastenią leczonego pirydostygminą – wybierz antybiotyk spoza grupy aminoglikozydów zgodnie z antybiogramem, unikając także innych leków pogarszających przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. Miastenia jest przeciwwskazaniem do stosowania amikacyny[1]. Jeśli podanie amikacyny jest bezwzględnie konieczne, prowadź je wyłącznie w warunkach szpitalnych z możliwością wsparcia oddechowego i ścisłą obserwacją siły mięśniowej. Przed zabiegiem chirurgicznym poinformuj anestezjologa o stosowaniu amikacyny[2]. Wstrzyknięcie soli wapnia może odwrócić blokadę nerwowo-mięśniową spowodowaną aminoglikozydami[2].
Skutek kliniczny
U pacjenta z miastenią leczonego pirydostygminą amikacyna może osłabić działanie leczenia, nasilić męczliwość i osłabienie mięśni, a w skrajnym przypadku wywołać przełom miasteniczny z niewydolnością oddechową. Miastenia jest przeciwwskazaniem do stosowania amikacyny[1].
Mechanizm
Amikacyna, jak inne aminoglikozydy, upośledza przewodnictwo nerwowo-mięśniowe – zmniejsza presynaptyczne uwalnianie acetylocholiny i osłabia odpowiedź receptora postsynaptycznego. Działa więc przeciwnie do pirydostygminy, która hamując acetylocholinoesterazę zwiększa ilość acetylocholiny w złączu. Aminoglikozydy nasilają blokadę nerwowo-mięśniową, co może doprowadzić do porażenia mięśni oddechowych[2]. Antybiotyki aminoglikozydowe i inne leki zakłócające przewodnictwo nerwowo-mięśniowe wchodzą w interakcje z pirydostygminą[3].
Monitorować
- siła mięśniowa i męczliwość
- czynność oddechowa (np. pojemność życiowa, saturacja)
- opadanie powiek i podwójne widzenie
- połykanie i mowa
Kiedy ocena się zmienia
| Inhalacja (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ekspozycja ogólnoustrojowa na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, ale ryzyka nasilenia miastenii nie można wykluczyć – wymagana ścisła obserwacja siły mięśniowej i oddychania. |
| Pirydostygmina stosowana z innego wskazania niż miasteniapostać · pacjent | inne zalecenie | Bez miastenii przeciwwskazanie chorobowe nie obowiązuje, jednak amikacyna nadal może osłabiać działanie pirydostygminy i nasilać blokadę nerwowo-mięśniową – konieczne monitorowanie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mestinon 60 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mestinon-100116797/
Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ AmikacynaNeomycyny nie stosuje się u pacjenta leczonego amikacyną ani bezpośrednio po zakończeniu takiego leczenia.Nie używaj neomycyny, gdy dostajesz amikacynę albo niedawno skończyłeś leczenie nią, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie używaj neomycyny, gdy dostajesz amikacynę albo niedawno skończyłeś leczenie nią, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.
Neomycyna i amikacyna to antybiotyki z tej samej grupy. Każdy z nich może osłabiać słuch i obciążać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Dotyczy to także neomycyny w aerozolu na skórę, zwłaszcza na rany lub dużą powierzchnię. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
- zawroty głowy i chwianie się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Neomycyny nie stosuje się u pacjenta leczonego amikacyną ani bezpośrednio po zakończeniu takiego leczenia[1][2]. Na zmiany skórne należy wybrać lek przeciwbakteryjny spoza grupy aminoglikozydów. Jeśli pacjent stosował wcześniej neomycynę, przed włączeniem amikacyny trzeba ocenić słuch i czynność nerek, ponieważ działania toksyczne mogą się sumować[3]. Gdy jednoczesnego stosowania nie da się uniknąć, konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek[4].
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek. Aminoglikozydy nasilają też blokadę nerwowo-mięśniową, co ma znaczenie przy znieczuleniu i lekach zwiotczających[4].
Mechanizm
Neomycyna i amikacyna to aminoglikozydy o tym samym profilu toksyczności – obie uszkadzają ucho wewnętrzne i nerki, więc przy jednoczesnym stosowaniu ich działania niepożądane się sumują. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi[1][2]. Toksyczność amikacyny zwiększają inne aminoglikozydy, a substancji ototoksycznych i nefrotoksycznych podawanych ogólnie i miejscowo należy unikać w trakcie leczenia amikacyną i wkrótce po nim[4]. Neomycyna podawana na skórę wchłania się słabo, ale z uszkodzonej skóry, ran i dużych powierzchni może przenikać do krwi w ilościach istotnych klinicznie.
Monitorować
- słuch (audiometria) i szumy uszne
- zawroty głowy i zaburzenia równowagi
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie amikacyny w surowicy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Uszkodzona skóra, rany, duże powierzchnie skórydroga podania · neomycyna | ryzyko rośnie | Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny do krążenia rośnie, co zwiększa ryzyko sumowania toksyczności z amikacyną. Takie stosowanie neomycyny jest przeciwwskazane niezależnie od innych leków. |
| Stosowanie długotrwałeczas leczenia · neomycyna | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Oba aminoglikozydy są wydalane przez nerki, więc przy ich niewydolności łatwiej o kumulację i nasilenie toksyczności. Kontrola czynności nerek i stężenia amikacyny jest wtedy szczególnie ważna. |
| Amikacyna po wcześniejszym leczeniu neomycynąkolejność włączenia · amikacyna | inne zalecenie | Wcześniejsze leczenie neomycyną może pozostawić subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII. Przed włączeniem amikacyny należy starannie rozważyć wskazania oraz ocenić słuch i czynność nerek, ponieważ działania toksyczne mogą się sumować. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Połączenie przeciwwskazaneTorasemid+ CefepimNie łącz torasemidu z cefepimem.Powiedz lekarzowi, który zleca cefepim, że przyjmujesz torasemid, i nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, który zleca cefepim, że przyjmujesz torasemid, i nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę.
Cefepim to antybiotyk podawany w kroplówce lub zastrzyku, a torasemid to lek moczopędny. Razem mogą bardziej obciążać nerki. Gdy nerki pracują gorzej, antybiotyk może gromadzić się w organizmie i działać na układ nerwowy. Tego połączenia zwykle się unika.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- nowe lub nasilone obrzęki
- silne osłabienie, nudności
- splątanie lub dezorientacja
- drżenia, mimowolne skurcze mięśni lub drgawki
- silne pragnienie, suchość w ustach, zawroty głowy
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz torasemidu z cefepimem[1]. Jeżeli leczenie cefepimem jest niezbędne, a torasemidu nie można odstawić, decyzję podejmuje lekarz, a czynność nerek trzeba starannie kontrolować przez cały czas skojarzenia[2]. Rozważ czasowe zmniejszenie dawki lub wstrzymanie torasemidu, wyrównaj nawodnienie i dostosuj dawkę cefepimu do aktualnej czynności nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek aż do ostrego uszkodzenia nerek. Kumulacja cefepimu przy upośledzonej czynności nerek zwiększa ryzyko działań neurotoksycznych, takich jak encefalopatia, splątanie, mioklonie i drgawki.
Mechanizm
Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Silnie działające leki moczopędne zalicza się do leków mogących działać nefrotoksycznie w skojarzeniu z cefepimem[2]. Utrata płynów wywołana diuretykiem pętlowym może obniżać przesączanie kłębuszkowe, a cefepim jest wydalany głównie przez nerki, więc przy pogorszeniu ich czynności jego stężenie we krwi może rosnąć.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu, sodu i magnezu
- ciśnienie tętnicze
- stan neurologiczny – splątanie, mioklonie, drgawki
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Duże dawki torasemidu w większym stopniu nasilają nefrotoksyczne działanie cefalosporyn. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek łatwiej dochodzi do dalszego jej pogorszenia i kumulacji cefepimu z ryzykiem neurotoksyczności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefepime Kabi 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefepime-kabi-100251265/
Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ AmikacynaUnikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.
Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi i równowadze. Dlatego lekarz zwykle stara się ich nie łączyć, a jeśli musi, często bada twoją krew i słuch.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu albo uczucie zatkania uszu
- zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
- osłabienie lub skurcze mięśni
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Unikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch[1]. U pacjentów otrzymujących amfoterycynę B z innymi lekami nefrotoksycznymi szczególnie dokładnie kontroluj czynność nerek[2]. Rozważ przeciwgrzybiczy lek o mniejszej nefrotoksyczności albo postać lipidową amfoterycyny zamiast niezwiązanej. Dawkuj amikacynę według stężeń we krwi i aktualnej czynności nerek, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i uzupełniaj potas oraz magnez. Nie mieszaj amikacyny z amfoterycyną w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej, ponieważ są one niezgodne chemicznie[1].
Skutek kliniczny
Główne ryzyko to ostre uszkodzenie nerek z narastaniem kreatyniny, a wtórnie nasilona ototoksyczność amikacyny wskutek jej kumulacji. Możliwe są też hipokaliemia i hipomagnezemia, które sprzyjają zaburzeniom rytmu serca i osłabieniu mięśni. Ryzyko jest największe przy wyjściowo upośledzonej czynności nerek, odwodnieniu, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu kolejnych leków nefrotoksycznych.
Mechanizm
Amfoterycyna B i amikacyna uszkadzają nerki niezależnymi mechanizmami, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Toksyczność amikacyny nasilają inne leki przeciwzakaźne o działaniu nefro-, oto- lub neurotoksycznym, w tym amfoterycyna B[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane amfoterycyną zmniejsza wydalanie amikacyny, co prowadzi do jej kumulacji i zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też powodować utratę potasu i magnezu z moczem.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR (wyjściowo i regularnie w trakcie leczenia)
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- stężenie amikacyny we krwi (stężenie minimalne)
- słuch (audiometria) i objawy przedsionkowe – szum uszny, zawroty głowy, zaburzenia równowagi
Bezpieczniejsze alternatywy
kaspofunginamykafunginaanidulafunginaworykonazolizawukonazolposakonazolflukonazol
Kiedy ocena się zmienia
| Obniżony eGFR (upośledzona czynność nerek)eGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wyjściowa niewydolność nerek zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji amikacyny. Wymaga wyboru mniej nefrotoksycznego leku przeciwgrzybiczego lub dawkowania amikacyny ściśle według stężeń we krwi. |
| Postać lipidowa (kompleks lipidowy lub liposomy)postać · amfoterycyna | ryzyko maleje | Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. Ryzyko interakcji maleje, ale kontrola czynności nerek pozostaje konieczna. |
| Wziewna (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu wziewnym ogólnoustrojowa ekspozycja na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc addytywna nefrotoksyczność jest mniej prawdopodobna. Kontrola czynności nerek i słuchu jest nadal wskazana, zwłaszcza przy upośledzonej czynności nerek. |
| Leczenie skojarzone dłuższe niż kilka dniczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Nefrotoksyczność i ototoksyczność obu leków narastają z czasem leczenia i dawką skumulowaną. Przy dłuższym skojarzeniu zagęść monitorowanie kreatyniny, elektrolitów i stężeń amikacyny. |
| Podanie w tym samym roztworze lub tej samej linii infuzyjnejkolejność włączenia · amfoterycyna | inne zalecenie | Amikacyna jest chemicznie niezgodna z amfoterycyną, dlatego leków nie wolno mieszać w jednym roztworze ani podawać przez wspólną linię bez przepłukania. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ KetoprofenUnikaj ogólnoustrojowego podawania ketoprofenu w trakcie leczenia amikacyną i krótko po nim, bo amikacyny nie łączy się z innymi substancjami nefrotoksycznymi.Nie przyjmuj ketoprofenu w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach w trakcie leczenia amikacyną bez zgody lekarza i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj ketoprofenu w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach w trakcie leczenia amikacyną bez zgody lekarza i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.
Amikacyna to silny antybiotyk, który może obciążać nerki i słuch. Ketoprofen, lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, również może pogarszać pracę nerek. Gdy przyjmujesz oba leki naraz, nerki gorzej usuwają antybiotyk z organizmu, przez co łatwiej o uszkodzenie nerek i słuchu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej oddawanego moczu
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- silne osłabienie i nudności
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – wydalanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Unikaj ogólnoustrojowego podawania ketoprofenu w trakcie leczenia amikacyną i krótko po nim, bo amikacyny nie łączy się z innymi substancjami nefrotoksycznymi[1]. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, uważnie kontroluj czynność nerek i słuch[1]. Zadbaj o odpowiednie nawodnienie pacjenta, stosuj ketoprofen możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, a w miarę możliwości monitoruj stężenie amikacyny w surowicy. Do leczenia bólu i gorączki rozważ lek przeciwbólowy niebędący NLPZ.
Skutek kliniczny
Zwiększa się ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz – wtórnie do wzrostu stężenia amikacyny – ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi. Najbardziej narażeni są pacjenci odwodnieni, w podeszłym wieku, z już obniżoną czynnością nerek oraz przyjmujący leki moczopędne.
Mechanizm
Oba leki mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych i zmniejsza przepływ krwi przez nerki oraz przesączanie kłębuszkowe, co może zmniejszać wydalanie amikacyny i zwiększać jej stężenie w osoczu. Amikacyna jest wydalana prawie wyłącznie przez nerki, dlatego spadek ich wydolności szybko przekłada się na wzrost jej stężenia oraz ryzyka uszkodzenia nerek i słuchu. Inny lek z grupy NLPZ – indometacyna – może zwiększać stężenie amikacyny w osoczu u noworodków[1].
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i stan nawodnienia
- stężenie amikacyny w surowicy
- słuch (audiometria) i objawy ze strony błędnika
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewna (nebulizacja)droga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Amikacyna liposomalna podawana w nebulizacji daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze. U pacjentów z niewydolnością nerek nadal zachowaj ostrożność. |
| Miejscowa (na skórę)droga podania · ketoprofen | ryzyko maleje | Ketoprofen stosowany na skórę osiąga małe stężenia we krwi, więc wpływ na nerki i wydalanie amikacyny jest niewielki. Unikaj stosowania na dużą powierzchnię skóry i przez długi czas. |
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy obniżonej czynności nerek ryzyko kumulacji amikacyny i ostrego uszkodzenia nerek jest największe. Ogólnoustrojowy ketoprofen jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek. |
| Podeszły wiek lub noworodekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ukryte upośledzenie czynności nerek i odwodnienie. U noworodków NLPZ mogą zwiększać stężenie amikacyny w osoczu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefazolinaPołączenie można stosować, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek i słuchu przez cały okres leczenia.Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz tego nie ogranicza, i od razu powiedz personelowi o zmniejszeniu ilości moczu, obrzękach, szumie w uszach albo gorszym słyszeniu.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz tego nie ogranicza, i od razu powiedz personelowi o zmniejszeniu ilości moczu, obrzękach, szumie w uszach albo gorszym słyszeniu.
Amikacyna może obciążać nerki i słuch, a cefazolina może to działanie nieco nasilić. Te dwa antybiotyki często podaje się razem, gdy jest taka potrzeba, ale lekarz powinien wtedy regularnie sprawdzać pracę twoich nerek. Ryzyko jest większe u osób starszych, odwodnionych i z chorobami nerek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- oddawanie mniejszej ilości moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
- nietypowe zmęczenie i osłabienie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek i słuchu przez cały okres leczenia[1]. Czynność nerek kontroluje się przed rozpoczęciem i w trakcie terapii[2]. Należy dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta, ograniczyć czas skojarzenia do niezbędnego minimum i unikać dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych. Dawkowanie amikacyny dostosowuje się do czynności nerek i stężeń leku w surowicy. Obu antybiotyków nie miesza się w jednym worku ani strzykawce i podaje się je oddzielnie.
Skutek kliniczny
Możliwe zwiększone ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, a wtórnie kumulacji amikacyny i nasilenia jej ototoksyczności. Ryzyko rośnie u osób z wyjściowo upośledzoną czynnością nerek, odwodnionych, w podeszłym wieku, przy dłuższym leczeniu i przy dodatkowych lekach nefrotoksycznych, np. diuretykach pętlowych.
Mechanizm
Amikacyna jest lekiem nefro- i ototoksycznym, a cefalosporyny mogą nasilać jej toksyczność, dlatego jednoczesnego podawania z innymi lekami nefrotoksycznymi należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono bardzo uważnej kontroli słuchu i czynności nerek[1]. Nie można wykluczyć, że cefazolina zwiększa działanie nefrotoksyczne aminoglikozydów, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu monitoruje się czynność nerek[2]. Interakcja ma charakter addycji działań niepożądanych na nerki, bez istotnego wpływu farmakokinetycznego cefazoliny na stężenie amikacyny.
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i bilans płynów
- stężenie amikacyny w surowicy
- słuch i objawy przedsionkowe
- elektrolity
Kiedy ocena się zmienia
| ObniżonyeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Wyjściowa niewydolność nerek zwiększa ryzyko kumulacji amikacyny i addycyjnej nefrotoksyczności. Konieczne jest dostosowanie dawki amikacyny i częstsza kontrola kreatyniny oraz stężeń leku. |
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje obniżona czynność nerek i odwodnienie, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie wraz z czasem ekspozycji na amikacynę. Skojarzenie należy ograniczyć do niezbędnego minimum. |
| Wziewnadroga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Przy podaniu amikacyny w nebulizacji ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc znaczenie addycji nefrotoksyczności jest mniejsze, choć u pacjentów z chorobą nerek nadal wskazana jest kontrola ich czynności. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefazolin Dali Pharma 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefazolin-dali-pharma-100345339/
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.