Interakcje / Ceftriakson / Ceftriakson i kwas folinowy
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie mieszaj ceftriaksonu z dożylnym folinianem wapnia w jednym zestawie ani nie podawaj ich jednocześnie przez trójnik.
Jeśli dostajesz oba leki w kroplówce, powiedz personelowi o każdym bólu, pieczeniu lub obrzęku w miejscu wkłucia albo o nagłej duszności.
Połączenie przeciwwskazaneCeftriakson+ Kwas folinowyNie mieszaj ceftriaksonu z dożylnym folinianem wapnia w jednym zestawie ani nie podawaj ich jednocześnie przez trójnik.Jeśli dostajesz oba leki w kroplówce, powiedz personelowi o każdym bólu, pieczeniu lub obrzęku w miejscu wkłucia albo o nagłej duszności.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz oba leki w kroplówce, powiedz personelowi o każdym bólu, pieczeniu lub obrzęku w miejscu wkłucia albo o nagłej duszności.
Oba leki zwykle podaje się w szpitalu do żyły. Kwas folinowy w zastrzykach zawiera wapń, a antybiotyk ceftriakson może tworzyć z wapniem osad. Dlatego personel podaje te leki osobno i przepłukuje kroplówkę między nimi. Kwas folinowy w tabletkach nie stwarza tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ból, obrzęk lub pieczenie w miejscu wkłucia
- ból w boku lub w okolicy lędźwiowej
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- –
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie mieszaj ceftriaksonu z dożylnym folinianem wapnia w jednym zestawie ani nie podawaj ich jednocześnie przez trójnik. U pacjentów innych niż noworodki oba leki można podawać kolejno, jeżeli linia infuzyjna zostanie starannie przepłukana między infuzjami zgodnym roztworem[1]. U noworodków do 28. dnia życia, którzy wymagają dożylnych preparatów wapnia, oraz u wcześniaków do 41 tygodni wieku skorygowanego ceftriakson jest przeciwwskazany[1][2][3].
Skutek kliniczny
Wytrącenie soli wapniowej ceftriaksonu w linii infuzyjnej lub w krążeniu, z ryzykiem zatorowości i odkładania się osadu w narządach. U noworodków ryzyko wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu jest zwiększone[1]. Brak interakcji ceftriaksonu z doustnymi produktami zawierającymi wapń oraz ceftriaksonu podawanego domięśniowo z produktami zawierającymi wapń[1].
Mechanizm
Kwas folinowy podawany dożylnie jest solą wapniową (folinian wapnia), a ceftriakson tworzy z jonami wapnia nierozpuszczalną sól, która może wytrącać się w zestawie do infuzji oraz w organizmie. Ceftriaksonu nie wolno mieszać z roztworami zawierającymi wapń ani podawać jednocześnie przez trójnik z dożylnymi roztworami zawierającymi wapń[1]. Jest to niezgodność fizykochemiczna, a nie interakcja farmakokinetyczna ani farmakodynamiczna.
Monitorować
- kontrola wzrokowa linii infuzyjnej i roztworu pod kątem zmętnienia lub osadu
- przepłukanie linii między infuzjami ceftriaksonu i folinianu wapnia
- u noworodków – weryfikacja, czy planowane jest dożylne leczenie preparatami wapnia przed włączeniem ceftriaksonu
Bezpieczniejsze alternatywy
lewofolinian disodowy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≤ 28 dnipacjent | ryzyko rośnie | U noworodków do 28. dnia życia, którzy wymagają dożylnych preparatów wapnia, ceftriakson jest przeciwwskazany, nawet przy podaniu w osobnych liniach i o różnym czasie. |
| Doustnadroga podania · kwas folinowy | interakcja nie dotyczy | Brak doniesień o interakcji ceftriaksonu z doustnymi produktami zawierającymi wapń. |
| Domięśniowadroga podania · ceftriakson | interakcja nie dotyczy | Brak doniesień o interakcji ceftriaksonu podawanego domięśniowo z produktami zawierającymi wapń. |
| Podanie kolejne z przepłukaniem liniiodstep · pacjent | ryzyko maleje | U pacjentów innych niż noworodki ceftriakson i roztwory zawierające wapń można podawać kolejno po starannym przepłukaniu linii infuzyjnej zgodnym roztworem. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tartriakson 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tartriakson-100079116/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Biotrakson 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/biotrakson-100010640/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ceftriaxon AptaPharma 1 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ceftriaxon-aptapharma-100411020/
Alkohol przy tych lekach
Ceftriakson a alkohol: brak opisu w bazie.
Kwas folinowy a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 24
Połączenie przeciwwskazaneCeftriakson+ TorasemidNie łącz ceftriaksonu z torasemidem w preparatach, dla których jednoczesne stosowanie z cefalosporynami jest przeciwwskazane.Powiedz lekarzowi, który zleca ceftriakson, że bierzesz torasemid, i nie zmieniaj samodzielnie dawki żadnego z leków.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Powiedz lekarzowi, który zleca ceftriakson, że bierzesz torasemid, i nie zmieniaj samodzielnie dawki żadnego z leków.
Torasemid to lek moczopędny, a ceftriakson to antybiotyk podawany w zastrzykach lub kroplówce. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia nerek, szczególnie gdy jesteś odwodniony albo nerki już wcześniej słabiej pracują. Dlatego lekarz powinien wiedzieć, że bierzesz oba leki, i zdecydować, czy leczenie wymaga zmiany lub dodatkowych badań.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- silne pragnienie i suchość w ustach
- zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
- obrzęki nóg lub szybki przyrost masy ciała
- nasilone osłabienie, kurcze mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz ceftriaksonu z torasemidem w preparatach, dla których jednoczesne stosowanie z cefalosporynami jest przeciwwskazane[1]. Jeżeli lekarz uzna jednoczesne leczenie za konieczne, kontroluj kreatyninę, diurezę, stan nawodnienia i elektrolity przez cały czas antybiotykoterapii, a u pacjenta odwodnionego rozważ czasowe zmniejszenie dawki lub wstrzymanie torasemidu. Unikaj dużych dawek torasemidu w trakcie leczenia ceftriaksonem[1].
Skutek kliniczny
Możliwe pogorszenie czynności nerek, szczególnie u osób odwodnionych, z hipowolemią lub z wcześniejszą niewydolnością nerek. Ryzyko dla samego ceftriaksonu wydaje się małe, ale połączenie torasemidu z cefalosporynami jest przeciwwskazane[1].
Mechanizm
Torasemid, zwłaszcza w dużych dawkach, może nasilać nefrotoksyczne działanie cefalosporyn[1]. Prawdopodobnym podłożem jest odwodnienie i zmniejszenie przepływu nerkowego wywołane silną diurezą, które sprzyja uszkodzeniu nerek przez lek wydalany z moczem. Po jednoczesnym podawaniu dużych dawek ceftriaksonu i silnych leków moczopędnych, takich jak furosemid, nie obserwowano zaburzenia czynności nerek[2].
Monitorować
- stężenie kreatyniny i eGFR
- diureza i bilans płynów
- stężenie potasu i sodu w surowicy
- objawy odwodnienia i masa ciała
- ciśnienie tętnicze
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawkadawka · torasemid | ryzyko rośnie | Nasilenie nefrotoksyczności cefalosporyn dotyczy zwłaszcza dużych dawek torasemidu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Toramide 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/toramide-100140100/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tartriakson 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tartriakson-100079116/
Niekorzystna interakcjaAmikacyna+ CeftriaksonPołączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga monitorowania stężenia amikacyny i czynności nerek.Pij odpowiednią ilość płynów, nie bierz na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Pij odpowiednią ilość płynów, nie bierz na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy NLPZ i od razu powiedz lekarzowi lub pielęgniarce, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Amikacyna i ceftriakson to antybiotyki, które lekarze często podają razem w ciężkich zakażeniach. Amikacyna może obciążać nerki i słuch, a drugi antybiotyk może to działanie nieco nasilić. Dlatego w czasie leczenia lekarz kontroluje wyniki krwi i pracę nerek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wyraźnie mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szum lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub problemy z równowagą
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Połączenie można stosować, jeśli jest uzasadnione klinicznie, ale wymaga monitorowania stężenia amikacyny i czynności nerek[1]. Przy jednoczesnym stosowaniu leków nefro- lub ototoksycznych konieczna jest bardzo uważna kontrola słuchu i czynności nerek[2]. Należy unikać dokładania kolejnych leków nefrotoksycznych, zadbać o prawidłowe nawodnienie i ograniczyć czas skojarzonego leczenia do niezbędnego minimum. Oba antybiotyki podaje się oddzielnie, bez mieszania w jednym roztworze.
Skutek kliniczny
Możliwe nasilenie uszkodzenia nerek przez amikacynę, a w konsekwencji kumulacja amikacyny i większe ryzyko uszkodzenia słuchu i błędnika. Skojarzenie jest przy tym często stosowane celowo w ciężkich zakażeniach ze względu na poszerzenie spektrum i działanie synergistyczne.
Mechanizm
Amikacyna jest nefrotoksyczna i ototoksyczna, a cefalosporyny należą do leków, które mogą nasilać jej toksyczne działanie na nerki[2]. Dowody na to, że skojarzenie aminoglikozydu z cefalosporyną zwiększa nefrotoksyczność, są sprzeczne[1]. Ceftriakson sam w sobie ma niewielki potencjał nefrotoksyczny, więc ryzyko dotyczy głównie amikacyny i rośnie przy innych czynnikach uszkadzających nerki.
Monitorować
- stężenie amikacyny w surowicy
- kreatynina i eGFR
- diureza
- słuch i równowaga
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · amikacyna | ryzyko maleje | Liposomalna amikacyna do nebulizacji daje małe stężenia ogólnoustrojowe, więc addycja nefrotoksyczności z ceftriaksonem jest mało prawdopodobna. |
| Niewydolność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek amikacyna kumuluje się, co zwiększa ryzyko dalszego uszkodzenia nerek i ototoksyczności – konieczne dostosowanie dawkowania do stężeń i częstsza kontrola kreatyniny. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · amikacyna | ryzyko rośnie | Ryzyko nefro- i ototoksyczności rośnie z czasem ekspozycji na amikacynę – skojarzenie należy ograniczyć do niezbędnego okresu i regularnie kontrolować słuch. |
| Podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występuje ograniczona rezerwa nerkowa i odwodnienie, co sprzyja toksyczności amikacyny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tartriakson 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tartriakson-100079116/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amikacin B.Braun 2,5 mg/ml, roztwór do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amikacin-b-braun-100256914/
Niekorzystna interakcjaCeftriakson+ Pikosiarczan soduNie zwiększaj dawki pikosiarczanu sodu ponad zalecaną, gdy w trakcie leczenia ceftriaksonem działa on słabiej.Nie zwiększaj samodzielnie dawki pikosiarczanu sodu, a jeśli zaparcie się utrzymuje, zapytaj farmaceutę o inny lek przeczyszczający.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie zwiększaj samodzielnie dawki pikosiarczanu sodu, a jeśli zaparcie się utrzymuje, zapytaj farmaceutę o inny lek przeczyszczający.
Antybiotyk ceftriakson może osłabić działanie pikosiarczanu sodu, bo ten lek przeczyszczający potrzebuje do działania bakterii jelitowych, których antybiotyk niszczy część. Sam antybiotyk może też wywoływać biegunkę. Jeśli lek przeczyszczający działa słabiej, nie zwiększaj jego dawki na własną rękę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- brak wypróżnienia mimo przyjęcia leku przeczyszczającego
- częste wodniste stolce
- biegunka z krwią lub śluzem, ból brzucha albo gorączka
- silne pragnienie, zawroty głowy, osłabienie lub skurcze mięśni
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie zwiększaj dawki pikosiarczanu sodu ponad zalecaną, gdy w trakcie leczenia ceftriaksonem działa on słabiej. Jeśli lek przeczyszczający jest potrzebny, rozważ preparat działający niezależnie od flory jelitowej, np. makrogol lub bisakodyl. Przy pojawieniu się biegunki odstaw pikosiarczan sodu i oceń, czy nie jest to biegunka poantybiotykowa.
Skutek kliniczny
W trakcie leczenia ceftriaksonem pikosiarczan sodu może działać słabiej.[1] Pacjent może wtedy samodzielnie zwiększać dawkę, a nadmierne dawki pikosiarczanu przyjmowane razem z lekami moczopędnymi lub kortykosteroidami zwiększają ryzyko zaburzeń elektrolitowych, które nasilają wrażliwość na glikozydy nasercowe.[1] Ceftriakson sam może wywoływać biegunkę, także związaną z Clostridioides difficile, a środek przeczyszczający utrudnia jej rozpoznanie i zwiększa utratę płynów.
Mechanizm
Pikosiarczan sodu jest prolekiem, który staje się aktywny dopiero po rozłożeniu przez bakterie jelita grubego. Antybiotyki o szerokim spektrum działania, do których należy ceftriakson, mogą zmniejszać działanie przeczyszczające pikosiarczanu sodu przez ograniczenie flory jelitowej odpowiedzialnej za jego aktywację.[1]
Monitorować
- skuteczność działania przeczyszczającego
- częstość i charakter wypróżnień – pojawienie się biegunki
- objawy odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki moczopędne, kortykosteroidy lub glikozydy nasercowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Preparat do oczyszczania jelita przed badaniem endoskopowympostać · pikosiarczan sodu | inne zalecenie | Słabsze działanie pikosiarczanu sodu w trakcie antybiotykoterapii może skutkować niedostatecznym oczyszczeniem jelita przed kolonoskopią. Poinformuj pracownię endoskopową o leczeniu ceftriaksonem i rozważ preparat na bazie makrogolu. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pikopil 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pikopil-100361960/
Niekorzystna interakcjaCeftriakson+ TobramycynaPołączenie można stosować, ale należy monitorować stężenie tobramycyny w surowicy oraz czynność nerek zgodnie z praktyką kliniczną.Nie przerywaj leczenia na własną rękę, pij odpowiednią ilość płynów i od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.opóźniony (dni)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Nie przerywaj leczenia na własną rękę, pij odpowiednią ilość płynów i od razu powiedz lekarzowi lub farmaceucie, jeśli zauważysz któryś z niepokojących objawów.
Oba leki to antybiotyki, które często podaje się razem, aby skuteczniej leczyć ciężkie zakażenie. Tobramycyna może obciążać nerki i słuch, a drugi antybiotyk może to ryzyko nieco zwiększać. Dlatego lekarz zleca badania krwi, aby sprawdzać pracę nerek i ilość leku we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- mniej moczu niż zwykle
- obrzęki nóg lub twarzy
- szumy lub dzwonienie w uszach
- pogorszenie słuchu
- zawroty głowy lub problemy z równowagą
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować, ale należy monitorować stężenie tobramycyny w surowicy oraz czynność nerek zgodnie z praktyką kliniczną[1]. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania tobramycyny z innymi lekami nefrotoksycznymi ani z diuretykami pętlowymi i mannitolem dożylnym[2]. Dawkę lub odstęp między dawkami tobramycyny dostosowuje się do jej stężeń i do czynności nerek.
Skutek kliniczny
Możliwe addycyjne nasilenie nefrotoksyczności tobramycyny z ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek. Pogorszenie czynności nerek zmniejsza eliminację tobramycyny, co zwiększa jej stężenie i ryzyko ototoksyczności.
Mechanizm
Tobramycyna jak każdy aminoglikozyd uszkadza nerki i może je uszkadzać silniej w skojarzeniu z lekami obciążającymi nerki. Dowody na to, że cefalosporyny nasilają nefrotoksyczność aminoglikozydów, są sprzeczne[1]. Wśród leków nasilających nefrotoksyczność pozajelitowych aminoglikozydów wymienia się cefalosporynę cefalotynę[2]. Ceftriakson nie zmienia farmakokinetyki tobramycyny.
Monitorować
- stężenie tobramycyny w surowicy
- kreatynina i eGFR
- diureza
- słuch i równowaga
Kiedy ocena się zmienia
| Wziewnadroga podania · tobramycyna | ryzyko maleje | Tobramycyna wziewna daje mniejsze narażenie ogólnoustrojowe niż podana dożylnie, więc ryzyko addycyjnej nefrotoksyczności jest mniejsze. Nadal nie zaleca się łączenia jej z lekami nefrotoksycznymi i należy kontrolować czynność nerek. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Przy upośledzonej czynności nerek tobramycyna kumuluje się, a ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności rośnie. Wymaga to częstszego oznaczania stężeń i modyfikacji dawkowania tobramycyny. |
| Leczenie przedłużoneczas leczenia · tobramycyna | ryzyko rośnie | Ryzyko uszkodzenia nerek i słuchu przez tobramycynę rośnie wraz z czasem leczenia, dlatego przy dłuższej terapii kontrolę nerek i stężeń należy prowadzić regularnie. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tartriakson 2 g, proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tartriakson-100079116/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Tobi Podhaler 28 mg, proszek do inhalacji w kapsułkach twardych. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/tobi-podhaler-100315203/
Niekorzystna interakcjaCeftriakson+ Mykofenolan mofetylPołączenie można stosować pod ścisłą obserwacją kliniczną w trakcie antybiotykoterapii i przez krótki okres po jej zakończeniu.Przyjmuj mykofenolan mofetylu jak dotąd, powiedz lekarzowi prowadzącemu o antybiotyku i zgłoś się na zlecone badania kontrolne.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Przyjmuj mykofenolan mofetylu jak dotąd, powiedz lekarzowi prowadzącemu o antybiotyku i zgłoś się na zlecone badania kontrolne.
Antybiotyk ceftriakson może na kilka dni osłabić działanie mykofenolanu mofetylu, bo zmienia bakterie w jelitach, które pomagają organizmowi ponownie wykorzystać ten lek. Zwykle nie trzeba zmieniać dawki, ale lekarz powinien wtedy uważniej sprawdzać, jak pracuje przeszczepiony narząd. Efekt mija kilka dni po zakończeniu antybiotyku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka niezwiązana z leczoną infekcją
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ból lub tkliwość w okolicy przeszczepu
- obrzęki lub nagły przyrost masy ciała
- nawrót lub nasilenie objawów choroby, z powodu której przyjmujesz mykofenolan
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenie można stosować pod ścisłą obserwacją kliniczną w trakcie antybiotykoterapii i przez krótki okres po jej zakończeniu[1]. Zasadniczo nie zmienia się dawki mykofenolanu mofetylu, jeśli nie ma klinicznych objawów zaburzenia czynności przeszczepu[1].
Skutek kliniczny
Możliwe przemijające zmniejszenie stężenia kwasu mykofenolowego i osłabienie immunosupresji z ryzykiem pogorszenia czynności przeszczepu lub zaostrzenia choroby autoimmunologicznej. Po odstawieniu antybiotyku efekt ustępuje w ciągu kilku dni[1].
Mechanizm
Ceftriakson, jak inne cefalosporyny, eliminuje bakterie jelitowe wytwarzające β-glukuronidazę. Zaburza to krążenie jelitowo-wątrobowe MPAG i MPA i może zmniejszać ogólnoustrojową ekspozycję na kwas mykofenolowy[1]. Duży udział wydalania ceftriaksonu z żółcią sprzyja silnemu wpływowi na florę jelitową niezależnie od drogi podania.
Monitorować
- czynność przeszczepu (stężenie kreatyniny w surowicy, diureza)
- objawy odrzucania przeszczepu lub zaostrzenia choroby podstawowej
- stężenie minimalne MPA, jeśli jest dostępne oznaczanie (z uwzględnieniem, że nie odzwierciedla w pełni całkowitej ekspozycji)
Kiedy ocena się zmienia
| Zakończenie antybiotykoterapiiczas leczenia · ceftriakson | inne zalecenie | Obserwację kliniczną należy kontynuować przez krótki okres po zakończeniu podawania ceftriaksonu, ponieważ ekspozycja na MPA wraca do wartości wyjściowych w ciągu kilku dni. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego CellCept 250 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cellcept-100075012/
Niekorzystna interakcjaKapecytabina+ Kwas folinowyNie dołączaj kwasu folinowego do kapecytabiny w standardowej dawce bez decyzji onkologa.Nie przyjmuj kwasu folinowego razem z kapecytabiną bez zgody onkologa i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj kwasu folinowego razem z kapecytabiną bez zgody onkologa i od razu zgłoś się do lekarza, jeśli pojawią się niepokojące objawy.
Kwas folinowy może nasilać działania niepożądane kapecytabiny, czyli leku przeciwnowotworowego. Przy takim połączeniu łatwiej o silną biegunkę, ranki w jamie ustnej, bolesne zaczerwienienie dłoni i stóp oraz spadek odporności. Lekarz może celowo zastosować oba leki, ale wtedy zwykle zmniejsza dawkę kapecytabiny i częściej kontroluje twoje wyniki krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- biegunka, zwłaszcza kilka razy na dobę
- ból, ranki lub owrzodzenia w jamie ustnej
- bolesne zaczerwienienie, obrzęk lub pęcherze na dłoniach i stopach
- gorączka, dreszcze lub częste infekcje
- nietypowe siniaki lub krwawienia
- uporczywe nudności lub wymioty
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – synergizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie dołączaj kwasu folinowego do kapecytabiny w standardowej dawce bez decyzji onkologa. Jeśli połączenie jest zamierzone, dawka kapecytabiny musi uwzględniać obniżoną tolerancję, a pacjent wymaga ścisłej kontroli toksyczności.[1] Szczególną ostrożność zachowaj przy zmianie schematu z 5-fluorouracylu z kwasem folinowym na schemat z kapecytabiną, ponieważ nasilenie toksyczności może być wtedy istotne.[1]
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa toksyczność kapecytabiny i obniża jej tolerowaną dawkę. Maksymalna tolerowana dawka kapecytabiny w monoterapii według schematu z przerwami wynosi 3000 mg/m2 pc. na dobę, a przy jednoczesnym podawaniu kwasu folinowego 30 mg doustnie dwa razy na dobę tylko 2000 mg/m2 pc. na dobę.[1] Można spodziewać się nasilenia typowych objawów toksyczności fluoropirymidyn, takich jak biegunka, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zespół ręka–stopa i mielosupresja.
Mechanizm
Kwas folinowy nie zmienia istotnie farmakokinetyki kapecytabiny ani jej metabolitów, ale nasila jej działanie farmakodynamiczne i toksyczność.[1] Kapecytabina jest przekształcana do 5-fluorouracylu, a kwas folinowy jako źródło zredukowanych folianów stabilizuje wiązanie aktywnego metabolitu fluorouracylu z syntazą tymidylanową i w ten sposób nasila hamowanie tego enzymu. Jednoczesne podawanie folinianu wapnia z 5-fluorouracylem zwiększa zarówno skuteczność, jak i toksyczność 5-fluorouracylu.[2]
Metabolizm i transportery
- Kapecytabina: inhibitor CYP2C9[3]
Monitorować
- morfologia krwi z rozmazem (neutropenia, trombocytopenia)
- biegunka i nawodnienie
- zapalenie błony śluzowej jamy ustnej
- zespół ręka–stopa
- nudności i wymioty
Kiedy ocena się zmienia
| Zmiana schematu z 5-fluorouracylu z kwasem folinowym na kapecytabinękolejność włączenia · pacjent | ryzyko rośnie | Nasilenie toksyczności może być istotne przy przejściu ze schematu 5-fluorouracyl z kwasem folinowym na schemat zawierający kapecytabinę. Sprawdź, czy w nowym schemacie nie pozostał kwas folinowy i czy dawka kapecytabiny to uwzględnia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Capecitabine Accord 150 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/capecitabine-accord-100307480/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Calcium folinate Sandoz 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/calcium-folinate-sandoz-100355935/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Capecitabine Accord. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/capecitabine-accord-100307480/
Niekorzystna interakcjaCefalosporyny III generacji (np. ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym)+ Szczepionki przeciw durowi brzusznemu (np. szczepionka przeciw durowi brzusznemu) klasaNie należy przyjmować doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia cefalosporyną III generacji ani bezpośrednio po nim, natomiast szczepionki podawane we wstrzyknięciu można stosować bez ograniczeń.Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach razem z antybiotykiem z grupy cefalosporyn ani przez co najmniej 3 dni po jego odstawieniu i powiedz farmaceucie lub lekarzowi, jeśli w trakcie szczepienia musisz zacząć brać antybiotyk.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie przyjmuj szczepionki przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach razem z antybiotykiem z grupy cefalosporyn ani przez co najmniej 3 dni po jego odstawieniu i powiedz farmaceucie lub lekarzowi, jeśli w trakcie szczepienia musisz zacząć brać antybiotyk.
Szczepionka przeciw durowi brzusznemu w kapsułkach zawiera żywe, osłabione bakterie, które muszą przetrwać w jelicie, żeby organizm nauczył się bronić przed chorobą. Antybiotyki z grupy cefalosporyn, takie jak cefiksym czy ceftriakson, mogą te bakterie zabić i wtedy szczepienie nie zadziała. Nie dotyczy to szczepionki przeciw durowi brzusznemu podawanej w zastrzyku.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wysoka gorączka utrzymująca się kilka dni w czasie podróży lub po powrocie
- ból brzucha, biegunka albo zaparcie z osłabieniem po pobycie w kraju, w którym występuje dur brzuszny
- ból głowy i znaczne osłabienie z gorączką po podróży
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy przyjmować doustnej, żywej szczepionki przeciw durowi brzusznemu w trakcie leczenia cefalosporyną III generacji ani bezpośrednio po nim, natomiast szczepionki podawane we wstrzyknięciu można stosować bez ograniczeń. Pierwszą dawkę szczepionki doustnej należy przyjąć co najmniej 3 dni po ostatniej dawce antybiotyku, a leczenia antybiotykiem nie należy rozpoczynać wcześniej niż 3 dni po ostatniej dawce szczepionki doustnej. Jeżeli antybiotyk był przyjmowany w trakcie schematu szczepienia, cały schemat szczepionki doustnej należy powtórzyć po zachowaniu odstępu. Gdy nie ma czasu na zachowanie odstępu przed wyjazdem, a pacjent wymaga leczenia ceftriaksonem, cefotaksymem, ceftazydymem, cefoperazonem lub cefiksymem, należy wybrać polisacharydową szczepionkę Vi podawaną we wstrzyknięciu.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie może spowodować brak lub osłabienie odporności po doustnej szczepionce przeciw durowi brzusznemu, przez co osoba zaszczepiona pozostaje narażona na zakażenie, na przykład podczas podróży do krajów endemicznych. Połączenie nie powoduje działań niepożądanych ani nie zmienia skuteczności antybiotyku.
Mechanizm
Doustna szczepionka przeciw durowi brzusznemu zawiera żywe, atenuowane pałeczki Salmonella Typhi szczepu Ty21a, które muszą przeżyć i namnożyć się w jelicie, aby wywołać odporność. Cefalosporyny III generacji działają bakteriobójczo na pałeczki Salmonella, więc mogą zabić bakterie szczepionkowe i uniemożliwić wytworzenie odporności. Mechanizm dotyczy wszystkich cefalosporyn III generacji niezależnie od drogi ich podania, ponieważ zarówno cefiksym doustny, jak i ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym oraz cefoperazon podawane pozajelitowo osiągają w świetle jelita stężenia działające na te bakterie. Interakcja nie dotyczy szczepionek inaktywowanych podawanych we wstrzyknięciu, czyli polisacharydowej szczepionki Vi i szczepionki przeciw durowi brzusznemu i tężcowi.
Monitorować
- data ostatniej dawki cefalosporyny w stosunku do pierwszej dawki szczepionki doustnej
- rozpoczęcie antybiotykoterapii w trakcie lub krótko po schemacie szczepienia doustnego
- kompletność schematu szczepienia doustnego
Kiedy ocena się zmienia
| Wstrzyknięcie (szczepionka polisacharydowa Vi)droga podania · szczepionki przeciw durowi brzusznemu | interakcja nie dotyczy | Szczepionka polisacharydowa Vi podawana domięśniowo nie zawiera żywych bakterii, więc cefalosporyny III generacji nie wpływają na jej skuteczność i można ją podać w trakcie antybiotykoterapii. |
| odstep ≥ 3 dni od ostatniej dawki antybiotyku do pierwszej kapsułki szczepionkiszczepionki przeciw durowi brzusznemu | ryzyko maleje | Zachowanie odstępu co najmniej 3 dni od ostatniej dawki cefalosporyny do rozpoczęcia szczepienia doustnego pozwala uniknąć zniszczenia bakterii szczepionkowych. |
| kolejność włączenia ≥ 3 dni po ostatniej kapsułce szczepionkicefalosporyny III generacji | ryzyko maleje | Rozpoczęcie leczenia cefalosporyną III generacji co najmniej 3 dni po ostatniej dawce szczepionki doustnej nie zagraża skuteczności szczepienia, a włączenie antybiotyku w trakcie schematu wymaga powtórzenia całego szczepienia po zachowaniu odstępu. |
Niekorzystna interakcjaCefalosporyny III generacji (np. ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym)+ Szczepionki przeciw cholerze (np. szczepionka przeciw cholerze) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny III generacji i żywej, doustnej szczepionki przeciw cholerze należy zachować odstęp, ponieważ antybiotyk może zniweczyć działanie szczepionki.Jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni przyjmowałeś antybiotyk z grupy cefalosporyn albo masz go zacząć tuż po szczepieniu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli w ciągu ostatnich dwóch tygodni przyjmowałeś antybiotyk z grupy cefalosporyn albo masz go zacząć tuż po szczepieniu, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed przyjęciem doustnej szczepionki przeciw cholerze.
Niektóre antybiotyki, takie jak ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym, cefoperazon czy cefiksym, mogą zabić żywe, osłabione bakterie zawarte w doustnej szczepionce przeciw cholerze. Wtedy szczepionka nie zadziała i nie będziesz chroniony przed chorobą, choć nie odczujesz żadnych dolegliwości. Problem nie dotyczy szczepionki zawierającej zabite bakterie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Przyjmowanie antybiotyku w tabletkach lub w zastrzykach w ciągu ostatnich dwóch tygodni przed szczepieniem
- Zalecenie rozpoczęcia antybiotyku w pierwszych dniach po szczepieniu
- Biegunka po powrocie z rejonu występowania cholery mimo szczepienia
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu cefalosporyny III generacji i żywej, doustnej szczepionki przeciw cholerze należy zachować odstęp, ponieważ antybiotyk może zniweczyć działanie szczepionki. Żywej szczepionki nie podaje się osobom, które otrzymały ceftriakson, cefotaksym, ceftazydym, cefoperazon lub cefiksym w ciągu 14 dni przed planowanym szczepieniem. Jeśli to możliwe, nie należy też rozpoczynać leczenia cefalosporyną w pierwszych dniach po szczepieniu, do czasu wytworzenia odporności. Gdy antybiotyk jest pilnie potrzebny, leczenia infekcji nie opóźnia się, tylko przesuwa szczepienie albo wybiera szczepionkę inaktywowaną, na którą cefalosporyny nie wpływają.
Skutek kliniczny
Przy szczepionce żywej, atenuowanej antybiotyk może osłabić lub znieść odpowiedź immunologiczną, a osoba zaszczepiona pozostaje bez ochrony przed cholerą mimo przekonania, że jest chroniona. Połączenie nie powoduje działań toksycznych ani nie zmienia skuteczności antybiotyku.
Mechanizm
Cefalosporyny III generacji działają bakteriobójczo na przecinkowce cholery, więc mogą zabić żywy, osłabiony szczep szczepionkowy podany doustnie, zanim skolonizuje on jelito i pobudzi odpowiedź immunologiczną. Dotyczy to wszystkich leków z grupy, zarówno doustnego cefiksymu, jak i podawanych pozajelitowo ceftriaksonu, cefotaksymu, ceftazydymu i cefoperazonu, ponieważ wszystkie osiągają w świetle jelita stężenia aktywne wobec Vibrio cholerae, a ceftriakson i cefoperazon są w znacznym stopniu wydalane z żółcią. Interakcja nie dotyczy szczepionki inaktywowanej, w której bakterie są już zabite.
Monitorować
- Wywiad o antybiotykoterapii doustnej i pozajelitowej w ciągu 14 dni przed szczepieniem
- Rodzaj szczepionki przeciw cholerze (żywa atenuowana czy inaktywowana)
- Termin wyjazdu w rejon endemiczny względem możliwego odroczenia szczepienia
Kiedy ocena się zmienia
| Szczepionka inaktywowana (zabite bakterie)postać · szczepionki przeciw cholerze | interakcja nie dotyczy | Cefalosporyny nie wpływają na immunogenność inaktywowanej szczepionki przeciw cholerze, więc odstęp nie jest wymagany. |
| odstep ≥ 14 dni od ostatniej dawki antybiotyku do szczepieniacefalosporyny III generacji | ryzyko maleje | Zachowanie co najmniej 14 dni między ostatnią dawką cefalosporyny a podaniem żywej szczepionki pozwala uniknąć unieczynnienia szczepu szczepionkowego. |
| Antybiotyk rozpoczęty w pierwszych dniach po szczepieniukolejność włączenia · cefalosporyny III generacji | inne zalecenie | Rozpoczęcie cefalosporyny wkrótce po podaniu żywej szczepionki może przerwać kolonizację jelita szczepem szczepionkowym, dlatego w miarę możliwości należy odroczyć antybiotyk lub rozważyć powtórzenie szczepienia po konsultacji. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.