Interakcje / Amikacyna / Amikacyna i ceftriakson

Amikacyna i ceftriakson

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga monitorowania stężenia amikacyny i czynności nerek.

Pij odpowiednią ilość płynów, nie bierz na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz niepokojące objawy.

Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CeftriaksonPołączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga monitorowania stężenia amikacyny i czynności nerek.Pij odpowiednią ilość płynów, nie bierz na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Pij odpowiednią ilość płynów, nie bierz na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz niepokojące objawy.

Amikacyna i ceftriakson to antybiotyki, które lekarze często podają razem w ciężkich zakażeniach. Amikacyna może obciążać nerki i słuch, a drugi antybiotyk może to działanie nieco nasilić. Dlatego w czasie leczenia lekarz kontroluje wyniki krwi i pracę nerek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub problemy z równowagą

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga monitorowania stężenia amikacyny i czynności nerek^[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu leków nefro- lub ototoksycznych konieczna jest bardzo uważna kontrola słuchu i czynności nerek^[2]. Należy unikać dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych, zadbać o prawidłowe nawodnienie i ograniczyć czas skojarzonego leczenia do niezbędnego minimum. Oba antybiotyki podaje się oddzielnie, bez mieszania w jednym roztworze.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie uszkodzenia nerek przez amikacynę, a w konsekwencji kumulacja amikacyny i większe ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Skojarzenie jest przy tym często stosowane celowo w ciężkich zakażeniach ze względu na poszerzenie spektrum i działanie synergistyczne.

Mechanizm

Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny należą do leków, które mogą nasilać jej toksyczne działanie na nerki^[2]. Dowody na to, że skojarzenie aminoglikozydu z cefalosporyną zwiększa nefrotoksyczność, są sprzeczne^[1]. Ceftriakson sam w sobie ma niewielki potencjał nefrotoksyczny, więc ryzyko dotyczy głównie amikacyny i rośnie przy innych czynnikach uszkadzających nerki.

Monitorować

stężenie amikacyny w surowicy
kreatynina i eGFR
diureza
słuch i równowaga

Kiedy ocena się zmienia

Wziewnadroga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Liposomalna amikacyna do nebulizacji daje małe stężenia ogólnoustrojowe, więc addycja nefrotoksyczności z ceftriaksonem jest mało prawdopodobna.
Niewydolność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek amikacyna kumuluje się, co zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i ototoksyczności – konieczne dostosowanie dawkowania do stężeń i częstsza kontrola kreatyniny.
Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna	ryzyko rośnie	Ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie z czasem ekspozycji na amikacynę – skojarzenie należy ograniczyć do niezbędnego okresu i regularnie kontrolować słuch.
Podeszływiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występuje ograniczona rezerwa nerkowa i odwodnienie, co sprzyja toksyczności amikacyny.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tartriakson 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tartriakson-100079116/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Alkohol przy tych lekach

Amikacyna a alkohol: brak opisu w bazie.

Ceftriakson a alkohol: brak opisu w bazie.

Inne interakcje tych leków 71

Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ CydofowirPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy podawać cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje amikacynę ogólnoustrojowo.Powiedz lekarzowi, że dostajesz amikacynę lub cydofowir, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, że dostajesz amikacynę lub cydofowir, i nie przyjmuj bez konsultacji leków przeciwbólowych z grupy NLPZ, takich jak ibuprofen.

Amikacyna i cydofowir mogą uszkadzać nerki, a podane razem bardzo zwiększają to ryzyko. Gdy nerki gorzej pracują, oba leki gromadzą się w organizmie i mogą też uszkodzić słuch. Lekarze nie łączą tych leków ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

oddawanie znacznie mniejszej ilości moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
pienisty lub ciemny mocz
szum lub dzwonienie w uszach, pogorszenie słuchu
zawroty głowy i zaburzenia równowagi
nasilone osłabienie, nudności lub skurcze mięśni

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy podawać cydofowiru pacjentowi, który otrzymuje amikacynę ogólnoustrojowo^[1]. Gdy potrzebne jest leczenie zakażenia wirusem cytomegalii, należy wybrać lek przeciwwirusowy bez działania nefrotoksycznego albo zakończyć leczenie amikacyną i odczekać przed podaniem cydofowiru. Gdy pacjent jest leczony cydofowirem, zakażenie bakteryjne należy leczyć antybiotykiem bez działania nefrotoksycznego zgodnie z antybiogramem. Jeśli amikacynę podano niedawno, przed włączeniem cydofowiru należy sprawdzić czynność nerek^[2].

Skutek kliniczny

Ostre uszkodzenie nerek, w tym uszkodzenie kanalików z cechami zespołu Fanconiego, oraz kumulacja amikacyny z nasileniem jej ototoksyczności i neurotoksyczności. Uszkodzenie nerek może być nieodwracalne.

Mechanizm

Oba leki uszkadzają kanaliki nerkowe, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Cydofowiru nie podaje się razem z innymi substancjami o potencjalnym działaniu nefrotoksycznym^[1]. Amikacyny nie łączy się ogólnoustrojowo ani miejscowo z innymi lekami nefrotoksycznymi, także podawanymi wkrótce po niej^[2]. Oba leki są wydalane przez nerki, dlatego uszkodzenie nerek wywołane przez jeden z nich zwiększa stężenie obu i dalej nasila ich toksyczność.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR przed każdą dawką cydofowiru
białkomocz i badanie ogólne moczu
fosforany, potas i dwuwęglany w surowicy (cechy zespołu Fanconiego)
stężenie amikacyny w surowicy, jeśli leczenie amikacyną trwało niedawno
słuch (audiometria) i objawy ze strony narządu przedsionkowego
bilans płynów i stan nawodnienia

Bezpieczniejsze alternatywy

gancyklowir walgancyklowirmarybawir

Kiedy ocena się zmienia

Wziewna (postać liposomalna do nebulizacji)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Amikacyna podawana wziewnie daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podanie dożylne, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze, ale nie znika. Łączenie z cydofowirem wymaga decyzji lekarza i ścisłej kontroli czynności nerek oraz słuchu.
Amikacyna podana niedawno, przed włączeniem cydofowiruodstep · amikacyna	inne zalecenie	Amikacyny nie podaje się także wkrótce przed lekiem nefrotoksycznym ani po nim. Przed pierwszą dawką cydofowiru po zakończeniu leczenia amikacyną należy potwierdzić prawidłową czynność nerek.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Cidofovir Tillomed 75 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cidofovir-tillomed-100492942/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAmikacyna+ GentamycynaNie podawaj jednocześnie amikacyny i gentamycyny w leczeniu ogólnoustrojowym.Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś lub dostawałaś jeden z tych antybiotyków, zanim otrzymasz drugi.opóźniony (dni)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, jeśli niedawno dostawałeś lub dostawałaś jeden z tych antybiotyków, zanim otrzymasz drugi.

Amikacyna i gentamycyna to antybiotyki z tej samej grupy i nie należy ich przyjmować razem. Oba leki mogą uszkadzać słuch, narząd równowagi i nerki, a podane razem szkodzą znacznie bardziej. Takie uszkodzenia, zwłaszcza słuchu, mogą być trwałe. Jeśli lekarz zmienia jeden z tych leków na drugi, zrobi to z przerwą i będzie kontrolować twoje wyniki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

szumy lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu albo uczucie zatkanych uszu
zawroty głowy i chwiejny chód
wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki
osłabienie mięśni lub trudność w oddychaniu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: rozległe badania

Postępowanie

Nie podawaj jednocześnie amikacyny i gentamycyny w leczeniu ogólnoustrojowym^[1]. Amikacyny nie podaje się też wkrótce po innym aminoglikozydzie, więc przy zamianie gentamycyny na amikacynę odstaw gentamycynę przed włączeniem amikacyny^[2]. Przy zamianie uwzględnij łączny czas leczenia aminoglikozydami i oceń, czy po wcześniejszej kuracji gentamycyną nie doszło do subklinicznego uszkodzenia nerek lub nerwu VIII^[3]. Jeśli kolejne aminoglikozydy są konieczne, bardzo uważnie kontroluj słuch i czynność nerek^[2].

Skutek kliniczny

Grozi nieodwracalna utrata słuchu, szumy uszne i zaburzenia równowagi, ostre uszkodzenie nerek oraz nasilona blokada nerwowo-mięśniowa, która przy jednoczesnym znieczuleniu lub lekach zwiotczających może prowadzić do porażenia mięśni oddechowych^[2].

Mechanizm

Oba leki są aminoglikozydami o tym samym profilu toksyczności, więc ich działania uszkadzające ucho wewnętrzne, nerki i przewodnictwo nerwowo-mięśniowe sumują się. Jednoczesne podawanie innych aminoglikozydów zwiększa ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności^[1]. Toksyczność amikacyny nasilają inne aminoglikozydy podawane pozajelitowo^[2]. Uszkodzenie nerek spowalnia wydalanie obu leków, co dodatkowo zwiększa ich stężenie i toksyczność.

Monitorować

stężenie aminoglikozydu w surowicy
kreatynina i eGFR
diureza
audiometria i zgłaszane szumy uszne
równowaga i zawroty głowy
stan nawodnienia
stopień zwiotczenia mięśni po znieczuleniu

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowo (gąbka wszczepiana w ranę)droga podania · gentamycyna	ryzyko maleje	Gentamycyna podana miejscowo daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową, ale amikacyny nie łączy się również z miejscowo podawanymi substancjami oto- i nefrotoksycznymi. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, kontroluj słuch i czynność nerek.
Liposomalna do nebulizacjipostać · amikacyna	ryzyko maleje	Amikacyna wziewna daje mniejszą ekspozycję ogólnoustrojową niż podawana dożylnie, lecz działania oto- i nefrotoksyczne mogą się sumować z gentamycyną podawaną ogólnoustrojowo. Unikaj połączenia, a gdy jest konieczne, kontroluj słuch, równowagę i czynność nerek.
Amikacyna po niedawnej kuracji gentamycynąkolejność włączenia · pacjent	inne zalecenie	Kolejne, a nie jednoczesne podanie jest dopuszczalne, ale wcześniejsza gentamycyna mogła spowodować subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII, a działania toksyczne sumują się. Oceń czynność nerek i słuch przed włączeniem amikacyny i monitoruj je w trakcie.
Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy upośledzonej czynności nerek oba leki kumulują się, co dodatkowo zwiększa ryzyko oto- i nefrotoksyczności.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Gentamicin Noridem 20 mg/mL, roztwór do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gentamicin-noridem-100415904/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCeftriakson+ Kwas folinowyNie mieszaj ceftriaksonu z dożylnym folinianem wapnia w jednym zestawie ani nie podawaj ich jednocześnie przez trójnik.Jeśli dostajesz oba leki w kroplówce, powiedz personelowi o każdym bólu, pieczeniu lub obrzęku w miejscu wkłucia albo o nagłej duszności.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli dostajesz oba leki w kroplówce, powiedz personelowi o każdym bólu, pieczeniu lub obrzęku w miejscu wkłucia albo o nagłej duszności.

Oba leki zwykle podaje się w szpitalu do żyły. Kwas folinowy w zastrzykach zawiera wapń, a antybiotyk ceftriakson może tworzyć z wapniem osad. Dlatego personel podaje te leki osobno i przepłukuje kroplówkę między nimi. Kwas folinowy w tabletkach nie stwarza tego problemu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
ból, obrzęk lub pieczenie w miejscu wkłucia
ból w boku lub w okolicy lędźwiowej
zmniejszona ilość oddawanego moczu

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: –
Początek: szybki (godziny)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Nie mieszaj ceftriaksonu z dożylnym folinianem wapnia w jednym zestawie ani nie podawaj ich jednocześnie przez trójnik. U pacjentów innych niż noworodki oba leki można podawać kolejno, jeżeli linia infuzyjna zostanie starannie przepłukana między infuzjami zgodnym roztworem^[1]. U noworodków do 28. dnia życia, którzy wymagają dożylnych preparatów wapnia, oraz u wcześniaków do 41 tygodni wieku skorygowanego ceftriakson jest przeciwwskazany^[1]^[2]^[3].

Skutek kliniczny

Wytrącenie soli wapniowej ceftriaksonu w linii infuzyjnej lub w krążeniu, z ryzykiem zatorowości i odkładania się osadu w narządach. U noworodków ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu jest zwiększone^[1]. Brak interakcji ceftriaksonu z doustnymi produktami zawierającymi wapń oraz ceftriaksonu podawanego domięśniowo z produktami zawierającymi wapń^[1].

Mechanizm

Kwas folinowy podawany dożylnie jest solą wapniową (folinian wapnia), a ceftriakson tworzy z jonami wapnia nierozpuszczalną sól, która może wytrącać się w zestawie do infuzji oraz w organizmie. Ceftriaksonu nie wolno mieszać z roztworami zawierającymi wapń ani podawać jednocześnie przez trójnik z dożylnymi roztworami zawierającymi wapń^[1]. Jest to niezgodność fizykochemiczna, a nie interakcja farmakokinetyczna ani farmakodynamiczna.

Monitorować

kontrola wzrokowa linii infuzyjnej i roztworu pod kątem zmętnienia lub osadu
przepłukanie linii między infuzjami ceftriaksonu i folinianu wapnia
u noworodków – weryfikacja, czy planowane jest dożylne leczenie preparatami wapnia przed włączeniem ceftriaksonu

Bezpieczniejsze alternatywy

lewofolinian disodowy

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≤ 28 dnipacjent	ryzyko rośnie	U noworodków do 28. dnia życia, którzy wymagają dożylnych preparatów wapnia, ceftriakson jest przeciwwskazany, nawet przy podaniu w osobnych liniach i o różnym czasie.
Doustnadroga podania · kwas folinowy	interakcja nie dotyczy	Brak doniesień o interakcji ceftriaksonu z doustnymi produktami zawierającymi wapń.
Domięśniowadroga podania · ceftriakson	interakcja nie dotyczy	Brak doniesień o interakcji ceftriaksonu podawanego domięśniowo z produktami zawierającymi wapń.
Podanie kolejne z przepłukaniem liniiodstep · pacjent	ryzyko maleje	U pacjentów innych niż noworodki ceftriakson i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno po starannym przepłukaniu linii infuzyjnej zgodnym roztworem.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Tartriakson 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tartriakson-100079116/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotrakson 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotrakson-100010640/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Ceftriaxon AptaPharma 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ceftriaxon-aptapharma-100411020/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCeftriakson+ TorasemidNie łącz ceftriaksonu z torasemidem w preparatach, dla których jednoczesne stosowanie z cefalosporynami jest przeciwwskazane.Powiedz lekarzowi, który zleca ceftriakson, że bierzesz torasemid, i nie zmieniaj samodzielnie dawki żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Powiedz lekarzowi, który zleca ceftriakson, że bierzesz torasemid, i nie zmieniaj samodzielnie dawki żadnego z leków.

Torasemid to lek moczopędny, a ceftriakson to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, szczególnie gdy jesteś odwodniony albo nerki już wcześniej słabiej pracują. Dlatego lekarz powinien wiedzieć, że bierzesz oba leki, i zdecydować, czy leczenie wymaga zmiany lub dodatkowych badań.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej moczu niż zwykle
silne pragnienie i suchość w ustach
zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
nasilone osłabienie, kurcze mięśni

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz ceftriaksonu z torasemidem w preparatach, dla których jednoczesne stosowanie z cefalosporynami jest przeciwwskazane^[1]. Jeżeli lekarz uzna jednoczesne leczenie za konieczne, kontroluj kreatyninę, diurezę, stan nawodnienia i elektrolity przez cały czas antybiotykoterapii, a u pacjenta odwodnionego rozważ czasowe zmniejszenie dawki lub wstrzymanie torasemidu. Unikaj dużych dawek torasemidu w trakcie leczenia ceftriaksonem^[1].

Skutek kliniczny

Możliwe pogorszenie czynności nerek, szczególnie u osób odwodnionych, z hipowolemią lub z wcześniejszą niewydolnością nerek. Ryzyko dla samego ceftriaksonu wydaje się małe, ale połączenie torasemidu z cefalosporynami jest przeciwwskazane^[1].

Mechanizm

Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn^[1]. Prawdopodobnym podłożem jest odwodnienie i zmniejszenie przepływu nerkowego wywołane silną diurezą, które sprzyja uszkodzeniu nerek przez lek wydalany z moczem. Po jednoczesnym podawaniu dużych dawek ceftriaksonu i silnych leków moczopędnych, takich jak furosemid, nie obserwowano zaburzenia czynności nerek^[2].

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza i bilans płynów
stężenie potasu i sodu w surowicy
objawy odwodnienia i masa ciała
ciśnienie tętnicze

Kiedy ocena się zmienia

Duża dawkadawka · torasemid

ryzyko rośnie

Nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek torasemidu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Tartriakson 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tartriakson-100079116/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneNeomycyna+ AmikacynaNeomycyny nie stosuje się u pacjenta leczonego amikacyną ani bezpośrednio po zakończeniu takiego leczenia.Nie używaj neomycyny, gdy dostajesz amikacynę albo niedawno skończyłeś leczenie nią, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.opóźniony (dni)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Nie używaj neomycyny, gdy dostajesz amikacynę albo niedawno skończyłeś leczenie nią, i zapytaj lekarza lub farmaceutę o inny lek na skórę.

Neomycyna i amikacyna to antybiotyki z tej samej grupy. Każdy z nich może osłabiać słuch i obciążać nerki, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Dotyczy to także neomycyny w aerozolu na skórę, zwłaszcza na rany lub dużą powierzchnię. Tych leków nie stosuje się razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu lub uczucie zatkanych uszu
zawroty głowy i chwianie się
wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy

ChPL: przeciwwskazane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Neomycyny nie stosuje się u pacjenta leczonego amikacyną ani bezpośrednio po zakończeniu takiego leczenia^[1]^[2]. Na zmiany skórne należy wybrać lek przeciwbakteryjny spoza grupy aminoglikozydów. Jeśli pacjent stosował wcześniej neomycynę, przed włączeniem amikacyny trzeba ocenić słuch i czynność nerek, ponieważ działania toksyczne mogą się sumować^[3]. Gdy jednoczesnego stosowania nie da się uniknąć, konieczne jest bardzo uważne kontrolowanie słuchu i czynności nerek^[4].

Skutek kliniczny

Rośnie ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu, zaburzeń równowagi i uszkodzenia nerek. Aminoglikozydy nasilają też blokadę nerwowo-mięśniową, co ma znaczenie przy znieczuleniu i lekach zwiotczających^[4].

Mechanizm

Neomycyna i amikacyna to aminoglikozydy o tym samym profilu toksyczności – obie uszkadzają ucho wewnętrzne i nerki, więc przy jednoczesnym stosowaniu ich działania niepożądane się sumują. Neomycyny nie łączy się z innymi lekami ototoksycznymi i nefrotoksycznymi^[1]^[2]. Toksyczność amikacyny zwiększają inne aminoglikozydy, a substancji ototoksycznych i nefrotoksycznych podawanych ogólnie i miejscowo należy unikać w trakcie leczenia amikacyną i wkrótce po nim^[4]. Neomycyna podawana na skórę wchłania się słabo, ale z uszkodzonej skóry, ran i dużych powierzchni może przenikać do krwi w ilościach istotnych klinicznie.

Monitorować

słuch (audiometria) i szumy uszne
zawroty głowy i zaburzenia równowagi
stężenie kreatyniny i eGFR
diureza i stan nawodnienia
stężenie amikacyny w surowicy

Bezpieczniejsze alternatywy

mupirocyna kwas fusydowy

Kiedy ocena się zmienia

Uszkodzona skóra, rany, duże powierzchnie skórydroga podania · neomycyna	ryzyko rośnie	Na uszkodzonej skórze i dużych powierzchniach wchłanianie neomycyny do krążenia rośnie, co zwiększa ryzyko sumowania toksyczności z amikacyną. Takie stosowanie neomycyny jest przeciwwskazane niezależnie od innych leków.
Stosowanie długotrwałeczas leczenia · neomycyna	ryzyko rośnie	Długotrwałe stosowanie neomycyny razem z lekami nefrotoksycznymi i ototoksycznymi może nasilać jej toksyczność.
Niewydolność nerekeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Oba aminoglikozydy są wydalane przez nerki, więc przy ich niewydolności łatwiej o kumulację i nasilenie toksyczności. Kontrola czynności nerek i stężenia amikacyny jest wtedy szczególnie ważna.
Amikacyna po wcześniejszym leczeniu neomycynąkolejność włączenia · amikacyna	inne zalecenie	Wcześniejsze leczenie neomycyną może pozostawić subkliniczne uszkodzenie nerek lub nerwu VIII. Przed włączeniem amikacyny należy starannie rozważyć wskazania oraz ocenić słuch i czynność nerek, ponieważ działania toksyczne mogą się sumować.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Neomycinum TZF 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neomycinum-tzf-100046743/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Neobiotic 11,72 mg/g, aerozol na skórę, zawiesina. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/neobiotic-100427913/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Biodacyna 125 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biodacyna-100010350/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmfoterycyna+ AmikacynaUnikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch.Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.opóźniony (dni)badania kliniczne

Niekorzystna interakcja

Pij tyle płynów, ile zaleci lekarz, nie odmawiaj badań krwi i słuchu, a każdy niepokojący objaw od razu zgłoś lekarzowi lub pielęgniarce.

Oba leki mogą obciążać nerki, a podawane razem robią to silniej niż każdy z osobna. Gdy nerki pracują gorzej, amikacyna dłużej zostaje w organizmie i może zaszkodzić słuchowi i równowadze. Dlatego lekarz zwykle stara się ich nie łączyć, a jeśli musi, często bada twoją krew i słuch.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu albo uczucie zatkania uszu
zawroty głowy i chwiejność przy chodzeniu
osłabienie lub skurcze mięśni
kołatanie serca lub nierówne bicie serca

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: badania kliniczne

Postępowanie

Unikaj łączenia amikacyny z amfoterycyną B, a gdy połączenie jest konieczne, bardzo uważnie kontroluj czynność nerek i słuch^[1]. U pacjentów otrzymujących amfoterycynę B z innymi lekami nefrotoksycznymi szczególnie dokładnie kontroluj czynność nerek^[2]. Rozważ przeciwgrzybiczy lek o mniejszej nefrotoksyczności albo postać lipidową amfoterycyny zamiast niezwiązanej. Dawkuj amikacynę według stężeń we krwi i aktualnej czynności nerek, utrzymuj prawidłowe nawodnienie i uzupełniaj potas oraz magnez. Nie mieszaj amikacyny z amfoterycyną w jednym roztworze ani w jednej linii infuzyjnej, ponieważ są one niezgodne chemicznie^[1].

Skutek kliniczny

Główne ryzyko to ostre uszkodzenie nerek z narastaniem kreatyniny, a wtórnie nasilona ototoksyczność amikacyny wskutek jej kumulacji. Możliwe są też hipokaliemia i hipomagnezemia, które sprzyjają zaburzeniom rytmu serca i osłabieniu mięśni. Ryzyko jest największe przy wyjściowo upośledzonej czynności nerek, odwodnieniu, długim leczeniu i jednoczesnym stosowaniu kolejnych leków nefrotoksycznych.

Mechanizm

Amfoterycyna B i amikacyna uszkadzają nerki niezależnymi mechanizmami, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Toksyczność amikacyny nasilają inne leki przeciwzakaźne o działaniu nefro-, oto- lub neurotoksycznym, w tym amfoterycyna B^[1]. Amfoterycyna B jest lekiem potencjalnie nefrotoksycznym, także w postaci kompleksu lipidowego^[2]. Pogorszenie czynności nerek wywołane amfoterycyną zmniejsza wydalanie amikacyny, co prowadzi do jej kumulacji i zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Oba leki mogą też powodować utratę potasu i magnezu z moczem.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR (wyjściowo i regularnie w trakcie leczenia)
diureza i bilans płynów
stężenie potasu i magnezu w surowicy
stężenie amikacyny we krwi (stężenie minimalne)
słuch (audiometria) i objawy przedsionkowe – szum uszny, zawroty głowy, zaburzenia równowagi

Bezpieczniejsze alternatywy

kaspofungina mykafungina anidulafungina worykonazol izawukonazolposakonazolflukonazol

Kiedy ocena się zmienia

Obniżony eGFR (upośledzona czynność nerek)eGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Wyjściowa niewydolność nerek zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i kumulacji amikacyny. Wymaga wyboru mniej nefrotoksycznego leku przeciwgrzybiczego lub dawkowania amikacyny ściśle według stężeń we krwi.
Postać lipidowa (kompleks lipidowy lub liposomy)postać · amfoterycyna	ryzyko maleje	Postać lipidowa amfoterycyny B wykazuje mniejszą nefrotoksyczność niż postać niezwiązana. Ryzyko interakcji maleje, ale kontrola czynności nerek pozostaje konieczna.
Wziewna (nebulizacja liposomalna)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Przy podaniu wziewnym ogólnoustrojowa ekspozycja na amikacynę jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc addytywna nefrotoksyczność jest mniej prawdopodobna. Kontrola czynności nerek i słuchu jest nadal wskazana, zwłaszcza przy upośledzonej czynności nerek.
Leczenie skojarzone dłuższe niż kilka dniczas leczenia · pacjent	ryzyko rośnie	Nefrotoksyczność i ototoksyczność obu leków narastają z czasem leczenia i dawką skumulowaną. Przy dłuższym skojarzeniu zagęść monitorowanie kreatyniny, elektrolitów i stężeń amikacyny.
Podanie w tym samym roztworze lub tej samej linii infuzyjnejkolejność włączenia · amfoterycyna	inne zalecenie	Amikacyna jest chemicznie niezgodna z amfoterycyną, dlatego leków nie wolno mieszać w jednym roztworze ani podawać przez wspólną linię bez przepłukania.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Abelcet 5 mg/ml, koncentrat do sporządzania zawiesiny do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/abelcet-100111765/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ KetoprofenUnikaj ogólnoustrojowego podawania ketoprofenu w trakcie leczenia amikacyną i krótko po nim, bo amikacyny nie łączy się z innymi substancjami nefrotoksycznymi.Nie przyjmuj ketoprofenu w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach w trakcie leczenia amikacyną bez zgody lekarza i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Nie przyjmuj ketoprofenu w tabletkach, kapsułkach ani saszetkach w trakcie leczenia amikacyną bez zgody lekarza i zapytaj farmaceutę o bezpieczniejszy lek przeciwbólowy.

Amikacyna to silny antybiotyk, który może obciążać nerki i słuch. Ketoprofen, lek przeciwbólowy i przeciwzapalny, również może pogarszać pracę nerek. Gdy przyjmujesz oba leki naraz, nerki gorzej usuwają antybiotyk z organizmu, przez co łatwiej o uszkodzenie nerek i słuchu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej oddawanego moczu
obrzęki nóg lub twarzy
szumy lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
silne osłabienie i nudności

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie, PK – wydalanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Unikaj ogólnoustrojowego podawania ketoprofenu w trakcie leczenia amikacyną i krótko po nim, bo amikacyny nie łączy się z innymi substancjami nefrotoksycznymi^[1]. Jeśli połączenia nie da się uniknąć, uważnie kontroluj czynność nerek i słuch^[1]. Zadbaj o odpowiednie nawodnienie pacjenta, stosuj ketoprofen możliwie krótko i w najmniejszej skutecznej dawce, a w miarę możliwości monitoruj stężenie amikacyny w surowicy. Do leczenia bólu i gorączki rozważ lek przeciwbólowy niebędący NLPZ.

Skutek kliniczny

Zwiększa się ryzyko ostrego uszkodzenia nerek oraz – wtórnie do wzrostu stężenia amikacyny – ryzyko uszkodzenia słuchu i narządu równowagi. Najbardziej narażeni są pacjenci odwodnieni, w podeszłym wieku, z już obniżoną czynnością nerek oraz przyjmujący leki moczopędne.

Mechanizm

Oba leki mogą uszkadzać nerki, więc ich działanie nefrotoksyczne się sumuje. Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn nerkowych i zmniejsza przepływ krwi przez nerki oraz przesączanie kłębuszkowe, co może zmniejszać wydalanie amikacyny i zwiększać jej stężenie w osoczu. Amikacyna jest wydalana prawie wyłącznie przez nerki, dlatego spadek ich wydolności szybko przekłada się na wzrost jej stężenia oraz ryzyka uszkodzenia nerek i słuchu. Inny lek z grupy NLPZ – indometacyna – może zwiększać stężenie amikacyny w osoczu u noworodków^[1].

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza i stan nawodnienia
stężenie amikacyny w surowicy
słuch (audiometria) i objawy ze strony błędnika

Kiedy ocena się zmienia

Wziewna (nebulizacja)droga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Amikacyna liposomalna podawana w nebulizacji daje małą ekspozycję ogólnoustrojową, więc ryzyko sumowania nefrotoksyczności jest mniejsze. U pacjentów z niewydolnością nerek nadal zachowaj ostrożność.
Miejscowa (na skórę)droga podania · ketoprofen	ryzyko maleje	Ketoprofen stosowany na skórę osiąga małe stężenia we krwi, więc wpływ na nerki i wydalanie amikacyny jest niewielki. Unikaj stosowania na dużą powierzchnię skóry i przez długi czas.
ObniżonyeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Przy obniżonej czynności nerek ryzyko kumulacji amikacyny i ostrego uszkodzenia nerek jest największe. Ogólnoustrojowy ketoprofen jest przeciwwskazany w ciężkiej niewydolności nerek.
Podeszły wiek lub noworodekwiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występuje ukryte upośledzenie czynności nerek i odwodnienie. U noworodków NLPZ mogą zwiększać stężenie amikacyny w osoczu.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CefazolinaPołączenie można stosować, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek i słuchu przez cały okres leczenia.Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz tego nie ogranicza, i od razu powiedz personelowi o zmniejszeniu ilości moczu, obrzękach, szumie w uszach albo gorszym słyszeniu.opóźniony (dni)opisy przypadków

Niekorzystna interakcja

Pij odpowiednio dużo płynów, jeśli lekarz tego nie ogranicza, i od razu powiedz personelowi o zmniejszeniu ilości moczu, obrzękach, szumie w uszach albo gorszym słyszeniu.

Amikacyna może obciążać nerki i słuch, a cefazolina może to działanie nieco nasilić. Te dwa antybiotyki często podaje się razem, gdy jest taka potrzeba, ale lekarz powinien wtedy regularnie sprawdzać pracę twoich nerek. Ryzyko jest większe u osób starszych, odwodnionych i z chorobami nerek.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

oddawanie mniejszej ilości moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub zaburzenia równowagi
nietypowe zmęczenie i osłabienie

ChPL: niezalecane
Mechanizm: PD – sumowanie
Początek: opóźniony (dni)
Dowody: opisy przypadków

Postępowanie

Połączenie można stosować, gdy jest klinicznie uzasadnione, ale wymaga ścisłego monitorowania czynności nerek i słuchu przez cały okres leczenia^[1]. Czynność nerek kontroluje się przed rozpoczęciem i w trakcie terapii^[2]. Należy dbać o prawidłowe nawodnienie pacjenta, ograniczyć czas skojarzenia do niezbędnego minimum i unikać dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych. Dawkowanie amikacyny dostosowuje się do czynności nerek i stężeń leku w surowicy. Obu antybiotyków nie miesza się w jednym worku ani strzykawce i podaje się je oddzielnie.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększone ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, a wtórnie kumulacji amikacyny i nasilenia jej ototoksyczności. Ryzyko rośnie u osób z wyjściowo upośledzoną czynnością nerek, odwodnionych, w podeszłym wieku, przy dłuższym leczeniu i przy dodatkowych lekach nefrotoksycznych, np. diuretykach pętlowych.

Mechanizm

Amikacyna jest lekiem nefro- i ototoksycznym, a cefalosporyny mogą nasilać jej toksyczność, dlatego jednoczesnego podawania z innymi lekami nefrotoksycznymi należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga ono bardzo uważnej kontroli słuchu i czynności nerek^[1]. Nie można wykluczyć, że cefazolina zwiększa działanie nefrotoksyczne aminoglikozydów, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu monitoruje się czynność nerek^[2]. Interakcja ma charakter addycji działań niepożądanych na nerki, bez istotnego wpływu farmakokinetycznego cefazoliny na stężenie amikacyny.

Monitorować

stężenie kreatyniny i eGFR
diureza i bilans płynów
stężenie amikacyny w surowicy
słuch i objawy przedsionkowe
elektrolity

Kiedy ocena się zmienia

ObniżonyeGFR · pacjent	ryzyko rośnie	Wyjściowa niewydolność nerek zwiększa ryzyko kumulacji amikacyny i addycyjnej nefrotoksyczności. Konieczne jest dostosowanie dawki amikacyny i częstsza kontrola kreatyniny oraz stężeń leku.
Podeszływiek · pacjent	ryzyko rośnie	U osób starszych częściej występuje obniżona czynność nerek i odwodnienie, co zwiększa ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu.
Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna	ryzyko rośnie	Ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie wraz z czasem ekspozycji na amikacynę. Skojarzenie należy ograniczyć do niezbędnego minimum.
Wziewnadroga podania · amikacyna	ryzyko maleje	Przy podaniu amikacyny w nebulizacji ekspozycja ogólnoustrojowa jest mniejsza niż przy podaniu dożylnym, więc znaczenie addycji nefrotoksyczności jest mniejsze, choć u pacjentów z chorobą nerek nadal wskazana jest kontrola ich czynności.

Źródła

Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Charakterystyka Produktu Leczniczego Cefazolin Dali Pharma 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań / do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cefazolin-dali-pharma-100345339/

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Opis interakcji lekówOpis dla pacjentaOpis specjalistyczny · 14 października 2026

Amikacyna i ceftriakson

Niekorzystna interakcja

Pij odpowiednią ilość płynów, nie bierz na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz niepokojące objawy.Połączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga monitorowania stężenia amikacyny i czynności nerek.

Dlaczego

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

wyraźnie mniej moczu niż zwykle
obrzęki nóg lub twarzy
szum lub dzwonienie w uszach
pogorszenie słuchu
zawroty głowy lub problemy z równowagą

Postępowanie

Połączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga monitorowania stężenia amikacyny i czynności nerek. Przy jednoczesnym stosowaniu leków nefro- lub ototoksycznych konieczna jest bardzo uważna kontrola słuchu i czynności nerek. Należy unikać dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych, zadbać o prawidłowe nawodnienie i ograniczyć czas skojarzonego leczenia do niezbędnego minimum. Oba antybiotyki podaje się oddzielnie, bez mieszania w jednym roztworze.

Skutek kliniczny

Monitorować

stężenie amikacyny w surowicy
kreatynina i eGFR
diureza
słuch i równowaga

Charakterystyka produktu leczniczego: niezalecane.