Interakcje / Atorwastatyna / Atorwastatyna i letermowir
Jaki opis pokazać?
Połączenie przeciwwskazane
Nie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.
Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.
Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ LetermowirNie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Upewnij się u lekarza lub farmaceuty, że twoja dawka atorwastatyny nie przekracza 20 mg na dobę, a jeśli bierzesz też cyklosporynę, zapytaj lekarza o zmianę leczenia.
Lek przeciwwirusowy chroniący przed zakażeniem cytomegalowirusem sprawia, że organizm wolniej usuwa atorwastatynę. Jej ilość we krwi rośnie, a to zwiększa ryzyko uszkodzenia mięśni. Dlatego dawka atorwastatyny musi być niska. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, atorwastatyny nie wolno stosować razem z tymi lekami.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- bardzo ciemny, brązowy mocz
- skurcze mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport, PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Nie przekraczaj 20 mg atorwastatyny na dobę u pacjenta przyjmującego letermowir.[1] Jeśli pacjent otrzymuje jednocześnie cyklosporynę, atorwastatyny nie stosuje się – połączenie jest przeciwwskazane.[2] Gdy jednoczesnego stosowania letermowiru bez cyklosporyny nie da się uniknąć, zmniejsz dawkę atorwastatyny i monitoruj pacjenta klinicznie.[3]
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia atorwastatyny w osoczu zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy.[4] Wpływ hamowania transporterów wychwytu wątrobowego na stężenie atorwastatyny w hepatocytach nie jest znany.[3]
Mechanizm
Letermowir hamuje transportery OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, które odpowiadają za wychwyt wątrobowy i usuwanie atorwastatyny, co zwiększa ogólnoustrojową ekspozycję na statynę.[3] Letermowir jest ponadto umiarkowanym inhibitorem CYP3A in vivo, a atorwastatyna jest substratem CYP3A4.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki i dodatkowo zwiększa stężenie atorwastatyny.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Letermowir – inhibitor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
- Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], atorwastatyna – umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7]
- Letermowir – inhibitor OATP1B1[5], atorwastatyna – substrat OATP1B1[7]
- Letermowir – inhibitor OATP1B3[5], atorwastatyna – substrat OATP1B3[7]
- Letermowir – induktor BCRP[5], atorwastatyna – substrat BCRP[6]
- Letermowir – induktor P-gp[5], atorwastatyna – substrat P-gp[6]
- Atorwastatyna: substrat BCRP[6], umiarkowanie wrażliwy substrat CYP3A4[7], substrat OATP1B1[7], substrat OATP1B3[7], substrat P-gp[6]
- Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]
Monitorować
- bóle, tkliwość i osłabienie mięśni
- aktywność CK przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- obecność cyklosporyny w schemacie leczenia
- skuteczność hipolipemizująca po zmniejszeniu dawki
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 30 mg/dobęatorwastatyna | inne zalecenie | Dawki atorwastatyny powyżej 20 mg na dobę nie stosuje się u pacjentów przyjmujących letermowir – należy zmniejszyć dawkę do najwyżej 20 mg. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atorvastatin Krka 30 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atorvastatin-krka-100251609/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Sortis 80 80 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/sortis-80-100000818/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Alkohol przy tych lekach
Interakcja o niejasnym znaczeniuAtorwastatynaa alkoholNie ma potrzeby zmiany dawki atorwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby.Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go w większych ilościach, nie odstawiaj leku na własną rękę i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.opóźniony (dni)teoretyczne
Interakcja o niejasnym znaczeniu
Ogranicz alkohol do minimum, nie pij go w większych ilościach, nie odstawiaj leku na własną rękę i powiedz lekarzowi, jeśli pijesz regularnie.
Okazjonalne, niewielkie ilości alkoholu zwykle nie przeszkadzają w leczeniu atorwastatyną. Zarówno alkohol, jak i ten lek obciążają wątrobę, dlatego regularne picie większych ilości może zwiększać ryzyko jej uszkodzenia. Osoby z chorobą wątroby lub pijące często powinny szczególnie uważać i zgłosić to lekarzowi.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ciemny mocz lub jasny stolec
- ból w prawej górnej części brzucha
- wyraźne osłabienie, brak apetytu, nudności
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni, szczególnie z ciemnym moczem
- ChPL
- ostrożność
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie ma potrzeby zmiany dawki atorwastatyny ani bezwzględnego zakazu alkoholu u pacjenta bez choroby wątroby. Zaleć ograniczenie alkoholu do minimum i unikanie picia znacznych ilości. Producent nakazuje ostrożność u osób spożywających znaczne ilości alkoholu i (lub) z chorobami wątroby w wywiadzie.[1] U pacjentów pijących regularnie lub z chorobą wątroby w wywiadzie rozważ częstsze kontrolowanie aktywności aminotransferaz. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem do stosowania atorwastatyny.[1]
Skutek kliniczny
Przy sporadycznym, niewielkim spożyciu alkoholu nie opisano udokumentowanego, klinicznie istotnego pogorszenia bezpieczeństwa leczenia. Przy regularnym piciu większych ilości rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby i zwiększenia aktywności aminotransferaz. U osób z chorobą wątroby w wywiadzie ryzyko jest największe.
Mechanizm
Atorwastatyna i alkohol nie wchodzą ze sobą w istotną interakcję farmakokinetyczną. Połączenie dotyczy wspólnego narządu docelowego. Obie substancje mogą obciążać wątrobę, a statyny u części pacjentów zwiększają aktywność aminotransferaz. Przewlekłe, znaczne spożycie alkoholu może więc nałożyć się na ten efekt i utrudnić ocenę parametrów wątrobowych.
Metabolizm i transportery
Monitorować
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST) przed leczeniem i w jego trakcie, częściej u osób pijących regularnie
- wywiad dotyczący ilości i częstości spożywania alkoholu
- objawy uszkodzenia wątroby (żółtaczka, ciemny mocz, ból w prawym podżebrzu, nasilone osłabienie)
- objawy miopatii (ból i osłabienie mięśni), szczególnie po okresach intensywnego picia
Kiedy ocena się zmienia
| Znaczne ilości alkoholu, regularne picie ponad zalecane limityilość alkoholu · pacjent | ryzyko rośnie | U pacjentów spożywających znaczne ilości alkoholu ChPL nakazuje ostrożność. Ryzyko obciążenia wątroby jest wyższe, więc zaleć istotne ograniczenie picia i rozważ częstsze kontrole aktywności aminotransferaz. Przy nieprawidłowych wynikach skieruj pacjenta do lekarza. |
| Przewlekłe, wieloletnie picie lub choroba alkoholowa wątroby w wywiadzieczas leczenia · pacjent | inne zalecenie | Przy rozpoznanej chorobie wątroby, w tym alkoholowej, ocena bezpieczeństwa atorwastatyny należy do lekarza. Czynna choroba wątroby jest przeciwwskazaniem według ChPL. Nie rozpoczynaj ani nie kontynuuj leczenia bez weryfikacji aktywności aminotransferaz. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Interakcja nieistotna klinicznieLetermowira alkoholNie jest wymagana zmiana dawki ani schematu letermowiru z powodu spożywania alkoholu.Możesz przyjmować ten lek bez zmian, ale zanim wypijesz alkohol, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest on bezpieczny przy pozostałych lekach, które bierzesz po przeszczepieniu.nieznanyteoretyczne
Interakcja nieistotna klinicznie
Możesz przyjmować ten lek bez zmian, ale zanim wypijesz alkohol, zapytaj lekarza lub farmaceutę, czy jest on bezpieczny przy pozostałych lekach, które bierzesz po przeszczepieniu.
Nie są znane szkodliwe interakcje tego leku przeciwwirusowego z alkoholem. Alkohol nie powinien osłabiać jego działania ochronnego przed wirusem CMV. Alkohol może jednak nasilać nudności, wymioty lub biegunkę, które czasem pojawiają się podczas leczenia. Po przeszczepieniu przyjmujesz zwykle także inne leki, które mogą reagować z alkoholem inaczej niż ten lek.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- nasilone nudności lub wymioty po wypiciu alkoholu
- biegunka nasilająca się po alkoholu
- wymioty uniemożliwiające przyjęcie kolejnej dawki leku
- ChPL
- brak wzmianki
- Mechanizm
- brak_interakcji
- Początek
- nieznany
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie jest wymagana zmiana dawki ani schematu letermowiru z powodu spożywania alkoholu. Ponieważ letermowir stosuje się u biorców przeszczepów, którzy zwykle przyjmują też inne leki, takie jak cyklosporyna lub takrolimus, przed udzieleniem porady warto sprawdzić interakcje alkoholu z pozostałymi lekami pacjenta i jego stan wątroby.
Skutek kliniczny
Nie oczekuje się zmiany skuteczności letermowiru w profilaktyce zakażenia CMV ani nasilenia działania alkoholu. Teoretycznie alkohol może nasilać działania niepożądane letermowiru ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy biegunka, ale nie ma na to potwierdzenia w badaniach.
Mechanizm
Nie oczekuje się klinicznie istotnej interakcji farmakokinetycznej ani farmakodynamicznej między letermowirem a etanolem. ChPL letermowiru nie wymienia alkoholu ani w przeciwwskazaniach, ani w ostrzeżeniach, ani wśród interakcji[1]. Letermowir jest eliminowany głównie przez wydalanie z żółcią i glukuronidację z udziałem UGT1A1 i UGT1A3, po aktywnym wychwycie do hepatocytów przez OATP1B1/3, a w jego usuwaniu uczestniczą także glikoproteina P i BCRP[1]. Etanol jest metabolizowany głównie przez dehydrogenazę alkoholową, dehydrogenazę aldehydową i CYP2E1, więc nie konkuruje z letermowirem o główne szlaki eliminacji i nie jest uznawany za istotny induktor UGT ani glikoproteiny P. Letermowir nie działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego nie należy spodziewać się sumowania działania uspokajającego.
Metabolizm i transportery
- Letermowir: inhibitor BCRP[2], inhibitor CYP2B6[2], inhibitor CYP2C8[2], umiarkowany inhibitor CYP3A4[2], inhibitor OAT3[2], inhibitor OATP1B1[2], inhibitor OATP1B3[2], inhibitor OATP2B1[2], inhibitor UGT1A1[2], induktor BCRP[2], induktor CYP2B6[2], induktor CYP2C19[2], induktor CYP2C8[2], induktor CYP2C9[2], induktor OATP2B1[2], induktor P-gp[2], induktor UGT1A1[2], substrat BCRP[2], substrat OATP1B1[2], substrat OATP1B3[2], substrat P-gp[2], substrat UGT1A1[2]
Monitorować
- Brak specyficznego monitorowania związanego z tą interakcją
- Tolerancja ze strony przewodu pokarmowego u osób pijących większe ilości alkoholu
Kiedy ocena się zmienia
| Duże ilości lub regularne nadużywanie alkoholuilość alkoholu · pacjent | inne zalecenie | Przy regularnym nadużywaniu alkoholu nie zmienia się ocena samej interakcji z letermowirem, ale u biorcy przeszczepu należy ocenić czynność wątroby, przestrzeganie zaleceń dotyczących przyjmowania leków oraz interakcje alkoholu z lekami immunosupresyjnymi i zaproponować ograniczenie spożycia. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
Inne interakcje tych leków 284
Połączenie przeciwwskazaneAtorwastatyna+ EzetymibPołączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych.Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Przyjmuj oba leki tak, jak zalecił lekarz, i zgłoś mu niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni.
Te dwa leki często przepisuje się razem, bo działają w różny sposób i razem lepiej obniżają cholesterol niż każdy z osobna. Jeden ogranicza wytwarzanie cholesterolu w wątrobie, a drugi jego wchłanianie z jelit. Rzadko oba leki mogą powodować dolegliwości mięśniowe, a przy łączeniu takie ryzyko może być trochę większe. Nie stosuj tego połączenia w ciąży ani podczas karmienia piersią.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- niewyjaśniony ból, tkliwość lub osłabienie mięśni
- kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brunatny mocz
- bóle mięśni z gorączką lub ogólnym złym samopoczuciem
- zażółcenie skóry lub białek oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – synergizm, PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Połączenie jest celowe i można je stosować, obserwując pacjenta w kierunku objawów mięśniowych[1]. Przy niewyjaśnionym bólu, tkliwości lub osłabieniu mięśni należy oznaczyć aktywność kinazy kreatynowej i ocenić dalsze leczenie. Skojarzenia nie stosuje się w ciąży, podczas karmienia piersią ani u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym, utrzymującym się zwiększeniem aktywności aminotransferaz[2]. Te same sytuacje wykluczają stosowanie samej atorwastatyny[1].
Skutek kliniczny
Skojarzenie silniej obniża cholesterol LDL niż sama atorwastatyna, przy możliwym niewielkim wzroście ryzyka objawów mięśniowych. Dodanie ezetymibu do atorwastatyny w dawce 40 lub 80 mg zmniejszało stężenie cholesterolu LDL o 15% bardziej niż zwiększenie dawki atorwastatyny z 40 do 80 mg[2]. Wynik ten uzyskano w 12-tygodniowym randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą u 50 pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną[3]. Ryzyko działań niepożądanych ze strony mięśni, w tym rabdomiolizy, może być zwiększone podczas jednoczesnego stosowania obu leków[1].
Mechanizm
Działanie obu leków na cholesterol LDL się uzupełnia. Atorwastatyna hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie przez zahamowanie reduktazy HMG-CoA, a ezetymib hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie cienkim przez zablokowanie białka NPC1L1. Między ezetymibem a atorwastatyną nie stwierdzono znamiennych interakcji farmakokinetycznych[2]. Oba leki mogą jednak powodować działania niepożądane ze strony mięśni, w tym rabdomiolizę, a ryzyko to może być zwiększone przy ich jednoczesnym stosowaniu[1].
Metabolizm i transportery
Monitorować
- objawy mięśniowe – ból, tkliwość, osłabienie, kurcze
- aktywność kinazy kreatynowej (CK) przy objawach mięśniowych
- aktywność aminotransferaz (ALT, AST)
- lipidogram ze stężeniem cholesterolu LDL w celu oceny skuteczności
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris 10 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Ezen 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/ezen-100146686/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Lipegis 10 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/lipegis-100282633/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Atoris. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/atoris-100113400/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 13.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneBromokryptyna+ LetermowirNie stosuj bromokryptyny w czasie leczenia letermowirem.Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek zamiast bromokryptyny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie łącz tych leków i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem, który dobierze ci inny lek zamiast bromokryptyny.
Tych dwóch leków nie wolno przyjmować razem. Lek przeciwwirusowy letermowir spowalnia usuwanie bromokryptyny z organizmu, przez co jej ilość we krwi może niebezpiecznie wzrosnąć. Może to wywołać silne zwężenie naczyń krwionośnych i poważne działania niepożądane ze strony serca, mózgu i krążenia.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- zimne, blade, sine lub bolesne palce rąk albo stóp
- ból lub ucisk w klatce piersiowej
- silny, nasilający się ból głowy lub zaburzenia widzenia
- drgawki, osłabienie lub drętwienie jednej strony ciała
- omamy lub splątanie
- silne nudności i wymioty
- zawroty głowy i omdlenia
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie stosuj bromokryptyny w czasie leczenia letermowirem[1]. Jeśli profilaktyka letermowirem jest konieczna, bromokryptynę należy zastąpić lekiem spoza grupy alkaloidów sporyszu dobranym do wskazania, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. Jeśli pacjent przyjmował już oba leki, należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem i obserwować objawy niedokrwienia, ciśnienie tętnicze oraz stan neurologiczny i psychiczny.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia bromokryptyny grozi nasileniem jej działań niepożądanych, w tym objawami zatrucia sporyszem z skurczem naczyń i niedokrwieniem kończyn lub narządów. Mogą wystąpić także nudności, wymioty, spadki ciśnienia, zaburzenia psychiczne oraz powikłania sercowo-naczyniowe i neurologiczne typowe dla bromokryptyny[2].
Mechanizm
Letermowiru nie łączy się z alkaloidami sporyszu, a bromokryptyna należy do tej grupy[1]. Bromokryptyna jest substratem i inhibitorem CYP3A4, dlatego przy jednoczesnym stosowaniu silnych inhibitorów lub substratów tego enzymu wymaga ostrożności[2]. Letermowir in vivo umiarkowanie hamuje CYP3A i zwiększa stężenie doustnego midazolamu w osoczu 2–3-krotnie[1]. Można więc oczekiwać istotnego wzrostu stężenia bromokryptyny. Jednoczesne stosowanie cyklosporyny może dodatkowo nasilać wpływ letermowiru na inne leki[1].
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Bromokryptyna: inhibitor CYP3A4[4], substrat CYP3A4[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- ciśnienie tętnicze
- objawy niedokrwienia kończyn (zimne, blade, bolesne palce)
- ból w klatce piersiowej
- silny ból głowy i zaburzenia widzenia
- objawy psychiczne (omamy, splątanie)
- nudności i wymioty
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn 2,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Bromocorn. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/bromocorn-100002042/
Połączenie przeciwwskazaneDziurawiec+ LetermowirDziurawca w postaci doustnej nie łączy się z letermowirem.Nie przyjmuj dziurawca w żadnej doustnej postaci, a jeśli już go stosowałeś, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.opóźniony (dni)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj dziurawca w żadnej doustnej postaci, a jeśli już go stosowałeś, odstaw go i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Dziurawiec przyspiesza usuwanie letermowiru z organizmu, przez co lek może przestać chronić cię przed groźnym zakażeniem wirusem cytomegalii. Dziurawiec osłabia też działanie leków chroniących przeszczep. Dotyczy to również tabletek ziołowych, kropli i herbatek z dziurawcem. Działanie dziurawca może utrzymywać się jeszcze przez jakiś czas po jego odstawieniu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- gorączka bez wyraźnej przyczyny
- biegunka lub ból brzucha
- kaszel albo duszność
- pogorszenie widzenia
- wyraźne osłabienie i złe samopoczucie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Dziurawca w postaci doustnej nie łączy się z letermowirem[1]. Pacjent po przeszczepieniu narządu nie powinien przyjmować dziurawca w ogóle[2]. Jeśli pacjent przyjmował już oba produkty, odstaw dziurawiec, powiadom lekarza prowadzącego i zaproponuj częstsze oznaczanie wiremii CMV oraz stężeń leków immunosupresyjnych, bo indukcja może utrzymywać się jeszcze po odstawieniu ziela.
Skutek kliniczny
Zbyt niskie stężenie letermowiru grozi utratą skuteczności profilaktyki i reaktywacją zakażenia wirusem cytomegalii u biorcy przeszczepu[1]. Dziurawiec osłabia też działanie cyklosporyny, co u pacjenta po przeszczepieniu dodatkowo zwiększa ryzyko odrzucenia przeszczepu[3]. Po przebytej transplantacji narządu dziurawiec jest przeciwwskazany niezależnie od letermowiru[2].
Mechanizm
Dziurawiec indukuje glikoproteinę P, enzymy glukuronidacji (UGT) i enzymy cytochromu P450, a letermowir jest usuwany z organizmu przez wychwyt OATP1B1/3, glukuronidację z udziałem UGT1A1 i UGT1A3 oraz transport przez glikoproteinę P i BCRP[1]. Silne i umiarkowane induktory glikoproteiny P i UGT obniżają ekspozycję na letermowir poniżej wartości terapeutycznych, niezależnie od tego, czy pacjent przyjmuje cyklosporynę[1]. Działanie indukujące dziurawca narasta stopniowo przy systematycznym stosowaniu i utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po jego odstawieniu[3].
Metabolizm i transportery
- Dziurawiec: silny induktor CYP3A4[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[5], inhibitor CYP2B6[5], inhibitor CYP2C8[5], umiarkowany inhibitor CYP3A4[5], inhibitor OAT3[5], inhibitor OATP1B1[5], inhibitor OATP1B3[5], inhibitor OATP2B1[5], inhibitor UGT1A1[5], induktor BCRP[5], induktor CYP2B6[5], induktor CYP2C19[5], induktor CYP2C8[5], induktor CYP2C9[5], induktor OATP2B1[5], induktor P-gp[5], induktor UGT1A1[5], substrat BCRP[5], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat P-gp[5], substrat UGT1A1[5]
Monitorować
- wiremia CMV (PCR) przy niedawnym lub trwającym stosowaniu dziurawca
- stężenie cyklosporyny lub takrolimusu
- objawy zakażenia CMV – gorączka, biegunka, duszność, spadek liczby krwinek
- objawy odrzucenia przeszczepu
Bezpieczniejsze alternatywy
Kiedy ocena się zmienia
| Dziurawiec odstawiony niedawno przed włączeniem letermowirukolejność włączenia · dziurawiec | inne zalecenie | Indukcja enzymów i transporterów utrzymuje się jeszcze po odstawieniu dziurawca, dlatego w pierwszych tygodniach profilaktyki rozważ częstsze oznaczanie wiremii CMV i stężeń immunosupresantów. |
| Na skórędroga podania · dziurawiec | ryzyko maleje | Przy stosowaniu dziurawca wyłącznie na skórę ekspozycja ogólnoustrojowa jest znacznie mniejsza niż po podaniu doustnym, ale brak danych dla tego połączenia i u biorcy przeszczepu lepiej dobrać inny preparat. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Intractum Hyperici Phytopharm 4,65 g/5 ml, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/intractum-hyperici-phytopharm-100031859/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Digestonic -, płyn doustny. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/digestonic-100018913/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
Połączenie przeciwwskazaneKwetiapina+ LetermowirNie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, w tym z letermowirem.Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i zapytaj go o inny lek zamiast kwetiapiny.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przyjmuj tych leków razem bez rozmowy z lekarzem i zapytaj go o inny lek zamiast kwetiapiny.
Lek przeciwwirusowy letermowir może spowolnić usuwanie kwetiapiny z organizmu. Kwetiapina gromadzi się wtedy we krwi i działa silniej niż zwykle. Może to powodować dużą senność, zawroty głowy, spadki ciśnienia przy wstawaniu i zaburzenia rytmu serca. Tych leków nie stosuje się razem.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bardzo duża senność lub trudność z obudzeniem się
- zawroty głowy albo omdlenie przy wstawaniu
- kołatanie serca lub nierówne bicie serca
- upadki
- sztywność mięśni lub drżenie
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Nie łącz kwetiapiny z inhibitorami CYP3A4, w tym z letermowirem.[1] Jeśli pacjent wymaga leczenia przeciwpsychotycznego w trakcie profilaktyki letermowirem, zastąp kwetiapinę lekiem niemetabolizowanym istotnie przez CYP3A4. Jeśli lekarz po ocenie korzyści i ryzyka mimo to utrzymuje kwetiapinę, stosuj możliwie najmniejszą dawkę i ściśle monitoruj sedację, ciśnienie tętnicze i EKG.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia kwetiapiny może nasilić jej działania niepożądane – nadmierną senność, zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne z ryzykiem omdleń i upadków oraz wydłużenie odstępu QT. Skala wzrostu ekspozycji przy letermowirze nie została zbadana bezpośrednio, ale można oczekiwać mniejszego efektu niż przy silnych inhibitorach.
Mechanizm
Letermowir hamuje metabolizm kwetiapiny przez CYP3A4 i może zwiększać jej stężenie we krwi. Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, a silny inhibitor tego enzymu – ketokonazol – zwiększał jej AUC 5–8-krotnie.[1] Letermowir jest in vivo umiarkowanym inhibitorem CYP3A i zwiększa stężenie midazolamu podawanego doustnie 2–3-krotnie.[2] Jednoczesne stosowanie cyklosporyny może nasilać wpływ letermowiru na inne leki.[2] Działanie indukujące letermowiru na inne enzymy i transportery nie znosi hamowania CYP3A.
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Kwetiapina: słaby inhibitor CYP1A2[5], słaby inhibitor CYP2C19[5], słaby inhibitor CYP2C9[5], słaby inhibitor CYP2D6[5], słaby inhibitor CYP3A4[5], wrażliwy substrat CYP3A4[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- nasilenie sedacji
- ciśnienie tętnicze w pozycji leżącej i stojącej
- EKG z oceną odstępu QTc
- stężenie potasu i magnezu
- objawy pozapiramidowe
Bezpieczniejsze alternatywy
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR 50 mg, tabletki o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Kwetaplex XR. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/kwetaplex-xr-100276779/
Połączenie przeciwwskazanePitawastatyna+ LetermowirGdy letermowir jest podawany z cyklosporyną, pitawastatyny nie wolno stosować.Nie przerywaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie – powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczepienie, że przyjmujesz lek na cholesterol, i od razu zgłoś bóle lub osłabienie mięśni.szybki (godziny)teoretyczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie przerywaj ani nie zmieniaj leków samodzielnie – powiedz lekarzowi prowadzącemu przeszczepienie, że przyjmujesz lek na cholesterol, i od razu zgłoś bóle lub osłabienie mięśni.
Lek przeciwwirusowy stosowany po przeszczepieniu może zwiększać ilość leku na cholesterol we krwi. Zwiększa to ryzyko uszkodzenia mięśni, które rzadko bywa groźne dla życia. Szczególnie niebezpieczne jest to połączenie u osób, które przyjmują jednocześnie cyklosporynę. Lekarz może czasowo wstrzymać lek na cholesterol albo zmniejszyć jego dawkę.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brunatny mocz
- duże zmęczenie lub gorączka z bólami mięśni
- zażółcenie skóry lub oczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- teoretyczne
Postępowanie
Gdy letermowir jest podawany z cyklosporyną, pitawastatyny nie wolno stosować.[1] Pitawastatyny nie łączy się też z samą cyklosporyną.[2] Bez cyklosporyny najbezpieczniej jest czasowo wstrzymać pitawastatynę na okres profilaktyki letermowirem. Jeśli leczenie hipolipemizujące jest niezbędne, stosuj najmniejszą dawkę pitawastatyny i ściśle monitoruj objawy mięśniowe. Po zakończeniu profilaktyki można wrócić do dotychczasowej dawki.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia pitawastatyny zwiększa ryzyko bólów mięśni, miopatii i rabdomiolizy oraz uszkodzenia wątroby. Ryzyko jest największe, gdy letermowir podaje się razem z cyklosporyną.
Mechanizm
Letermowir hamuje wątrobowe transportery wychwytu OATP1B1/3, które aktywnie przenoszą pitawastatynę do hepatocytów, co zmniejsza jej wychwyt wątrobowy i zwiększa stężenie w osoczu. Pitawastatyna jest aktywnie transportowana do hepatocytów przez transportery wątrobowe, w tym OATP, i jej stężenie rośnie przy jednoczesnym podaniu inhibitorów tych transporterów.[2] Cyklosporyna, silny inhibitor OATP1B1/3, nasila wpływ letermowiru na jednocześnie stosowane leki.[1] Wpływ letermowiru na CYP3A ma dla pitawastatyny małe znaczenie, bo inhibitory CYP3A4 nie zmieniają istotnie jej stężenia.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Letermowir – inhibitor CYP2C8[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
- Letermowir – inhibitor OATP1B1[3], pitawastatyna – substrat OATP1B1[5]
- Letermowir – inhibitor OATP1B3[3], pitawastatyna – substrat OATP1B3[5]
- Letermowir – induktor CYP2C8[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4]
- Letermowir – induktor CYP2C9[3], pitawastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4]
- Pitawastatyna: drugorzędny szlak substrat CYP2C8[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C9[4], substrat OATP1B1[5], substrat OATP1B3[5], substrat UGT2B7[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni
- kinaza kreatynowa (CK) przy objawach mięśniowych
- aktywność aminotransferaz
- ciemne zabarwienie moczu
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo 1 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/livazo-100249908/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Livazo. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/livazo-100249908/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
Połączenie przeciwwskazaneRozuwastatyna+ LetermowirPrzy letermowirze stosowanym bez cyklosporyny rozpocznij rozuwastatynę od 5 mg raz na dobę i zwiększaj dawkę ostrożnie, nie stosując 30 ani 40 mg.Nie zmieniaj dawek samodzielnie, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz rozuwastatynę, i zapytaj, czy jej dawka jest odpowiednia na czas leczenia letermowirem.szybki (godziny)badania kliniczne
Połączenie przeciwwskazane
Nie zmieniaj dawek samodzielnie, ale powiedz lekarzowi prowadzącemu, że przyjmujesz rozuwastatynę, i zapytaj, czy jej dawka jest odpowiednia na czas leczenia letermowirem.
Lek przeciwwirusowy letermowir zwiększa ilość rozuwastatyny we krwi. Przez to rośnie ryzyko uszkodzenia mięśni. Lekarz zwykle zmniejsza dawkę rozuwastatyny albo czasowo ją odstawia. Jeśli przyjmujesz też cyklosporynę, tych leków nie wolno łączyć.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, kurcze lub tkliwość mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni
- ciemny, brązowy mocz
- ogólne złe samopoczucie z gorączką i bólami mięśni
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – transport
- Początek
- szybki (godziny)
- Dowody
- badania kliniczne
Postępowanie
Przy letermowirze stosowanym bez cyklosporyny rozpocznij rozuwastatynę od 5 mg raz na dobę i zwiększaj dawkę ostrożnie, nie stosując 30 ani 40 mg.[1] Jeśli pacjent otrzymuje letermowir razem z cyklosporyną, rozuwastatyny nie stosuje się.[2] Rozuwastatyna jest też przeciwwskazana z samą cyklosporyną.[1] Na czas profilaktyki letermowirem rozważ czasowe odstawienie statyny, jeśli korzyść z niej w tym okresie jest niewielka.
Skutek kliniczny
Zwiększone stężenie rozuwastatyny podnosi ryzyko miopatii, a w skrajnych przypadkach rabdomiolizy.[1]
Mechanizm
Letermowir hamuje transportery wątrobowe OATP1B1/3 oraz in vitro transporter wypływu BCRP, a rozuwastatyna jest substratem OATP1B1 i BCRP.[2] Zahamowanie tych transporterów zwiększa stężenie rozuwastatyny w osoczu.[1] Letermowir jest ogólnie induktorem enzymów i transporterów, ale gdy dany transporter jest jednocześnie hamowany, przeważa efekt hamowania.[2] Dodanie cyklosporyny, silnego inhibitora OATP1B1/3, dodatkowo nasila to oddziaływanie.[2]
Metabolizm i transportery
Wspólny mechanizm:
- Letermowir – inhibitor BCRP[3], rozuwastatyna – substrat BCRP[4]
- Letermowir – umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], rozuwastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5]
- Letermowir – inhibitor OATP1B1[3], rozuwastatyna – substrat OATP1B1[4]
- Letermowir – inhibitor OATP1B3[3], rozuwastatyna – substrat OATP1B3[4]
- Letermowir – induktor BCRP[3], rozuwastatyna – substrat BCRP[4]
- Letermowir – induktor CYP2C19[3], rozuwastatyna – drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5]
- Letermowir – induktor CYP2C9[3], rozuwastatyna – substrat CYP2C9[5]
- Rozuwastatyna: substrat BCRP[4], drugorzędny szlak substrat CYP2C19[5], substrat CYP2C9[5], drugorzędny szlak substrat CYP2D6[5], drugorzędny szlak substrat CYP3A4[5], substrat OATP1B1[4], substrat OATP1B3[4]
- Letermowir: inhibitor BCRP[3], inhibitor CYP2B6[3], inhibitor CYP2C8[3], umiarkowany inhibitor CYP3A4[3], inhibitor OAT3[3], inhibitor OATP1B1[3], inhibitor OATP1B3[3], inhibitor OATP2B1[3], inhibitor UGT1A1[3], induktor BCRP[3], induktor CYP2B6[3], induktor CYP2C19[3], induktor CYP2C8[3], induktor CYP2C9[3], induktor OATP2B1[3], induktor P-gp[3], induktor UGT1A1[3], substrat BCRP[3], substrat OATP1B1[3], substrat OATP1B3[3], substrat P-gp[3], substrat UGT1A1[3]
Monitorować
- bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
- aktywność CK przy objawach mięśniowych
- ciemne zabarwienie moczu
- czynność nerek
Kiedy ocena się zmienia
| dawka ≥ 30 mg/dobęrozuwastatyna | interakcja nie dotyczy | Dawki rozuwastatyny 30 i 40 mg są przeciwwskazane w sytuacjach, w których może dojść do zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu, a letermowir do nich należy. |
| dawka ≤ 5 mg/dobęrozuwastatyna | ryzyko maleje | Rozpoczęcie od 5 mg raz na dobę jest zalecanym sposobem stosowania rozuwastatyny z lekami zwiększającymi jej ekspozycję około 2-krotnie lub więcej. |
| Po zakończeniu leczenia letermowiremkolejność włączenia · letermowir | inne zalecenie | Po zakończeniu profilaktyki letermowirem można wrócić do wcześniejszej dawki rozuwastatyny, uwzględniając pozostałe leki pacjenta, w tym cyklosporynę. |
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta 5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 08.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/zaranta-100226250/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis 240 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 09.10.2026]. Dostępne na: https://opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Prevymis. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/prevymis-100400682/
- U.S. Food and Drug Administration. For Healthcare Professionals: FDA’s Examples of Drugs that Interact with CYP Enzymes and Transporter Systems. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: fda.gov
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Zaranta. Rejestr Produktów Leczniczych. [dostęp 29.10.2026]. Dostępne na: opieka.farm/leki/zaranta-100226250/
Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, symwastatyna, lowastatyna)+ Triazole (np. flukonazol, pozakonazol, worykonazol) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji.Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli przyjmujesz lek na cholesterol z grupy statyn i masz dostać lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli, powiedz o tym lekarzowi lub farmaceucie, ponieważ często trzeba na czas leczenia wstrzymać statynę albo zmienić ją na inną.
Niektóre leki przeciwgrzybicze, takie jak flukonazol, itrakonazol czy worykonazol, spowalniają usuwanie z organizmu części leków na cholesterol, na przykład symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny. Lek na cholesterol gromadzi się wtedy w organizmie i może uszkadzać mięśnie, a w ciężkich przypadkach także nerki. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie mają tego problemu.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- bóle, kurcze lub osłabienie mięśni bez wyraźnej przyczyny
- ciemny, brunatny mocz
- znaczne zmęczenie z bólem mięśni lub gorączką
- zmniejszenie ilości oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PK – metabolizm, PK – transport
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu statyny metabolizowanej przez CYP3A4 i leku przeciwgrzybiczego z grupy triazoli należy unikać tego połączenia albo na czas leczenia przeciwgrzybiczego odstawić statynę lub zamienić ją na statynę bez tej interakcji. Połączenie symwastatyny lub lowastatyny z itrakonazolem, pozakonazolem albo worykonazolem jest przeciwwskazane w ChPL i statynę trzeba odstawić na cały okres terapii triazolem. Atorwastatynę z silnym triazolem najlepiej czasowo odstawić, a jeśli jej stosowanie jest konieczne, użyć najmniejszej skutecznej dawki i ściśle monitorować objawy mięśniowe. Przy flukonazolu i izawukonazolu, szczególnie w krótkiej terapii, wystarczy zwykle ograniczenie dawki statyny lub jej czasowe wstrzymanie oraz kontrola objawów. Ponieważ hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas po odstawieniu triazolu, zwłaszcza itrakonazolu i pozakonazolu, statynę należy włączać ponownie z kilkudniowym odstępem. Rozuwastatyna i pitawastatyna mogą być stosowane z triazolami bez zmiany postępowania.
Skutek kliniczny
Wzrost stężenia statyny zależny od dawki zwiększa ryzyko miopatii, w tym ciężkiej rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek, która może zagrażać życiu[1]. Mogą też narastać objawy hepatotoksyczności. Ryzyko jest największe dla symwastatyny i lowastatyny łączonych z itrakonazolem, pozakonazolem lub worykonazolem, mniejsze dla atorwastatyny oraz przy flukonazolu i izawukonazolu.
Mechanizm
Triazole hamują izoenzym CYP3A4, który odpowiada za metabolizm pierwszego przejścia i eliminację symwastatyny, lowastatyny i atorwastatyny[2]. Itrakonazol, pozakonazol i worykonazol są silnymi inhibitorami CYP3A4, a flukonazol i izawukonazol hamują go umiarkowanie, przy czym siła hamowania flukonazolu rośnie wraz z dawką. Część triazoli, zwłaszcza itrakonazol i pozakonazol, hamuje także glikoproteinę P i transportery wątrobowe, co dodatkowo zwiększa stężenie statyny. Efektem jest wielokrotny wzrost ekspozycji na statynę i jej aktywny metabolit, najsilniej wyrażony dla symwastatyny i lowastatyny, które mają bardzo dużą ekstrakcję w pierwszym przejściu. Rozuwastatyna i pitawastatyna nie zależą istotnie od CYP3A4, dlatego interakcja nie jest wspólna dla całej grupy statyn, natomiast dotyczy wszystkich triazoli z listy w stopniu zależnym od siły hamowania[1].
Monitorować
- bóle, osłabienie i tkliwość mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej przy wystąpieniu objawów mięśniowych
- barwa moczu i stężenie kreatyniny w surowicy
- aktywność aminotransferaz przy dłuższym leczeniu skojarzonym
Kiedy ocena się zmienia
| Duża dawka statynydawka · statyny | ryzyko rośnie | Ryzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny, dlatego duże dawki atorwastatyny łączone z triazolem są szczególnie niebezpieczne i wymagają odstawienia lub redukcji dawki. |
| Duża dawka flukonazoludawka · triazole | ryzyko rośnie | Hamowanie CYP3A4 przez flukonazol nasila się wraz z dawką, więc przy dużych dawkach interakcja zbliża się siłą do silnych triazoli. |
| Kilka dni po odstawieniu triazoluodstep · triazole | inne zalecenie | Po zakończeniu terapii triazolem, zwłaszcza itrakonazolem lub pozakonazolem o długim okresie eliminacji, hamowanie CYP3A4 utrzymuje się jeszcze przez pewien czas, dlatego statynę należy włączać ponownie z odstępem. |
| wiek ≥ 65pacjent | ryzyko rośnie | Podeszły wiek, niedoczynność tarczycy i upośledzenie czynności nerek zwiększają podatność na miopatię wywołaną statyną. |
Źródła
- Neuvonen PJ, Niemi M, Backman JT. Drug interactions with lipid-lowering drugs: mechanisms and clinical relevance. Clin Pharmacol Ther. 2006;80(6):565-81. doi: 10.1016/j.clpt.2006.09.003. PMID: 17178259.
- Lennernäs H. Clinical pharmacokinetics of atorvastatin. Clin Pharmacokinet. 2003;42(13):1141-60. doi: 10.2165/00003088-200342130-00005. PMID: 14531725.
Połączenie przeciwwskazaneStatyny (np. atorwastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna)+ Fibraty (np. fenofibrat, cyprofibrat) klasaPrzy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych.Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.opóźniony (dni)rozległe badania
Połączenie przeciwwskazane
Jeśli bierzesz statynę i fibrat jednocześnie, nie odstawiaj ich sam, ale od razu zgłoś się do lekarza, gdy poczujesz niewyjaśniony ból lub osłabienie mięśni albo zauważysz ciemny mocz.
Leki na cholesterol z grupy statyn, takie jak atorwastatyna, rozuwastatyna czy symwastatyna, oraz leki na trójglicerydy z grupy fibratów, takie jak fenofibrat czy cyprofibrat, mogą każdy z osobna szkodzić mięśniom. Gdy bierzesz je razem, to ryzyko jest większe. Lekarze często łączą te leki celowo, ale wymaga to kontroli. Rzadko może dojść do poważnego uszkodzenia mięśni, które obciąża nerki.
Zgłoś się do lekarza, gdy pojawią się
- ból, tkliwość lub kurcze mięśni bez wyraźnej przyczyny
- osłabienie mięśni, na przykład trudność we wstawaniu lub wchodzeniu po schodach
- ciemny, brunatny mocz
- silne zmęczenie z gorączką
- zmniejszona ilość oddawanego moczu
- ChPL
- przeciwwskazane
- Mechanizm
- PD – sumowanie
- Początek
- opóźniony (dni)
- Dowody
- rozległe badania
Postępowanie
Przy jednoczesnym stosowaniu statyny i fibratu połączenie jest dopuszczalne tylko przy wyraźnym wskazaniu, w najmniejszej skutecznej dawce statyny i ze ścisłym monitorowaniem objawów mięśniowych. Wskazaniem jest najczęściej utrzymująca się hipertriglicerydemia mimo leczenia statyną u pacjenta wysokiego ryzyka sercowo naczyniowego[1]. Przed włączeniem fibratu oceń czynność nerek, wątroby i tarczycy oraz wyjściową aktywność kinazy kreatynowej. Unikaj łączenia fibratu z najwyższymi zarejestrowanymi dawkami statyn, zwłaszcza rozuwastatyny i symwastatyny, i sprawdź ograniczenia dawek w ChPL konkretnej statyny. Przy łączeniu z fenofibratem preferuj atorwastatynę, rozuwastatynę lub pitawastatynę w umiarkowanej dawce zamiast symwastatyny i lowastatyny. Przy objawach mięśniowych lub znacznym wzroście kinazy kreatynowej odstaw fibrat albo oba leki. Cyprofibrat traktuj jak fenofibrat, a ChPL cyprofibratu może przewidywać ostrzejsze ograniczenia łączenia ze statynami.
Skutek kliniczny
Połączenie zwiększa ryzyko miopatii, w tym bólów i osłabienia mięśni oraz wzrostu aktywności kinazy kreatynowej[2]. Rzadko dochodzi do rabdomiolizy z mioglobinurią i ostrym uszkodzeniem nerek[3]. Możliwy jest też addycyjny wzrost aktywności aminotransferaz[1]. Fibraty mogą przejściowo podnosić stężenie kreatyniny w surowicy.
Mechanizm
Statyny i fibraty mogą uszkadzać mięśnie szkieletowe. Przy jednoczesnym stosowaniu ich działanie miotoksyczne się sumuje. Statyny hamują syntezę cholesterolu i związków niezbędnych dla komórek mięśniowych. Fibraty działają przez receptory PPAR alfa i same mogą wywołać miopatię[4]. Fenofibrat i cyprofibrat w niewielkim stopniu zmieniają farmakokinetykę statyn, więc o ryzyku decyduje głównie sumowanie działań. Mechanizm jest wspólny dla wszystkich statyn i obu fibratów z list. Cyprofibrat ma ten sam profil działania niepożądanego na mięśnie co fenofibrat.
Monitorować
- bóle, tkliwość, kurcze i osłabienie mięśni
- aktywność kinazy kreatynowej wyjściowo i przy każdym objawie mięśniowym
- kreatynina i eGFR przed leczeniem i okresowo
- aktywność aminotransferaz
- ciemne zabarwienie moczu
Kiedy ocena się zmienia
| Najwyższa zarejestrowana dawka statynydawka · statyny | ryzyko rośnie | Ryzyko miopatii rośnie wraz z dawką statyny. ChPL części statyn, zwłaszcza rozuwastatyny, ogranicza lub wyklucza najwyższą dawkę przy jednoczesnym stosowaniu fibratu. Sprawdź ograniczenia w ChPL konkretnej statyny. |
| Upośledzona czynność nerekeGFR · pacjent | ryzyko rośnie | Fibraty są wydalane głównie przez nerki, a niewydolność nerek zwiększa ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Dostosuj dawkę fibratu według ChPL i częściej kontroluj kreatyninę oraz kinazę kreatynową. |
| Ciężka niewydolność nerekeGFR · pacjent | interakcja nie dotyczy | Fenofibrat i cyprofibrat są przeciwwskazane w ciężkiej niewydolności nerek, więc połączenie ze statyną w tej sytuacji nie powinno być stosowane. |
| Podeszły wiekwiek · pacjent | ryzyko rośnie | U osób starszych częściej występują miopatia, osłabiona czynność nerek i wielolekowość, co zwiększa ryzyko interakcji. Zacznij od mniejszej dawki statyny i ściślej monitoruj objawy. |
Źródła
- Guo J, Meng F, Ma N, Li C, Ding Z, Wang H, et al. Meta-analysis of safety of the coadministration of statin with fenofibrate in patients with combined hyperlipidemia. Am J Cardiol. 2012;110(9):1296-301. doi: 10.1016/j.amjcard.2012.06.050. PMID: 22840347.
- Schima SM, Maciejewski SR, Hilleman DE, Williams MA, Mohiuddin SM. Fibrate therapy in the management of dyslipidemias, alone and in combination with statins: role of delayed-release fenofibric acid. Expert Opin Pharmacother. 2010;11(5):731-8. doi: 10.1517/14656560903575639. PMID: 20210682.
- Kobuchi S, Nishida M, Hayakawa M, Maekawa Y, Ohata A, Chikami S, et al. Data Mining of the Japanese Adverse Drug Event Report Database and Animal Experiments for Assessment of Risks Associated With Pemafibrate. In Vivo. 2026;40(4):2372-2380. doi: 10.21873/invivo.14391. PMID: 42379788.
- Zhou J, Li D, Cheng Q. Fenofibrate monotherapy-induced rhabdomyolysis in a patient with post-pancreatitis diabetes mellitus: A rare case report and a review of the literature. Medicine (Baltimore). 2020;99(21):e20390. doi: 10.1097/MD.0000000000020390. PMID: 32481339.
Oznaczenia na tej stronie
- Połączenie przeciwwskazaneNie łączyć
- Niekorzystna interakcjaUnikać albo zmienić sposób stosowania
- Interakcja o niejasnym znaczeniuPoinformować pacjenta o możliwych objawach
- Interakcja nieistotna klinicznieMożna łączyć
- Korzystna interakcjaPołączenie celowe
Klasyfikacja ryzyka według podręcznika „Istotne interakcje leków. Praktyczny przewodnik”, wyd. II.