Interakcje / Analogi gonadoliberyny / Analogi gonadoliberyny i testy czynności przysadki
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
U pacjenta leczonego analogiem gonadoliberyny unika się wykonywania testu czynności przysadki z użyciem leku wydłużającego odstęp QT.
Jeśli dostajesz lek z grupy analogów gonadoliberyny i masz mieć badanie czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi zlecającemu badanie jeszcze przed jego wykonaniem.
Interakcja klasy Analogi gonadoliberyny + testy czynności przysadki
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Analogi gonadoliberyny
- tryptorelina, leuprorelina, goserelina
- Testy czynności przysadki
- metyrapon, makimorelina
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- metyrapon – Metyrapon hamuje syntezę kortyzolu w nadnerczach (11β-hydroksylaza) i służy do oceny osi przysadka–nadnercza. Nie wydłuża odstępu QT i nie działa na wydzielanie hormonu wzrostu. Z tego powodu nie ma mechanizmu wspólnego z analogami gonadoliberyny, a obniżenie stężenia hormonów płciowych nie zaburza istotnie interpretacji testu z metyraponem.
Niekorzystna interakcjaAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaU pacjenta leczonego analogiem gonadoliberyny unika się wykonywania testu czynności przysadki z użyciem leku wydłużającego odstęp QT.Jeśli dostajesz lek z grupy analogów gonadoliberyny i masz mieć badanie czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi zlecającemu badanie jeszcze przed jego wykonaniem.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz lek z grupy analogów gonadoliberyny i masz mieć badanie czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi zlecającemu badanie jeszcze przed jego wykonaniem.
Leki z grupy analogów gonadoliberyny, takie jak tryptorelina, leuprorelina i goserelina, obniżają poziom hormonów płciowych i mogą zaburzać rytm serca. Makimorelina, lek do badania wydzielania hormonu wzrostu, także może wpływać na rytm serca. Razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, a wynik badania może wyjść niewiarygodnie. Badanie z metyraponem nie jest objęte tym ostrzeżeniem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zawroty głowy albo uczucie zbliżającego się omdlenia
- omdlenie lub utrata przytomności
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
U pacjenta leczonego analogiem gonadoliberyny unika się wykonywania testu czynności przysadki z użyciem leku wydłużającego odstęp QT. Dotyczy to makimoreliny w połączeniu z tryptoreliną, leuproreliną albo gosereliną. Jeśli to możliwe, test z makimoreliną wykonuje się przed rozpoczęciem terapii analogiem albo wybiera się inny test stymulacyjny hormonu wzrostu. Gdy testu z makimoreliną nie da się zastąpić, przed badaniem wykonuje się EKG z oceną QTc, wyrównuje się potas i magnez oraz odstawia, jeśli to możliwe, inne leki wydłużające QT. Pacjenta obserwuje się w czasie testu. Prawidłowy lub obniżony wynik testu interpretuje się z uwzględnieniem hipogonadyzmu wywołanego leczeniem. Testu z metyraponem połączenie to nie dotyczy i może on być wykonany bez zmian.
Skutek kliniczny
Rośnie ryzyko wydłużenia QTc i groźnych zaburzeń rytmu komorowego, zwłaszcza u osób z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, chorobą serca albo przyjmujących inne leki wydłużające QT. Wynik testu stymulacyjnego hormonu wzrostu może być trudniejszy do interpretacji i może sugerować niedobór, którego w rzeczywistości nie ma. Ostrzeżenie dotyczy wszystkich trzech analogów gonadoliberyny w połączeniu z makimoreliną. Nie dotyczy metyraponu.
Mechanizm
Głównym mechanizmem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny, wydłuża QTc w ciągu kilku godzin po podaniu. Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wydłużają QT pośrednio, bo wywołują trwały niedobór testosteronu, czyli efekt kastracji farmakologicznej. Oba działania sumują się i zwiększają ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Drugim, mniej udokumentowanym elementem jest wpływ hipogonadyzmu wywołanego analogiem na wydzielanie hormonu wzrostu. Niedobór steroidów płciowych może osłabiać odpowiedź somatotropową na bodziec i dawać fałszywie dodatni wynik testu w kierunku niedoboru hormonu wzrostu.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed testem z makimoreliną i w razie objawów w trakcie testu
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed badaniem
- czynność serca, kołatania serca, zawroty głowy i omdlenia w dniu testu
- inne leki wydłużające odstęp QT przyjmowane przez pacjenta
- interpretacja wyniku testu hormonu wzrostu w kontekście hipogonadyzmu polekowego
Kiedy ocena się zmienia
| Test z makimoreliną wykonany przed rozpoczęciem leczenia analogiem gonadoliberynykolejność włączenia · pacjent | interakcja nie dotyczy | Makimorelina jest podawana jednorazowo i krótko działa, więc wykonanie testu przed włączeniem analogu gonadoliberyny eliminuje nakładanie się wpływu na QT oraz wpływ hipogonadyzmu na wynik. |
| Terapia trwająca do pełnego obniżenia testosteronu (leczenie przewlekłe)czas leczenia · analogi gonadoliberyny | ryzyko rośnie | Wpływ analogu na QT wynika z niedoboru testosteronu, dlatego narasta po uzyskaniu pełnej supresji hormonalnej i utrzymuje się przez cały czas działania postaci depot, także po ostatnim wstrzyknięciu. |
Alkohol przy tych lekach
Analogi gonadoliberyny a alkohol: brak opisu w bazie.
Testy czynności przysadki a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 83
Połączenie przeciwwskazaneAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Prokinetyki (np. cyzapryd) klasaNie należy łączyć analogu gonadoliberyny z prokinetykiem silnie wydłużającym odstęp QT.Jeśli dostajesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny, nie przyjmuj żadnego leku przyspieszającego pracę żołądka bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli dostajesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny, nie przyjmuj żadnego leku przyspieszającego pracę żołądka bez uzgodnienia z lekarzem lub farmaceutą.
Leki hormonalne w zastrzykach lub implantach, takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina, mogą u niektórych osób zaburzać rytm serca. Cyzapryd, lek przyspieszający pracę żołądka, działa podobnie, a razem mogą wywołać groźną arytmię. Itopryd nie ma takiego działania, a metoklopramid zwiększa ryzyko tylko w niewielkim stopniu. Dlatego lekarz dobiera lek na żołądek tak, aby był bezpieczny dla twojego serca.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie należy łączyć analogu gonadoliberyny z prokinetykiem silnie wydłużającym odstęp QT. Dotyczy to wszystkich trzech analogów – tryptoreliny, leuproreliny i gosereliny – w połączeniu z cyzaprydem, które jest przeciwwskazane. Jeśli pacjent wymaga leczenia prokinetycznego, preferowany jest itopryd. Metoklopramid można rozważyć krótkotrwale, w najmniejszej skutecznej dawce, po wykluczeniu innych czynników ryzyka wydłużenia QT. Przed włączeniem metoklopramidu u pacjenta z grupy ryzyka warto wykonać EKG i oznaczyć elektrolity.
Skutek kliniczny
Połączenie analogu gonadoliberyny z cyzaprydem grozi znacznym wydłużeniem odstępu QT, częstoskurczem typu torsade de pointes, omdleniami i nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie u osób starszych, z chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przy przyjmowaniu innych leków wydłużających QT albo hamujących CYP3A4. Przy metoklopramidzie ryzyko jest małe i dotyczy głównie pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka. Przy itoprydzie nie oczekuje się istotnego klinicznie skutku.
Mechanizm
Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wywołują głęboki niedobór hormonów płciowych. Niedobór testosteronu wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT, co jest wspólne dla wszystkich leków tej grupy. Cyzapryd silnie blokuje kanały potasowe hERG i sam wydłuża odstęp QT. Oba działania się sumują i zwiększają ryzyko częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Nie ma tu interakcji farmakokinetycznej – analogi gonadoliberyny nie zmieniają metabolizmu cyzaprydu. Itopryd i metoklopramid nie mają istotnego działania blokującego hERG, dlatego interakcja nie dotyczy całej grupy prokinetyków.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed włączeniem prokinetyku i w trakcie leczenia u pacjentów z czynnikami ryzyka
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- częstość akcji serca (bradykardia zwiększa ryzyko torsade de pointes)
- przegląd innych przyjmowanych leków wydłużających QT lub hamujących CYP3A4
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Dotyczy to także połączenia z metoklopramidem, przy którym należy rozważyć EKG przed włączeniem. |
| Dożylnadroga podania · prokinetyki | ryzyko rośnie | Dożylne podanie metoklopramidu, zwłaszcza szybkie i w większej dawce, wiąże się z większym ryzykiem zaburzeń rytmu niż podanie doustne. U pacjentów leczonych analogiem gonadoliberyny należy podawać go powoli i monitorować pacjenta. |
Połączenie przeciwwskazanePrzeciwpsychotyczne pochodne indolu (np. zyprazydon, sertindol)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaNie wykonuje się testu z makimoreliną u pacjenta przyjmującego przeciwpsychotyczną pochodną indolu silnie wydłużającą odstęp QT.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i masz zaplanowane badanie przysadki, powiedz o tym lekarzowi kierującemu na badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i masz zaplanowane badanie przysadki, powiedz o tym lekarzowi kierującemu na badanie i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Niektóre leki przeciwpsychotyczne, takie jak zyprazydon i sertindol, wpływają na rytm serca. Makimorelina, lek podawany jednorazowo podczas badania hormonu wzrostu, działa podobnie. Razem mogą wywołać groźne zaburzenia rytmu serca. Lurazydonu i badania z metyraponem to zwykle nie dotyczy.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność albo ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie wykonuje się testu z makimoreliną u pacjenta przyjmującego przeciwpsychotyczną pochodną indolu silnie wydłużającą odstęp QT. Dotyczy to zyprazydonu i sertindolu, które nie powinny być łączone z innymi lekami wydłużającymi QT. Jeśli lek przeciwpsychotyczny jest niezbędny, niedobór hormonu wzrostu diagnozuje się innym testem stymulacyjnym, na przykład testem glukagonowym. Wykonanie testu z makimoreliną po czasowym odstawieniu zyprazydonu lub sertindolu wymaga decyzji psychiatry i endokrynologa. Trzeba wtedy uwzględnić okres półtrwania leku, szczególnie długi w przypadku sertindolu, oraz ryzyko nawrotu psychozy. Lurazydon i test metyraponowy nie wymagają takiego postępowania.
Skutek kliniczny
Jednoczesne stosowanie zyprazydonu lub sertindolu z makimoreliną może nadmiernie wydłużyć odstęp QT. Grozi to częstoskurczem komorowym typu torsade de pointes, omdleniem, a nawet nagłym zgonem sercowym. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobach serca, wrodzonym zespole długiego QT oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Zyprazydon i sertindol blokują kanały potasowe hERG i wyraźnie wydłużają odstęp QT w zależności od dawki. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w diagnostyce niedoboru hormonu wzrostu, również wydłuża odstęp QTc. Działania te sumują się i zwiększają ryzyko arytmii komorowych typu torsade de pointes. Makimorelina nie zmienia istotnie metabolizmu leków przeciwpsychotycznych, a one nie wpływają istotnie na jej stężenie. Interakcja ma więc charakter farmakodynamiczny. Nie jest wspólna dla całej klasy, bo lurazydon praktycznie nie wydłuża QT, a metyrapon nie działa na QT wcale.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem, jeśli rozważa się wykonanie go u pacjenta leczonego przeciwpsychotycznie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenie) w trakcie testu i po nim
- stan psychiczny pacjenta w razie czasowego odstawienia leku przeciwpsychotycznego
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie zyprazydonu lub sertindolu na czas pozwalający na jego wydalenie z organizmu, zgodnie z decyzją lekarza prowodstep · przeciwpsychotyczne pochodne indolu | inne zalecenie | Po czasowym odstawieniu leku przeciwpsychotycznego, z uwzględnieniem jego okresu półtrwania, test z makimoreliną można rozważyć pod kontrolą EKG i elektrolitów. Decyzję podejmują wspólnie psychiatra i endokrynolog, oceniając ryzyko nawrotu choroby. |
Niekorzystna interakcjaAgoniści dopaminy (np. ropinirol, pramipeksol, rotygotyna)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu agonisty dopaminy i makimoreliny wynik testu wydzielania hormonu wzrostu może być fałszywie prawidłowy, dlatego test należy zaplanować z uwzględnieniem leczenia dopaminergicznego i ostrożnie interpretować jego wynik.Jeśli przyjmujesz agonistę dopaminy i masz mieć badanie hormonu wzrostu, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz agonistę dopaminy i masz mieć badanie hormonu wzrostu, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku samodzielnie.
Leki z grupy agonistów dopaminy, takie jak ropinirol, pramipeksol, rotygotyna, apomorfina czy pirybedyl, mogą zmieniać wynik badania hormonu wzrostu wykonywanego z makimoreliną. Badanie może wtedy wyjść prawidłowo, mimo że hormonu wzrostu jest za mało. Apomorfina razem z makimoreliną może dodatkowo zaburzać rytm serca. Badanie przysadki z metyraponem nie wchodzi w tę interakcję.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- omdlenie lub nagłe zasłabnięcie
- silne zawroty głowy
- nasilenie sztywności, spowolnienia lub drżenia po wstrzymaniu leku
- gorączka ze sztywnością mięśni i splątaniem po wstrzymaniu leku
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu agonisty dopaminy i makimoreliny wynik testu wydzielania hormonu wzrostu może być fałszywie prawidłowy, dlatego test należy zaplanować z uwzględnieniem leczenia dopaminergicznego i ostrożnie interpretować jego wynik. Ewentualną przerwę w podawaniu ropinirolu, pramipeksolu, rotygotyny, apomorfiny lub pirybedylu przed testem ustala endokrynolog wspólnie z neurologiem, uwzględniając ryzyko pogorszenia stanu neurologicznego i zespołu odstawiennego. Agonisty dopaminy nie odstawia się nagle. Gdy leczenia nie można przerwać, wynik prawidłowy nie wyklucza niedoboru hormonu wzrostu i warto rozważyć ocenę kliniczną lub powtórzenie diagnostyki. Apomorfiny nie należy łączyć z makimoreliną ze względu na sumowanie się wydłużenia odstępu QT. Jeśli takie połączenie jest nieuniknione, przed testem trzeba wykonać EKG i wyrównać stężenie potasu i magnezu. Metyrapon nie wchodzi w tę interakcję i test z metyraponem można wykonać bez zmiany leczenia dopaminergicznego.
Skutek kliniczny
Głównym skutkiem jest fałszywie prawidłowy wynik testu z makimoreliną i przeoczenie niedoboru hormonu wzrostu u dorosłego. Przy apomorfinie dochodzi ryzyko nadmiernego wydłużenia odstępu QT z możliwością groźnych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Samodzielne, nagłe odstawienie agonisty dopaminy przed badaniem grozi nasileniem objawów choroby Parkinsona, zespołem odstawiennym, a rzadko zespołem przypominającym złośliwy zespół neuroleptyczny.
Mechanizm
Agoniści dopaminy pobudzają receptory dopaminowe w podwzgórzu i przysadce, a to u osób bez guza przysadki zwiększa wydzielanie hormonu wzrostu. Apomorfinę dawniej wykorzystywano nawet jako bodziec w testach wydzielania hormonu wzrostu. Makimorelina, agonista receptora greliny, ocenia zdolność przysadki do wyrzutu hormonu wzrostu. Dodatkowy bodziec dopaminergiczny może więc sztucznie podnieść stężenie hormonu wzrostu w teście i zamaskować jego niedobór. Apomorfina i makimorelina wydłużają ponadto odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie się sumuje.
Monitorować
- Wynik testu z makimoreliną interpretowany w świetle leczenia dopaminergicznego
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem i po podaniu makimoreliny u osób stosujących apomorfinę
- Stężenie potasu i magnezu przed testem u osób stosujących apomorfinę
- Objawy neurologiczne i objawy odstawienne, jeśli agonistę dopaminy czasowo wstrzymano
Niekorzystna interakcjaAminochinoliny (np. hydroksychlorochina, chlorochina)+ Testy czynności przysadki (np. makimorelina) klasaPrzed testem z makimoreliną u osoby przyjmującej aminochinolinę należy unikać tego połączenia i uzgodnić z lekarzem prowadzącym inny sposób diagnostyki niedoboru hormonu wzrostu.Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę i masz mieć test czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku na własną rękę.szybki (godziny)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz hydroksychlorochinę lub chlorochinę i masz mieć test czynności przysadki, powiedz o tym lekarzowi przed badaniem i nie odstawiaj leku na własną rękę.
Hydroksychlorochina i chlorochina, stosowane np. w reumatoidalnym zapaleniu stawów, toczniu lub malarii, mogą wpływać na rytm serca. Podobnie działa makimorelina, którą podaje się w teście sprawdzającym wydzielanie hormonu wzrostu. Razem mogą zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca, dlatego lekarz zwykle wybiera wtedy inny test. Metyrapon, używany w innym badaniu przysadki, nie wywołuje tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- nagła duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przed testem z makimoreliną u osoby przyjmującej aminochinolinę należy unikać tego połączenia i uzgodnić z lekarzem prowadzącym inny sposób diagnostyki niedoboru hormonu wzrostu. Makimoreliny nie podaje się razem z lekami wydłużającymi odstęp QT, a hydroksychlorochina i chlorochina do nich należą. Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania aminochinolin ich krótkie odstawienie nie eliminuje ryzyka, a przerwanie leczenia choroby podstawowej zwykle jest niekorzystne, dlatego preferuje się test stymulacyjny bez wpływu na QT. Jeśli lekarz uzna test z makimoreliną za niezbędny, przed badaniem należy wykonać EKG, wyrównać stężenia potasu i magnezu oraz przeprowadzić test pod kontrolą z możliwością monitorowania rytmu serca. Metyrapon można stosować u osób przyjmujących aminochinoliny bez zmian postępowania wynikających z tej interakcji.
Skutek kliniczny
Łączne wydłużenie odstępu QT zwiększa ryzyko komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i w skrajnych przypadkach nagłego zgonu sercowego. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, wrodzonym zespole długiego QT, chorobie serca oraz przy stosowaniu innych leków wydłużających QT.
Mechanizm
Hydroksychlorochina i chlorochina wydłużają odstęp QT, głównie przez hamowanie szybkiej składowej prądu potasowego w komórkach mięśnia sercowego. Makimorelina, doustny agonista receptora greliny stosowany w teście rezerwy hormonu wzrostu, również wydłuża odstęp QTc w ciągu kilku godzin po podaniu. Działanie obu leków na repolaryzację sumuje się. Dodatkowo aminochinoliny mają bardzo długi okres półtrwania i gromadzą się w tkankach, dlatego krótkie odstawienie przed testem nie usuwa ich działania. Metyrapon nie wpływa na repolaryzację i nie uczestniczy w tej interakcji.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed testem i w ciągu kilku godzin po podaniu makimoreliny
- stężenie potasu i magnezu w surowicy przed testem
- częstość i miarowość rytmu serca w trakcie testu
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| Krótka przerwa przed testemodstep · aminochinoliny | inne zalecenie | Z powodu bardzo długiego okresu półtrwania i kumulacji tkankowej aminochinolin kilkudniowe odstawienie przed testem z makimoreliną nie usuwa ryzyka wydłużenia QT. Zamiast odstawiać lek, należy wybrać inny test stymulacyjny. |
| Długotrwałe leczenieczas leczenia · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Długotrwałe stosowanie aminochinolin sprzyja kumulacji leku i może prowadzić do kardiomiopatii oraz zaburzeń przewodzenia, co zwiększa podatność na proarytmiczne działanie makimoreliny. Przed ewentualnym testem konieczne jest EKG. |
| Dawki wysokie, np. lecznicze w malariidawka · aminochinoliny | ryzyko rośnie | Przy wysokich dawkach aminochinolin wydłużenie QT jest wyraźniejsze, dlatego test z makimoreliną należy w tym czasie bezwzględnie odłożyć lub zastąpić innym badaniem. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. efawirenz, rylpiwiryna) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i nienukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy wydłużającego odstęp QT należy przed leczeniem i w jego trakcie ocenić ryzyko arytmii, wykonać EKG oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu.Jeśli stosujesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny razem z lekiem przeciw HIV z tej grupy, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą, regularnie rób EKG i nie dokładaj nowych leków bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli stosujesz lek hormonalny z grupy analogów gonadoliberyny razem z lekiem przeciw HIV z tej grupy, upewnij się, że obaj lekarze o tym wiedzą, regularnie rób EKG i nie dokładaj nowych leków bez rozmowy z lekarzem lub farmaceutą.
Leki hormonalne podawane w zastrzykach lub implantach, takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina, oraz niektóre leki przeciw HIV, takie jak efawirenz i rylpiwiryna, mogą każdy z osobna wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą bardziej zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Inne leki przeciw HIV z tej grupy, na przykład dorawiryna, nie mają takiego działania. Lekarz zwykle zleca wtedy badanie EKG i kontrolę elektrolitów we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- nagłe zawroty głowy
- omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i nienukleozydowego inhibitora odwrotnej transkryptazy wydłużającego odstęp QT należy przed leczeniem i w jego trakcie ocenić ryzyko arytmii, wykonać EKG oraz wyrównać stężenie potasu i magnezu. Dotyczy to efawirenzu i rylpiwiryny skojarzonych z tryptoreliną, leuproreliną lub gosereliną. U pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wydłużenia QT warto rozważyć zamianę efawirenzu lub rylpiwiryny na dorawirynę albo schemat oparty na inhibitorze integrazy, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie zakażenia HIV. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT i nie przekraczać zalecanych dawek rylpiwiryny.
Skutek kliniczny
Możliwe addycyjne wydłużenie odstępu QT ze wzrostem ryzyka komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Ryzyko rośnie u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, chorobą serca, bradykardią, hipokaliemią lub hipomagnezemią oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT.
Mechanizm
Analogi gonadoliberyny powodują głęboki niedobór testosteronu, a hipogonadyzm wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT. Efawirenz wydłuża odstęp QT zależnie od stężenia, co jest szczególnie wyraźne u osób z wolnym metabolizmem przez CYP2B6, a rylpiwiryna wydłuża QT głównie przy stężeniach większych niż terapeutyczne. Działanie obu grup na repolaryzację sumuje się. Interakcja nie ma podłoża farmakokinetycznego, ponieważ analogi gonadoliberyny są peptydami rozkładanymi przez peptydazy, a nie przez enzymy cytochromu P450. Interakcja nie jest wspólna dla całej grupy B – dotyczy efawirenzu i rylpiwiryny, a nie dotyczy newirapiny, etrawiryny i dorawiryny.
Monitorować
- EKG z oceną skorygowanego odstępu QT przed rozpoczęciem terapii i okresowo w jej trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- objawy zaburzeń rytmu serca, takie jak kołatanie serca, zawroty głowy i omdlenia
- przegląd pozostałych leków pod kątem wydłużania odstępu QT
Kiedy ocena się zmienia
| Dawka rylpiwiryny większa niż zalecanadawka · nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy | ryzyko rośnie | Rylpiwiryna wydłuża odstęp QT przede wszystkim przy stężeniach przekraczających terapeutyczne, dlatego przyjmowanie dawek większych niż zalecane lub jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 nasila ryzyko w skojarzeniu z analogiem gonadoliberyny. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej współistnieją choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko klinicznie istotnego wydłużenia QT przy tym skojarzeniu. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Analogi somatostatyny (np. lanreotyd, oktreotyd, pasyreotyd) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i analogu somatostatyny należy przed leczeniem i okresowo w jego trakcie wykonywać EKG oraz kontrolować stężenie potasu, magnezu i glukozy, a u pacjentów z dużym ryzykiem arytmii rozważyć inne leczenie.Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów gonadoliberyny i analog somatostatyny, poproś lekarza o regularne badanie EKG i kontrolę cukru we krwi, a przy kołataniu serca, zasłabnięciu lub omdleniu natychmiast zgłoś się po pomoc.nieznanyteoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz jednocześnie lek z grupy analogów gonadoliberyny i analog somatostatyny, poproś lekarza o regularne badanie EKG i kontrolę cukru we krwi, a przy kołataniu serca, zasłabnięciu lub omdleniu natychmiast zgłoś się po pomoc.
Leki takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina oraz leki takie jak pasyreotyd, oktreotyd czy lanreotyd mogą każdy z osobna wpływać na pracę serca. Przyjmowane razem mogą zwolnić rytm serca i zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Najsilniej działa tak pasyreotyd. Oba rodzaje leków mogą też podnosić poziom cukru we krwi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- zasłabnięcie lub omdlenie
- zawroty głowy i bardzo wolne tętno
- duszność lub ból w klatce piersiowej
- silne pragnienie i częste oddawanie moczu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i analogu somatostatyny należy przed leczeniem i okresowo w jego trakcie wykonywać EKG oraz kontrolować stężenie potasu, magnezu i glukozy, a u pacjentów z dużym ryzykiem arytmii rozważyć inne leczenie. Największej ostrożności wymaga pasyreotyd, przy którym EKG należy powtórzyć po rozpoczęciu leczenia i po każdym zwiększeniu dawki. Przy oktreotydzie, lanreotydzie, paltusotynie i somatostatynie najważniejsza jest kontrola częstości rytmu serca, zwłaszcza u osób przyjmujących beta-adrenolityki, werapamil, diltiazem lub digoksynę. Przed włączeniem leczenia należy wyrównać hipokaliemię i hipomagnezemię oraz przejrzeć listę leków pod kątem innych substancji wydłużających QT. Przy wydłużeniu QTc powyżej wartości granicznych lub objawowej bradykardii należy przerwać lek wyzwalający i skonsultować pacjenta kardiologicznie.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT, bradykardii i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy pasyreotydzie oraz u osób z chorobą serca, wrodzonym zespołem długiego QT, hipokaliemią, hipomagnezemią lub przyjmujących inne leki wydłużające QT. Dodatkowo może nasilić się hiperglikemia i pogorszyć kontrola cukrzycy.
Mechanizm
Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i polega na sumowaniu się działań na serce oraz na gospodarkę węglowodanową. Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) wywołują głęboki niedobór hormonów płciowych, który wydłuża odstęp QT i zwiększa ryzyko arytmii komorowych typu torsade de pointes. Analogi somatostatyny zwalniają czynność serca i mogą zaburzać przewodzenie, a bradykardia jest niezależnym czynnikiem ryzyka torsade de pointes. Pasyreotyd dodatkowo bezpośrednio wydłuża odstęp QT i dlatego jego połączenia z analogami gonadoliberyny niosą największe ryzyko. Oktreotyd, lanreotyd, somatostatyna i paltusotyna działają podobnie, ale słabiej, głównie przez bradykardię. Obie grupy mogą też podnosić stężenie glukozy we krwi, najsilniej pasyreotyd. Mechanizm jest wspólny dla całej klasy, różni się jedynie jego nasilenie. Nie ma interakcji farmakokinetycznej.
Monitorować
- EKG z oceną QTc i częstości rytmu przed leczeniem i okresowo w jego trakcie
- stężenie potasu i magnezu w surowicy
- glikemia na czczo i HbA1c
- objawy omdleń, kołatania serca i zawrotów głowy
Kiedy ocena się zmienia
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes i objawowej bradykardii. |
| Krótkotrwały wlew dożylny w szpitaluczas leczenia · analogi somatostatyny | ryzyko maleje | Somatostatyna i oktreotyd podawane krótkotrwale we wlewie dożylnym, np. w krwawieniu z żylaków przełyku, są stosowane pod stałym nadzorem z monitorowaniem rytmu serca, co ogranicza praktyczne znaczenie interakcji. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Inhibitory kinazy BCR-ABL (np. dazatynib, bosutynib, nilotynib) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i inhibitora kinazy BCR-ABL wykonaj EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia i okresowo w trakcie leczenia oraz wyrównaj stężenia potasu i magnezu.Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów gonadoliberyny razem z lekiem na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, rób badania EKG zlecone przez lekarza i nie przyjmuj żadnych nowych leków ani suplementów bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy analogów gonadoliberyny razem z lekiem na białaczkę z grupy inhibitorów kinazy BCR-ABL, rób badania EKG zlecone przez lekarza i nie przyjmuj żadnych nowych leków ani suplementów bez konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.
Leki takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina oraz leki stosowane w przewlekłej białaczce szpikowej, takie jak nilotynib, dazatynib czy bosutynib, mogą wpływać na rytm serca. Przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu, dlatego lekarz będzie zlecał badanie EKG i kontrolę elektrolitów we krwi. Najwięcej uwagi wymaga nilotynib, a imatynib ma na serce bardzo mały wpływ. Nie przerywaj samodzielnie żadnego z tych leków.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- Omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
- Silne zawroty głowy
- Duszność lub ból w klatce piersiowej
- Uporczywa biegunka lub wymioty, które mogą obniżyć poziom potasu
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i inhibitora kinazy BCR-ABL wykonaj EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia i okresowo w trakcie leczenia oraz wyrównaj stężenia potasu i magnezu. Najostrożniej postępuj przy nilotynibie – nie włączaj go u pacjentów z wydłużonym QTc, powtórz EKG po rozpoczęciu leczenia, po zmianie dawki i po osiągnięciu kastracyjnego stężenia testosteronu oraz unikaj innych leków wydłużających QT i silnych inhibitorów CYP3A4. Przy dazatynibie i bosutynibie kontroluj EKG szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka arytmii. Przy ponatynibie oceniaj też ryzyko sercowo-naczyniowe, ciśnienie tętnicze, lipidogram i glikemię. Jeżeli QTc znacząco się wydłuży, rozważ przerwanie leczenia lub zmianę inhibitora kinazy w porozumieniu z hematologiem i onkologiem.
Skutek kliniczny
Połączenie może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT, częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy nilotynibie oraz u pacjentów z hipokaliemią, hipomagnezemią, bradykardią, niewydolnością serca, wrodzonym zespołem długiego QT lub przyjmujących inne leki wydłużające QT albo silne inhibitory CYP3A4. Działanie analogu gonadoliberyny na QT narasta stopniowo wraz z obniżaniem stężenia testosteronu. Dodatkowo deprywacja androgenowa i część inhibitorów kinazy BCR-ABL, zwłaszcza nilotynib i ponatynib, zwiększają ryzyko zaburzeń metabolicznych i zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Mechanizm
Interakcja jest farmakodynamiczna i polega na sumowaniu się działania wydłużającego odstęp QT. Analogi gonadoliberyny (tryptorelina, leuprorelina, goserelina) po początkowym wyrzucie gonadotropin hamują wydzielanie hormonów płciowych. Niedobór testosteronu wydłuża repolaryzację komór, bo testosteron fizjologicznie nasila prądy potasowe repolaryzujące i skraca QT. Inhibitory kinazy BCR-ABL wydłużają QT w różnym stopniu, głównie przez hamowanie kanałów potasowych hERG i wpływ na kardiomiocyty. Najsilniej działa nilotynib, który ma ostrzeżenie o wydłużeniu QT i nagłych zgonach w ChPL. Dazatynib i bosutynib wydłużają QT umiarkowanie, a ponatynib i asciminib słabiej, choć ponatynib niesie dodatkowo ryzyko ciężkich zdarzeń sercowo-naczyniowych i niewydolności serca. Interakcja nie ma składowej farmakokinetycznej, bo analogi gonadoliberyny są peptydami rozkładanymi przez peptydazy i nie wpływają na CYP3A4 ani na transportery. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich analogów gonadoliberyny, a po stronie inhibitorów kinazy BCR-ABL różni się nasileniem.
Monitorować
- EKG z oceną QTc przed rozpoczęciem skojarzenia i okresowo w trakcie leczenia
- Stężenie potasu i magnezu w surowicy
- Częstość rytmu serca i objawy arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia)
- Pozostałe leki pacjenta pod kątem wydłużania QT i hamowania CYP3A4
- Ciśnienie tętnicze, glikemia i lipidogram, zwłaszcza przy nilotynibie i ponatynibie
Kiedy ocena się zmienia
| Nilotynib w każdej dawcedawka · inhibitory kinazy BCR-ABL | ryzyko rośnie | Nilotynib wydłuża QT najsilniej w tej grupie i ma w ChPL ostrzeżenie o wydłużeniu QT i nagłych zgonach. Wymaga EKG przed włączeniem, po rozpoczęciu leczenia i po zmianie dawki, wyrównanych elektrolitów, przyjmowania na czczo oraz unikania silnych inhibitorów CYP3A4 i innych leków wydłużających QT. |
| Analog gonadoliberyny włączany u pacjenta już leczonego inhibitorem kinazy BCR-ABLkolejność włączenia · analogi gonadoliberyny | inne zalecenie | Wydłużenie QT wywołane deprywacją androgenową narasta stopniowo wraz ze spadkiem testosteronu, dlatego poza EKG wyjściowym należy powtórzyć EKG po kilku tygodniach od podania analogu, gdy testosteron osiągnie poziom kastracyjny. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, bradykardia, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia QT i torsade de pointes przy tym skojarzeniu. |
Niekorzystna interakcjaAnalogi gonadoliberyny (np. tryptorelina, leuprorelina, goserelina)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin należy przed leczeniem i okresowo w jego trakcie oceniać EKG z odstępem QTc oraz stężenie potasu i magnezu, a także kontrolować parametry metaboliczne.Jeśli dostajesz lek hormonalny w zastrzyku lub implancie i jednocześnie bierzesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale powiedz o tym obu lekarzom i rób regularnie EKG oraz badania krwi, które zlecą.opóźniony (dni)teoretyczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli dostajesz lek hormonalny w zastrzyku lub implancie i jednocześnie bierzesz lek przeciwpsychotyczny z tej grupy, nie odstawiaj żadnego z nich sam, ale powiedz o tym obu lekarzom i rób regularnie EKG oraz badania krwi, które zlecą.
Leki hormonalne podawane w zastrzykach lub implantach, takie jak tryptorelina, leuprorelina czy goserelina, oraz leki przeciwpsychotyczne, takie jak olanzapina, kwetiapina czy klozapina, mogą każdy z osobna wpływać na pracę serca. Gdy bierzesz je razem, rośnie ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Oba rodzaje leków mogą też sprzyjać tyciu, podwyższonemu cukrowi we krwi i wysokiemu cholesterolowi. Lekarz może zlecić EKG i badania krwi, żeby bezpiecznie prowadzić leczenie.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- kołatanie serca lub uczucie nierównego bicia serca
- zawroty głowy, nagłe osłabienie lub omdlenie
- ból w klatce piersiowej lub duszność
- nasilone pragnienie i częste oddawanie moczu
- szybki przyrost masy ciała
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu analogu gonadoliberyny i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin należy przed leczeniem i okresowo w jego trakcie oceniać EKG z odstępem QTc oraz stężenie potasu i magnezu, a także kontrolować parametry metaboliczne. Przed włączeniem drugiego leku warto ocenić czynniki ryzyka arytmii, takie jak choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, bradykardia, wrodzony zespół długiego QT, zaburzenia elektrolitowe i inne leki wydłużające QT, oraz wyrównać niedobory elektrolitów. Gdy QTc jest wyraźnie wydłużony lub wydłuża się w trakcie leczenia, należy rozważyć zmianę neuroleptyku na lek o mniejszym wpływie na QT i metabolizm. Najostrożniej trzeba postępować z klozapiną, u której oprócz QT należy pamiętać o ryzyku zapalenia mięśnia sercowego i kardiomiopatii oraz o silnym działaniu metabolicznym. U pacjentów otrzymujących olanzapinę lub klozapinę szczególnie ważna jest kontrola glikemii, lipidów i masy ciała, bo deprywacja androgenowa nasila te zaburzenia. Należy unikać dokładania kolejnych leków wydłużających QT, na przykład niektórych makrolidów, fluorochinolonów, leków przeciwarytmicznych czy cytalopramu.
Skutek kliniczny
Głównym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca lub dołączeniu kolejnych leków wydłużających QT. Przy dłuższym leczeniu nasilają się zaburzenia metaboliczne – przyrost masy ciała, hiperglikemia lub ujawnienie cukrzycy oraz dyslipidemia, co zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe. Ryzyko jest największe u mężczyzn leczonych z powodu raka gruczołu krokowego, którzy często są starsi i obciążeni chorobami serca.
Mechanizm
Analogi gonadoliberyny przy dłuższym stosowaniu silnie obniżają stężenie testosteronu (a u kobiet estrogenów), co wydłuża repolaryzację komór i odstęp QT w EKG. Neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w sercu i również wydłużają odstęp QT. Oba efekty sumują się, więc rośnie ryzyko groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Druga, wolniej narastająca addycja dotyczy metabolizmu, bo deprywacja androgenowa sprzyja insulinooporności, cukrzycy, przyrostowi tkanki tłuszczowej i dyslipidemii, a leki tej grupy (najsilniej klozapina i olanzapina) wywołują te same zaburzenia. Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i nie wynika ze zmiany stężeń leków, dlatego jest wspólna dla wszystkich leków obu grup. Siła efektu różni się jednak w obrębie neuroleptyków. Klozapina łączy wyraźne działanie na QT z ryzykiem zapalenia mięśnia sercowego i kardiomiopatii oraz najsilniejszym działaniem metabolicznym, dlatego jej połączenia są najbardziej ryzykowne. Dla loksapiny brak oceny połączeń, ale nie ma podstaw, by uznać ją za wolną od tego ryzyka.
Monitorować
- EKG z oceną odstępu QTc przed leczeniem i okresowo w jego trakcie
- stężenie potasu, magnezu i wapnia w surowicy
- glikemia na czczo i HbA1c
- profil lipidowy
- masa ciała i obwód talii
- ciśnienie tętnicze i częstość akcji serca
- objawy kołatania serca, zawrotów głowy i omdleń
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka lub szybkie zwiększanie dawki neuroleptykudawka · neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny | ryzyko rośnie | Wpływ neuroleptyków na odstęp QT zależy od dawki, dlatego przy dużych dawkach i szybkim ich zwiększaniu ryzyko arytmii rośnie i EKG należy kontrolować częściej. |
| wiek ≥ 65 latpacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko wydłużenia QT i zaburzeń rytmu, a u osób starszych z otępieniem neuroleptyki dodatkowo zwiększają śmiertelność. |
| Kilka tygodni leczeniaczas leczenia · analogi gonadoliberyny | ryzyko rośnie | Wydłużenie QT i zaburzenia metaboliczne narastają wraz ze spadkiem stężenia hormonów płciowych, dlatego ryzyko rośnie w kolejnych tygodniach i miesiącach leczenia, a kontrole należy kontynuować przez cały czas terapii. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.