Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu typu torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Możliwe są też kołatanie serca, tachykardia oraz niedociśnienie ortostatyczne z zawrotami głowy.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działania na repolaryzację komór sumują się. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT^[1]. Anagrelid stosuje się ostrożnie u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QTc oraz u pacjentów z hipokaliemią^[2]. Anagrelid jako inhibitor PDE III działa dodatnio inotropowo i rozszerza naczynia^[2], co może dodatkowo sprzyjać tachykardii i spadkom ciśnienia, a amisulpryd nasila działanie leków obniżających ciśnienie^[1]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany, a anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2^[2].

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed włączeniem drugiego leku i w trakcie leczenia
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• tętno i ciśnienie tętnicze, w tym pomiar w pozycji stojącej
• czynność nerek (klirens kreatyniny)
• objawy kołatania serca, omdlenia i zawrotów głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynahydroksykarbamid

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko znacznego wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, migotania komór i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a biegunka i wymioty, częste w trakcie leczenia panobinostatem, sprzyjają zaburzeniom elektrolitowym. Leki zaburzające równowagę elektrolitową, w tym glikokortykosteroidy stosowane razem z panobinostatem, dodatkowo zwiększają ryzyko torsade de pointes przy amisulprydzie^[1].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Amisulprydu nie łączy się z lekami, które mogą wydłużyć odstęp QT^[1]. Panobinostat ma udokumentowaną zdolność wydłużania odstępu QT, a łączenie go z innymi substancjami wydłużającymi QT nie jest zalecane^[2]. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, bo amisulpryd jest w niewielkim stopniu metabolizowany w wątrobie i wydala się głównie przez nerki, a hamowanie CYP2D6 przez panobinostat nie powinno istotnie zmieniać jego stężenia.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
• stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
• nasilenie biegunki i wymiotów
• objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

lurazydonarypiprazol

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes^[1]. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, bradykardii, chorobie serca i jednoczesnym stosowaniu leków obniżających stężenie potasu^[1]. Anagrelid jako inhibitor PDE III sam ma działanie kardiologiczne, co dodatkowo zwiększa wrażliwość tych pacjentów na zaburzenia rytmu^[2].

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Moksyfloksacyna wydłuża odstęp QT i nie łączy się jej z innymi lekami o takim działaniu^[1]. Anagrelid także może wydłużać odstęp QTc i wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QTc oraz przy hipokaliemii^[2]. Interakcja metaboliczna jest mało prawdopodobna, bo moksyfloksacyna w praktyce nie wpływa na enzymy cytochromu P-450^[1], w przeciwieństwie do niektórych innych fluorochinolonów hamujących CYP1A2, który odpowiada za eliminację anagrelidu^[2].

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc
• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• częstość i rytm serca

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylina z kwasem klawulanowymamoksycylinacefuroksymdoksycyklina

Skutek kliniczny

Najpoważniejszym zagrożeniem jest nadmierne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes i nagłego zgonu sercowego. Escytalopram zwiększa ryzyko złośliwych arytmii zwłaszcza przy hipokaliemii i hipomagnezemii^[1]. Drugorzędnym skutkiem może być nasilona skłonność do krwawień, szczególnie przy jednoczesnym przyjmowaniu kwasu acetylosalicylowego.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego działania^[1]. Anagrelid należy ostrożnie stosować u pacjentów przyjmujących leki wydłużające odstęp QTc oraz z hipokaliemią^[4]. Dodatkowo leki z grupy SSRI upośledzają wychwyt serotoniny przez płytki krwi, a anagrelid jako inhibitor PDE III może nasilać działanie leków modyfikujących czynność płytek^[4], co teoretycznie zwiększa ryzyko krwawień. Escytalopram nie hamuje istotnie CYP1A2, więc nie należy oczekiwać interakcji farmakokinetycznej.

Monitorować

• EKG z oceną QTc przed leczeniem i w jego trakcie
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• objawy krwawienia (siniaki, krwawienie z dziąseł, smoliste stolce)
• kołatanie serca, omdlenia, zawroty głowy

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetynawortioksetynamianseryna

Skutek kliniczny

Addycyjne wydłużenie odstępu QTc ze zwiększonym ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii i chorobie serca.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Anagrelid jako inhibitor fosfodiesterazy III dodatkowo działa inotropowo dodatnio i przyspiesza akcję serca, co zwiększa podatność na arytmie. Interakcji farmakokinetycznej nie należy się spodziewać, bo anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2^[2], a zyprazydon nie wpływa w klinicznie istotny sposób na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez cytochrom P450^[1].

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc
• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• częstość i miarowość rytmu serca

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazolkariprazynalurazydon

Skutek kliniczny

Grozi addycyjne wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu, w tym częstoskurcz typu torsade de pointes, z omdleniem lub nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, bradykardii, niewydolności serca i chorobie układu krążenia, które same w sobie ograniczają stosowanie obu leków^[1][2].

Mechanizm

Anagrelid i lefamulina wydłużają odstęp QT, a ich działania się sumują. Lefamuliny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT^[1]. Anagrelid stosuje się ostrożnie z lekami wydłużającymi odstęp QTc oraz u pacjentów z hipokaliemią^[2]. Istotna interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2^[2], a lefamulina hamuje CYP3A i CYP2C8^[1].

Monitorować

• EKG z oceną QTc
• stężenie potasu w surowicy
• stężenie magnezu w surowicy
• objawy kołatania serca i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinaceftriakson

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym potencjalnie śmiertelny częstoskurcz typu torsade de pointes. Wynika ono z wydłużenia QTc i proarytmicznego działania inhibitora PDE III, które nakłada się na działanie leku przeciwarytmicznego klasy Ib. Wyższe stężenie anagrelidu może dodatkowo nasilać tachykardię, kołatania serca i hipotonię. Meksyletyna jest przeciwwskazana w tachyarytmii komorowej^[1].

Mechanizm

Meksyletyny nie łączy się z lekami, które mogą wywołać częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes^[1]. Anagrelid wydłuża odstęp QTc i wymaga ostrożności przy łączeniu z innymi lekami wpływającymi na QTc^[2]. Anagrelid jest metabolizowany głównie przez CYP1A2^[2]. Meksyletyna jest silnym inhibitorem CYP1A2 i zmniejsza klirens kofeiny, modelowego substratu tego enzymu, o 50%^[1]. W efekcie meksyletyna może zwiększać stężenie anagrelidu, a więc jego działanie na serce. Anagrelid wykazuje też ograniczone hamowanie CYP1A2^[2], a meksyletyna jest substratem tego enzymu, więc możliwy jest również niewielki wzrost ekspozycji na meksyletynę^[1].

Monitorować

• EKG z oceną odstępu QTc
• stężenie potasu i magnezu w surowicy
• częstość i miarowość rytmu serca
• objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń

Bezpieczniejsze alternatywy

hydroksykarbamidinterferon alfa

Skutek kliniczny

Grozi nasilona supresja szpiku – ciężka małopłytkowość z krwawieniami, neutropenia z ciężkimi zakażeniami, a po chloramfenikolu także niedokrwistość aplastyczna. Wzrost stężenia panobinostatu może dodatkowo nasilić jego działania niepożądane, w tym wydłużenie odstępu QT^[2].

Mechanizm

Chloramfenikolu nie stosuje się u chorych z chorobami szpiku kostnego, zaburzeniami hemopoezy lub nieprawidłowym składem krwi w wywiadzie^[1], a panobinostat podaje się chorym na szpiczaka plazmocytowego (mnogiego)^[2]. Chloramfenikol znacznie nasila toksyczne działanie wielu leków na układ krwiotwórczy^[1], a panobinostat sam często powoduje małopłytkowość i neutropenię, więc działania mielotoksyczne obu leków się sumują. Dodatkowo chloramfenikol hamuje wiele enzymów mikrosomalnych wątroby i nasila oraz przedłuża działanie leków metabolizowanych w wątrobie^[1]. Około 40% panobinostatu jest metabolizowane przez CYP3A4, a silny inhibitor CYP3A (ketokonazol) zwiększał Cmax i AUC panobinostatu odpowiednio 1,6-krotnie i 1,8-krotnie^[2].

Monitorować

• morfologia krwi z rozmazem i liczbą płytek
• objawy krwawienia i zakażenia
• EKG (odstęp QT) oraz stężenie potasu i magnezu

Bezpieczniejsze alternatywy

kwas fusydowymupirocynatobramycynaofloksacyna