Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Apiksaban / Apiksaban i osilodrostat

Apiksaban i osilodrostat

Jaki opis pokazać?

Interakcja nieistotna klinicznie

Nie trzeba zmieniać dawkowania apiksabanu ani osilodrostatu.

Przyjmuj oba leki tak jak dotychczas i zgłoś lekarzowi każde niepokojące krwawienie, jak przy samym leku przeciwzakrzepowym.

Interakcja nieistotna klinicznieApiksaban+ OsilodrostatNie trzeba zmieniać dawkowania apiksabanu ani osilodrostatu.Przyjmuj oba leki tak jak dotychczas i zgłoś lekarzowi każde niepokojące krwawienie, jak przy samym leku przeciwzakrzepowym.nieznanyteoretyczne

Interakcja nieistotna klinicznie

Przyjmuj oba leki tak jak dotychczas i zgłoś lekarzowi każde niepokojące krwawienie, jak przy samym leku przeciwzakrzepowym.

Te dwa leki możesz przyjmować razem. Lek na nadczynność nadnerczy może nieznacznie zwiększać ilość leku przeciwzakrzepowego we krwi, ale ta zmiana jest zbyt mała, aby miała znaczenie. Nie trzeba zmieniać dawek ani pory przyjmowania.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • nietypowe siniaki lub krwawienie z dziąseł albo nosa
  • krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
  • przedłużające się krwawienie po skaleczeniu
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie trzeba zmieniać dawkowania apiksabanu ani osilodrostatu. Przy lekach, które nie są silnymi inhibitorami zarówno CYP3A4, jak i P-gp, dawki apiksabanu się nie modyfikuje[1]. Wystarczy rutynowa obserwacja w kierunku krwawień, jak u każdego pacjenta leczonego apiksabanem.

Skutek kliniczny

Można oczekiwać co najwyżej niewielkiego wzrostu stężenia apiksabanu, bez znaczenia klinicznego. Nawet diltiazem, umiarkowany inhibitor CYP3A4 i słaby inhibitor P-gp, zwiększał AUC apiksabanu tylko 1,4-krotnie i nie wymaga to zmiany dawki[1]. Osilodrostat hamuje CYP3A4 słabiej, dlatego istotnego wzrostu ryzyka krwawienia się nie spodziewa się.

Mechanizm

Osilodrostat jest łagodnym inhibitorem CYP3A4/5 – po jego podaniu AUC midazolamu, wzorcowego substratu CYP3A4, zwiększyło się 1,5-krotnie[2]. W warunkach in vitro osilodrostat i jego metabolit M34.5 wykazują też możliwość indukowania CYP3A4/5, więc skutek podawania wielokrotnego jest niepewny[2]. Apiksaban jest metabolizowany przez CYP3A4 i transportowany przez P-gp, a istotny wzrost jego stężenia wywołują dopiero leki silnie hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp[1]. Osilodrostat nie jest opisywany jako inhibitor P-gp. Apiksaban nie wydłuża odstępu QT, więc nie dochodzi do sumowania działania na rytm serca.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Osilodrostat – umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], apiksaban – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[3], apiksaban – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[3], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Osilodrostat – induktor CYP1A2[3], apiksaban – drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4]
  • Osilodrostat – induktor CYP3A4[3], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[4], substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[4]
  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[3], inhibitor CYP2B6[3], słaby inhibitor CYP2C19[3], słaby inhibitor CYP2D6[3], inhibitor CYP2E1[3], słaby inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OAT1[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OCT2[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor CYP1A2[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP3A4[3], substrat CYP2B6[3], substrat CYP2D6[3], substrat CYP3A4[3], substrat UGT2B7[3]

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaApiksabana alkoholZalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji.Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.nieznanyteoretyczne

Niekorzystna interakcja

Unikaj alkoholu albo pij najwyżej okazjonalnie i w małych ilościach, a nigdy się nie upijaj.

Alkohol nie wpływa na to, jak organizm wykorzystuje apiksaban, ale może zwiększać ryzyko krwawienia. Drażni żołądek, łatwiej wtedy o upadek lub uraz, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Najbezpieczniej jest nie pić albo pić rzadko i w małych ilościach. Upijanie się jest szczególnie niebezpieczne.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce lub krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny ból brzucha
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, którego nie można zatrzymać
  • rozległe siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub utrata przytomności po upadku lub uderzeniu w głowę
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zalecaj pacjentowi unikanie alkoholu, a przynajmniej ścisłe ograniczenie go do okazjonalnej, niewielkiej porcji. Całkowicie wykluczyć należy picie ryzykowne, upijanie się i picie na czczo. U osoby, która pije nawykowo, trzeba ocenić ryzyko krwawienia i stan wątroby przed utrzymaniem terapii i nie przerywać leku samodzielnie. ChPL nie zawiera zakazu alkoholu, więc zalecenie wynika z oceny ryzyka krwawienia, a nie z zapisu rejestracyjnego.

Skutek kliniczny

Przy ryzykownym lub nawykowym piciu rośnie ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego, oraz krwawień po upadkach i urazach. Przewlekłe nadużywanie alkoholu prowadzi do choroby wątroby z koagulopatią, a ta przeciwwskazuje apiksaban. Pojedyncza niewielka porcja u osoby bez dodatkowych czynników ryzyka prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu.

Mechanizm

Alkohol nie wchodzi w istotną interakcję farmakokinetyczną z apiksabanem. Jego wpływ na ryzyko krwawienia jest farmakodynamiczny i pośredni. Etanol drażni błonę śluzową żołądka i może sprzyjać owrzodzeniom i krwawieniom z przewodu pokarmowego. Upośledza też czynność płytek, zwiększa ryzyko upadków i urazów, a przy długotrwałym nadużywaniu uszkadza wątrobę. Uszkodzona wątroba słabiej wytwarza czynniki krzepnięcia, więc pojawia się koagulopatia. ChPL wymienia chorobę wątroby z koagulopatią i klinicznie istotnym ryzykiem krwawienia wśród przeciwwskazań (4.3), a także czynną zmianę chorobową obarczoną ryzykiem poważnego krwawienia, np. świeże owrzodzenie przewodu pokarmowego lub żylaki przełyku. Przewlekłe picie może teoretycznie zmieniać aktywność enzymów wątrobowych, ale w dostarczonych źródłach nie ma danych, że ma to znaczenie dla stężenia apiksabanu.[1]

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[2], substrat BCRP[2], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[2], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[2], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[2], substrat P-gp[2]

Monitorować

  • objawy krwawienia (smoliste stolce, krew w stolcu lub wymiotach, siniaki, krwawienia z nosa lub dziąseł)
  • czynność wątroby i parametry krzepnięcia u osób pijących nawykowo
  • morfologia krwi (hemoglobina) przy podejrzeniu utajonego krwawienia
  • upadki i urazy głowy w wywiadzie

Kiedy ocena się zmienia

Picie ryzykowne lub epizody upijania sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePrzy dużych dawkach etanolu rośnie ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i krwawień pourazowych. Należy wprost odradzić takie picie i ocenić ryzyko krwawienia.
Długotrwałe, nawykowe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe nadużywanie alkoholu może prowadzić do choroby wątroby z koagulopatią, która jest przeciwwskazaniem do apiksabanu (4.3). Wymaga oceny czynności wątroby i krzepnięcia oraz decyzji lekarza o dalszym leczeniu.
wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych alkohol częściej wiąże się z upadkami i urazami, co przy leczeniu przeciwzakrzepowym zwiększa ryzyko poważnego krwawienia.
Pojedyncza niewielka porcja, okazjonalnieilość alkoholu · pacjentryzyko malejeOkazjonalna niewielka porcja alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby, wrzodów i skłonności do upadków prawdopodobnie nie ma istotnego klinicznie wpływu na ryzyko krwawienia. Brak danych bezpośrednio dla apiksabanu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Interakcja o niejasnym znaczeniuOsilodrostata alkoholOkazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu jest dopuszczalne, ale pacjent powinien unikać upijania się i znać objawy niedoboru kortyzolu.Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i to sporadycznie, a jeśli po alkoholu wymiotujesz albo czujesz się bardzo słabo, pilnie skontaktuj się z lekarzem.nieznanyteoretyczne

Interakcja o niejasnym znaczeniu

Pij najwyżej niewielkie ilości alkoholu i to sporadycznie, a jeśli po alkoholu wymiotujesz albo czujesz się bardzo słabo, pilnie skontaktuj się z lekarzem.

Lek obniża ilość kortyzolu w organizmie, a duża ilość alkoholu może dodatkowo osłabić organizm i obniżyć cukier we krwi. Picie dużych ilości alkoholu może też zaburzać rytm serca i poziom potasu, co ten lek również czasem powoduje. Mała ilość alkoholu od czasu do czasu raczej nie szkodzi, ale nie upijaj się. Jeśli pijesz regularnie, powiedz o tym lekarzowi, bo alkohol może zmieniać wyniki badań kortyzolu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silne osłabienie lub zmęczenie
  • nudności lub wymioty
  • zawroty głowy lub omdlenie
  • drżenie, poty i uczucie głodu (niski cukier)
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • skurcze mięśni
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Okazjonalne picie niewielkich ilości alkoholu jest dopuszczalne, ale pacjent powinien unikać upijania się i znać objawy niedoboru kortyzolu. ChPL osilodrostatu nie zawiera zaleceń dotyczących alkoholu[1]. U osób pijących regularnie lub w dużych ilościach należy kontrolować potas i magnez, rozważyć EKG przy innych czynnikach ryzyka wydłużenia QT i uwzględniać picie przy interpretacji wyników kortyzolu. Pacjenta należy poinformować, że wymioty, silne osłabienie lub zawroty głowy po alkoholu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.

Skutek kliniczny

Przy umiarkowanym, okazjonalnym spożyciu nie należy oczekiwać istotnych skutków klinicznych. Przy dużych dawkach alkoholu lub upijaniu się rośnie ryzyko hipoglikemii i objawów niedoczynności kory nadnerczy, a wymioty wywołane alkoholem mogą sprowokować przełom nadnerczowy. U pacjentów z hipokaliemią lub zaburzeniami rytmu możliwe jest nasilenie ryzyka arytmii. Przewlekłe picie może zawyżać wyniki kortyzolu i prowadzić do błędnej oceny odpowiedzi na leczenie.

Mechanizm

Interakcja jest możliwa głównie przez nakładanie się działań farmakodynamicznych, a nie przez zmianę stężeń leku. ChPL osilodrostatu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w interakcjach[1]. Dane in vitro wskazują, że osilodrostat i jego główny metabolit M34.5 mogą hamować aktywność CYP2E1[1]. Etanol jest jednak metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, a CYP2E1 ma większe znaczenie dopiero przy dużym i przewlekłym spożyciu, dlatego klinicznie istotna zmiana metabolizmu alkoholu jest mało prawdopodobna. Osilodrostat hamuje 11β-hydroksylazę i może prowadzić do niedoboru kortyzolu, a alkohol hamuje glukoneogenezę w wątrobie, co przy niskim kortyzolu sprzyja hipoglikemii i może nasilać osłabienie, zawroty głowy i nudności. Jednoczesne stosowanie osilodrostatu z innymi czynnikami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do jego wydłużenia[1]. Osilodrostat może też powodować hipokaliemię, a nadużywanie alkoholu sprzyja utracie potasu i magnezu oraz zaburzeniom rytmu serca. Przewlekłe picie aktywuje ponadto oś podwzgórze–przysadka–nadnercza i może podwyższać kortyzol, co utrudnia ocenę skuteczności leczenia i ustalanie dawki.

Metabolizm i transportery

  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[2], inhibitor CYP2B6[2], słaby inhibitor CYP2C19[2], słaby inhibitor CYP2D6[2], inhibitor CYP2E1[2], słaby inhibitor CYP3A4[2], inhibitor MATE1[2], inhibitor OAT1[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OCT2[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor CYP1A2[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP3A4[2], substrat CYP2B6[2], substrat CYP2D6[2], substrat CYP3A4[2], substrat UGT2B7[2]

Monitorować

  • objawy niedoczynności kory nadnerczy (osłabienie, nudności, wymioty, niedociśnienie)
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • EKG z oceną odstępu QT u pacjentów z czynnikami ryzyka arytmii
  • glikemia przy objawach hipoglikemii
  • interpretacja kortyzolu w moczu i ślinie u osób pijących przewlekle
  • aktywność aminotransferaz przy regularnym piciu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości jednorazowo (upijanie się)ilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieDuża jednorazowa dawka etanolu zwiększa ryzyko hipoglikemii, wymiotów prowokujących przełom nadnerczowy oraz zaburzeń elektrolitowych sprzyjających arytmii u pacjenta z wydłużonym QT.
Regularne, przewlekłe picieczas leczenia · pacjentryzyko rośniePrzewlekłe picie może podwyższać kortyzol i utrudniać ocenę odpowiedzi na leczenie, sprzyja też hipokaliemii i hipomagnezemii. Należy uwzględnić je przy interpretacji wyników i kontrolować elektrolity.
Okres ustalania i zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholinne zalecenieW okresie zwiększania dawki ryzyko nadmiernego obniżenia kortyzolu jest największe, dlatego w tym czasie warto odradzać alkohol całkowicie i ułatwić wiarygodną ocenę wyników kortyzolu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 306

Połączenie przeciwwskazaneNLPZ – oksykamy (np. meloksykam, piroksykam, lornoksykam)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę.Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwzakrzepowy, nie stosuj na własną rękę leków przeciwbólowych z grupy oksykamów, tylko zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek, na przykład paracetamol.

Leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy oksykamów, takie jak meloksykam, piroksykam i lornoksykam, mogą podrażniać żołądek i osłabiać krzepnięcie krwi. Leki przeciwzakrzepowe, takie jak rywaroksaban, apiksaban i edoksaban, również utrudniają krzepnięcie. Przyjmowane razem znacznie zwiększają ryzyko krwawienia, zwłaszcza z żołądka i jelit. Bezpieczniejszym lekiem na ból jest zwykle paracetamol.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • ból brzucha lub w nadbrzuszu
  • krew w moczu
  • krwawienia z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silne osłabienie, zawroty głowy, bladość
  • nagły silny ból głowy
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu oksykamu i inhibitora czynnika Xa należy w miarę możliwości unikać tego połączenia i wybrać lek przeciwbólowy bez wpływu na hemostazę. Jeśli NLPZ jest niezbędny, należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas i rozważyć osłonę inhibitorem pompy protonowej, szczególnie u osób starszych, z przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową. Piroksykam i meloksykam mają długi okres półtrwania, więc ich działanie utrzymuje się kilka dni po odstawieniu, a lornoksykam działa krócej, co nie zmienia jednak oceny ryzyka w czasie jednoczesnego stosowania. Nie należy łączyć leku przeciwkrzepliwego z kilkoma NLPZ ani dodatkowo z kwasem acetylosalicylowym bez wyraźnych wskazań. U pacjentów z obniżonym eGFR należy sprawdzić dawkę inhibitora czynnika Xa i czynność nerek, ponieważ NLPZ mogą ją pogorszyć.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko krwawień, przede wszystkim z górnego odcinka przewodu pokarmowego, ale także krwawień poważnych w innych lokalizacjach, w tym wewnątrzczaszkowych. Ryzyko rośnie z dawką i czasem stosowania NLPZ, wiekiem pacjenta, przebytym krwawieniem lub chorobą wrzodową oraz pogorszeniem czynności nerek. Możliwe jest także pogorszenie czynności nerek i wtórny wzrost stężenia leku przeciwkrzepliwego.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny i jest wspólna dla wszystkich oksykamów oraz wszystkich inhibitorów czynnika Xa. Oksykamy hamują cyklooksygenazę, w tym COX-1 w płytkach krwi, co osłabia syntezę tromboksanu A2 i agregację płytek. Jednocześnie hamują syntezę prostaglandyn ochraniających błonę śluzową żołądka i dwunastnicy, co sprzyja powstawaniu nadżerek i owrzodzeń. Inhibitory czynnika Xa hamują krzepnięcie osocza, więc każde uszkodzenie błony śluzowej krwawi łatwiej i dłużej. Zaburzenie hemostazy płytkowej i osoczowej sumuje się z uszkodzeniem śluzówki przewodu pokarmowego. Dodatkowo NLPZ mogą pogarszać czynność nerek, co u rywaroksabanu, edoksabanu i w mniejszym stopniu apiksabanu może zwiększać ekspozycję na lek przeciwkrzepliwy. Istotna interakcja farmakokinetyczna na poziomie metabolizmu nie jest spodziewana, ponieważ oksykamy są metabolizowane głównie przez CYP2C9, a inhibitory czynnika Xa przez CYP3A4 i transportowane przez glikoproteinę P. Brak danych dla lornoksykamu wynika z luki w bazie, a nie z odmiennej farmakologii, dlatego lornoksykam należy traktować tak samo jak pozostałe oksykamy.

Monitorować

  • objawy krwawienia z przewodu pokarmowego, takie jak smoliste stolce, krwawe wymioty i bóle w nadbrzuszu
  • stężenie hemoglobiny i morfologia krwi przy dłuższym stosowaniu
  • kreatynina i eGFR, zwłaszcza u osób starszych i z chorobą nerek
  • ciśnienie tętnicze i obrzęki
  • krwawienia z nosa, dziąseł, krwiomocz i łatwe powstawanie siniaków

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 75 latpacjentryzyko rośnieU osób w podeszłym wieku ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego i uszkodzenia nerek przez NLPZ jest wyraźnie większe, dlatego połączenia należy unikać, a przy konieczności stosować osłonę inhibitorem pompy protonowej i kontrolować czynność nerek.
eGFR ≤ 50 ml/min/1,73 m2pacjentryzyko rośniePrzy obniżonej czynności nerek NLPZ mogą ją dodatkowo pogorszyć, co zwiększa ekspozycję na inhibitor czynnika Xa, zwłaszcza edoksaban i rywaroksaban, oraz nasila ryzyko krwawienia. Należy unikać połączenia i zweryfikować dawkę leku przeciwkrzepliwego.
Miejscowo na skórędroga podania · NLPZ – oksykamyryzyko malejePiroksykam stosowany miejscowo na skórę w zalecanej ilości osiąga niewielkie stężenia we krwi, więc ryzyko klinicznie istotnej interakcji jest małe. Należy unikać stosowania na duże powierzchnie i pod opatrunkiem okluzyjnym.
Kilka dniczas leczenia · NLPZ – oksykamyryzyko rośnieRyzyko uszkodzenia śluzówki i krwawienia rośnie wraz z czasem stosowania NLPZ, dlatego przewlekłe stosowanie oksykamu u pacjenta leczonego inhibitorem czynnika Xa nie jest zalecane, a leczenie krótkotrwałe wymaga osłony żołądka i obserwacji.
Przebyte krwawienie z przewodu pokarmowego lub choroba wrzodowakolejność włączenia · pacjentryzyko rośnieU pacjenta z czynną chorobą wrzodową lub przebytym krwawieniem z przewodu pokarmowego oksykamy są przeciwwskazane, a w połączeniu z inhibitorem czynnika Xa ryzyko zagrażającego życiu krwawienia jest szczególnie wysokie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Piroxicam Jelfa 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/piroxicam-jelfa-100053418/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Flamexin 20 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/flamexin-100106570/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Trosicam 7,5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/trosicam-100248033/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Remolexam 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/remolexam-100361031/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Movalis 7,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/movalis-100077548/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mibrex 15 mg/20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/mibrex-100376759/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/rivaroxaban-polpharma-100401316/
  8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xanirva 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xanirva-100410195/
  9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAntytrombina ludzka+ ApiksabanNie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu.Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Przed przyjęciem do szpitala lub zabiegiem powiedz lekarzowi, że przyjmujesz apiksaban, i nie odstawiaj go samodzielnie.

Oba leki zmniejszają krzepliwość krwi, więc przyjmowane razem mogą zwiększać ryzyko krwawienia. Antytrombinę podaje się tylko w szpitalu, najczęściej przy wrodzonym niedoborze tego białka. Zwykle na czas jej podawania lekarz wstrzymuje tabletki przeciwzakrzepowe.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które nie ustępuje
  • krew w moczu lub czarne, smoliste stolce
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy lub osłabienie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy podawać antytrombiny w trakcie aktywnego działania apiksabanu poza sytuacjami zmiany leczenia przeciwzakrzepowego prowadzonymi w szpitalu. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie innych leków przeciwzakrzepowych, dopuszczając wyjątki opisane przy zmianie leczenia przeciwzakrzepowego[1]. Jeśli podanie antytrombiny jest konieczne, na przykład okołozabiegowo u pacjenta z wrodzonym niedoborem antytrombiny, decyzję o wstrzymaniu apiksabanu i czasie jego odstawienia podejmuje lekarz prowadzący, a pacjent wymaga obserwacji klinicznej i laboratoryjnej w kierunku krwawienia.

Skutek kliniczny

Możliwe zwiększenie ryzyka krwawienia, w tym krwawień poważnych, zwłaszcza gdy stężenie antytrombiny zostanie podniesione powyżej zakresu fizjologicznego albo gdy w schemacie pojawia się dodatkowo heparyna.

Mechanizm

Apiksaban bezpośrednio hamuje czynnik Xa niezależnie od antytrombiny, a antytrombina jest fizjologicznym inhibitorem trombiny i czynnika Xa, którego działanie silnie nasila heparyna. Oba leki działają przeciwzakrzepowo, więc ich działanie na układ krzepnięcia może się sumować. ChPL apiksabanu przeciwwskazuje jednoczesne leczenie jakimkolwiek innym lekiem o działaniu przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem specyficznych sytuacji zmiany leczenia przeciwzakrzepowego[1]. ChPL antytrombiny opisuje zwiększone ryzyko krwawień przy łączeniu z terapeutycznymi dawkami heparyny, ale nie wymienia apiksabanu[2].

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi z hemoglobiną
  • aktywność antytrombiny
  • aktywność anty-Xa

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana leczenia przeciwzakrzepowego pod kontrolą lekarzakolejność włączenia · apiksabaninne zalecenieChPL apiksabanu dopuszcza jednoczesne stosowanie innego leku przeciwzakrzepowego w specyficznych sytuacjach zmiany leczenia przeciwzakrzepowego. W takim schemacie połączenie wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego w kierunku krwawienia.
Apiksaban wstrzymany zgodnie z zaleceniem lekarza przed podaniem antytrombinyodstep · pacjentryzyko malejePo wstrzymaniu apiksabanu na odpowiedni czas przed podaniem antytrombiny nakładanie się działania obu leków jest ograniczone, a o czasie przerwy decyduje lekarz na podstawie wskazania i funkcji nerek.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anbinex 500 j.m., proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/anbinex-100108295/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneApiksaban+ EdoksabanApiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie bierz obu leków jednocześnie i od razu zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich masz przyjmować.

Apiksaban i edoksaban działają tak samo – zmniejszają krzepliwość krwi i chronią przed zakrzepami. Przyjmowanie obu naraz bardzo zwiększa ryzyko groźnego krwawienia, także wewnętrznego. Lekarz może zamienić jeden lek na drugi, ale wtedy poprzedni trzeba odstawić.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nowe, duże siniaki bez urazu
  • czerwony lub ciemny mocz
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub treścią podobną do fusów kawy
  • nagły, silny ból głowy, zaburzenia mowy lub widzenia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Apiksabanu nie łączy się z edoksabanem ani z żadnym innym lekiem przeciwzakrzepowym, z wyjątkiem momentu zmiany jednego leku na drugi.[1][2] Należy pozostawić tylko jeden z tych leków. Przy zmianie z apiksabanu na edoksaban odstawia się apiksaban i podaje pierwszą dawkę edoksabanu w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu.[2] Gdy pacjent przyjął oba leki jednocześnie przez pomyłkę, trzeba pilnie ustalić z lekarzem, który lek kontynuować, i obserwować pacjenta pod kątem objawów krwawienia.

Skutek kliniczny

Połączenie znacząco zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego i krwawień śródczaszkowych.[1][2] Nie daje przy tym żadnej dodatkowej korzyści w zapobieganiu zakrzepicy.

Mechanizm

Apiksaban i edoksaban są bezpośrednimi inhibitorami czynnika Xa, więc ich jednoczesne podanie sumuje działanie przeciwzakrzepowe w tym samym punkcie kaskady krzepnięcia. Addytywne hamowanie czynnika Xa obserwowano już po połączeniu apiksabanu z enoksaparyną.[1] Przy dwóch lekach o identycznym mechanizmie należy oczekiwać co najmniej takiego samego efektu.

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[3], substrat BCRP[3], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[3], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]
  • Edoksaban: drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy krwawienia (nos, dziąsła, siniaki, krew w moczu lub stolcu)
  • morfologia krwi z hemoglobiną przy podejrzeniu krwawienia
  • objawy neurologiczne sugerujące krwawienie śródczaszkowe

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana z apiksabanu na edoksabankolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowej zmianie leczenia apiksaban odstawia się, a edoksaban włącza w porze kolejnej planowanej dawki apiksabanu, bez okresu jednoczesnego stosowania.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana 15 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Lixiana. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/lixiana-100349219/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCyklosporyna+ ApiksabanNie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj żadnego z leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą o tym połączeniu.

Cyklosporyna może zwiększać ilość apiksabanu we krwi. Wtedy lek przeciwzakrzepowy działa silniej i rośnie ryzyko krwawień, także groźnych. Tych leków zwykle się nie łączy, dlatego twój lekarz musi wiedzieć, że przyjmujesz oba.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • nietypowe siniaki
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce
  • wymioty z krwią lub przypominające fusy od kawy
  • silny, nagły ból głowy
  • nagłe osłabienie, zawroty głowy lub bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PK – metabolizm, PK – transport, PK – wydalanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cyklosporyny podawanej ogólnoustrojowo z apiksabanem – połączenie jest przeciwwskazane, ponieważ apiksaban jest substratem P-gp, a jego zwiększone stężenie grozi ciężkim krwawieniem.[1][2][3] Gdy pacjent wymaga obu terapii, lekarz powinien wybrać inny lek przeciwzakrzepowy, najczęściej antagonistę witaminy K z regularną kontrolą INR. Jeśli lekarz prowadzący świadomie utrzymuje połączenie, konieczna jest ścisła obserwacja w kierunku krwawień oraz regularna kontrola morfologii i czynności nerek.

Skutek kliniczny

Większe stężenie apiksabanu zwiększa ryzyko krwawień, w tym poważnych i zagrażających życiu. Ryzyko rośnie, gdy cyklosporyna pogarsza czynność nerek.

Mechanizm

Cyklosporyna hamuje CYP3A4 i glikoproteinę P, a apiksaban jest substratem obu tych dróg eliminacji, więc jego stężenie w osoczu może wzrosnąć.[1] Leki hamujące jednocześnie CYP3A4 i P-gp zwiększają ekspozycję na apiksaban – silny inhibitor ketokonazol podwaja jego AUC, a słabsze inhibitory, takie jak diltiazem czy klarytromycyna, zwiększają je około 1,4–1,6-krotnie.[4] Nefrotoksyczne działanie cyklosporyny może dodatkowo ograniczać nerkowe wydalanie apiksabanu.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cyklosporyna – inhibitor BCRP[5], apiksaban – substrat BCRP[6]
  • Cyklosporyna – słaby inhibitor CYP3A4[5], apiksaban – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6]
  • Cyklosporyna – silny inhibitor P-gp[5], apiksaban – substrat P-gp[6]
  • Cyklosporyna: inhibitor BCRP[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], silny inhibitor P-gp[5], wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat P-gp[7]
  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[6], substrat BCRP[6], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[6], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[6], substrat P-gp[6]

Monitorować

  • objawy krwawienia
  • morfologia krwi (hemoglobina)
  • kreatynina i eGFR
  • stężenie cyklosporyny u biorców przeszczepu

Bezpieczniejsze alternatywy

acenokumarolwarfaryna

Kiedy ocena się zmienia

Miejscowa do oka (krople, emulsja)droga podania · cyklosporynainterakcja nie dotyczyCyklosporyna podawana do oka osiąga znikome stężenia ogólnoustrojowe, więc nie hamuje eliminacji apiksabanu w stopniu istotnym klinicznie.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Equoral 25 mg, kapsułki elastyczne. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/equoral-100108935/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Cyclaid 25 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/cyclaid-100228792/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sandimmun Neoral. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 11.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sandimmun-neoral-100059898/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ OsilodrostatNie łącz cytalopramu z osilodrostatem.Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek przeciwdepresyjny – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj tych leków razem i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który zmieni ci lek przeciwdepresyjny – nie odstawiaj żadnego z nich samodzielnie.

Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a przyjmowane razem znacznie zwiększają to ryzyko. Lek na chorobę nadnerczy może też podnosić stężenie leku przeciwdepresyjnego we krwi i obniżać poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce. Tych leków nie łączy się ze sobą.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • osłabienie i skurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz cytalopramu z osilodrostatem. U pacjenta, który zaczyna leczenie osilodrostatem, zamień cytalopram na lek przeciwdepresyjny o małym wpływie na odstęp QT, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Przy zmianie leczenia zachowaj okres wypłukania leku wydłużającego QT.[1] Jeśli w wyjątkowej sytuacji leki muszą być podawane jednocześnie, wykonaj EKG przed włączeniem i po każdej zmianie dawki oraz wyrównaj stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko istotnego wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, który może prowadzić do omdlenia lub nagłego zgonu sercowego. Ryzyko jest największe przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii, chorobie serca oraz przy dużej dawce cytalopramu.

Mechanizm

Oba leki wydłużają odstęp QT, więc ich działanie na repolaryzację komór się sumuje. Cytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, ponieważ nie można wykluczyć addytywnego wpływu na QT.[2][3][4] Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do jego wydłużenia, zwłaszcza u osób z zaburzeniami rytmu serca.[1] Osilodrostat jest łagodnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 (AUC omeprazolu wzrasta 1,9-krotnie) oraz łagodnym inhibitorem CYP3A4 (AUC midazolamu wzrasta 1,5-krotnie).[1] Ponieważ cytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, można się spodziewać wzrostu jego stężenia, a tym samym silniejszego, zależnego od stężenia wydłużenia QT. Osilodrostat może też powodować hipokaliemię w wyniku gromadzenia się prekursorów mineralokortykosteroidów, a hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii podczas leczenia cytalopramem.[2]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], osilodrostat – substrat CYP2D6[6]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[6], cytalopram – substrat CYP2C19[5]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
  • Osilodrostat – induktor CYP3A4[6], cytalopram – substrat CYP3A4[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP2E1[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OAT1[6], inhibitor OAT3[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor UGT1A1[6], induktor CYP1A2[6], induktor CYP2B6[6], induktor CYP3A4[6], substrat CYP2B6[6], substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat UGT2B7[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaparoksetyna

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana leczenia z cytalopramu na osilodrostat lub odwrotnieodstep · osilodrostatinne zaleceniePrzy zamianie leków wpływających na QT należy rozważyć okres wypłukania poprzedniego leku przed włączeniem osilodrostatu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ OsilodrostatNie łącz escytalopramu z osilodrostatem.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił leczenie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z tych leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, aby zmienił leczenie.

Escytalopramu nie należy przyjmować razem z osilodrostatem. Oba leki mogą zaburzać pracę serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Osilodrostat może też zwiększać ilość escytalopramu w organizmie i obniżać poziom potasu, co dodatkowo obciąża serce.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
  • osłabienie i skurcze mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz escytalopramu z osilodrostatem. Escytalopramu nie stosuje się jednocześnie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3] U pacjenta wymagającego osilodrostatu lekarz powinien zamienić escytalopram na lek przeciwdepresyjny bez przeciwwskazania do łączenia z lekami wydłużającymi QT. Przy zmianie leczenia z innego leku wpływającego na odstęp QT na osilodrostat należy rozważyć okres wypłukania[4] Przed włączeniem osilodrostatu należy wyrównać stężenie potasu i magnezu oraz wykonać EKG.

Skutek kliniczny

Połączenie zwiększa ryzyko wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes, które mogą objawiać się omdleniem lub prowadzić do nagłego zatrzymania krążenia. Ryzyko rośnie przy hipokaliemii i hipomagnezemii, a jednoczesne stosowanie leków wywołujących te zaburzenia z escytalopramem zwiększa ryzyko złośliwych arytmii[1] Hipokaliemia jest częstym działaniem niepożądanym osilodrostatu, co dodatkowo zwiększa zagrożenie u pacjentów z zespołem Cushinga.

Mechanizm

Escytalopram i osilodrostat wydłużają odstęp QT, więc ich wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego może się sumować. Escytalopramu nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1] Osilodrostat podany z innymi lekami wpływającymi na odstęp QT może prowadzić do wydłużenia QT u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca[4] Dodatkowo osilodrostat jest łagodnym lub umiarkowanym inhibitorem CYP2C19 oraz łagodnym inhibitorem CYP3A4/5 i CYP2D6, a przy jednoczesnym podaniu AUC omeprazolu, substratu CYP2C19, wzrosło 1,9-krotnie[4] Escytalopram jest metabolizowany głównie przez CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4 i CYP2D6, dlatego przy inhibitorach CYP2C19 należy zachować ostrożność[1] Wzrost stężenia escytalopramu może dodatkowo nasilać jego zależny od dawki wpływ na odstęp QT.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], osilodrostat – substrat CYP2D6[6]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2C19[6], escytalopram – wrażliwy substrat CYP2C19[7]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Osilodrostat – słaby inhibitor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Osilodrostat – induktor CYP3A4[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Osilodrostat: umiarkowany inhibitor CYP1A2[6], inhibitor CYP2B6[6], słaby inhibitor CYP2C19[6], słaby inhibitor CYP2D6[6], inhibitor CYP2E1[6], słaby inhibitor CYP3A4[6], inhibitor MATE1[6], inhibitor OAT1[6], inhibitor OAT3[6], inhibitor OATP1B1[6], inhibitor OCT2[6], inhibitor UGT1A1[6], induktor CYP1A2[6], induktor CYP2B6[6], induktor CYP3A4[6], substrat CYP2B6[6], substrat CYP2D6[6], substrat CYP3A4[6], substrat UGT2B7[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem osilodrostatu i po każdej zmianie leczenia
  • stężenie potasu w surowicy
  • stężenie magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca (kołatanie, zawroty głowy, omdlenia)

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinametyrapon

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana z innego leku wydłużającego QT na osilodrostatkolejność włączenia · osilodrostatinne zaleceniePrzy zmianie leczenia z innego leku wpływającego na odstęp QT na osilodrostat należy rozważyć okres wypłukania poprzedniego leku Dotyczy to także zastępowania escytalopramu innym lekiem przeciwdepresyjnym przed włączeniem osilodrostatu.
wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych ryzyko wydłużenia QT i zaburzeń elektrolitowych jest większe, dlatego konieczność uniknięcia tego połączenia jest szczególnie istotna.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Isturisa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/isturisa-100429970/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneFondaparynuks+ ApiksabanNie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie.Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz zastrzyków z fondaparynuksem z tabletkami apiksabanu i zapytaj lekarza lub farmaceutę, kiedy dokładnie przejść z jednego leku na drugi.

Fondaparynuks (zastrzyk) i apiksaban (tabletka) to dwa leki rozrzedzające krew. Razem działają za mocno i mogą wywołać groźne krwawienie. Nie wolno ich stosować jednocześnie. Lekarz może jedynie zamienić jeden lek na drugi – wtedy kończysz zastrzyki i zaczynasz tabletki w ustalonym dniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • czerwony lub ciemny mocz
  • czarne, smoliste stolce lub wymioty z krwią
  • duże siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • silny ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub mowy
  • nagłe osłabienie i bladość
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie stosuj fondaparynuksu i apiksabanu jednocześnie[1][2][3]. Wyjątkiem jest zamiana jednego leku na drugi – wtedy leki nie nakładają się, a nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego. Jeśli na recepcie lub w karcie pacjenta widnieją oba leki naraz, ustal z lekarzem, który z nich ma być kontynuowany, i upewnij się, że pacjent rozumie, kiedy przyjąć ostatnią dawkę poprzedniego leku.

Skutek kliniczny

Znacznie większe ryzyko krwawień, w tym poważnych – z przewodu pokarmowego, śródczaszkowych i zagrażających życiu. Połączenie jest przeciwwskazane z wyjątkiem sytuacji zmiany jednego leku przeciwzakrzepowego na drugi[1][2][3].

Mechanizm

Fondaparynuks i apiksaban hamują czynnik krzepnięcia Xa – fondaparynuks pośrednio przez antytrombinę, apiksaban bezpośrednio. Ich działanie przeciwzakrzepowe sumuje się. Po jednoczesnym podaniu apiksabanu i enoksaparyny, innego leku działającego przez antytrombinę, obserwowano addytywne hamowanie czynnika Xa[1]. Fondaparynuks nie wpływa na farmakokinetykę innych badanych leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, więc interakcja ma charakter farmakodynamiczny[4].

Metabolizm i transportery

  • Apiksaban: słaby inhibitor CYP2C19[5], substrat BCRP[5], drugorzędny szlak substrat CYP1A2[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C8[5], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[5], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[5], substrat P-gp[5]

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwiomocz, smoliste stolce, krwawienie z dziąseł i nosa, siniaki)
  • stężenie hemoglobiny i morfologia krwi
  • czynność nerek (klirens kreatyniny) przy zmianie leczenia

Kiedy ocena się zmienia

Zmiana leczenia z jednego leku na drugikolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy zamianie fondaparynuksu na apiksaban lub odwrotnie leki stosuje się kolejno, bez nakładania dawek. Nowy lek włącza się w miejsce kolejnej planowej dawki poprzedniego.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/eliquis-100245589/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Accord 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-accord-100440204/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Apixaban Aurovitas 2,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/apixaban-aurovitas-100421690/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Arixtra 1,5 mg/0,3 ml, roztwór do wstrzykiwań. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/arixtra-100125744/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Eliquis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/eliquis-100245589/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHeparyny (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna)+ Inhibitory czynnika Xa (np. rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) klasaNie należy jednocześnie stosować heparyny i inhibitora czynnika Xa, poza krótkim okresem zmiany jednego leku na drugi.Nie stosuj jednocześnie heparyny w zastrzykach i leku przeciwzakrzepowego w tabletkach, chyba że lekarz wyraźnie zalecił zamianę jednego na drugi, a jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich przyjmować.szybki (godziny)rozległe badania

Połączenie przeciwwskazane

Nie stosuj jednocześnie heparyny w zastrzykach i leku przeciwzakrzepowego w tabletkach, chyba że lekarz wyraźnie zalecił zamianę jednego na drugi, a jeśli masz oba leki, zapytaj lekarza lub farmaceutę, który z nich przyjmować.

Heparyny w zastrzykach (np. enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna) i leki przeciwzakrzepowe w tabletkach, takie jak rywaroksaban, apiksaban czy edoksaban, działają w podobny sposób i rozrzedzają krew. Przyjmowane razem bardzo zwiększają ryzyko groźnego krwawienia, a nie chronią lepiej przed zakrzepami. Dlatego zwykle stosuje się tylko jeden z tych leków, a przy zamianie jednego na drugi nowy lek zaczyna się w porze, w której przypadałaby dawka poprzedniego.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • duże lub liczne siniaki bez wyraźnej przyczyny
  • krwawienie z nosa lub dziąseł, które trudno zatrzymać
  • różowy, czerwony lub brązowy mocz
  • czarne, smoliste stolce albo krew w stolcu
  • wymioty z krwią lub treścią przypominającą fusy od kawy
  • silny ból głowy, zaburzenia widzenia lub mowy, osłabienie kończyn
  • drętwienie lub osłabienie nóg po znieczuleniu w kręgosłup
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
rozległe badania

Postępowanie

Nie należy jednocześnie stosować heparyny i inhibitora czynnika Xa, poza krótkim okresem zmiany jednego leku na drugi. Przy przejściu z enoksaparyny, nadroparyny, dalteparyny lub bemiparyny na rywaroksaban, apiksaban lub edoksaban pierwszą dawkę doustnego leku podaje się w porze planowanej kolejnej dawki heparyny, bez nakładania się obu leków. Przy przejściu w odwrotnym kierunku heparynę podaje się w porze, w której przypadałaby kolejna dawka inhibitora czynnika Xa. Przy każdym zleceniu heparyny pacjentowi przyjmującemu doustny lek przeciwkrzepliwy należy ustalić, czy doustny lek został odstawiony i kiedy przyjęto ostatnią dawkę. Dotyczy to zwłaszcza przyjęcia do szpitala, okresu okołozabiegowego i wypisu. U chorych z upośledzoną czynnością nerek należy uwzględnić wydłużone działanie obu leków. Przed znieczuleniem przewodowym i przed usunięciem cewnika zewnątrzoponowego trzeba zachować odstępy czasowe przewidziane dla każdego leku. Antytrombinę ludzką i sulodeksyd można łączyć z inhibitorem czynnika Xa tylko przy wyraźnym wskazaniu i z obserwacją w kierunku krwawień.

Skutek kliniczny

Jednoczesne stosowanie heparyny drobnocząsteczkowej i inhibitora czynnika Xa wyraźnie zwiększa ryzyko krwawień, w tym ciężkich krwawień z przewodu pokarmowego, wewnątrzczaszkowych i krwiaków w miejscu wkłucia. Przy znieczuleniu podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym wzrasta ryzyko krwiaka kanału kręgowego z trwałym porażeniem. Połączenie nie daje dodatkowej korzyści przeciwzakrzepowej. Charakterystyki produktów leczniczych rywaroksabanu, apiksabanu i edoksabanu wymieniają jednoczesne leczenie innym lekiem przeciwkrzepliwym, w tym heparynami drobnocząsteczkowymi, jako przeciwwskazanie. Wyjątkiem jest okres zmiany jednego leku na drugi. Interakcja dotyczy wszystkich heparyn drobnocząsteczkowych i wszystkich inhibitorów czynnika Xa. Odmiennie zachowują się antytrombina ludzka i sulodeksyd.

Mechanizm

Heparyny drobnocząsteczkowe (enoksaparyna, nadroparyna, dalteparyna, bemiparyna) hamują czynnik Xa i w mniejszym stopniu trombinę za pośrednictwem antytrombiny. Inhibitory czynnika Xa (rywaroksaban, apiksaban, edoksaban) blokują czynnik Xa bezpośrednio. Oba mechanizmy działają w tym samym miejscu kaskady krzepnięcia, więc ich działanie przeciwkrzepliwe sumuje się[1]. Nie występuje istotna interakcja farmakokinetyczna[1]. Zarówno heparyny drobnocząsteczkowe, jak i inhibitory czynnika Xa są w części wydalane przez nerki, dlatego przy niewydolności nerek oba leki mogą się kumulować, co dodatkowo nasila efekt.

Monitorować

  • objawy krwawienia (krwiaki, krwawienie z dziąseł i nosa, krwiomocz, smoliste stolce)
  • morfologia krwi z oceną hemoglobiny i płytek krwi
  • czynność nerek (kreatynina, eGFR)
  • objawy neurologiczne po znieczuleniu przewodowym lub nakłuciu lędźwiowym
  • zgodność schematu przy zmianie leku – brak podwójnego dawkowania

Kiedy ocena się zmienia

Zamiana heparyny na inhibitor czynnika Xa lub odwrotniekolejność włączenia · pacjentinne zaleceniePrzy planowej zamianie leków dopuszczalne jest następstwo leków bez nakładania dawek. Doustny inhibitor czynnika Xa rozpoczyna się w porze planowanej kolejnej dawki heparyny drobnocząsteczkowej, a heparynę w porze planowanej kolejnej dawki inhibitora czynnika Xa.
eGFR ≤ 30pacjentryzyko rośniePrzy ciężkim upośledzeniu czynności nerek heparyny drobnocząsteczkowe i inhibitory czynnika Xa kumulują się, co wydłuża ich działanie i zwiększa ryzyko krwawienia, także przy zbyt wczesnym przejściu z jednego leku na drugi.
wiek ≥ 75pacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują upośledzenie czynności nerek, mała masa ciała i inne leki zwiększające ryzyko krwawienia, co nasila skutki ewentualnego nałożenia się obu leków.
Dawka leczniczadawka · heparynyryzyko rośnieNałożenie się leczniczej dawki heparyny drobnocząsteczkowej z inhibitorem czynnika Xa niesie wyraźnie większe ryzyko ciężkiego krwawienia niż nałożenie się dawki profilaktycznej, choć żadne połączenie nie jest bezpieczne.

Źródła

  1. Kubitza D, Becka M, Schwers S, Voith B. Investigation of Pharmacodynamic and Pharmacokinetic Interactions Between Rivaroxaban and Enoxaparin in Healthy Male Subjects. Clin Pharmacol Drug Dev. 2013;2(3):270-7. doi: 10.1002/cpdd.26. PMID: 27121789.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
  • Korzystna interakcjaPołączenie celowe

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.