Interakcje / Amitryptylina / Amitryptylina i daryfenacyna
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Należy unikać łączenia amitryptyliny z lekami przeciwcholinergicznymi, w tym z daryfenacyną.
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zgłoś się szybko, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Niekorzystna interakcjaAmitryptylina+ DaryfenacynaNależy unikać łączenia amitryptyliny z lekami przeciwcholinergicznymi, w tym z daryfenacyną.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zgłoś się szybko, jeśli zauważysz niepokojące objawy.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, ale powiedz lekarzowi, że przyjmujesz oba, i zgłoś się szybko, jeśli zauważysz niepokojące objawy.
Oba leki działają podobnie na jelita, pęcherz, oczy i mózg, więc razem mogą mocniej wywoływać działania niepożądane. Może pojawić się silna suchość w ustach, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu, niewyraźne widzenie, senność albo splątanie. Rzadko dochodzi do groźnego zatrzymania pracy jelit lub wysokiej gorączki. Lek na pęcherz może też zwiększać ilość amitryptyliny we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- uporczywe zaparcia, wzdęcia lub ból brzucha
- trudności z oddaniem moczu albo brak moczu
- splątanie, dezorientacja lub problemy z pamięcią
- wysoka gorączka lub przegrzanie
- nagłe pogorszenie widzenia lub ból oka
- kołatanie serca lub omdlenie
- ChPL
- niezalecane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Należy unikać łączenia amitryptyliny z lekami przeciwcholinergicznymi, w tym z daryfenacyną.[1] Jeśli połączenie jest konieczne, trzeba stosować najmniejsze skuteczne dawki, ostrożnie zwiększać dawkę amitryptyliny i obserwować pacjenta pod kątem objawów przeciwcholinergicznych oraz toksyczności amitryptyliny.[2] Przy pęcherzu nadreaktywnym warto rozważyć lek bez działania przeciwmuskarynowego, a przy depresji lek przeciwdepresyjny o słabym działaniu przeciwcholinergicznym.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko porażennej niedrożności jelita, zatrzymania moczu, wysokiej gorączki i innych objawów nadmiernego działania przeciwcholinergicznego.[1] Mogą nasilić się suchość w ustach, zaparcia, zaburzenia widzenia oraz działanie na ośrodkowy układ nerwowy, w tym splątanie, zwłaszcza u osób starszych.[2] Wzrost stężenia amitryptyliny może dodatkowo nasilić jej działania niepożądane, w tym kardiologiczne.
Mechanizm
Oba leki blokują receptory muskarynowe, więc ich działanie przeciwcholinergiczne sumuje się na oczy, ośrodkowy układ nerwowy, jelita i pęcherz moczowy.[1][2] Daryfenacja jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6, a amitryptylina jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP2C19, dlatego stężenie amitryptyliny może wzrosnąć.[2][1] Wpływ daryfenacyny na substraty CYP2D6 ma znaczenie kliniczne głównie dla leków o wąskim przedziale terapeutycznym wymagających indywidualnego dawkowania, takich jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[3], daryfenacyna – substrat CYP2D6[4]
- Daryfenacyna – umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], amitryptylina – substrat CYP2D6[3]
- Daryfenacyna – inhibitor CYP3A4[4], amitryptylina – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], substrat CYP2C19[3], substrat CYP2C9[3], substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
- Daryfenacyna: umiarkowany inhibitor CYP2D6[4], inhibitor CYP3A4[4], inhibitor P-gp[4], substrat CYP2D6[4], wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[4]
Monitorować
- wypróżnienia i objawy niedrożności jelit (zaparcia, wzdęcia, ból brzucha)
- oddawanie moczu i objawy zatrzymania moczu
- stan świadomości, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
- temperatura ciała
- tętno i EKG przy dodatkowych czynnikach ryzyka arytmii
- widzenie i objawy wzrostu ciśnienia w oku
- senność i inne objawy toksyczności amitryptyliny
Bezpieczniejsze alternatywy
mirabegron (zamiast daryfenacyny)sertralina (zamiast amitryptyliny w depresji)escytalopram (zamiast amitryptyliny w depresji)
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania przeciwcholinergicznego częściej prowadzi do splątania, upadków, zatrzymania moczu i zaparć. |
| dawka ≥ 15 mg na dobędaryfenacyna | ryzyko rośnie | Większa dawka daryfenacyny nasila działanie przeciwmuskarynowe i hamowanie CYP2D6, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych amitryptyliny. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Niekorzystna interakcjaAmitryptylinaa alkoholPodczas leczenia amitryptyliną należy unikać alkoholu.Podczas leczenia amitryptyliną nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, jeśli czujesz senność lub rozkojarzenie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Podczas leczenia amitryptyliną nie pij alkoholu i nie prowadź pojazdów, jeśli czujesz senność lub rozkojarzenie.
Alkohol i amitryptylina działają uspokajająco, więc razem mogą bardzo mocno nasilić senność, spowolnienie i trudności z koncentracją. Alkohol może też zmieniać stężenie leku we krwi. Połączenie jest szczególnie niebezpieczne przy prowadzeniu samochodu i obsłudze maszyn.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
- splątanie, zaburzenia równowagi i mowy
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- uczucie dużego osłabienia lub omdlenie
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Podczas leczenia amitryptyliną należy unikać alkoholu. Gdy pacjent mimo to pije, trzeba go uprzedzić o nasileniu senności i o zakazie prowadzenia pojazdów oraz obsługi maszyn w tym czasie. Szczególną ostrożność zachowuje się u osób z depresją, u których istnieje ryzyko samobójcze, ponieważ alkohol zwiększa toksyczność leku przy przedawkowaniu.[1]
Skutek kliniczny
Nasilone senność, spowolnienie i zaburzenia uwagi oraz koncentracji, co pogarsza zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.[1] Po przedawkowaniu amitryptyliny jednoczesne spożycie alkoholu nasila jego skutki.[1]
Mechanizm
Amitryptylina i alkohol hamują ośrodkowy układ nerwowy, więc ich działanie uspokajające i upośledzające sprawność psychomotoryczną się sumuje.[1] Dodatkowo w obecności etanolu zwiększa się stężenie wolnej amitryptyliny w osoczu i stężenie jej metabolitu, nortryptyliny.[1]
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie senności i spowolnienia w ciągu dnia
- zaburzenia koncentracji, równowagi i uwagi
- regularne spożywanie alkoholu podczas leczenia
- objawy świadczące o zatruciu lekiem, np. nasilona senność, zaburzenia rytmu serca, splątanie
Kiedy ocena się zmienia
| Większa ilość alkoholu jednorazowoilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Większa ilość alkoholu nasila działanie uspokajające i ryzyko zaburzeń psychomotorycznych. Przy przedawkowaniu amitryptyliny połączenie z alkoholem pogarsza skutki zatrucia. |
| Osoby starszewiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych można spodziewać się silniejszego działania uspokajającego i większego ryzyka upadków. To wniosek z ogólnej wiedzy farmakologicznej, bez odrębnego zapisu w dostarczonym fragmencie ChPL. |
| Początek leczenia lub zwiększenie dawkiczas leczenia · pacjent | ryzyko rośnie | Na początku leczenia i po zwiększeniu dawki senność bywa największa, więc w tym okresie szczególnie należy odradzać alkohol. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
Interakcja o niejasnym znaczeniuDaryfenacynaa alkoholNie trzeba zmieniać dawki daryfenacyny, ale należy poinformować pacjenta, że alkohol może osłabiać efekt leczenia i nasilać niektóre działania niepożądane, oraz zalecić ograniczenie jego ilości, zwłaszcza wieczorem.Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale ogranicz go, zwłaszcza wieczorem, i nie prowadź auta, jeśli czujesz zawroty głowy lub widzisz niewyraźnie.szybki (godziny)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Możesz okazjonalnie wypić niewielką ilość alkoholu, ale ogranicz go, zwłaszcza wieczorem, i nie prowadź auta, jeśli czujesz zawroty głowy lub widzisz niewyraźnie.
Ten lek nie wchodzi w groźną interakcję z alkoholem. Alkohol pobudza jednak wydzielanie moczu i drażni pęcherz, więc może osłabić efekt leczenia i nasilić nagłe parcie na mocz. Razem z lekiem może też czasem nasilić suchość w ustach, zawroty głowy lub niewyraźne widzenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- silne zawroty głowy lub senność
- niewyraźne widzenie
- nasilenie parcia na mocz albo częstsze wstawanie w nocy do toalety
- problem z oddaniem moczu
- bardzo silna suchość w ustach lub zaparcia
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PD – antagonizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie trzeba zmieniać dawki daryfenacyny, ale należy poinformować pacjenta, że alkohol może osłabiać efekt leczenia i nasilać niektóre działania niepożądane, oraz zalecić ograniczenie jego ilości, zwłaszcza wieczorem. U osób przewlekle nadużywających alkoholu należy ocenić czynność wątroby przed rozpoczęciem leczenia, ponieważ ciężka niewydolność wątroby (Child Pugh C) wyklucza stosowanie daryfenacyny[1].
Skutek kliniczny
U większości pacjentów umiarkowane spożycie alkoholu nie powinno powodować groźnych skutków. Możliwe jest nasilenie suchości w ustach, zawrotów głowy, senności lub niewyraźnego widzenia, a u osób starszych większe ryzyko upadku. Alkohol może też nasilać parcia naglące, częstomocz i nykturię, co pacjent może odebrać jako nieskuteczność leku.
Mechanizm
Klinicznie istotna interakcja farmakokinetyczna daryfenacyny z alkoholem nie jest znana, a możliwe skutki wynikają z działania farmakodynamicznego. ChPL daryfenacyny nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach, a zapisy obu ocenianych produktów są w tym zakresie zgodne[1]. Daryfenacyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP3A4, a istotne zmiany jej stężenia opisano dla inhibitorów i induktorów tych enzymów, wśród których etanol nie jest wymieniony[1]. Daryfenacyna jest wybiórczym antagonistą receptora M3 o ograniczonym przenikaniu do ośrodkowego układu nerwowego, dlatego nasilenie depresyjnego działania alkoholu jest mało prawdopodobne, choć teoretycznie możliwe jest sumowanie się zawrotów głowy, senności i zaburzeń widzenia. Alkohol działa ponadto moczopędnie przez hamowanie wydzielania wazopresyny i drażni pęcherz moczowy, przez co może osłabiać efekt leczenia pęcherza nadreaktywnego. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenia czynności wątroby (Child Pugh C) są przeciwwskazaniem do stosowania daryfenacyny[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- nasilenie objawów pęcherza nadreaktywnego (parcia naglące, częstomocz, nykturia)
- zawroty głowy, senność i niewyraźne widzenie
- suchość w ustach i zaparcia
- czynność wątroby u osób przewlekle nadużywających alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Przewlekłe nadużywanie alkoholuczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do uszkodzenia wątroby, a ciężkie zaburzenia jej czynności (Child Pugh C) są przeciwwskazaniem do stosowania daryfenacyny. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić czynność wątroby i zalecić abstynencję. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie się zawrotów głowy, senności i zaburzeń widzenia po alkoholu oraz nocne wstawanie do toalety zwiększają ryzyko upadków. Należy zalecić unikanie alkoholu wieczorem. |
| Duża jednorazowa ilość alkoholuilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | Po większej ilości alkoholu efekt moczopędny i drażniący pęcherz jest wyraźniejszy, a sumowanie się działań na sprawność psychoruchową bardziej prawdopodobne. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Inne interakcje tych leków 304
Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ EscytalopramNie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.opóźniony (dni)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu o obu lekach.
Amitryptylina i escytalopram działają podobnie na serce i układ nerwowy, a przyjmowane razem mogą zaburzać rytm serca. Mogą też razem wywołać groźny stan zwany zespołem serotoninowym, który objawia się między innymi niepokojem, drżeniem i gorączką. Escytalopram może dodatkowo zwiększać ilość amitryptyliny we krwi, co nasila jej działania niepożądane. Producent escytalopramu zabrania łączenia go z lekami takimi jak amitryptylina.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silny niepokój, pobudzenie lub splątanie
- drżenie, skurcze lub drganie mięśni
- wysoka gorączka, poty, biegunka
- drgawki
- bardzo silna senność, zatrzymanie moczu lub uporczywe zaparcia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Nie należy łączyć escytalopramu z amitryptyliną, ponieważ wszystkie charakterystyki escytalopramu ujmują skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT w przeciwwskazaniach.[1][2][3] Przy wykryciu takiego połączenia należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z leków, na przykład escytalopramu na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania z lekami wydłużającymi QT albo amitryptyliny na lek przeciwbólowy lub nasenny o innym mechanizmie działania. Jeśli lekarz świadomie utrzymuje skojarzenie, konieczne są wyjściowe i kontrolne EKG z oceną QTc, wyrównanie potasu i magnezu, najmniejsze skuteczne dawki oraz ocena stężenia amitryptyliny, gdy jest dostępna.[4] Pacjenta trzeba poinformować o objawach zaburzeń rytmu i zespołu serotoninowego.
Skutek kliniczny
Najpoważniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem arytmii komorowych typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwy jest także zespół serotoninowy z pobudzeniem, drżeniem, mioklonią i hipertermią oraz napady drgawek. Wzrost stężenia amitryptyliny nasila jej działania antycholinergiczne, uspokajające i kardiotoksyczne. Ryzyko rośnie u osób starszych, przy hipokaliemii lub hipomagnezemii, chorobach serca, bradykardii i przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT lub serotoninergicznych.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. ChPL escytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających QT, z którymi skojarzenie jest przeciwwskazane.[1] ChPL amitryptyliny zalicza skojarzenie z lekami wydłużającymi odstęp QT do niezalecanych ze względu na ryzyko arytmii komorowych.[4] Oba leki działają serotoninergicznie i obniżają próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu wymienia leki trójpierścieniowe wśród leków obniżających próg drgawkowy, przy których należy zachować ostrożność.[1] Dodatkowo leki z grupy SSRI hamują CYP2D6, główny szlak metabolizmu amitryptyliny, co może zwiększać jej stężenie w osoczu.[4] Escytalopram jest słabym do umiarkowanego inhibitorem CYP2D6, więc składowa farmakokinetyczna ma mniejsze znaczenie niż sumowanie działań na serce i układ serotoninowy.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[5], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[6], amitryptylina – substrat CYP2C19[5]
- Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[7], amitryptylina – substrat CYP2D6[5]
- Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[7], wrażliwy substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego (pobudzenie, drżenie, mioklonie, gorączka, biegunka)
- kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- objawy toksyczności amitryptyliny (nasilona senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie)
- stężenie amitryptyliny i nortryptyliny w osoczu, jeśli jest dostępne
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneAmitryptylina+ SakwinawirPołączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem prowadzącym leczenie HIV, ale nie odstawiaj samodzielnie leku na HIV.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to działanie się sumuje i może być groźne dla życia. Lek na HIV dodatkowo spowalnia usuwanie amitryptyliny z organizmu, przez co jej działanie i działania niepożądane są silniejsze. Tych leków nie wolno przyjmować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- silna senność lub splątanie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane – sakwinawiru wzmocnionego rytonawirem nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub PR[1]. U pacjenta leczonego sakwinawirem należy zastąpić amitryptylinę lekiem bez wpływu na QT i bez istotnej zależności od CYP3A4 albo zmienić schemat przeciwretrowirusowy we współpracy z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Jeśli pacjent zgłosi się z oboma lekami, nie należy wydawać leku bez kontaktu z lekarzem.
Skutek kliniczny
Wydłużenie odstępu QT i PR z ryzykiem groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Możliwe nasilenie innych działań toksycznych amitryptyliny wskutek wzrostu jej stężenia – sedacji, działań antycholinergicznych i obniżenia progu drgawkowego.
Mechanizm
Sakwinawir wzmocniony rytonawirem wydłuża odstępy QT i PR zależnie od dawki, a amitryptylina jako trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny również wydłuża QT, więc oba działania się sumują[1]. Leki wydłużające QT zwiększają prawdopodobieństwo arytmii komorowych podczas stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[2]. Dodatkowo rytonawir jest silnym inhibitorem CYP3A4, a sakwinawir jest substratem i inhibitorem CYP3A4 oraz glikoproteiny P[1]. Amitryptylina jest metabolizowana częściowo przez CYP3A4, a przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów CYP3A4, takich jak rytonawir, można spodziewać się klinicznie istotnych interakcji[2]. Wzrost stężenia amitryptyliny dodatkowo nasila ryzyko kardiotoksyczne.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc i PR przed zmianą leczenia i po niej
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy kardiologiczne – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
- objawy toksyczności amitryptyliny – nadmierna senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, splątanie
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase 500 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Invirase. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/invirase-100138155/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AmitryptylinaNie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań.Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie odstawiaj żadnego z tych leków na własną rękę, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze bezpieczne leczenie.
Cytalopram i amitryptylina to dwa leki przeciwdepresyjne, które mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, które czasem prowadzą do omdlenia. Oba leki zwiększają też ilość serotoniny w mózgu, a jej nadmiar może dawać gorączkę, drżenie i pobudzenie. Tych leków nie należy stosować razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo omdlenie
- gorączka z drżeniem, sztywnością lub skurczami mięśni
- silny niepokój, splątanie lub pobudzenie
- drgawki
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć cytalopramu z amitryptyliną, bo wszystkie charakterystyki cytalopramu zaliczają jednoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT do przeciwwskazań. Gdy pacjent otrzymał oba leki, trzeba skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu zamiany jednego z nich, a pacjent nie powinien sam nagle odstawiać żadnego z leków. Jeżeli przed zmianą leczenia oba leki są jeszcze stosowane, należy wykonać EKG z oceną QTc, skontrolować stężenie potasu i magnezu oraz unikać dodatkowych leków wydłużających QT i powodujących hipokaliemię.
Skutek kliniczny
Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, z ryzykiem omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Dodatkowo możliwe jest nasilenie działania serotoninergicznego aż do zespołu serotoninowego oraz zwiększone ryzyko napadów drgawek.
Mechanizm
Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. ChPL cytalopramu wymienia trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne wśród leków wydłużających odstęp QT, z którymi jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane, i zaznacza, że nie można wykluczyć efektu addytywnego.[1] Oba leki nasilają też przekaźnictwo serotoninergiczne, co teoretycznie zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Interakcja farmakokinetyczna nie ma znaczenia klinicznego, bo ChPL cytalopramu podaje, że przy łączeniu z amitryptyliną nie obserwowano zmian farmakokinetyki albo były one bardzo małe i nieistotne klinicznie.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[3], amitryptylina – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2C19[3], amitryptylina – substrat CYP2C19[4]
- Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[3], amitryptylina – substrat CYP2D6[4]
- Amitryptylina – inhibitor CYP2D6[4], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3]
- Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3]
- Amitryptylina: inhibitor CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], substrat CYP2C19[4], substrat CYP2C9[4], substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zespołu serotoninowego
- objawy kardiologiczne – kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych ryzyko wydłużenia QT i arytmii jest większe, zwłaszcza przy chorobach serca, zaburzeniach elektrolitowych i wielu lekach jednocześnie. |
| Maksymalna zalecana dawka dobowadawka · cytalopram | ryzyko rośnie | Wpływ cytalopramu na odstęp QT zależy od dawki, więc większe dawki zwiększają ryzyko arytmii w połączeniu z amitryptyliną. |
| Mała dawka stosowana w bólu lub bezsennościdawka · amitryptylina | inne zalecenie | Mała dawka amitryptyliny nie znosi przeciwwskazania z ChPL cytalopramu, ale gdy lekarz świadomie utrzymuje połączenie do czasu zmiany leczenia, konieczne są EKG z oceną QTc i kontrola elektrolitów. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
Połączenie przeciwwskazaneCyzapryd+ AmitryptylinaPołączenie jest przeciwwskazane i nie należy stosować obu leków jednocześnie.Nie bierz tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek zamienić.nieznanyteoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie bierz tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zdecyduje, który lek zamienić.
Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem robią to znacznie silniej. Takie połączenie może wywołać groźną arytmię, omdlenie, a nawet zatrzymanie krążenia. Dlatego tych leków nie przyjmuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Połączenie jest przeciwwskazane i nie należy stosować obu leków jednocześnie[1]. Jeśli pacjent wymaga amitryptyliny, cyzapryd należy odstawić i rozważyć prokinetyk bez wpływu na odstęp QT. Jeśli leczenie cyzaprydem jest konieczne, trzeba zastąpić amitryptylinę lekiem przeciwdepresyjnym o małym ryzyku wydłużenia QT po konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Skutek kliniczny
Połączenie grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT i groźnymi zaburzeniami rytmu serca – częstoskurczem komorowym, migotaniem komór i częstoskurczem typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i wrodzonym wydłużeniu QT[1].
Mechanizm
Cyzapryd i amitryptylina wydłużają odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór się sumują. Cyzaprydu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT lub wywołującymi częstoskurcz typu torsade de pointes, w tym z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, takimi jak amitryptylina[1]. Leki wydłużające odstęp QT, w tym cyzapryd, zwiększają prawdopodobieństwo arytmii komorowych podczas stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych[2].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli pacjent przyjmował oba leki jednocześnie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu – kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid 5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Gasprid. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/gasprid-100077413/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AmitryptylinaNie łącz difenhydraminy z amitryptyliną.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się amitryptyliną, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na alergię albo lekarza o pomoc przy bezsenności.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się amitryptyliną, i zapytaj farmaceutę o bezpieczny lek na alergię albo lekarza o pomoc przy bezsenności.
Difenhydramina i amitryptylina razem mogą zaburzać rytm serca. Oba leki wywołują też senność, suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu, a przyjęte jednocześnie nasilają te objawy. U osób starszych takie połączenie może powodować splątanie i upadki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca, nierówne bicie serca
- zawroty głowy lub omdlenie
- silna senność albo splątanie
- brak oddawania moczu mimo parcia
- silne zaparcie, wzdęty i bolesny brzuch
- wysoka gorączka
- nieostre widzenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz difenhydraminy z amitryptyliną.[1][2][3] Leków przeciwcholinergicznych nie stosuje się razem z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi.[4] Przy objawach alergicznych wybierz niesedatywny lek przeciwhistaminowy o znikomym działaniu antycholinergicznym. Przy bezsenności u pacjenta leczonego amitryptyliną skieruj go do lekarza prowadzącego zamiast dokładać lek nasenny bez recepty.
Skutek kliniczny
Nasilona senność i spowolnienie psychoruchowe, splątanie, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, ciężkie zaparcia aż do porażennej niedrożności jelit oraz wysoka gorączka.[4] Rośnie ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.[1][4] Wzrost stężenia amitryptyliny przez zahamowanie CYP2D6 dodatkowo nasila jej działania niepożądane.
Mechanizm
Obie substancje działają przeciwmuskarynowo, więc ich działania antycholinergiczne na oko, ośrodkowy układ nerwowy, jelita i pęcherz moczowy się sumują.[1][4] Obie nasilają hamowanie ośrodkowego układu nerwowego i działanie uspokajające.[1][4] Amitryptylina zwiększa ryzyko arytmii komorowych przy łączeniu z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT, a difenhydraminy nie łączy się z lekami wydłużającymi QT lub wywołującymi torsade de pointes.[4][1] Difenhydramina hamuje CYP2D6, a amitryptylina jest metabolizowana głównie przez CYP2D6 i CYP2C19, więc jej stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1][4]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
Monitorować
- EKG z oceną QTc, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy antycholinergiczne: zatrzymanie moczu, zaparcia, suchość w ustach, zaburzenia widzenia
- stan świadomości i sedacja, zwłaszcza u osób starszych
- temperatura ciała
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Wiek podeszływiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych sumowanie działania antycholinergicznego i sedatywnego częściej prowadzi do majaczenia, zatrzymania moczu, zaparć i upadków. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ AmitryptylinaPołączenia należy unikać u osób starszych, z chorobą serca, wydłużonym odstępem QT, hipokaliemią lub hipomagnezemią.Zapytaj lekarza, czy hydroksyzynę można zastąpić lekiem, który nie usypia.szybki (godziny)opisy przypadków
Połączenie przeciwwskazane
Zapytaj lekarza, czy hydroksyzynę można zastąpić lekiem, który nie usypia.
Hydroksyzyna i amitryptylina nasilają wzajemnie senność, suchość w ustach, zaparcia i trudności z oddawaniem moczu. U osób starszych mogą wywołać splątanie i upadki. Oba leki wpływają też na przewodzenie w sercu i razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu, zwłaszcza u osób z chorobą serca. Lekarz powinien wiedzieć, że pacjent przyjmuje oba leki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub zasłabnięcie
- splątanie
- zatrzymanie moczu
- bardzo silna senność
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Połączenia należy unikać u osób starszych, z chorobą serca, wydłużonym odstępem QT, hipokaliemią lub hipomagnezemią[1]. Gdy lekarz uzna je za konieczne, hydroksyzynę podaje się w najmniejszej dawce i najkrócej, a EKG wykonuje się przed leczeniem i po jego rozpoczęciu. Przy świądzie alergicznym hydroksyzynę można zastąpić feksofenadyną lub bilastyną.
Skutek kliniczny
Połączenie nasila senność, suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu i zaburzenia widzenia, a u osób starszych sprzyja splątaniu i upadkom. U pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią lub przyjmujących inne leki wydłużające odstęp QT może dojść do groźnych zaburzeń rytmu serca[1].
Mechanizm
Oba leki blokują receptory H1 i muskarynowe, więc sumuje się działanie uspokajające i przeciwcholinergiczne. Oba wydłużają odstęp QT przez blokowanie kanałów potasowych hERG, co zwiększa ryzyko częstoskurczu typu torsade de pointes[1]. Hydroksyzyna hamuje CYP2D6, a amitryptylina i jej metabolit nortryptylina są przez ten enzym hydroksylowane, więc stężenie amitryptyliny może wzrosnąć.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C19[2], amitryptylina – substrat CYP2C19[3]
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP2C9[2], amitryptylina – substrat CYP2C9[3]
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[2], amitryptylina – substrat CYP2D6[3]
- Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[2], amitryptylina – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
Monitorować
- EKG z oceną QTc
- potas i magnez
- senność i splątanie
- zatrzymanie moczu i zaparcia
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych dawka hydroksyzyny nie powinna przekraczać 50 mg na dobę, a obciążenie przeciwcholinergiczne obu leków zwiększa ryzyko majaczenia i upadków. |
| dawka ≥ 75 mg amitryptyliny na dobęamitryptylina | ryzyko rośnie | Przy dawkach przeciwdepresyjnych amitryptyliny wydłużenie QT i działanie przeciwcholinergiczne są silniejsze niż przy 10–25 mg stosowanych w bólu. |
Źródła
- Schlit AF, Delaunois A, Colomar A, Claudio B, Cariolato L, Boev R, et al. Risk of QT prolongation and torsade de pointes associated with exposure to hydroxyzine: re-evaluation of an established drug. Pharmacol Res Perspect. 2017;5(3):e00309. doi: 10.1002/prp2.309. PMID: 28480041.
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Amitriptylinum VP. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/amitriptylinum-vp-100122237/
Połączenie przeciwwskazaneLeki stosowane w pęcherzu nadreaktywnym (np. solifenacyna, oksybutynina, tolterodyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych.Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na pęcherz nadreaktywny i dostajesz lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie przed rozpoczęciem leczenia, bo może być konieczne zmniejszenie dawki albo czasowe odstawienie leku na pęcherz.
Leki przeciwgrzybicze z grupy triazoli, takie jak itrakonazol, worykonazol, pozakonazol czy flukonazol, spowalniają usuwanie z organizmu niektórych leków na pęcherz nadreaktywny, na przykład solifenacyny, daryfenacyny, fezoterodyny, tolterodyny i oksybutyniny. Lek na pęcherz zostaje wtedy w organizmie dłużej i w większej ilości, co nasila jego działania niepożądane. Mirabegron i wibegron działają inaczej i to połączenie zwykle nie sprawia z nimi problemu. Pojedyncza tabletka flukonazolu na grzybicę pochwy zwykle nie jest groźna, ale dłuższe leczenie przeciwgrzybicze wymaga ostrożności.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo silna suchość w ustach
- uporczywe zaparcia
- trudność z oddaniem moczu albo uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza
- nieostre widzenie
- kołatanie serca, szybkie lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub silne zawroty głowy
- senność, splątanie, kłopoty z pamięcią
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu leku przeciwmuskarynowego stosowanego w pęcherzu nadreaktywnym i triazolowego leku przeciwgrzybiczego stosuj najmniejszą skuteczną dawkę leku urologicznego albo wstrzymaj go na czas leczenia przeciwgrzybiczego i obserwuj pacjenta pod kątem nasilonych działań antycholinergicznych. Daryfenacyna jest przeciwwskazana z silnymi inhibitorami CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem i worykonazolem. Solifenacynę i fezoterodynę stosuj z tymi triazolami tylko w zmniejszonej, maksymalnej dawce dopuszczonej w ChPL[1]. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek albo umiarkowaną niewydolnością wątroby to połączenie jest przeciwwskazane. Tolterodyny nie zaleca się łączyć z silnymi inhibitorami CYP3A4. Oksybutyninę stosuj ostrożnie i rozważ zmniejszenie dawki. Przy flukonazolu i izawukonazolu zwykle wystarczy obserwacja kliniczna. Przy długotrwałym leczeniu lub dużych dawkach flukonazolu rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. Jeśli leczenie przeciwgrzybicze jest długie, rozważ zamianę leku urologicznego na mirabegron, wibegron albo chlorek trospiowy. Po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazolu hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego nie wracaj do pełnej dawki od razu.
Skutek kliniczny
Wyższe stężenie leku przeciwmuskarynowego nasila działania antycholinergiczne. Należą do nich suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia, senność oraz zaburzenia poznawcze i splątanie, szczególnie u osób starszych. Solifenacyna i tolterodyna w dużych stężeniach mogą wydłużać odstęp QT. Worykonazol, pozakonazol, itrakonazol i flukonazol również mają taki potencjał, dlatego u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka rośnie ryzyko arytmii. Interakcja jest najsilniejsza przy itrakonazolu, pozakonazolu i worykonazolu. Przy flukonazolu i izawukonazolu jest słabsza, ale istotna klinicznie, zwłaszcza przy dłuższym leczeniu i wyższych dawkach[2].
Mechanizm
Triazole hamują izoenzym CYP3A4. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania przez flukonazol rośnie z dawką. Leki przeciwmuskarynowe stosowane w pęcherzu nadreaktywnym są metabolizowane przez CYP3A4. Dotyczy to solifenacyny, oksybutyniny, daryfenacyny oraz aktywnego metabolitu fezoterodyny[2]. Tolterodyna jest metabolizowana głównie przez CYP2D6, ale u osób wolno metabolizujących przez CYP2D6 jej eliminacja zależy od CYP3A4. Zahamowanie tego szlaku zmniejsza klirens leku urologicznego, zwiększa jego stężenie w osoczu i wydłuża okres półtrwania[3]. Wpływ na triazol nie występuje. Interakcja nie dotyczy w istotnym stopniu agonistów receptora beta-3, czyli mirabegronu i wibegronu.
Monitorować
- suchość w ustach, zaparcia, zatrzymanie moczu
- zaburzenia widzenia (akomodacji)
- senność, zawroty głowy, splątanie i zaburzenia pamięci, zwłaszcza u osób starszych
- częstość akcji serca
- EKG (odstęp QT) u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii, zwłaszcza przy solifenacynie lub tolterodynie z worykonazolem, pozakonazolem albo itrakonazolem
- czynność nerek i wątroby przed włączeniem połączenia
Kiedy ocena się zmienia
| eGFR ≤ 30 ml/min/1,73 m²pacjent | interakcja nie dotyczy | Przy ciężkiej niewydolności nerek jednoczesne stosowanie solifenacyny lub fezoterodyny z silnym inhibitorem CYP3A4, czyli itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem, jest przeciwwskazane. To samo dotyczy umiarkowanej i ciężkiej niewydolności wątroby. |
| Jednorazowa dawka flukonazoluczas leczenia · triazole | ryzyko maleje | Pojedyncza dawka flukonazolu stosowana w kandydozie pochwy powoduje krótkotrwałe i umiarkowane hamowanie CYP3A4. Nie wymaga to zwykle modyfikacji leczenia urologicznego, wystarczy poinformować pacjenta o możliwych objawach. |
| Duże dawki flukonazolu stosowane długotrwaledawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol zależy od dawki. Przy dużych dawkach i dłuższym leczeniu interakcja zbliża się nasileniem do tej obserwowanej przy silnych inhibitorach. Rozważ zmniejszenie dawki leku przeciwmuskarynowego. |
| Kilka dni po odstawieniu itrakonazolu lub pozakonazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Itrakonazol i pozakonazol mają długi okres półtrwania, więc hamowanie CYP3A4 utrzymuje się po zakończeniu terapii. Powrót do pełnej dawki leku przeciwmuskarynowego lub ponowne włączenie daryfenacyny odłóż na pewien czas po odstawieniu triazolu. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych zwiększona ekspozycja na lek przeciwmuskarynowy częściej powoduje splątanie, zaburzenia poznawcze, upadki i zatrzymanie moczu. Częściej występują też czynniki ryzyka wydłużenia odstępu QT. Preferuj mirabegron lub wibegron albo wstrzymaj lek przeciwmuskarynowy na czas leczenia triazolem. |
Źródła
- Doroshyenko O, Fuhr U. Clinical pharmacokinetics and pharmacodynamics of solifenacin. Clin Pharmacokinet. 2009;48(5):281-302. doi: 10.2165/00003088-200948050-00001. PMID: 19566112.
- Skerjanec A. The clinical pharmacokinetics of darifenacin. Clin Pharmacokinet. 2006;45(4):325-50. doi: 10.2165/00003088-200645040-00001. PMID: 16584282.
- Swart PJ, Krauwinkel WJ, Smulders RA, Smith NN. Pharmacokinetic effect of ketoconazole on solifenacin in healthy volunteers. Basic Clin Pharmacol Toxicol. 2006;99(1):33-6. doi: 10.1111/j.1742-7843.2006.pto_285.x. PMID: 16867168.
Połączenie przeciwwskazanePirydostygmina+ DaryfenacynaNie łącz daryfenacyny z pirydostygminą u chorego na miastenię.Nie zaczynaj przyjmować leku na pęcherz razem z lekiem na miastenię i porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o innym sposobie leczenia.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zaczynaj przyjmować leku na pęcherz razem z lekiem na miastenię i porozmawiaj z lekarzem prowadzącym o innym sposobie leczenia.
Te dwa leki działają przeciwnie i nie powinny być przyjmowane razem. Lek na pęcherz może osłabić działanie leku na miastenię, przez co mięśnie mogą stać się słabsze. Problemy z pęcherzem mogą też wynikać z samego leku na miastenię, więc warto to sprawdzić z lekarzem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone osłabienie mięśni
- opadanie powiek lub podwójne widzenie
- trudności w połykaniu lub mówieniu
- duszność
- trudności z oddaniem moczu
- silne zaparcia lub wzdęcia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – antagonizm, PK – wchłanianie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz daryfenacyny z pirydostygminą u chorego na miastenię[1][2]. Jeśli parcia naglące lub nietrzymanie moczu pojawiły się po włączeniu lub zwiększeniu dawki pirydostygminy, najpierw oceń, czy nie są jej muskarynowym działaniem niepożądanym, i skonsultuj z lekarzem prowadzącym korektę dawki zamiast dokładania leku antymuskarynowego. Przy potrzebie leczenia pęcherza nadreaktywnego rozważ lek o innym mechanizmie działania.
Skutek kliniczny
Daryfenacyny nie stosuje się u chorych na miastenię[1][2]. Połączenie grozi pogorszeniem kontroli miastenii przez osłabienie działania i wchłaniania pirydostygminy, a jednocześnie oba leki działają przeciwstawnie na pęcherz moczowy i jelita, więc żaden z nich nie daje oczekiwanego efektu. Blokada receptorów muskarynowych może też maskować wczesne objawy przedawkowania pirydostygminy (ślinienie, pocenie, biegunka, bradykardia), co utrudnia rozpoznanie przełomu cholinergicznego.
Mechanizm
Pirydostygmina hamuje acetylocholinoesterazę i zwiększa ilość acetylocholiny w synapsach, a daryfenacyna blokuje receptory muskarynowe (głównie M3). Leki antymuskarynowe znoszą muskarynowe działanie pirydostygminy[3]. Spowolnienie motoryki przewodu pokarmowego przez leki antymuskarynowe może dodatkowo zaburzać wchłanianie pirydostygminy[3].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- siła mięśni i objawy miastenii (opadanie powiek, podwójne widzenie, zaburzenia połykania, duszność)
- zaleganie moczu
- zaparcia i objawy niedrożności
- objawy cholinergiczne przy zmianie dawki pirydostygminy
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Daryfenacyna włączona po pirydostygminie z powodu parć naglących lub nietrzymania moczukolejność włączenia · daryfenacyna | inne zalecenie | Podejrzenie kaskady przepisywania – objawy pęcherzowe mogą być muskarynowym działaniem niepożądanym pirydostygminy. Zamiast dodawać lek antymuskarynowy oceń z lekarzem dawkę pirydostygminy lub rozważ agonistę receptora beta-3. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex 7,5 mg, tabletki o przedłużonym działaniu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Darifenacin Aristo 15 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/darifenacin-aristo-100456605/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Mestinon 60 mg, tabletki drażowane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/mestinon-100116797/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Emselex. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/emselex-100129630/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 18.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.