Interakcje / Antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny / Antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny i pochodne hydantoiny
Antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny i pochodne hydantoiny
Jaki opis pokazać?
Niekorzystna interakcja
Należy unikać jednoczesnego stosowania fenytoiny z doustnym antagonistą receptora CGRP z grupy gepantów, ponieważ fenytoina znacznie obniża stężenie gepantu i może znieść jego działanie.
Jeśli przyjmujesz fenytoinę, nie stosuj tabletek na migrenę z grupy gepantów (np. rimegepantu, atogepantu) bez rozmowy z lekarzem, bo mogą one nie działać.
Interakcja klasy Pochodne hydantoiny + antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny
Opis dotyczy wszystkich leków z obu grup, poza wyjątkami wymienionymi niżej.
- Pochodne hydantoiny
- fenytoina
- Antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny
- erenumab, eptinezumab, atogepant, galkanezumab, fremanezumab, rimegepant
Wyjątki – te leki zachowują się inaczej
- erenumab – Erenumab jest przeciwciałem monoklonalnym rozkładanym przez proteolizę do peptydów i aminokwasów, a nie przez enzymy cytochromu P450 ani transportery błonowe. Indukcja enzymów wątrobowych przez fenytoinę nie zmienia jego stężenia.
- eptinezumab – Eptinezumab jest przeciwciałem monoklonalnym podawanym dożylnie i usuwanym przez katabolizm białek. Nie jest substratem CYP3A4 ani glikoproteiny P, więc fenytoina nie zmniejsza jego ekspozycji.
- galkanezumab – Galkanezumab jest przeciwciałem monoklonalnym eliminowanym drogą proteolizy. Leki indukujące enzymy wątrobowe nie wpływają na jego farmakokinetykę.
- fremanezumab – Fremanezumab jest przeciwciałem monoklonalnym rozkładanym przez proteolizę. Nie podlega metabolizmowi przez cytochrom P450, więc indukcja przez fenytoinę go nie dotyczy.
Niekorzystna interakcjaAntagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny (np. atogepant, rimegepant)+ Pochodne hydantoiny (np. fenytoina) klasaNależy unikać jednoczesnego stosowania fenytoiny z doustnym antagonistą receptora CGRP z grupy gepantów, ponieważ fenytoina znacznie obniża stężenie gepantu i może znieść jego działanie.Jeśli przyjmujesz fenytoinę, nie stosuj tabletek na migrenę z grupy gepantów (np. rimegepantu, atogepantu) bez rozmowy z lekarzem, bo mogą one nie działać.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz fenytoinę, nie stosuj tabletek na migrenę z grupy gepantów (np. rimegepantu, atogepantu) bez rozmowy z lekarzem, bo mogą one nie działać.
Fenytoina, lek na padaczkę, przyspiesza usuwanie z organizmu niektórych nowych leków na migrenę przyjmowanych w tabletkach, takich jak rimegepant i atogepant. Przez to te leki mogą działać dużo słabiej albo wcale nie pomagać. Nie dotyczy to leków na migrenę podawanych w zastrzykach lub kroplówce, takich jak erenumab, fremanezumab, galkanezumab i eptinezumab.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- lek na migrenę nie łagodzi napadu bólu głowy
- liczba dni z migreną nie zmniejsza się mimo regularnego leczenia
- coraz częściej sięgasz po dodatkowe leki przeciwbólowe
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Należy unikać jednoczesnego stosowania fenytoiny z doustnym antagonistą receptora CGRP z grupy gepantów, ponieważ fenytoina znacznie obniża stężenie gepantu i może znieść jego działanie. Dotyczy to rimegepantu i atogepantu. Jeśli pacjent przyjmujący fenytoinę wymaga profilaktyki migreny lekiem działającym na szlak CGRP, lepszym wyborem jest przeciwciało monoklonalne (erenumab, fremanezumab, galkanezumab, eptinezumab), które nie wchodzi w tę interakcję. Do leczenia doraźnego napadu można rozważyć tryptan lub niesteroidowy lek przeciwzapalny. Jeśli neurolog dopuszcza zmianę leczenia przeciwpadaczkowego, można rozważyć lek przeciwpadaczkowy bez działania indukującego. Efekt indukcyjny fenytoiny narasta stopniowo po jej włączeniu i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu, co trzeba uwzględnić przy planowaniu włączenia gepantu.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia gepantu może prowadzić do utraty lub osłabienia skuteczności zarówno w leczeniu doraźnym napadu migreny (rimegepant), jak i w profilaktyce migreny (rimegepant, atogepant). Pacjent może zgłaszać brak ulgi po dawce lub brak zmniejszenia liczby dni z migreną. Nie należy spodziewać się wzrostu toksyczności – głównym ryzykiem jest nieskuteczne leczenie i sięganie przez pacjenta po kolejne leki przeciwbólowe, co sprzyja bólowi głowy z nadużywania leków.
Mechanizm
Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A4 i indukuje także glikoproteinę P. Gepanty, czyli drobnocząsteczkowi doustni antagoniści receptora CGRP (rimegepant, atogepant), są metabolizowane głównie przez CYP3A4 i są substratami glikoproteiny P. Fenytoina przyspiesza ich metabolizm i usuwanie, przez co wyraźnie obniża ich stężenie we krwi. Przeciwciała monoklonalne skierowane przeciw CGRP lub jego receptorowi (erenumab, eptinezumab, galkanezumab, fremanezumab) są eliminowane przez proteolizę, dlatego ta interakcja ich nie dotyczy. Interakcja nie jest więc wspólna dla całej grupy B – dotyczy tylko gepantów, a po stronie grupy A dotyczy fenytoiny jako jedynej dostępnej pochodnej hydantoiny.
Monitorować
- skuteczność leczenia migreny – liczba dni z migreną w miesiącu i odpowiedź na dawkę doraźną
- częstość sięgania po dodatkowe leki przeciwbólowe i ryzyko bólu głowy z nadużywania leków
- czas od odstawienia fenytoiny przed włączeniem gepantu
Kiedy ocena się zmienia
| Około 2 tygodnie od odstawienia fenytoinyodstep · pochodne hydantoiny | inne zalecenie | Działanie indukujące fenytoiny wygasa stopniowo po jej odstawieniu. Gepant włączony wkrótce po zakończeniu leczenia fenytoiną może nadal działać słabiej, dlatego pełnej skuteczności można oczekiwać dopiero po wygaśnięciu indukcji. |
Alkohol przy tych lekach
Antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny a alkohol: brak opisu w bazie.
Pochodne hydantoiny a alkohol: brak opisu w bazie.
Inne interakcje tych leków 66
Połączenie przeciwwskazanePochodne hydantoiny (np. fenytoina)+ Nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (np. rylpiwiryna, etrawiryna, dorawiryna) klasaFenytoiny nie stosuje się jednocześnie z nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, ponieważ obniża ona ich stężenie i grozi niepowodzeniem leczenia HIV oraz rozwojem oporności wirusa.Nie przyjmuj fenytoiny razem z lekiem na HIV z tej grupy bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj fenytoiny razem z lekiem na HIV z tej grupy bez uzgodnienia z lekarzem prowadzącym leczenie HIV i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z nich.
Fenytoina, lek na padaczkę, przyspiesza rozkład niektórych leków na HIV, takich jak rylpiwiryna, dorawiryna, etrawiryna, efawirenz i newirapina. Przez to lek na HIV może przestać działać, a wirus może się uodpornić na całą tę grupę leków. Niektóre z tych leków, na przykład etrawiryna i efawirenz, mogą też zwiększać ilość fenytoiny we krwi i nasilać jej działania niepożądane. Zwykle lekarz zamienia lek na padaczkę albo lek na HIV na inny.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- wynik badania pokazujący wzrost ilości wirusa HIV we krwi
- nawrót lub nasilenie napadów padaczkowych
- oczopląs, podwójne widzenie lub zawroty głowy
- chwiejny chód i trudności z utrzymaniem równowagi
- nadmierna senność lub splątanie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Fenytoiny nie stosuje się jednocześnie z nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, ponieważ obniża ona ich stężenie i grozi niepowodzeniem leczenia HIV oraz rozwojem oporności wirusa. Połączenie fenytoiny z rylpiwiryną i dorawiryną jest przeciwwskazane, a z etrawiryną nie należy go stosować. Najlepszym rozwiązaniem jest zamiana fenytoiny na lek przeciwpadaczkowy bez właściwości indukujących, co wymaga uzgodnienia z neurologiem. Alternatywą jest zmiana schematu przeciwretrowirusowego na taki, który nie wchodzi w tę interakcję, po konsultacji z lekarzem prowadzącym leczenie HIV. Po odstawieniu fenytoiny indukcja utrzymuje się jeszcze przez kilka tygodni, dlatego przez ten czas trzeba kontrolować wiremię. Przy efawirenzie i newirapinie połączenia należy unikać, a jeśli jest konieczne, wymaga regularnej kontroli wiremii HIV i stężenia fenytoiny.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia leku z grupy nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy grozi utratą supresji wirusa HIV, niepowodzeniem wirusologicznym i wyselekcjonowaniem szczepów opornych na całą klasę. Przy etrawirynie i efawirenzie możliwy jest dodatkowo wzrost stężenia fenytoiny z objawami toksyczności, takimi jak oczopląs, zawroty głowy, niezborność i senność. Interakcja dotyczy wszystkich leków obu grup, ale jest najsilniejsza dla rylpiwiryny, dorawiryny i etrawiryny.
Mechanizm
Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A4, a także CYP2B6 i UGT, więc przyspiesza metabolizm nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy i znacząco obniża ich stężenie we krwi. Najbardziej wrażliwe są rylpiwiryna, dorawiryna i etrawiryna, których eliminacja zależy głównie od CYP3A4. Etrawiryna i efawirenz hamują dodatkowo CYP2C9 i CYP2C19, główne szlaki metabolizmu fenytoiny, więc mogą podwyższać jej stężenie. Efekt indukcji narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez kilka tygodni po odstawieniu fenytoiny.
Monitorować
- wiremia HIV (HIV RNA) po zmianie leczenia i w kolejnych tygodniach
- stężenie fenytoiny we krwi, szczególnie przy etrawirynie i efawirenzie
- częstość napadów padaczkowych
- objawy toksyczności fenytoiny: oczopląs, niezborność, senność, zawroty głowy
- liczba limfocytów CD4 przy dłuższym współstosowaniu
Kiedy ocena się zmienia
| Fenytoina odstawiona przed włączeniem leku z grupy bkolejność włączenia · pochodne hydantoiny | inne zalecenie | Po odstawieniu fenytoiny indukcja enzymów wygasa stopniowo przez kilka tygodni. W tym okresie stężenie rylpiwiryny, dorawiryny lub etrawiryny może być nadal obniżone, dlatego trzeba kontrolować wiremię HIV albo odroczyć włączenie leku, jeśli sytuacja kliniczna na to pozwala. |
Połączenie przeciwwskazanePochodne hydantoiny (np. fenytoina)+ Leki przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C (np. sofosbuwir) klasaPochodnej hydantoiny nie łączy się z lekiem przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C, bo połączenie grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia.Jeśli przyjmujesz fenytoinę albo przyjmowałeś ją w ostatnich tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C i nie odstawiaj fenytoiny samodzielnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz fenytoinę albo przyjmowałeś ją w ostatnich tygodniach, powiedz o tym lekarzowi przed rozpoczęciem leczenia wirusowego zapalenia wątroby typu C i nie odstawiaj fenytoiny samodzielnie.
Fenytoina, lek na padaczkę, przyspiesza usuwanie z organizmu niektórych leków na wirusowe zapalenie wątroby typu C, na przykład sofosbuwiru. Wtedy lek przeciwwirusowy działa za słabo i leczenie zakażenia może się nie udać. Lekarz zwykle zamienia fenytoinę na inny lek na padaczkę jeszcze przed rozpoczęciem leczenia wątroby. Rybawiryna sama nie wchodzi w tę interakcję, ale zwykle przyjmuje się ją razem z sofosbuwirem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- napad padaczkowy lub nasilenie napadów w czasie zmiany leku na padaczkę
- informacja od lekarza, że wynik badania na obecność wirusa w trakcie lub po leczeniu jest dodatni
- nawrót objawów choroby wątroby, takich jak zażółcenie skóry lub oczu, ciemny mocz, silne zmęczenie
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Pochodnej hydantoiny nie łączy się z lekiem przeciw wirusowi zapalenia wątroby typu C, bo połączenie grozi niepowodzeniem leczenia zakażenia. Dotyczy to sofosbuwiru oraz wszystkich jego preparatów złożonych z welpataswirem, ledipaswirem lub woksylaprewirem. Przed rozpoczęciem terapii przeciwwirusowej należy we współpracy z neurologiem zamienić fenytoinę na lek przeciwpadaczkowy pozbawiony działania indukującego i rozpocząć leczenie zakażenia dopiero po wygaśnięciu indukcji. Efekt indukcyjny ustępuje stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu fenytoiny, zwykle do kilku tygodni. Rybawiryna nie wchodzi w istotną interakcję z fenytoiną, ale w praktyce jest podawana razem z sofosbuwirem, więc o postępowaniu decyduje obecność sofosbuwiru.
Skutek kliniczny
Obniżenie stężeń sofosbuwiru i leków z nim skojarzonych grozi brakiem trwałej odpowiedzi wirusologicznej, niepowodzeniem terapii i selekcją wariantów wirusa opornych na leki. Fenytoina nie powoduje przy tym nowych działań toksycznych, a problemem jest utrata skuteczności leczenia zakażenia.
Mechanizm
Fenytoina jest silnym induktorem glikoproteiny P w jelicie oraz enzymów CYP3A4, CYP2B6 i CYP2C. Sofosbuwir jest substratem glikoproteiny P i BCRP, więc indukcja tych transporterów zmniejsza jego wchłanianie oraz ekspozycję na sofosbuwir i jego główny metabolit. Leki towarzyszące sofosbuwirowi w preparatach złożonych, czyli welpataswir, ledipaswir i woksylaprewir, są dodatkowo metabolizowane przez indukowane enzymy CYP albo transportowane przez glikoproteinę P, co nasila spadek ich stężeń. Interakcja dotyczy fenytoiny i sofosbuwiru oraz jego preparatów złożonych, ale nie obejmuje rybawiryny.
Monitorować
- kontrola napadów padaczkowych w okresie zamiany fenytoiny na inny lek przeciwpadaczkowy
- stężenie fenytoiny przy stopniowym odstawianiu lub zmianie dawki
- wiremia HCV RNA w trakcie i po zakończeniu terapii przeciwwirusowej, zwłaszcza gdy ekspozycja na fenytoinę była niedawna
- pełny wywiad lekowy przed włączeniem sofosbuwiru, w tym pytanie o leki przeciwpadaczkowe stosowane w ostatnich tygodniach
Kiedy ocena się zmienia
| Czas potrzebny do wygaśnięcia indukcji po odstawieniu fenytoiny, zwykle do kilku tygodniodstep · pochodne hydantoiny | inne zalecenie | Działanie indukujące fenytoiny wygasa stopniowo po jej odstawieniu. Terapię sofosbuwirem należy rozpocząć dopiero po upływie czasu potrzebnego do ustąpienia indukcji, a w razie wątpliwości warto skonsultować termin rozpoczęcia z hepatologiem. |
Połączenie przeciwwskazanePochodne hydantoiny (np. fenytoina)+ Inhibitory dehydrogenazy izocytrynianowej (np. iwosydenib) klasaPochodnej hydantoiny nie łączy się z inhibitorem dehydrogenazy izocytrynianowej, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane.Nie łącz leku na padaczkę z grupy fenytoiny z iwosydenibem i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie nowotworu o wszystkich lekach przeciwpadaczkowych, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz leku na padaczkę z grupy fenytoiny z iwosydenibem i powiedz lekarzowi prowadzącemu leczenie nowotworu o wszystkich lekach przeciwpadaczkowych, ale żadnego z nich nie odstawiaj samodzielnie.
Fenytoina, lek na padaczkę, przyspiesza rozkład iwosydenibu w organizmie. Przez to lek przeciwnowotworowy może przestać działać i choroba może się nasilić. Iwosydenib może też osłabiać działanie fenytoiny i zwiększać ryzyko napadów. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nawrót lub nasilenie objawów choroby, takich jak osłabienie, gorączka, częste infekcje, siniaki albo krwawienia
- napad padaczkowy lub częstsze napady niż zwykle
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Pochodnej hydantoiny nie łączy się z inhibitorem dehydrogenazy izocytrynianowej, ponieważ połączenie jest przeciwwskazane. U pacjenta przyjmującego fenytoinę przed rozpoczęciem leczenia iwosydenibem trzeba w porozumieniu z neurologiem zamienić ją na lek przeciwpadaczkowy, który nie indukuje CYP3A4. Przykłady to lewetyracetam, lakozamid albo gabapentyna. Indukcja enzymów ustępuje stopniowo, przez kilka tygodni po odstawieniu fenytoiny. Dlatego iwosydenib należy włączać z odpowiednim odstępem, zgodnie z decyzją hematologa lub onkologa. Po zmianie leczenia przeciwpadaczkowego trzeba kontrolować napady i stężenie nowego leku, jeśli jest to wskazane.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia inhibitora dehydrogenazy izocytrynianowej może osłabić lub znieść jego działanie przeciwnowotworowe. Grozi to brakiem odpowiedzi na leczenie albo nawrotem choroby nowotworowej, na przykład ostrej białaczki szpikowej. Możliwy jest też spadek stężenia fenytoiny i gorsza kontrola napadów padaczkowych.
Mechanizm
Pochodne hydantoiny są silnymi induktorami enzymów wątrobowych, zwłaszcza CYP3A4. Inhibitory dehydrogenazy izocytrynianowej są metabolizowane głównie przez CYP3A4. Indukcja przyspiesza więc ich eliminację i znacznie obniża stężenie w osoczu. Iwosydenib sam indukuje CYP3A4 i in vitro także CYP2C9, przez co może dodatkowo obniżać stężenie fenytoiny. Ten efekt ma jednak mniejsze znaczenie kliniczne. Interakcja wynika z właściwości obu grup i dotyczy wszystkich dostępnych w Polsce leków z tych grup.
Monitorować
- odpowiedź na leczenie przeciwnowotworowe (morfologia krwi, ocena hematologiczna)
- kontrola napadów padaczkowych po zmianie leku przeciwpadaczkowego
- stężenie fenytoiny, jeśli połączenia nie dało się uniknąć
- EKG (odstęp QT) zgodnie z zasadami leczenia iwosydenibem
Kiedy ocena się zmienia
| Kilka tygodni od odstawienia fenytoinyodstep · pochodne hydantoiny | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo po odstawieniu fenytoiny. Włączenie iwosydenibu tuż po zamianie leku przeciwpadaczkowego nadal grozi obniżeniem jego stężenia. Termin rozpoczęcia leczenia należy uzgodnić z lekarzem prowadzącym. |
Niekorzystna interakcjaAnestetyki miejscowe – amidy (np. lidokaina, ropiwakaina, bupiwakaina)+ Pochodne hydantoiny (np. fenytoina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu amidowego anestetyku miejscowego i fenytoiny stosuj najmniejszą skuteczną dawkę anestetyku i obserwuj pacjenta pod kątem methemoglobinemii oraz zaburzeń rytmu serca.Jeśli przyjmujesz fenytoinę, powiedz o tym lekarzowi lub dentyście przed każdym znieczuleniem miejscowym, a przed użyciem kremu znieczulającego na skórę zapytaj farmaceutę, czy jest dla ciebie odpowiedni.szybki (godziny)opisy przypadków
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz fenytoinę, powiedz o tym lekarzowi lub dentyście przed każdym znieczuleniem miejscowym, a przed użyciem kremu znieczulającego na skórę zapytaj farmaceutę, czy jest dla ciebie odpowiedni.
Leki znieczulające miejscowo, takie jak lidokaina, prylokaina czy bupiwakaina, oraz lek przeciwpadaczkowy fenytoina mogą razem zmieniać barwnik krwi tak, że gorzej przenosi on tlen. Najczęściej dzieje się tak przy prylokainie, na przykład w kremie znieczulającym nakładanym na dużą powierzchnię skóry, i u małych dzieci. Gdy znieczulenie jest podawane do żyły, oba leki mogą też razem spowalniać pracę serca. Zwykłe znieczulenie u dentysty jest zazwyczaj bezpieczne, ale lekarz musi wiedzieć, że bierzesz fenytoinę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- sinoszare zabarwienie ust, języka lub paznokci
- duszność albo uczucie braku powietrza
- nagłe osłabienie, senność lub ból głowy po znieczuleniu
- bardzo wolne lub nierówne bicie serca, zawroty głowy, omdlenie
- drętwienie wokół ust, metaliczny smak, szum w uszach, drgawki
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PD – sumowanie, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- opisy przypadków
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu amidowego anestetyku miejscowego i fenytoiny stosuj najmniejszą skuteczną dawkę anestetyku i obserwuj pacjenta pod kątem methemoglobinemii oraz zaburzeń rytmu serca. Prylokainy, także w kremie z lidokainą, unikaj w dużych dawkach, na rozległe powierzchnie i u niemowląt leczonych fenytoiną. Zamiast niej wybierz lidokainę albo artykainę. Lidokainę dożylnie u pacjenta otrzymującego fenytoinę, zwłaszcza dożylną, podawaj wyłącznie z monitorowaniem EKG i ciśnienia tętniczego, a fenytoinę wstrzykuj powoli. Przy długotrwałym wlewie lidokainy pamiętaj, że indukcja enzymów przez fenytoinę może osłabiać jej działanie. Po odstawieniu fenytoiny stężenie lidokainy może wzrosnąć. W razie sinicy z niską saturacją oznacz methemoglobinę w gazometrii. Przy objawowej methemoglobinemii rozważ błękit metylenowy, o ile pacjent nie ma niedoboru G6PD.
Skutek kliniczny
Najważniejszym skutkiem jest methemoglobinemia. Daje ona sinicę niereagującą na tlen, niską saturację w pulsoksymetrii, duszność, tachykardię i bóle głowy. W ciężkich przypadkach prowadzi do niedotlenienia tkanek. Ryzyko jest największe przy prylokainie w dużej dawce lub nałożonej na dużą powierzchnię skóry albo błony śluzowej. Szczególnie narażone są niemowlęta oraz osoby z niedoborem reduktazy methemoglobiny lub G6PD. Przy dożylnym podawaniu lidokainy albo fenytoiny może dojść do sumowania działania kardiodepresyjnego, z bradykardią, zahamowaniem węzła zatokowego i hipotensją. Przy krótkim znieczuleniu nasiękowym lub powierzchniowym małej powierzchni skutki kliniczne są zwykle nieistotne.
Mechanizm
Głównym mechanizmem jest addycja działań farmakodynamicznych. Zarówno amidowe anestetyki miejscowe, jak i fenytoina mogą utleniać hemoglobinę do methemoglobiny, a najsilniej robi to prylokaina przez swój metabolit o-toluidynę. Fenytoina jest też lekiem przeciwarytmicznym klasy Ib, podobnie jak lidokaina. Przy znaczącym wchłonięciu anestetyku do krwi oba leki sumują więc hamujący wpływ na kanały sodowe serca. Grozi to bradykardią, zaburzeniami przewodzenia i spadkiem kurczliwości. Dodatkowo fenytoina jako silny induktor CYP3A4 i CYP1A2 przyspiesza wątrobowy metabolizm amidowych anestetyków. Przy długotrwałym podawaniu ogólnoustrojowym, zwłaszcza lidokainy we wlewie dożylnym, może to obniżać ich stężenie i skracać działanie. Interakcja addycyjna jest wspólna dla całej grupy amidów, ale jej nasilenie zależy od leku: największe jest dla prylokainy, mniejsze dla lidokainy i mepiwakainy, a najmniejsze dla bupiwakainy, lewobupiwakainy i ropiwakainy.
Monitorować
- objawy methemoglobinemii: sinica, saturacja w pulsoksymetrii nieadekwatna do stanu pacjenta
- stężenie methemoglobiny w gazometrii przy podejrzeniu methemoglobinemii
- EKG, częstość rytmu i ciśnienie tętnicze przy dożylnej lidokainie lub fenytoinie
- objawy toksyczności ogólnoustrojowej anestetyku: drętwienie okolicy ust, szumy uszne, zawroty głowy, drgawki
- skuteczność przeciwarytmiczna lub przeciwbólowa przy długotrwałym wlewie lidokainy
Kiedy ocena się zmienia
| Dożylnadroga podania · anestetyki miejscowe – amidy | ryzyko rośnie | Dożylna lidokaina u pacjenta otrzymującego fenytoinę, szczególnie dożylną, wiąże się z ryzykiem sumowania działania kardiodepresyjnego, bradykardii i zahamowania węzła zatokowego. Wymaga monitorowania EKG i ciśnienia tętniczego. |
| Miejscowa na małą powierzchnię skóry lub błony śluzowej, znieczulenie nasiękowe w typowej dawcedroga podania · anestetyki miejscowe – amidy | ryzyko maleje | Przy krótkotrwałym znieczuleniu powierzchniowym niewielkiej powierzchni albo jednorazowym znieczuleniu nasiękowym, na przykład stomatologicznym, wchłanianie ogólnoustrojowe jest małe. Interakcja zwykle nie ma znaczenia klinicznego, z wyjątkiem prylokainy u niemowląt. |
| wiek ≤ 12 miesięcypacjent | ryzyko rośnie | Niemowlęta mają niską aktywność reduktazy methemoglobiny i są szczególnie podatne na methemoglobinemię. Preparatów zawierających prylokainę, także kremu z lidokainą i prylokainą, nie stosuje się u niemowląt leczonych fenytoiną ani innymi lekami indukującymi methemoglobinemię. |
| Duża dawka lub nałożenie na rozległą powierzchnię skórydawka · anestetyki miejscowe – amidy | ryzyko rośnie | Ryzyko methemoglobinemii rośnie wraz z całkowitą dawką anestetyku, wielkością powierzchni aplikacji i czasem kontaktu ze skórą, zwłaszcza dla prylokainy. Ryzyko zwiększa też nakładanie na skórę uszkodzoną lub na błony śluzowe. |
| Długotrwałe leczenie fenytoiną przy długotrwałym wlewie lidokainyczas leczenia · pochodne hydantoiny | inne zalecenie | Fenytoina przyjmowana przewlekle indukuje enzymy wątrobowe i może obniżać stężenie lidokainy podawanej we wlewie. Może to wymagać korekty dawki według efektu klinicznego. Po odstawieniu fenytoiny indukcja ustępuje stopniowo, a stężenie lidokainy może wzrosnąć. |
Niekorzystna interakcjaAntyandrogeny (np. enzalutamid, apalutamid)+ Antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny (np. atogepant, rimegepant) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu silnie indukującego CYP3A4 i gepantu należy unikać tego połączenia, ponieważ skuteczność gepantu może być znacznie zmniejszona.Jeśli przyjmujesz lek na raka prostaty i lek na migrenę z grupy gepantów, powiedz o tym lekarzowi leczącemu migrenę, bo może być potrzebna zmiana leku na migrenę, a leku onkologicznego nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek na raka prostaty i lek na migrenę z grupy gepantów, powiedz o tym lekarzowi leczącemu migrenę, bo może być potrzebna zmiana leku na migrenę, a leku onkologicznego nie odstawiaj samodzielnie.
Niektóre leki na raka prostaty, takie jak enzalutamid i apalutamid, przyspieszają rozkładanie w organizmie leków na migrenę z grupy gepantów, czyli rimegepantu i atogepantu. Przez to lek na migrenę może słabiej działać albo nie działać wcale. Leki na migrenę podawane w zastrzykach, takie jak erenumab czy fremanezumab, nie mają tego problemu. Bikalutamid i flutamid zwykle nie osłabiają działania leków na migrenę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- Lek na migrenę przestał działać albo działa słabiej niż wcześniej
- Napady migreny są częstsze lub silniejsze
- Coraz częściej sięgasz po leki przeciwbólowe
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenu silnie indukującego CYP3A4 i gepantu należy unikać tego połączenia, ponieważ skuteczność gepantu może być znacznie zmniejszona. Dotyczy to enzalutamidu i apalutamidu w połączeniu z rimegepantem lub atogepantem. W profilaktyce migreny preferuje się przeciwciała monoklonalne przeciw CGRP lub jego receptorowi (erenumab, fremanezumab, galkanezumab, eptinezumab), a w leczeniu doraźnym tryptany, jeśli nie ma przeciwwskazań sercowo naczyniowych. Jeśli atogepant musi być kontynuowany, rozważ wyższą dawkę i oceń jego skuteczność po kilku tygodniach. Zmiana antyandrogenu z powodu tej interakcji nie jest zalecana bez decyzji onkologa. Po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu działanie indukujące wygasa stopniowo przez kilka tygodni, co należy uwzględnić przy ponownym wprowadzaniu gepantu lub redukcji jego dawki.
Skutek kliniczny
Spadek stężenia rimegepantu lub atogepantu może prowadzić do osłabienia albo utraty skuteczności w leczeniu doraźnym napadu migreny lub w profilaktyce. Nie należy oczekiwać nasilenia toksyczności ani wpływu gepantu na leczenie przeciwnowotworowe. Efekt indukcji narasta stopniowo i utrzymuje się jeszcze przez kilka tygodni po odstawieniu enzalutamidu lub apalutamidu.
Mechanizm
Enzalutamid i apalutamid są silnymi induktorami CYP3A4. Rimegepant i atogepant, czyli drobnocząsteczkowe antagonisty receptora CGRP, są metabolizowane głównie przez CYP3A4, więc ich ekspozycja przy jednoczesnym stosowaniu z tymi antyandrogenami wyraźnie spada. Interakcja nie jest wspólna dla całej klasy – nie dotyczy przeciwciał monoklonalnych przeciw CGRP lub jego receptorowi, które nie są metabolizowane przez CYP, ani antyandrogenów bez silnego działania indukującego.
Monitorować
- Częstość i nasilenie napadów migreny (dzienniczek bólu głowy)
- Skuteczność dawki doraźnej rimegepantu
- Zużycie leków doraźnych i ryzyko bólu głowy z nadużywania leków
- Przy darolutamidzie – tolerancja gepantu (nudności, senność)
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie enzalutamidu lub apalutamidu w ciągu ostatnich kilku tygodnikolejność włączenia · antyandrogeny | inne zalecenie | Indukcja CYP3A4 wygasa stopniowo przez kilka tygodni po odstawieniu induktora. W tym czasie skuteczność gepantu może być jeszcze zmniejszona, a jeśli dawkę atogepantu zwiększono, należy ją po tym okresie przywrócić do zwykłej. |
| Rimegepant stosowany doraźnie w pojedynczych napadachdawka · antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny | ryzyko maleje | Przy sporadycznym doraźnym stosowaniu rimegepantu ryzyko ogranicza się do słabszego działania pojedynczej dawki, ale nadal preferuje się lek doraźny spoza grupy gepantów. |
Niekorzystna interakcjaBarbiturany (np. fenobarbital, prymidon)+ Antagoniści peptydu związanego z genem kalcytoniny (np. atogepant, rimegepant) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu barbituranu i doustnego antagonisty CGRP (gepantu) należy unikać tego połączenia, bo barbituran może znacznie osłabić działanie leku przeciwmigrenowego.Jeśli przyjmujesz fenobarbital lub prymidon, nie zaczynaj leczenia tabletkami na migrenę z tej grupy bez rozmowy z lekarzem, a leków przeciwpadaczkowych nie odstawiaj samodzielnie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz fenobarbital lub prymidon, nie zaczynaj leczenia tabletkami na migrenę z tej grupy bez rozmowy z lekarzem, a leków przeciwpadaczkowych nie odstawiaj samodzielnie.
Fenobarbital i prymidon przyspieszają usuwanie z organizmu niektórych tabletek na migrenę, takich jak rimegepant i atogepant. Przez to lek na migrenę może działać słabo albo wcale – zarówno na atak bólu, jak i w zapobieganiu napadom. Leki na migrenę podawane we wstrzyknięciach, takie jak erenumab, fremanezumab, galkanezumab czy eptinezumab, nie mają tego problemu. Efekt może utrzymywać się jeszcze przez kilka tygodni po odstawieniu fenobarbitalu lub prymidonu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- lek na migrenę nie łagodzi ataku bólu głowy
- częstsze dni z migreną mimo regularnego przyjmowania leku zapobiegawczego
- coraz częstsze sięganie po leki przeciwbólowe
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu barbituranu i doustnego antagonisty CGRP (gepantu) należy unikać tego połączenia, bo barbituran może znacznie osłabić działanie leku przeciwmigrenowego. Rimegepantu nie łączy się z fenobarbitalem ani prymidonem. Atogepantu nie należy łączyć z barbituranami, a jeśli połączenie jest konieczne, dawkę i schemat ustala lekarz zgodnie z zaleceniami producenta dla silnych induktorów CYP3A4, oceniając skuteczność profilaktyki. U pacjenta przyjmującego barbituran lepszym wyborem w profilaktyce migreny są przeciwciała monoklonalne przeciw CGRP lub jego receptorowi (erenumab, fremanezumab, galkanezumab, eptinezumab), które z barbituranami nie wchodzą w tę interakcję. Po odstawieniu barbituranu działanie indukujące wygasa stopniowo przez kilka tygodni, dlatego gepant może być mniej skuteczny także w tym okresie.
Skutek kliniczny
Barbituran może znacznie osłabić lub zniweczyć działanie rimegepantu w leczeniu napadu migreny oraz rimegepantu i atogepantu w zapobieganiu migrenie. Pacjent może błędnie zostać uznany za nieodpowiadającego na leczenie. Nie oczekuje się zwiększenia toksyczności, a skutek ma charakter utraty skuteczności.
Mechanizm
Fenobarbital i prymidon, który w organizmie przekształca się w fenobarbital, są silnymi induktorami enzymów wątrobowych, w tym CYP3A4, oraz zwiększają aktywność glikoproteiny P. Gepanty – rimegepant i atogepant – są metabolizowane głównie przez CYP3A4 i są substratami glikoproteiny P, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu z barbituranem ich stężenie we krwi znacznie się obniża. Interakcja dotyczy wszystkich barbituranów z listy i obu gepantów, natomiast nie dotyczy przeciwciał monoklonalnych skierowanych przeciw CGRP lub jego receptorowi, które nie są metabolizowane przez cytochrom P450.
Monitorować
- liczba dni z migreną w miesiącu (dzienniczek bólu głowy)
- skuteczność leczenia napadu migreny – ustąpienie bólu po dawce
- częstość sięgania po leki doraźne i ryzyko bólu głowy z nadużywania leków
- kontrola napadów padaczkowych przy ewentualnej zmianie leku przeciwpadaczkowego
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie barbituranu w ciągu ostatnich tygodnikolejność włączenia · barbiturany | inne zalecenie | Indukcja enzymatyczna wygasa stopniowo przez kilka tygodni po odstawieniu fenobarbitalu lub prymidonu, dlatego skuteczność gepantu włączonego w tym okresie może być początkowo obniżona i należy ją ocenić ponownie po wygaśnięciu indukcji. |
| Barbituran dołączony do trwającego leczenia gepantemkolejność włączenia · barbiturany | inne zalecenie | Przy dołączeniu barbituranu u pacjenta skutecznie leczonego gepantem utrata skuteczności narasta stopniowo przez około dwa tygodnie, dlatego należy z wyprzedzeniem zaplanować zmianę leczenia migreny na przeciwciało anty-CGRP lub lek bez tej interakcji. |
Niekorzystna interakcjaButyrofenony (np. haloperydol)+ Pochodne hydantoiny (np. fenytoina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu butyrofenonu i pochodnej hydantoiny należy liczyć się ze spadkiem stężenia i słabszym działaniem leku przeciwpsychotycznego, dlatego połączenie wymaga ścisłej obserwacji klinicznej i często korekty dawki.Jeśli przyjmujesz lek z grupy butyrofenonów razem z pochodną hydantoiny, nie zmieniaj dawek ani nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i powiedz lekarzowi o obu lekach, aby mógł dostosować leczenie.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz lek z grupy butyrofenonów razem z pochodną hydantoiny, nie zmieniaj dawek ani nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie i powiedz lekarzowi o obu lekach, aby mógł dostosować leczenie.
Fenytoina, lek przeciwpadaczkowy, przyspiesza usuwanie z organizmu haloperydolu, leku stosowanego w psychozach i silnym pobudzeniu. Haloperydol może wtedy działać słabiej i objawy choroby mogą wrócić. Gdy fenytoina zostanie odstawiona, haloperydolu w organizmie robi się więcej i mogą pojawić się sztywność mięśni, drżenie lub nadmierna senność. Zmiany te narastają powoli, przez kilka tygodni.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- powrót lub nasilenie niepokoju, omamów, podejrzliwości
- sztywność mięśni, drżenie, spowolnienie ruchów
- niepokój ruchowy, niemożność usiedzenia w miejscu
- nadmierna senność
- kołatanie serca lub omdlenie
- częstsze napady padaczkowe
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PD – antagonizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu butyrofenonu i pochodnej hydantoiny należy liczyć się ze spadkiem stężenia i słabszym działaniem leku przeciwpsychotycznego, dlatego połączenie wymaga ścisłej obserwacji klinicznej i często korekty dawki. Po włączeniu fenytoiny u pacjenta leczonego haloperydolem oceniaj kontrolę objawów psychotycznych przez kolejne tygodnie i w razie potrzeby zwiększ dawkę haloperydolu. Przy odstawianiu lub zmniejszaniu dawki fenytoiny stopniowo redukuj dawkę haloperydolu i obserwuj pacjenta pod kątem objawów pozapiramidowych i nadmiernej sedacji. Jeśli to możliwe, rozważ lek przeciwpadaczkowy bez właściwości indukujących. Monitoruj także częstość napadów, ponieważ haloperydol może obniżać próg drgawkowy.
Skutek kliniczny
Główną konsekwencją jest osłabienie działania przeciwpsychotycznego haloperydolu, z ryzykiem nawrotu lub zaostrzenia objawów psychotycznych. Po odstawieniu fenytoiny indukcja stopniowo ustępuje, stężenie haloperydolu rośnie i może dojść do nasilenia objawów pozapiramidowych, nadmiernej sedacji lub wydłużenia odstępu QT. Możliwe jest też pogorszenie kontroli napadów padaczkowych.
Mechanizm
Pochodne hydantoiny są silnymi induktorami enzymów wątrobowych, przede wszystkim CYP3A4 oraz glukuronylotransferaz, które odpowiadają za metabolizm butyrofenonów. Fenytoina przyspiesza więc rozkład haloperydolu i obniża jego stężenie we krwi, a efekt ten narasta stopniowo wraz z indukcją enzymów. Dodatkowo haloperydol, jak inne leki przeciwpsychotyczne, może obniżać próg drgawkowy i osłabiać działanie przeciwpadaczkowe. Wpływ haloperydolu na stężenie fenytoiny jest niewielki i niespójny. Interakcja jest wspólna dla całej klasy, ponieważ w obu grupach jest po jednym leku i mechanizm indukcji dotyczy szlaków metabolizmu haloperydolu niezależnie od postaci.
Monitorować
- kontrola objawów psychotycznych po włączeniu fenytoiny
- objawy pozapiramidowe i sedacja po odstawieniu lub zmniejszeniu dawki fenytoiny
- częstość i nasilenie napadów padaczkowych
- EKG z oceną odstępu QT przy zwiększaniu dawki haloperydolu
- stężenie haloperydolu, jeśli jest dostępne
- stężenie fenytoiny w razie zmian klinicznych
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie lub zmniejszenie dawki fenytoiny u pacjenta leczonego haloperydolemkolejność włączenia · pochodne hydantoiny | inne zalecenie | Po odstawieniu induktora stężenie haloperydolu stopniowo rośnie przez kilka tygodni. Należy rozważyć redukcję dawki haloperydolu i obserwować pacjenta pod kątem objawów pozapiramidowych, sedacji i wydłużenia QT. |
| Haloperydol w postaci depot (dekanian)postać · butyrofenony | inne zalecenie | Postać depot również podlega indukcji, a korekta dawki działa z dużym opóźnieniem. Po włączeniu lub odstawieniu fenytoiny potrzebna jest dłuższa obserwacja i ewentualne doraźne leczenie objawów. |
Niekorzystna interakcjaDihydropirydynowe blokery kanału wapniowego (np. amlodypina, lerkanidypina, lacydypina)+ Pochodne hydantoiny (np. fenytoina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu fenytoiny i dihydropirydynowego blokera kanału wapniowego należy liczyć się z wyraźnie słabszym działaniem blokera, dlatego najlepiej wybrać lek przeciwnadciśnieniowy lub przeciwdławicowy spoza tej grupy, a jeśli połączenie jest konieczne – kontrolować ciśnienie i w razie potrzeby zwiększyć dawkę blokera.Jeśli przyjmujesz fenytoinę razem z lekiem z grupy dihydropirydyn, regularnie mierz ciśnienie i powiedz lekarzowi, gdy jest wyższe niż zwykle, a bez jego zgody nie zmieniaj dawek żadnego z tych leków.opóźniony (dni)badania kliniczne
Niekorzystna interakcja
Jeśli przyjmujesz fenytoinę razem z lekiem z grupy dihydropirydyn, regularnie mierz ciśnienie i powiedz lekarzowi, gdy jest wyższe niż zwykle, a bez jego zgody nie zmieniaj dawek żadnego z tych leków.
Fenytoina, lek przeciwpadaczkowy, sprawia, że organizm szybciej usuwa leki na ciśnienie i serce z grupy dihydropirydyn, takie jak amlodypina, felodypina czy lerkanidypina. Przez to te leki mogą działać dużo słabiej, a ciśnienie może pozostać za wysokie. Gdy fenytoina zostanie odstawiona, lek na ciśnienie może po kilku tygodniach zacząć działać za mocno. Nimodypiny w ogóle nie łączy się z fenytoiną.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ciśnienie wyższe niż zwykle mimo przyjmowania leku
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny ból głowy
- zawroty głowy lub omdlenie po odstawieniu fenytoiny
- kołatanie serca
- obrzęki kostek
- ChPL
- nie sprawdzono
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu fenytoiny i dihydropirydynowego blokera kanału wapniowego należy liczyć się z wyraźnie słabszym działaniem blokera, dlatego najlepiej wybrać lek przeciwnadciśnieniowy lub przeciwdławicowy spoza tej grupy, a jeśli połączenie jest konieczne – kontrolować ciśnienie i w razie potrzeby zwiększyć dawkę blokera. Felodypina, nitrendypina, lerkanidypina, lacydypina i barnidypina mogą przy fenytoinie działać bardzo słabo, więc ich stosowania lepiej unikać. Amlodypina jest spośród dihydropirydyn najmniej podatna na tę interakcję i bywa rozsądnym wyborem, gdy bloker kanału wapniowego jest potrzebny, ale wymaga kontroli ciśnienia po włączeniu i przy zmianach dawki fenytoiny. Nimodypiny nie łączy się z fenytoiną – połączenie jest przeciwwskazane. Po odstawieniu fenytoiny działanie blokera narasta stopniowo przez kilka tygodni, dlatego w tym czasie należy kontrolować ciśnienie i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę blokera.
Skutek kliniczny
Działanie dihydropirydyny słabnie albo zanika, co prowadzi do niekontrolowanego nadciśnienia, nawrotu lub nasilenia dławicy piersiowej, a w przypadku nimodypiny do utraty ochrony przed skurczem naczyń mózgowych. Po odstawieniu fenytoiny indukcja stopniowo ustępuje, stężenie blokera rośnie i może wystąpić niedociśnienie, tachykardia, zawroty głowy, bóle głowy i obrzęki kostek. Najsilniej narażone są leki o małej biodostępności, takie jak felodypina, nimodypina, nitrendypina, lerkanidypina, lacydypina i barnidypina. Amlodypina ma większą biodostępność, więc spadek jej działania jest zwykle mniejszy, ale nadal istotny klinicznie.
Mechanizm
Fenytoina jest silnym induktorem CYP3A4 w wątrobie i jelicie. Wszystkie dihydropirydynowe blokery kanału wapniowego są metabolizowane głównie przez CYP3A4 i większość z nich ulega znacznemu efektowi pierwszego przejścia. Indukcja enzymu przyspiesza ich metabolizm i silnie obniża stężenie we krwi, a efekt jest tym większy, im mniejsza jest wyjściowa biodostępność leku. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich leków z grupy a. Opisywano też pojedyncze przypadki wzrostu stężenia fenytoiny przy blokerach kanału wapniowego, ale dla dihydropirydyn ten kierunek jest słabo udokumentowany.
Monitorować
- ciśnienie tętnicze po włączeniu, zmianie dawki i odstawieniu fenytoiny
- częstość pracy serca
- częstość i nasilenie napadów dławicy piersiowej
- objawy niedociśnienia i obrzęki kostek po odstawieniu fenytoiny
- stężenie fenytoiny przy objawach jej toksyczności
Kiedy ocena się zmienia
| Odstawienie fenytoiny przy stałej dawce dihydropirydynykolejność włączenia · pochodne hydantoiny | inne zalecenie | Po odstawieniu fenytoiny indukcja CYP3A4 ustępuje stopniowo przez kilka tygodni, stężenie blokera rośnie i może wystąpić niedociśnienie. W tym okresie należy częściej kontrolować ciśnienie i w razie potrzeby zmniejszyć dawkę blokera, zwłaszcza jeśli wcześniej była zwiększana. |
| Kilka tygodniczas leczenia · pochodne hydantoiny | ryzyko rośnie | Indukcja enzymów przez fenytoinę narasta stopniowo, więc pełny spadek działania blokera ujawnia się dopiero po kilku tygodniach wspólnego stosowania. Prawidłowe ciśnienie w pierwszych dniach nie wyklucza późniejszej utraty kontroli. |
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.