Przejdź do treści
Poradniki Historia Szukaj

Interakcje / Asenapina / Asenapina i zonisamid

Asenapina i zonisamid

Jaki opis pokazać?

Niekorzystna interakcja

Połączenie można stosować, ale wymaga ono obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernego działania na OUN.

Możesz przyjmować oba leki, ale nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na to połączenie.

Niekorzystna interakcjaAsenapina+ ZonisamidPołączenie można stosować, ale wymaga ono obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernego działania na OUN.Możesz przyjmować oba leki, ale nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na to połączenie.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Możesz przyjmować oba leki, ale nie pij alkoholu, wstawaj powoli i nie prowadź samochodu, dopóki nie sprawdzisz, jak reagujesz na to połączenie.

Oba leki działają na mózg i każdy z nich może powodować senność oraz zawroty głowy. Przyjmowane razem mogą nasilać te objawy, zwłaszcza w pierwszych dniach leczenia albo po zwiększeniu dawki. Asenapina może też obniżać ciśnienie przy szybkim wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadku.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność w ciągu dnia
  • zawroty głowy lub uczucie zamroczenia
  • omdlenie lub ciemno przed oczami przy wstawaniu
  • chwiejny chód lub upadek
  • wyraźne spowolnienie myślenia lub trudności z koncentracją
ChPL
ostrożność
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie można stosować, ale wymaga ono obserwacji pacjenta pod kątem nadmiernego działania na OUN. Należy zachować ostrożność przy łączeniu asenapiny z innymi lekami działającymi na OUN i pouczyć pacjenta, aby unikał alkoholu[1]. Dawki warto zwiększać stopniowo i oceniać senność oraz tolerancję pionizacji po każdej zmianie. U pacjentów ze znaczną sennością lub zawrotami głowy należy rozważyć modyfikację dawkowania we współpracy z lekarzem prowadzącym.

Skutek kliniczny

Możliwe nasilenie senności, zawrotów głowy, zaburzeń koncentracji i spowolnienia reakcji, a także spadki ciśnienia przy pionizacji i upadki. Ryzyko jest największe na początku leczenia skojarzonego i po zwiększeniu dawki któregokolwiek leku. Nie należy oczekiwać zmian stężeń żadnego z leków.

Mechanizm

Asenapina i zonisamid działają ośrodkowo, więc ich hamujący wpływ na OUN może się sumować i nasilać senność, zawroty głowy oraz spowolnienie psychoruchowe. Asenapinę łączy się z ostrożnością z innymi lekami działającymi na OUN[1]. Asenapina blokuje receptory adrenergiczne α1 i może wywoływać niedociśnienie ortostatyczne[1], co w połączeniu z zawrotami głowy po zonisamidzie zwiększa ryzyko upadków. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna. Zonisamid nie wpływa w istotnym stopniu na izoenzymy cytochromu P450[2], a asenapina jest metabolizowana głównie przez UGT1A4 i CYP1A2[1].

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]
  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[4], substrat CYP3A4[4]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • upadki, zwłaszcza u osób starszych
  • zdolność do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sumowanie sedacji, zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego istotnie zwiększa ryzyko upadków i złamań. Wskazana częstsza ocena ciśnienia w pozycji stojącej i ostrożne zwiększanie dawek.
Włączenie drugiego leku lub zwiększenie dawkikolejność włączenia · pacjentinne zalecenieDziałanie hamujące na OUN jest najsilniej odczuwalne w pierwszych dniach po dołączeniu drugiego leku lub po zwiększeniu dawki. W tym okresie należy szczególnie ocenić senność i tolerancję pionizacji.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Alkohol przy tych lekach

Niekorzystna interakcjaAsenapinaa alkoholPacjent przyjmujący asenapinę powinien unikać alkoholu przez cały okres leczenia.Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia tym lekiem, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, porozmawiaj o tym z lekarzem.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Nie pij alkoholu przez cały czas leczenia tym lekiem, a jeśli trudno ci z niego zrezygnować, porozmawiaj o tym z lekarzem.

Ten lek działa na mózg i może powodować senność oraz zawroty głowy, a alkohol nasila te objawy. Razem mogą też obniżać ciśnienie krwi, przez co łatwiej o omdlenie lub upadek przy wstawaniu. Alkohol może również pogorszyć samopoczucie psychiczne i utrudnić leczenie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy lub omdlenie przy wstawaniu
  • chwiejny chód lub upadek
  • splątanie lub spowolniona mowa
  • pogorszenie nastroju lub nasilenie objawów choroby
ChPL
niezalecane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Pacjent przyjmujący asenapinę powinien unikać alkoholu przez cały okres leczenia.[1] Jeśli pacjent mimo to pije, należy ograniczyć ilość do minimum, ostrzec przed prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn oraz przed gwałtownym wstawaniem. Przy regularnym lub nadmiernym spożyciu alkoholu warto poinformować lekarza prowadzącego, który oceni sens terapii i potrzebę wsparcia w ograniczeniu picia.

Skutek kliniczny

Można oczekiwać nasilenia senności, zawrotów głowy, spowolnienia psychoruchowego i zaburzeń koordynacji. Rośnie ryzyko spadku ciśnienia przy wstawaniu, omdleń i upadków. Alkohol może też pogarszać przebieg choroby podstawowej, czyli schizofrenii lub epizodów maniakalnych, oraz utrudniać przestrzeganie zaleceń terapeutycznych.

Mechanizm

Interakcja ma charakter farmakodynamiczny. Asenapina działa głównie na ośrodkowy układ nerwowy i nakłada się na hamujące działanie alkoholu na mózg. ChPL asenapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi substancjami działającymi na OUN i nakazuje pouczyć pacjenta, aby podczas leczenia unikał spożywania alkoholu.[1] Asenapina blokuje receptory adrenergiczne α1, przez co może powodować niedociśnienie ortostatyczne.[1] Alkohol rozszerza naczynia krwionośne, więc oba czynniki mogą sumować się w spadku ciśnienia. Interakcja farmakokinetyczna z udziałem UGT1A4 lub CYP1A2 nie ma znaczenia klinicznego przy okazjonalnym spożyciu alkoholu.

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[2], substrat CYP1A2[2], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[2], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • nasilenie senności i sedacji
  • zawroty głowy i ciśnienie tętnicze przy zmianie pozycji ciała
  • upadki i urazy, zwłaszcza u osób starszych
  • stan psychiczny i przestrzeganie zaleceń terapeutycznych
  • wzorzec spożycia alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych sedacja i niedociśnienie ortostatyczne częściej prowadzą do upadków i złamań, dlatego zakaz picia alkoholu należy egzekwować szczególnie stanowczo.
Duża ilość lub picie upijająceilość alkoholu · pacjentryzyko rośnieWiększe ilości alkoholu nasilają depresję OUN i spadek ciśnienia, a nadużywanie alkoholu pogarsza kontrolę objawów psychotycznych i maniakalnych. Wymaga to kontaktu z lekarzem prowadzącym.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Niekorzystna interakcjaZonisamida alkoholZaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się.Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.szybki (godziny)teoretyczne

Niekorzystna interakcja

Najlepiej nie pij alkoholu w trakcie leczenia, a jeśli wypijesz niewielką ilość, nie prowadź pojazdów i zapytaj farmaceutę lub lekarza o bezpieczne granice.

Lek i alkohol mogą razem nasilać senność, zawroty głowy i problemy z równowagą. Większa ilość alkoholu może też sprzyjać napadom padaczkowym, nawet jeśli regularnie przyjmujesz lek. Ryzyko jest największe na początku leczenia i po zwiększeniu dawki.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • silna senność
  • zawroty głowy
  • chwiejny chód lub problemy z równowagą
  • trudności z koncentracją lub mową
  • częstsze napady padaczkowe
ChPL
brak wzmianki
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Zaleca się unikanie alkoholu w trakcie leczenia zonisamidem, a jeśli pacjent nie zamierza całkowicie zrezygnować z picia, należy ograniczyć spożycie do sporadycznych małych ilości i bezwzględnie unikać upijania się. Szczególną ostrożność trzeba zachować na początku leczenia i po każdym zwiększeniu dawki, kiedy działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najsilniejsze. Pacjent pijący alkohol nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn.

Skutek kliniczny

Należy spodziewać się nasilenia senności, zawrotów głowy, zaburzeń równowagi i koncentracji, co zwiększa ryzyko upadków, urazów i wypadków komunikacyjnych. Przy piciu dużych ilości alkoholu oraz w okresie odstawienia alkoholu rośnie ryzyko napadów padaczkowych mimo leczenia.

Mechanizm

Alkohol nasila hamujące działanie zonisamidu na ośrodkowy układ nerwowy, ponieważ oba związki mogą powodować senność, zawroty głowy, zaburzenia koordynacji i spowolnienie psychoruchowe, więc ich działania się sumują. Jednocześnie nadużywanie alkoholu, a zwłaszcza jego nagłe odstawienie po okresie intensywnego picia, obniża próg drgawkowy i może osłabiać kontrolę napadów padaczkowych. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ zonisamid jest częściowo metabolizowany przez CYP3A4 i nie hamuje istotnie izoenzymów cytochromu P-450, w tym CYP2E1[1]. ChPL zonisamidu nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani wśród interakcji, i zapis ten jest jednakowy dla obu ocenianych produktów[1].

Metabolizm i transportery

  • Zonisamid: słaby inhibitor P-gp[2], substrat CYP3A4[2]

Monitorować

  • senność i nadmierne uspokojenie
  • zawroty głowy i zaburzenia równowagi
  • zaburzenia koncentracji i pamięci
  • częstość napadów padaczkowych
  • ilość spożywanego alkoholu

Kiedy ocena się zmienia

Duże ilości lub upijanie sięilość alkoholu · pacjentryzyko rośniePicie dużych ilości alkoholu oraz odstawienie alkoholu po okresie intensywnego picia znacząco obniża próg drgawkowy i nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego, co zwiększa ryzyko napadów i urazów.
Okres rozpoczynania leczenia i zwiększania dawkiczas leczenia · alkoholryzyko rośnieNa początku leczenia i po zwiększeniu dawki zonisamidu działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego są najbardziej nasilone, dlatego w tym okresie należy zalecać całkowitą rezygnację z alkoholu.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran 25 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zonegran-100312937/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zonegran. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zonegran-100312937/

Pełny opis tej pary

Inne interakcje tych leków 507

Połączenie przeciwwskazaneAmantadyna+ AsenapinaNie łącz amantadyny z asenapiną.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby ustalić bezpieczne leczenie.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, aby ustalić bezpieczne leczenie.

Tych dwóch leków nie należy przyjmować razem. Oba mogą wpływać na rytm serca, a razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też wzajemnie osłabiać swoje działanie i nasilać splątanie lub senność.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy, omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • splątanie, widzenie lub słyszenie rzeczy, których nie ma
  • nasilenie drżenia, sztywności lub spowolnienia ruchów
  • silna senność
  • wysoka gorączka ze sztywnością mięśni
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PD – antagonizm
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz amantadyny z asenapiną.[1] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego, wybierz lek o minimalnym wpływie na odstęp QT i słabym działaniu antydopaminergicznym albo rozważ odstawienie amantadyny z równoczesną oceną leczenia przeciwparkinsonowskiego. Amantadyny nie odstawia się nagle, lecz stopniowo, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i reakcji podobnych do złośliwego zespołu neuroleptycznego. Jeśli lekarz mimo to utrzymuje oba leki, konieczne jest EKG z oceną QTc przed i w trakcie leczenia oraz kontrola potasu i magnezu.[1]

Skutek kliniczny

Ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym torsade de pointes.[1] Możliwe osłabienie działania amantadyny w chorobie Parkinsona i nasilenie objawów pozapiramidowych, a także osłabienie przeciwpsychotycznego działania asenapiny przez dopaminergiczne działanie amantadyny. Możliwe nasilenie działań ośrodkowych, takich jak splątanie, omamy i senność.

Mechanizm

Amantadyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi o takim działaniu.[1] Asenapina jako lek przeciwpsychotyczny może wydłużać odstęp QT, więc oba leki sumują ryzyko zaburzeń repolaryzacji komór. Asenapina może też działać antagonistycznie wobec leków nasilających przekaźnictwo dopaminergiczne, do których należy amantadyna.[2] Oba leki działają ośrodkowo, co sumuje ryzyko splątania, senności i zaburzeń psychicznych.[2]

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i po zmianie dawki
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość akcji serca i objawy zaburzeń rytmu (kołatanie serca, omdlenia)
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • stan psychiczny (splątanie, omamy, nasilenie psychozy)
  • objawy pozapiramidowe i kontrola objawów choroby Parkinsona

Bezpieczniejsze alternatywy

arypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Amantix 100 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/amantix-100218629/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAsenapina+ ApomorfinaNie włączaj apomorfiny u pacjenta leczonego asenapiną, ponieważ apomorfina jest przeciwwskazana w chorobach psychicznych.Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków razem z drugim i nie odstawiaj leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj przyjmować żadnego z tych leków razem z drugim i nie odstawiaj leków na własną rękę, tylko jak najszybciej porozmawiaj z lekarzem lub farmaceutą.

Tych dwóch leków nie stosuje się razem. Działają na ten sam układ w mózgu w przeciwnych kierunkach, więc mogą nawzajem osłabiać swoje działanie – objawy choroby Parkinsona albo objawy choroby psychicznej mogą się nasilić. Oba leki obniżają też ciśnienie krwi, co może powodować zawroty głowy i omdlenia, zwłaszcza przy wstawaniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • zawroty głowy lub ciemność przed oczami przy wstawaniu
  • omdlenie lub upadek
  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • nasilenie sztywności, spowolnienia lub drżenia
  • powrót niepokoju, urojeń, omamów lub nastroju „na haju”
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – antagonizm, PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie włączaj apomorfiny u pacjenta leczonego asenapiną, ponieważ apomorfina jest przeciwwskazana w chorobach psychicznych[1]. Jeśli pacjent z chorobą Parkinsona wymaga leku przeciwpsychotycznego, rozważ lek o małym wpływie na objawy ruchowe, np. klozapinę, którą można stosować w łagodzeniu powikłań neuropsychicznych u chorych leczonych apomorfiną[1]. Jeśli lekarz prowadzący mimo to uzna skojarzenie asenapiny z agonistą dopaminy za konieczne, stosuje się najmniejszą skuteczną dawkę każdego leku[2] oraz kontroluje ciśnienie w pozycji stojącej, zapis EKG i nasilenie objawów ruchowych i psychotycznych.

Skutek kliniczny

Apomorfiny nie stosuje się u pacjentów z chorobami psychicznymi[1], a asenapina jest lekiem stosowanym właśnie w chorobie psychicznej, więc u pacjenta leczonego asenapiną apomorfina jest przeciwwskazana. Przy jednoczesnym stosowaniu można oczekiwać nasilenia objawów choroby Parkinsona i stanów „off” oraz osłabienia działania przeciwpsychotycznego. Dodatkowo rośnie ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zawrotów głowy, omdleń i upadków oraz addycji wpływu na odstęp QT.

Mechanizm

Asenapina blokuje receptory dopaminowe, a apomorfina je pobudza, więc oba leki znoszą wzajemnie swoje działanie. Asenapina może osłabiać działanie lewodopy i agonistów dopaminy[2]. Neuroleptyki mogą działać antagonistycznie wobec apomorfiny[1]. Oba leki obniżają ciśnienie tętnicze – asenapina przez blokadę receptorów adrenergicznych α1 może wywoływać niedociśnienie ortostatyczne[2], a apomorfina nasila działanie leków przeciwnadciśnieniowych[1]. Apomorfiny unika się z lekami wydłużającymi odstęp QT[1], a asenapina może w niewielkim stopniu wydłużać ten odstęp.

Metabolizm i transportery

  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[3], substrat CYP1A2[3], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[3], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[3]

Monitorować

  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • EKG z oceną odstępu QTc
  • nasilenie objawów choroby Parkinsona i okresów „off”
  • nawrót lub nasilenie objawów psychotycznych i maniakalnych
  • zawroty głowy, omdlenia i upadki

Bezpieczniejsze alternatywy

klozapinakwetiapina

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Dacepton 10 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań we wkładzie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 10.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/dacepton-100329932/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 20.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneAsenapina+ LefamulinaPołączenie jest przeciwwskazane – zamiast lefamuliny wybierz antybiotyk niewydłużający odstępu QT.Nie zaczynaj tego antybiotyku i od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby dobrać inny lek, a leku przeciwpsychotycznego nie odstawiaj samodzielnie.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie zaczynaj tego antybiotyku i od razu skontaktuj się z lekarzem lub farmaceutą, żeby dobrać inny lek, a leku przeciwpsychotycznego nie odstawiaj samodzielnie.

Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Oba mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Lekarz może zamiast tego antybiotyku przepisać inny, bezpieczny dla ciebie.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy
  • omdlenie lub uczucie bliskiego omdlenia
  • duszność lub ból w klatce piersiowej
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Połączenie jest przeciwwskazane – zamiast lefamuliny wybierz antybiotyk niewydłużający odstępu QT[1]. Jeśli lefamulina jest jedyną możliwą opcją, decyzję o czasowym odstawieniu asenapiny podejmuje lekarz prowadzący leczenie psychiatryczne, z uwzględnieniem ryzyka nawrotu choroby.

Skutek kliniczny

Zwiększone ryzyko wydłużenia odstępu QT i komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego.

Mechanizm

Oba leki mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór sumuje się. Lefamuliny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT ani z wydłużającymi QT substratami CYP3A, w tym z lekami przeciwpsychotycznymi[1]. Lefamulina jest umiarkowanym inhibitorem CYP3A[1], ale asenapina jest metabolizowana głównie przez UGT1A4 i CYP1A2[2], więc składowa farmakokinetyczna ma prawdopodobnie małe znaczenie.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Lefamulina – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[4], substrat CYP1A2[4], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[4], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[4]
  • Lefamulina: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor MATE1[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[3], substrat P-gp[3]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc, jeśli do jednoczesnego podania doszło
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • objawy zaburzeń rytmu serca: kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

amoksycylinaamoksycylina z kwasem klawulanowymdoksycyklinacefuroksym

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta 600 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Xenleta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/xenleta-100440180/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneCytalopram+ AsenapinaNależy unikać jednoczesnego stosowania cytalopramu i asenapiny, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który może zamienić jeden z nich na bezpieczniejszy.nieznanyteoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie łącz tych leków na własną rękę i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który może zamienić jeden z nich na bezpieczniejszy.

Cytalopram i asenapina mogą wpływać na pracę serca w podobny sposób. Przyjmowane razem mogą zwiększyć ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Oba leki mogą też nasilać senność i zawroty głowy.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zasłabnięcie albo utrata przytomności
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • nadmierna senność
  • nietypowe siniaki lub krwawienia
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
nieznany
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Należy unikać jednoczesnego stosowania cytalopramu i asenapiny, ponieważ ChPL cytalopramu przeciwwskazuje łączenie go z lekami wydłużającymi odstęp QT[1]. Lekarz powinien zamienić jeden z leków na substancję o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący mimo to utrzymuje połączenie, potrzebne są kontrola EKG oraz stężenia potasu i magnezu, bo hipokaliemia i hipomagnezemia zwiększają ryzyko złośliwych arytmii[2].

Skutek kliniczny

Głównym zagrożeniem jest addycyjne wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes. Dodatkowo możliwe jest nasilenie sedacji i zawrotów głowy oraz zwiększone ryzyko krwawień. Nie przeprowadzono badań nad jednoczesnym stosowaniem cytalopramu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, ale nie można wykluczyć efektu addytywnego[2].

Mechanizm

Cytalopram i asenapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL cytalopramu przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie z produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT[3] i wymienia wśród nich leki przeciwpsychotyczne[2]. ChPL cytalopramu zaleca też ostrożność przy łączeniu z atypowymi lekami przeciwpsychotycznymi ze względu na ryzyko krwawień[2]. ChPL asenapiny zaleca ostrożność przy łączeniu z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP1A2[5], asenapina – substrat CYP1A2[6]
  • Cytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Asenapina – słaby inhibitor CYP2D6[6], cytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5]
  • Cytalopram: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2C19[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], substrat CYP3A4[5]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • kołatanie serca, zasłabnięcia i omdlenia
  • ciśnienie tętnicze, w tym spadki ortostatyczne
  • nadmierna senność
  • objawy krwawienia

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazol

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Aurex 20 20 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/aurex-20-100122504/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citronil 40 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/citronil-100173980/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Citabax 10. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/citabax-10-100128665/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneDifenhydramina+ AsenapinaNie łącz difenhydraminy z asenapiną.Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się asenapiną, a jeśli potrzebujesz leku na alergię albo na sen, zapytaj farmaceutę lub swojego lekarza o bezpieczny zamiennik.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj difenhydraminy, gdy leczysz się asenapiną, a jeśli potrzebujesz leku na alergię albo na sen, zapytaj farmaceutę lub swojego lekarza o bezpieczny zamiennik.

Difenhydramina, czyli popularny lek nasenny i przeciwalergiczny, oraz asenapina mogą razem zaburzyć pracę serca i wywołać groźną arytmię. Oba leki powodują senność, więc razem mogą mocno spowolnić reakcje. Asenapina może też obniżać ciśnienie przy wstawaniu, a difenhydramina nasila zawroty głowy i ryzyko upadku. Tych leków nie należy przyjmować razem.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy przy wstawaniu
  • bardzo nasilona senność, trudność z wybudzeniem
  • splątanie
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie łącz difenhydraminy z asenapiną[1][2][3]. U pacjenta leczonego asenapiną zamiast difenhydraminy jako leku przeciwalergicznego wybierz lek przeciwhistaminowy II generacji bez wpływu na odstęp QT, a przy bezsenności skieruj pacjenta do lekarza prowadzącego leczenie psychiatryczne. Jeśli lekarz mimo to zdecyduje o jednoczesnym stosowaniu, wykonaj EKG z oceną QTc i sprawdź stężenie potasu i magnezu.

Skutek kliniczny

Możliwe jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem komorowych zaburzeń rytmu, w tym torsade de pointes. Częstsze są nasilona senność, spowolnienie psychoruchowe, zawroty głowy, spadki ciśnienia przy wstawaniu i upadki, zwłaszcza u osób starszych.

Mechanizm

Difenhydramina i asenapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie na repolaryzację komór może się sumować. Difenhydraminy nie łączy się z lekami, które wydłużają odstęp QT lub wywołują częstoskurcz typu torsade de pointes[1][2][3]. Oba leki działają hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, więc nasila się sedacja. Asenapinę łączy się ostrożnie z innymi lekami działającymi na OUN[4]. Difenhydramina może nasilać działanie innych leków hamujących OUN[1]. Asenapina blokuje receptory α1-adrenergiczne i może wywołać niedociśnienie ortostatyczne[4], co nasila zawroty głowy i ryzyko upadków po difenhydraminie. Asenapina jest słabym inhibitorem CYP2D6[4], a difenhydramina jest substratem CYP2D6 o wysokim powinowactwie, którego nie należy łączyć z inhibitorami tego enzymu[1]. Ten składnik farmakokinetyczny ma prawdopodobnie małe znaczenie wobec sumowania działań.

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Difenhydramina – inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Asenapina – słaby inhibitor CYP2D6[6], difenhydramina – substrat CYP2D6[5]
  • Difenhydramina: inhibitor CYP2D6[5], substrat CYP2D6[5]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną odstępu QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej i objawy niedociśnienia ortostatycznego
  • kołatanie serca, omdlenia

Bezpieczniejsze alternatywy

cetyryzynalewocetyryzynafeksofenadynabilastyna

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Luminastil 50 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/luminastil-100415560/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego SENOLEK 50 mg, kapsułki miękkie. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/senolek-100465078/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nodisen. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/nodisen-100391150/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 12.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneEscytalopram+ AsenapinaNie należy łączyć escytalopramu z asenapiną, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT.Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków, tylko jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który je przepisał, i powiedz mu, że przyjmujesz oba.

Oba leki mogą wpływać na pracę serca i razem zwiększają ryzyko groźnych zaburzeń rytmu. Mogą też razem nasilać senność i zawroty głowy. Dlatego zwykle nie należy ich przyjmować jednocześnie, a decyzję o dalszym leczeniu podejmuje lekarz.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • nadmierna senność
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Nie należy łączyć escytalopramu z asenapiną, ponieważ ChPL escytalopramu przeciwwskazuje jego stosowanie z lekami wydłużającymi odstęp QT[1][2][3]. Należy rozważyć zamianę jednego z leków na substancję o mniejszym wpływie na odstęp QT. Jeśli lekarz prowadzący po ocenie korzyści i ryzyka utrzymuje połączenie, należy wykonać EKG przed włączeniem i w trakcie leczenia, wyrównać niedobory potasu i magnezu oraz unikać innych leków wydłużających QT i alkoholu.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem groźnych komorowych zaburzeń rytmu, w tym częstoskurczu typu torsade de pointes, zwłaszcza przy hipokaliemii, hipomagnezemii, bradykardii lub chorobie serca. Możliwe jest też nasilenie senności, zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego oraz zwiększenie ryzyka napadów drgawkowych.

Mechanizm

Escytalopram i asenapina mogą wydłużać odstęp QT, a ich działanie w tym zakresie może się sumować. ChPL escytalopramu wskazuje, że nie można wykluczyć addytywnego działania escytalopramu i innych leków wydłużających odstęp QT, w tym leków przeciwpsychotycznych[1]. Oba leki działają też na ośrodkowy układ nerwowy, a ChPL asenapiny zaleca ostrożność przy łączeniu jej z innymi lekami działającymi na OUN[4]. Dodatkowo leki z grupy SSRI mogą obniżać próg drgawkowy, a ChPL escytalopramu zaleca ostrożność przy łączeniu z lekami neuroleptycznymi[1]. Asenapina jest słabym inhibitorem CYP2D6, który w mniejszym stopniu uczestniczy w metabolizmie escytalopramu i jego głównego metabolitu, jednak nie ma danych wskazujących na klinicznie istotną zmianę stężeń[4].

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Escytalopram – słaby inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Asenapina – słaby inhibitor CYP2D6[6], escytalopram – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7]
  • Escytalopram: słaby inhibitor CYP2C19[7], słaby inhibitor CYP2D6[5], wrażliwy substrat CYP2C19[7], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[7], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[7]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem i w trakcie leczenia
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • częstość rytmu serca i objawy zaburzeń rytmu
  • ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
  • nasilenie sedacji
  • napady drgawkowe

Bezpieczniejsze alternatywy

sertralinaarypiprazollurazydon

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/escipram-100178692/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pralex 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/pralex-100274250/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Symescital 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/symescital-100286246/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  5. U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  7. Charakterystyka Produktu Leczniczego Escipram. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/escipram-100178692/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneHydroksyzyna+ AsenapinaHydroksyzyny nie stosuje się u pacjenta leczonego asenapiną.Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z asenapiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.szybki (godziny)teoretyczne

Połączenie przeciwwskazane

Nie przyjmuj hydroksyzyny razem z asenapiną i zapytaj lekarza lub farmaceutę o bezpieczniejszy lek.

Hydroksyzyny nie łączy się z asenapiną. Oba leki mogą zaburzać rytm serca, a razem to ryzyko wyraźnie rośnie. Oba też wywołują senność i mogą powodować zawroty głowy przy wstawaniu.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • omdlenie albo uczucie, że zaraz zemdlejesz
  • silne zawroty głowy, zwłaszcza przy wstawaniu
  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie
Początek
szybki (godziny)
Dowody
teoretyczne

Postępowanie

Hydroksyzyny nie stosuje się u pacjenta leczonego asenapiną.[1][2][3] W świądzie lub alergii lepszym wyborem jest lek przeciwhistaminowy nowej generacji o minimalnym wpływie na odstęp QT. W lęku i bezsenności lekarz powinien dobrać leczenie bez dodatkowego wydłużania QT i bez sumowania sedacji. Jeśli pacjent przyjął już oba leki, należy ocenić EKG z QTc oraz stężenie potasu i magnezu, a pacjenta pouczyć o objawach zaburzeń rytmu.

Skutek kliniczny

Najgroźniejszym skutkiem jest wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdlenia i nagłego zgonu sercowego. Częstszym skutkiem jest nasilona senność, zawroty głowy, spowolnienie psychoruchowe oraz spadki ciśnienia przy wstawaniu z ryzykiem upadku.

Mechanizm

Hydroksyzyny nie łączy się z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym z niektórymi lekami przeciwpsychotycznymi, ponieważ takie połączenie zwiększa ryzyko zaburzeń rytmu serca.[1] Asenapina należy do leków przeciwpsychotycznych, które wydłużają odstęp QT, więc oba leki sumują swoje działanie na repolaryzację komór. Oba leki działają też depresyjnie na OUN, co nasila senność i zaburzenia psychomotoryczne.[4] Asenapina przez blokowanie receptorów α1 sprzyja niedociśnieniu ortostatycznemu, które sedacja hydroksyzyną może dodatkowo pogłębiać. Interakcja farmakokinetyczna jest mało prawdopodobna, ponieważ asenapina jest metabolizowana głównie przez UGT1A4 i CYP1A2, a hydroksyzyna hamuje CYP2D6 dopiero w dużych dawkach.[1]

Metabolizm i transportery

Wspólny mechanizm:

  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP2D6[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6]
  • Hydroksyzyna – inhibitor CYP3A4[5], asenapina – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]
  • Hydroksyzyna: inhibitor CYP2C19[5], inhibitor CYP2C9[5], inhibitor CYP2D6[5], inhibitor CYP3A4[5], substrat CYP3A4[5]
  • Asenapina: słaby inhibitor CYP2D6[6], substrat CYP1A2[6], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[6], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[6]

Monitorować

  • EKG z oceną QTc
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • nasilenie senności i sprawność psychoruchowa
  • ciśnienie tętnicze w pozycji stojącej

Bezpieczniejsze alternatywy

feksofenadynabilastynaaripiprazol

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65pacjentryzyko rośnieU osób starszych częstsze są choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes, a nadmierna sedacja i niedociśnienie ortostatyczne zwiększają ryzyko upadków.

Źródła

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa 25 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  2. Charakterystyka Produktu Leczniczego Atarax 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atarax-100203119/
  3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum VP 2 mg/ml, syrop. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/hydroxyzinum-vp-100278703/
  4. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest 5 mg, tabletki podjęzykowe. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sycrest-100229900/
  5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Hydroxyzinum Espefa. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/hydroxyzinum-espefa-100175535/
  6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Sycrest. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 28.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/sycrest-100229900/

Pełny opis tej pary

Połączenie przeciwwskazaneMakrolidy (np. azytromycyna, roksytromycyna, spiramycyna)+ Neuroleptyki – diazepiny, oksazepiny, tiazepiny i oksepiny (np. olanzapina, kwetiapina, klozapina) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG.Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.szybki (godziny)opisy przypadków

Połączenie przeciwwskazane

Jeśli przyjmujesz lek przeciwpsychotyczny i dostajesz antybiotyk z grupy makrolidów, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, zanim zaczniesz go brać, i nie odstawiaj samodzielnie żadnego z leków.

Antybiotyki z grupy makrolidów, na przykład azytromycyna lub klarytromycyna, oraz niektóre leki przeciwpsychotyczne, na przykład kwetiapina, klozapina lub olanzapina, mogą zaburzać rytm serca. Przyjmowane razem zwiększają ryzyko groźnej arytmii. Klarytromycyna może też podnieść ilość kwetiapiny lub klozapiny we krwi i nasilić senność oraz spadki ciśnienia.

Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się

  • kołatanie serca lub nierówne bicie serca
  • zawroty głowy lub uczucie zbliżającego się omdlenia
  • omdlenie
  • bardzo silna senność lub trudność z obudzeniem się
  • zawroty głowy przy wstawaniu
  • drgawki
ChPL
przeciwwskazane
Mechanizm
PD – sumowanie, PK – metabolizm
Początek
szybki (godziny)
Dowody
opisy przypadków

Postępowanie

Przy jednoczesnym stosowaniu makrolidu i neuroleptyku z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin lub oksepin rozważ antybiotyk bez wpływu na odstęp QT, a jeśli połączenie jest konieczne, oceń czynniki ryzyka arytmii i kontroluj EKG. Unikaj połączenia u osób z wrodzonym zespołem długiego QT, bradykardią, niewyrównaną hipokaliemią lub hipomagnezemią, niewydolnością serca oraz przyjmujących inne leki wydłużające QT. Klarytromycyny nie łącz z kwetiapiną, bo połączenie jest przeciwwskazane w ChPL. Przy klarytromycynie z klozapiną lub loksapiną obserwuj objawy przedawkowania neuroleptyku i rozważ oznaczenie stężenia klozapiny. Azytromycyna i spiramycyna nie zmieniają istotnie stężenia neuroleptyków, ale ryzyko wydłużenia QT pozostaje.

Skutek kliniczny

Główne zagrożenie to wydłużenie odstępu QT z ryzykiem częstoskurczu typu torsade de pointes, omdleń i nagłego zgonu sercowego. Przy połączeniu klarytromycyny z kwetiapiną dochodzą objawy przedawkowania neuroleptyku, takie jak nasilona senność, niedociśnienie ortostatyczne, tachykardia i zaburzenia świadomości[1]. Podobne objawy, a także drgawki, mogą wystąpić przy wzroście stężenia klozapiny.

Mechanizm

Wspólnym mechanizmem dla całej klasy jest addycyjne wydłużenie odstępu QT. Makrolidy i neuroleptyki z grupy diazepin, oksazepin, tiazepin i oksepin blokują kanały potasowe hERG w mięśniu sercowym i opóźniają repolaryzację komór. Siła tego efektu różni się między lekami, ale żaden lek z obu list nie jest od niego wolny. Na ten efekt nakłada się interakcja farmakokinetyczna, która nie dotyczy całej klasy. Klarytromycyna silnie, a roksytromycyna słabo hamuje CYP3A4, przez co rośnie stężenie kwetiapiny, a w mniejszym stopniu klozapiny i loksapiny[1]. Azytromycyna i spiramycyna praktycznie nie hamują CYP3A4. Olanzapina i asenapina są metabolizowane głównie przez CYP1A2 i glukuronidację, więc hamowanie CYP3A4 ma dla nich małe znaczenie.

Monitorować

  • EKG z oceną QTc przed włączeniem makrolidu i w trakcie leczenia u osób z czynnikami ryzyka
  • stężenie potasu i magnezu w surowicy
  • tętno i ciśnienie tętnicze, w tym niedociśnienie ortostatyczne
  • nasilenie sedacji i stan świadomości
  • stężenie klozapiny we krwi przy leczeniu klarytromycyną

Kiedy ocena się zmienia

wiek ≥ 65 latpacjentryzyko rośnieU osób starszych częściej występują choroby serca, zaburzenia elektrolitowe i wielolekowość, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Zalecana jest ocena EKG przed włączeniem makrolidu.
Dożylnadroga podania · makrolidyryzyko rośnieDożylne podanie makrolidu szybciej osiąga wysokie stężenie i silniej wydłuża QT. Wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów leczonych klozapiną lub kwetiapiną.
Makrolid dołączany do stałego leczenia neuroleptykiemkolejność włączenia · makrolidyinne zalecenieGdy klarytromycynę dołącza się do stałej dawki klozapiny lub loksapiny, stężenie neuroleptyku narasta w ciągu kilku dni, a po odstawieniu antybiotyku spada stopniowo. Obserwuj objawy przedawkowania w trakcie leczenia i przez kilka dni po jego zakończeniu.

Źródła

  1. Christodoulou C, Margaritis D, Makris G, Kavatha D, Efstathiou V, Papageorgiou C, et al. Quetiapine and clarithromycin-induced neuroleptic malignant syndrome. Clin Neuropharmacol. 2015;38(1):36-7. doi: 10.1097/WNF.0000000000000060. PMID: 25580921.

Pełny opis tej pary

Oznaczenia na tej stronie

  • Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
  • Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
  • Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
  • Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć

Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.

Zgłoś błąd lub sugestię

Zgłoszenie trafi do redakcji razem z adresem tej strony. Nie podawaj danych pacjenta. Zasady przetwarzania danych opisuje polityka prywatności.